مطالب مرتبط:
استخدام منشی با بیمه در مرکز مشاوره و خدمات روانشناسی مهستا در تهران
پیشرفت علم خللی به آیات نجومی قرآن وارد نکرده است
آیت الله علم الهدی: اهانت سران فتنه به شهدای مدافع حرم باعث رسوایی آنان شد/ تقابل با روحانیت عامل بی اعتمادی مردم به مصدق بود
علم الهدی: بیانیه اخیر سران فتنه، مصداق حمایت از داعش است
توصیه مهم علم الهدی به جوانان ایرانی/ از تاریخ عبرت بگیرید!
-239 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 28 مرداد 1401 ساعت 17:522022-08-19سياسي

علم روانشناسی وامدار براهنی است


مراسم بزرگداشت استاد فقید محمدنقی براهنی به همت گروه روانشناسی خانه اندیشمندان و با حضور دوستان، همکاران و شاگردان آن استاد در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

- " مراسم بزرگداشت استاد فقید محمدنقی براهنی به همت گروه روانشناسی خانه اندیشمندان و با حضور دوستان، همکاران و شاگردان آن استاد در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایلنا، در ابتدای این مراسم شهرام محمدخانی به نمایندگی از شاگردان محمدنقی براهنی طی سخنانی به تشریح نقش بی بدیل براهنی در تربیت نسل جدید روانشناسان ایرانی پرداخت و گفت: براهنی یک معلم خستگی ناپذیر بود.

در سال 1375 افتخار داشتم که در مقطع کارشناسی ارشد شاگرد مستقیم استاد در انستیتو روانپزشکی تهران باشم.

شخصیت ما و هم نسل های ما با خواندن آثار و تجربه سبک و سیاق استاد در کار پژوهشی شکل گرفت و سعی کردیم آموخته هایمان را به روانشناسان جوان منتقل کنیم.

براهنی نقش جدی در تولید علم روانشناسی در حوزه بالینی داشت این روانشناس بالینی با اشاره به تدریس درس آمار و روش تحقیق از سوی براهنی اظهار کرد: استادان قرار نیست صرفا انتقال دهنده علوم باشند از این رو براهنی به معنای واقعی کلمه پژوهشگر بودند و در درس روش تحقیق علاوه برآنکه به بیان یافته های پژوهشی خود می پرداخت، دانشجویان را به سمت پژوهشگری، کنجکاوی و پرسشگری رهنمون می کرد.

وی در توصیف شخصیت علمی براهنی به دقت و روحیه علمی وی اشاره کرد و افزود: اساتید بسیاری هستند که کلاس ها را صرفا با اطلاعات حافظه پرکن که بعضا کارایی ندارند، برگزار می کنند اما زمانی که براهنی تدریس می کرد در تک تک دقایق کنجکاوی علمی را به وضوح می توانستیم مشاهده کنیم.

محمدخانی یادآور شد: در آن سال ها در کلاس درس، براهنی تلاش می کرد تا همه دانشجویان را در فرایند یادگیری درگیر کرده و کلاس ها را به صورت تعاملی برگزار می کرد.

تعهد اخلاقی او به دانشجویان زبانزد بود و بارها اتفاق افتاده بود که خارج از کلاس درس وقتی به اتاق ایشان می رفتیم تا سوالی را مطرح کنیم، اگر در حال غذا خوردن بودند آن را رها کرده و تا زمانی که پاسخ سوالات را نمی دادند، غذای خود را نمی خوردند.

این روانشناس بالینی نقش براهنی در تربیت روانشناسان را ممتاز توصیف کرد و گفت: دانشجویانی که دست پرورده براهنی هستند امروز از اساتید به نام دانشگاه ها در روانشناسی هستند.

ایشان دانشجویانی را در انستیتو روان پزشکی در حوزه بالینی تربیت کرد که امروز آموزش نسل جدید روانشناسان را بر دوش می کشند.

وی ادامه داد: براهنی دقت وسواس گونه ای در پژوهش ها داشتند و تا زمانی که نتیجه دلخواه حاصل نمی شد، بارها می بایست متن را اصلاح و بازنویسی می کردیم تا پس از اخذ موافقت ایشان به مرحله دیگر می رفتیم.

محمدخانی از براهنی به عنوان یک الگو برای همه معلمان یاد کرد و گفت: براهنی هم الگوی اخلاقی در منش انسانی و هم الگوی آموزشی از لحاظ روش و نوع تدریس بودند و در سال های حضور در انستیتو روان پزشکی تهران، نقش جدی در تولید علم روانشناسی در حوزه بالینی داشتند که برای درک آن می توان به رساله هایی که با راهنمایی ایشان در مقطع تحصیلات تکمیلی نوشته شده مراجعه کرد.

وی در پایان سخنان خود اظهار کرد: براهنی ما را به اجتناب از روانشناسی عامه پسند هدایت می کرد و هشدار می داد که اگر می خواهیم روانشناسی را رشد دهیم باید رویکرد و روانشناسی علمی را رواج دهیم.

براهنی اسوه مقاومت بود حسن عشایری، استاد برجسته عصب روانشناسی و علوم اعصاب کشور نیز در این مراسم گفت: ما با زنده یاد رضا براهنی برادر محمدنقی براهنی همسایه بودیم و این سعادت من بود که هر وقت شعری را می سرود به خانه ما آمده و آن را می خواند.

ایشان جلسات نقد ادبیات برگزار می کردند که محمدنقی براهنی هم در آن جلسات حاضر می شد، آنجا با محمد نقی براهنی هم مراوده داشتم.

وی ادامه داد: در سال 1365 به پیشنهاد عظیم وهاب زاده قرار شد اولین سمپوزیوم نوروپسیکولوژی در ایران برگزار شود که در آن زمان قاسم زاده، خسرو پارسا، احمد محیط و براهنی ماه ها بررسی کردند که کدام مقاله ها را برای این سمپوزیوم قبول کنیم.

در آن زمان براهنی با نگاه میکروسکوپی و دقیق خود کمک کرد تا میزگردها و مقالات خوبی برای آن همایش انتخاب شود.

هنوز از مقالات آن سمپوزیوم می توان استفاده کرد و سندیت نوروپسیکولوژی دارد.

عشایری با بیان خاطره ای گفت: در دانشکده توانبخشی پروژه خیلی قدیمی درباره رشد کودک بود که در اجرای آن مانده بودند.

سلیمی متخصص روانپزشکی بود که آن زمان آمد اما کار انجام نشد.

چند نفر دیگر آمدند و باز هم کار پیش نرفت.

من که متون براهنی را مطالعه کرده بودم از این رو پیشنهاد دادم این پروژه توسط در دانشکده توانبخشی ادامه یابد و سعادت داشتم که با استاد هم اتاق شوم.

حضور ایشان یک روز بیشتر در دانشکده نبود و فردای آن روز رییس سابق دانشکده به همراه حراست آمد و گفت شما پاک سازی شده دانشگاه تهران هستید و اجازه ندارید اینجا بمانید.

ایشان به آنها گفت که من مرد آزاده ای هستم و همین لحظه می روم و کیفش را برداشت و رفت.

من از این حادثه شوک شده و ناراحت بودم اما فردای آن روز من را به نهار دعوت کرد و گفت که در تبریز کجا درس خوانده ای و از آنجا خاطراتی را تعریف کرد.

پس از نهار گفت ما به این خاک (تبریز) بدهکاریم بیا برویم در تبریز درس بدهیم و این سعادتی بود برای من که در رکاب ایشان چندین ماه در تبریز بودم.

وی از براهنی به عنوان اسوه مقاومت یاد کرد و گفت: ما در تبریز سختی های بسیاری را تحمل کردیم و اتفاقی افتاد این بود که ما یک ترم درس دادیم و به جای حقوق گفتند این جزء دیون محسوب می شود و اجرت اخروی دارد، براهنی به رییس دانشگاه گفت پس این را بنویسید و من باید این نوشته را در آن دنیا داشته باشم و ما 86 ساعت برای آن دنیا اجرت اخروی داریم! نسرین براهنی به عنوان فرزند براهنی و سخنران دیگر این مراسم، از برگزار کنندگان و شرکت کنندگان در این نشست قدردانی کرد و گفت: بیست سال پیش در چنین روزهایی یک نقطه پایان بر یک زندگی گذاشته شد.

این برای ما به معنای از دست دادن پدر بود ولی در این روزها ما تنها نبودیم که پدر را از دست دادیم بلکه علم روان سنجی و روان آزمایی کشور نیز به نوعی پدر خود را از دست دادند و همه دانشجویانی که ذکر خیر آنها در این مراسم شد و سر کلاس دور او جمع می شدند و از علم و دانش او سیراب می شدند، آنها هم پدر خود را از دست داده بودند.

وی ادامه داد: براهنی بیشتر از آنکه پدر من و خواهرم باشد پدر این دانشجویان بود و آنها همه دغدغه و عشق به زندگی اش بودند.

پدر به عشق ارتقای علم روانشناسی و پرورش دانش آموختگانی توانا و دانا زندگی می کرد.

من پدر را به صدای نجوای لالایی خیر بلکه با صدای خش خش قلمش بر روی کاغذ در نیمه های شب می شناسم.

من پدر را در لا به لای تکه های بریده و کوچک کاغذهایی می دیدم که ظریف ترین یادداشت ها در آن نوشته شده است که مبادا ذره ای از حقوق دیگران پایمال شود.

فرزند محمدنقی براهنی افزود: من پدرم را در خانه ای می بینم که تا سقف از کتاب و کاغذ انباشته شده است.

تزیین دیوارهایش با پایان نامه های رنگارنگ فرزندانش است که دست پرورده او هستند و با شوق و امید به نتیجه کار و با دقت و ظرافت جراحی ماهر کلمه به کلمه آنها را خوانده و اگر بر هر یک از نوشته ها گذری از سهو و خطا و خدای نکرده قلبِ مطلبی می دید بی هیچ گذشت و اغماضی دست رد می زد.

من چهره مهربان پدر را به خاطر دارم که چین اخمی او را تیره کرده است.

دیدن ردپای مردمی پرمدعا و تو خالی در کار و علم روانشناسی که پدر را ناراحت و دل ازرده می کرد.

پدر خودش را همواره صیقل می داد.

خلوص او در کار و اندیشه اش به حدی بود که در طول زندگی دشوارش حتی با وجود از دست دادن امتیازهای فراوان تن به هیچ ذلت و خواری نداد و دست رد به سینه آنانی زد که رشته روانشناسی را به نردبانی برای بالا کشیدن خود تبدیل کرده بودند.

وی ادامه داد: همه اساتید و دوستان حاضر در این جلسه واقف هستند که پدر بهترین و بیشترین سالهای زندگی خود را بی هیچ چشمداتی وقف کار و رشته خود کرده بود.

عمیقاً اعتقاد داشت و تلاش می کرد تا نوآوری های بدیع و خلاقانه ای همچون تهیه و استانداردسازی تست های روانشناسی را در جهت غنی کردن این دانش در ایران ایجاد کند.

آخرین دستاورد او که در سراسر ایران اجرا شد، تهیه مجموعه عظیم و حجیم آزمون استعدادیابی دانش آموزان بود که طوفان بیماری او را در هم شکست و موفق نشد تا حاصل تلاش های خود و تیم پرتلاشش را ببیند.

نسرین براهنی خاطرنشان کرد: شاید وجود و حضور گرم پدر در زندگی خانوادگی ما کم بود ولی پدر با رفتارها و انتخاب روش زندگی خود درس های بزرگی را به من داده که تاثیرهای عمیقی در کار و زندگی من برجای گذاشته است.

پدر به من یاد داد برای رسیدن به کمال نیازی نیست که پرهیاهو و پر ادعا باشیم و تن به هر ذلت و خواری بدهیم.

پدر به من یاد داد که در رسیدن به هدفی والا باید با پشتکار و تلاش پیش برویم و برای احقاق حق خود ثبات قدم داشته باشیم.

پدر به من یاد داد که برای دستیابی به ارزش های واقعی گاهی لازم است از خیلی چیزها بگذریم.

پدر صداقت، راستگویی، امانت داری و وفای به عهد و شهامت را به من آموخت.

پدر به من صبر، شکیبابی و اعتماد به انسان ها را یاد داد.

وی اضافه کرد: در طول بیماری های سنگین و بستری طولانی و در اوج رنج، لحظه ای پیش نیامد که من صدای ناله او را بشنوم.

هیچ شکایتی نداشت پدر.

او تسلیم محض بود و باور داشت که پزشک او به درستی بهترینها را برای او انتخاب خواهد کرد.

در بدترین شرایط که در چشمانش درد و رنج موج می زد با لبخندها و ظنزهای خود تلاش می کرد تا دل نگرانی و تشویش را از دیگران دور کند.

من سپاسگزار و مدیون پدر هستم چراکه با او برای اولین بار چشم به کتاب باز کردم و با آموخته های او راه را پیمودم.

با جدیتی که از او آموخته بودم در رشته مورد علاقه ام تحصیل کردم و به عشق او در زمینه رشد و تکامل کودکان دوره تحصیلات تکمیلی را طی کردم تا شاگردی خود را خدمت استاد تمام کنم.

فرزند براهنی اظهار کرد: من از پدر شاکی ام چرا که پدر تودار بود و با همه عشق عمیقی که نسبت به همه ما داشت به ندرت اجازه می داد تا نمودی از آن همه محبت دیده شود.

دوستش داشتم و قلبم برایش می تپید ولی هرگز جرات آن را نیافتم تا دستش را در دستم بگیرم و به او بگویم پدر دوستت دارم.

تصویر جاودان از پدر نگاه های دل نگران او است که از پشت پنجره ما را بدرقه می کند.

پس از تحمل درد و رنج های فراوان در آخرین روزهای مرداد سال 1381، چشمان پدر بر دنیای خاکی بسته شد و او را در زادگاهش تبریز و در کنار مفاخر آذربایجان به دست خاک سرد سپردیم.

وی گفت: آنچه از پدر به یادگار مانده تنها یک یا دو یادگار نیست؛ مجموعه ای از کتاب های با ارزش ترجمه و تالیف شده اوست که همچنان جایگاه والایی در آموزش دانشجویان دارد که برجسته ترین آنها کتاب زمینه های روانشناسی هیلگارد است.

نام کتاب های دیگری چون واژه نامه روانشناسی، انگیزه و هیجان و روانشناسی خرافات و دهها کتاب دیگر نیز در کارنامه پدر می درخشند که به منظور ارج نهادن به زحمات پدر مجموعه با ارزش کتاب ها و پایان نامه های او را به کتابخانه دانشگاه تبریز اهدا کردیم تا همواره کار و زندگی ایشان سر مشقی برای دوستداران علم و دانش باشد.

در ادامه این مراسم، حسن پاشا شریفی نیز طی سخنانی گفت: من دانشجوی براهنی نبودم اما از سال 1350 به مدت5 سال یا بیشتر با او دوست و همکار بوده و ارتباط خانوادگی داشتم.

او را کاملا می شناسم و این خصایص انسانی و علمی را که همکاران بیان می کنند، به عنوان یک دوست از نزدیک تجربه کرده ام.

وی یادآور شد: در سال 1346 یا 1347 وزارت آموزش و پرورش مصوبه ای داشت که آن ایجاد دوره راهنمایی پس از اتمام دوره ابتدایی بود.

در آن سالها من مسئولیت تهیه تست های هوش، استعداد و پیشرفت تحصیلی را بر عهده داشتم و برای اینکه از دانش استاتید بهره مند شویم، جمعی از استادان به نام های شادروان براهنی، شادروان هومن، شادروان شکوهی، گنجی، احدی و جلالی تشکیل و به تهیه تست های پیشرفت تحصیلی، هوش و استعداد پرداختیم که به طور نمونه می توانم به تهیه چند مورد تست هوش، تست استعداد فنی کلامی و ریاضی، تست پیشرفت تحصیلی در حوزه های مختلف از جمله زبان فارسی و ریاضی اشاره کنم.

این کار تا سال 1355 که من در آموزش و پرورش حضور داشتم ادامه داشت و پس از آن نیز توسط دوستان ادامه یافت اما پس از انقلاب اسلامی از این تستها که زیاد وجود داشت به بهانه اینکه فایده ای ندارد، آنها را خمیر کردند و از بین بردند.

اکنون من چند مورد از آنها را دارم اما هیچ کدام در وزارتخانه باقی نماند تا بعدها از آنها استفاده شود.

این استاد پیشکسوت عرصه روانشناسی و روانسنجی ایران به بیان خاطره ای پرداخت و گفت: در همان زمانها یک نفر تست استعداد فنی تهیه و قرار بود در جلسه ای با حضور براهنی و خسرو مهندسی در دانشگاه تهران گزارش دهد که آن را چگونه تهیه کرده است.

او پس از آنکه گفت تست فرانسوی بوده و پس از ترجمه آن را هنجاریابی و استاندارد سازی کرده است، براهنی از او پرسید که معیار او برای سنجش روایی تست چه بوده است که آن فرد نتوانست پاسخ براهنی را بدهد و پس از آنکه عصبی شده بود گفت به خداوندی خدا این تست هم روایی دارد و هم اعتبار.

در آن زمان براهنی گفت بسیار ممنون که به دانش من افزوده شد که قسم یکی از ملاکها برای سنجش روایی و اعتبار آزمون است.

براهنی در پایان نامه ها، کار هزاران محقق را انجام داده است در ادامه این مراسم، علی صاحبی در سخنانی به بررسی دغدغه های اجتماعی براهنی در پژوهش های علمی پرداخت و گفت: بیشتر کارهای براهنی در انستیتو روانپزشکی آموزشی بوده است.

در کارهای بنیادین براهنی، نگاه اجتماعی ایشان یعنی آن بستر فرهنگ وجود داشته و هیچ پژوهشی را نمی توان دید که فراسوی بستر اجتماعی باشد که این بیانگر دغدغه های اجتماعی ایشان است.

وی به بررسی پایان نامه هایی که براهنی بر آن نظارت داشته پرداخت و گفت: ایشان از سال 1368 تا 1380 ، 164 مقاله نوشته و در 37 پایان نامه به عنوان استاد راهنما و در 60 پایان نامه دیگر به عنوان مشاور حضور داشته است که می توانیم در آنها تفاوتهایی را مشاهده کنیم که بیشتر در جنبه جزیی نگری است.

این استاد دانشگاه ادامه داد: براهنی موضوعات یک مجموعه بسیار فراگیر و گوناگون از مفاهیمی را مورد پژوهش قرار داده که جامعه زمان جنگ و جامعه بعد از زمان جنگ، بسیار به آن محتاج بوده اند.

او در مورد اسکیزوفرنی ها حدود هشت الی 9 مورد پایان نامه کار کرده است.

او در مورد اضطراب و عقب ماندگی ذهنی، استانداردسازی آزمونها و.

نیز کارهای پژوهشی انجام داده است.

او در کارهای پژوهشی مقایسه اثربخشی رویکردها را مورد توجه قرار داده و در این خصوص حدود بیست و یک پژوهش انجام داده است.

این روانشناس بالینی یادآور شد: براهنی در بسیاری از پژوهشها همزمان با کار تحقیقاتی، دارو درمانی را انجام می داد تا تاثیر ترکیب آنها را بررسی کند و ببنید که آیا در کشور جواب می دهد یا خیر.

او 13 همه گیرشناسی دارد که مانند یک نقشه جامع کشوری کار کرده است.

او همه گیرشناسی را پراکنده کار نکرده بلکه بسیار زیبا و گام به گام کار کرده است.

صاحبی با بیان اینکه براهنی در پایان نامه ها، کار هزاران محقق را انجام داده است، تصریح کرد: او با انسجام و درایت مثال زدنی کار را پیش برده و در روانشناسی سلامت زمانی که در این کشور روانشناسی سلامت مطرح نبوده است، 12 موضوع روانشناسی سلامت را به درستی و زیبایی دنبال و کار کرده است.

به عبارتی برای آن بخش از روانشناسی بالینی که دارد آرام آرام جدا می شود و برای خود یک هویت جدیدی می سازد، فعالیت کرده است.

او در حوزه جنگ و مجروحان جنگی و اسراء دو مطالعه خیلی زیبا برای آسیبهای مغزی اسراء انجام داده و اثرات آنها را مورد مطالعه قرار داده است.

او مطالعاتی نیز بر روی رفتارهای طبیعی کودک و نوجوان داشتند.

او در مورد غفلت در کودکی و سوءاستفاده رفتاری درباب کودکان کار پژوهشی انجام داده و اثرات و آسیب های آن را در کودکی و نوجوانی بررسی کرده است.

این مؤلف مطرح کتابهای حوزه روانشناسی، با بیان اینکه براهنی حدود 20 مطالعه درباب هنجاریابی و آزمون سازی انجام داده است، افزود: او زمانی که پایان نامه ای را با یکی از دانشجویان به پایان می رساند، ادامه کار تحقیقی را با دانشجوی دیگری از جایی که پژوهش قبلی به اتمام رسیده، ادامه می داد و با این کار یک زنجیره ای از کارهای درست را توانسته انجام دهد که برای 10 سال ادامه داشته است.

صاحبی اضافه کرد: او پژوهش های همه گیرشناسی را در جمعیت روستایی دنبال کرده یعنی در واقع در یک روستای گیلان زمانی که کاری را انجام داده است، عین همان را در یک روستایی در ایلام انجام داده است.

اگر به این گونه مطالعات توجه کنیم متوجه می شویم که براهنی نگاه اجتماعی دادخواهانه اش در تمام کشور بوده و اینگونه نبوده که صرفاً کارهای پژوهشی را در تهران دنبال کند.

وی با بیان اینکه براهنی در یکسری از کارهای مطالعاتی مجموعه کاملی از اختلالات را مورد بررسی قرار داده که این کار را یک وزارتخانه باید انجام دهد، گفت: وزارتخانه ای که با بودجه میلیاردی نتوانست چنین کار مهمی را انجام بدهد، براهنی کار چندین وزارتخانه را انجام داده است.

براهنی با توجه به اهمیتی که برای کار و کارگر قائل بودند یک پژوهش جالب در مورد رضایتمندی از کار انجام داده است که دقت و اندازه پذیر بودن این پژوهش در جای خود قابل توجه است.

صاحبی بر دقت براهنی بر عناوین پژوهشی و انتخاب متغییرها اشاره کرد و گفت: براهنی در یکی از پژوهشهای خود بررسی رفتار کودکان و سلامتی روانی والدین در خانواده های چند همسری در منطقه سراوان را مورد بررسی قرار داد.

یعنی ممکن است نتیجه این پژوهش در منطقه عرب نشین ما این نتیجه را نداشته باشد.

یعنی نمی توان با دوتا متغیر آن را به جاهای دیگر تعمیم داد.

وی در پایان سخنان خود با بیان اینکه روحیه علمی و نگاه تیز و بنیادین برای براهنی مهم بود، اظهار کرد: دانشجو یا پژوهشگری که با کاری را انجام می داد، بعد از اتمام پروژه خود به پژوهشگری تمام عیار تبدیل شده بود.

براهنی در تحقیقات به دنبال این بود که روش تحقیق باید درست باشد تا نتیجه پژوهش مورد قبول واقع شود از این رو معتقدم که در پایان نامه ها نمره باید یا صفر باشد یا بیست و نمره مثل 15 یا 16 اصلا معنا ندارد چراکه اگر روش تحقیق و قرینه ها غلط باشد، تمام کار پژوهشی باید کنار گذاشته شود.

براهنی در حیطه ها و گرایش های روان شناسی باقی نماند حمیدرضا حسن آبادی نیز در این مراسم طی سخنانی گفت: موضوع سخنرانی من این است که از براهنی چرا به عنوان پدر علم روان آزمایی و روان سنجی در ایران یاد می شود صحبت کنیم.

به شکل ساده و خلاصه روان سنجی فن کمی ساختن صفات روانی انسان است؛ به ویژه این که می خواهد عملیات آماری سنجش های روانی را برای ما نشان دهد.

علم روان سنجی شاخه ای از روان شناسی کاربردی است که درباره اصول و روش تهیه آزمون و تست ها اطلاعاتی را به ما عرضه می کند.

این مدرس دانشگاه ادامه داد: پایه گذار این علم سر فرانسیس گالتون وراثت شناس بود که بعدا شاگردان و همکاران او از جمله پیرسون و اسپیرمن تلاش کردند که آنچه گالتون مطرح کرده بود را به شکل یک مدل مفهومی و یا تئوریکی نشان دهند.

اولین نکته در روان سنجی این است که روان سنجی دو روند را طی کرد؛ روندی که جنبه تئوریکی و روندی که جنبه عملی داشت.

شروع کننده جنبه تئوریکی کار اسپیرمن در 1904 بود که در خصوص هوش و مدل مفهومی درباره این که مجموعه سوال هایی که تحت عنوان سنجش هوش هستند با هم چه معنا و مفهومی به لحاظ آماری یا ریاضیاتی دارند.

روند دوم روندی است که توسط بینه پایه گذاری شد، زمانی که از او درخواست می کنند در خصوص غربال افراد دچار مشکل به لحاظ هوشی از افراد عادی آزمون بسازد.

این مولف کتاب های روانشناسی ادامه داد: مفاهیم اساسی روان سنجی زیادند ولی می خواهم با واژه های خود براهنی صحبت کنم.

یک مورد پایایی، دومی اعتبار و سومی هنجار ها و نرم ها است.

در بحث پایایی مفاهیمی چون دقت، حساسیت، تکرار پذیری، قابلیت اعتماد و پیش بینی پذیری را مطرح می کند.

پایایی به این معناست که آیا در تکرارهای متعدد همان نتایج به دست می آید یا خیر.

سه منبع مهم، پایایی را به هم می زند.

اولین منبع تغییرات انگیزه و میزان خستگی یا آمادگی بر اساس گذشت زمان است، دومی تغییر تکالیف و سوم نمونه محدود رفتاری است که هر قدر رفتار و نمونه ما محدود باشد احتمال پایایی پایین می آید که بر اساس اینها می توانید قضاوت کنید که استاد چگونه فردی بود.

این روانشناس ادامه داد: روان سنجی مانند هر علم دیگری صاحب نظریه هایی شامل نظریه های کلاسیک اندازه گیری، نظریه تعمیم پذیری، نظریه چیرگی در حیطه و نظریه صفت یا خصیصه مکنون است.

می خواهیم براهنی را در قالب سه موضوع روند، مفاهیم و نظریه ها توصیف کنیم.

قبل از براهنی تلاش شد و کارهایی راجع به آزمون سازی و روان سنجی و روان آزمایی انجام شد و بخش هایی از کتاب های اندازه گیری و سنجش در روان شناسی و تعلیم و تربیت که مربوط به سرندایک و هیگن بود خسرو مهندسی با همکارانش در سال 1343 ترجمه کرد که داشت مبانی نظری آزمون سازی را معرفی می کرد.

وی اضافه کرد: روش تحقیق در علوم اجتماعی ترجمه دیگری از خسرو مهندسی بود که 1344 بخشی از این کتاب راجع به مبانی نظری آزمون سازی صحبت کرده است.

این دو کتاب جنبه های تئوریکی روان آزمایی را قبل از کارهای براهنی معرفی می کنند.

در جنبه عملی روان آزمایی یعنی روند دوم کارهایی که قبل از براهنی انجام شده که خود براهنی در کتاب ها اشاره می کند که کارهای عیسی صدیق اعلم، علی اکبر سیاسی و محمدباقر هوشیار است.

در مجموع در این کتاب ها از هوش و خرد، آزمون های روانی، روان شناسی شخصیت و روان شناسی بالینی در خصوص جنبه های عملی روان آزمایی صحبت می کنند.

سال ها بعد ارزشیابی شخصیت توسط اخوت و دانشمند در سال 1350 پس از کارهای براهنی مطرح شد.

حسن آبادی با طرح این پرسش که چه می شود که براهنی به عنوان پدر علم روان آزمایی مطرح می شود؟پاسخ داد: در نگاه اول می خواهیم در راستای روندهای روان آزمایی ببینیم کارها و فعالیت های براهنی چه بوده است؟ دوم اینکه می خواهیم در آینه پایایی که مربوط به تئوری کلاسیک اندازه گیری است ببینیم براهنی چگونه شخصیتی است؟ سوم اینکه در آینه اعتبار می خواهیم اندکی براهنی را توصیف کنیم.

همچنین می خواهیم براهنی را در هیبت یک هنجار ملی و بومی معرفی کنیم.

پنجم اینکه براهنی نمود چیرگی در حیطه بود.

این روانشناس ادامه داد: زمینه روانشناسی، روان آزمایی آناستازی، واژه نامه روانشناسی و بسیاری از کتاب ها و فعالیتهای براهنی نمونه بارزی بر این بود که ایشان فردی چیره دست است و تسلط کامل بر رشته روان شناسی و حوزه گوناگون آن دارد.

ما می خواهیم براهنی را در قامت یک صفت مکنون معرفی کنیم.

چرا که به نظر می رسد اگر نگوییم وجود ندارد، اما بسیار نادر است.

الآن اشخاصی را پیدا کنیم که چنین ویژگی هایی که تاکنون توصیف شده را داشته باشند؛ بنابراین براهنی نمود بیرونی ندارد.

و یک صفت مکنون است که افرادی چون من اندکی از نمودهای رفتاری ایشان را می توانیم نشان دهیم.

وی با بیان اینکه در بحث روندها در روان آزمایی اولین روند، روندهای تئوریکی است، افزود: علم بدون تئوری بی معناست.

در روان آزمایی و روان سنجی دو کتاب کلاسیک وجود دارد و تئوری کلاسیکی که اسپیرمن بنیان گذاری کرد و دیگران ادامه دادند را به خوبی معرفی می کند؛ یکی کتاب گالکسون انگلیسی و دیگری کتاب داوید مگنسون سوئدی است.

مگنسون در سال 1961 کتاب مبانی نظری آزمون های روانی را نوشت و در سال 1967 به انگلیسی ترجمه شد.

می خواهم اشاره کنم که براهنی چقدر دقت و حساسیت داشت و چقدر مطمئن کار می کرد که از بین مهمترین کتاب ها در آن زمان کتابی را برمی گزیند که جزو دو کتاب برتر تا به امروز در خصوص نظریه کلاسیک اندازه گیری است.

عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی اضافه کرد: در قسمت روند تئوریکی علم روان سنجی یکی از خدمات بزرگ براهنی این است که کتاب مبانی نظری آزمون های روانی که چاپ نخست آن به سال 1353، چاپ دوم به 1355 و چاپ سوم 1370 می رسد را ترجمه می کند و در خدمت دیگران قرار می گیرد.

براهنی در روند روان سنجی و روان آزمایی خدمت دومش به بخش دوم روندها یعنی جنبه های عملی آزمون معروفی که در حوزه روان شناسی در قسمت های مختلف وجود دارد.

براهنی با انتخاب این کتاب که چاپ نخستش در سال 1361 است خدمت بزرگی به روان شناسی به شکل کلی و به ویژه به حوزه روان سنجی می کند که جزو معروف ترین کتاب های آن زمان است .

وی گفت: براهنی در مقاله ای در سال 1355 تحت عنوان آزمون سازی و کاربرد آزمون ها در نظام آموزش و پرورش به چاپ رساند و در آنجا به خوبی راجع به حوزه آزمون سازی صحبت می کند.

حسن آبادی با اشاره به اینکه سه منبع عمده تغییرات در رفتار انسان، انگیزه، خستگی و آمادگی است، گفت: براهنی معلم و مردی خستگی ناپذیر بود.

مجموعه کارهایی که صاحبی اشاره کرد نمونه بارز این است که تغییرات تکلیف و این مجموعه عظیم این فرد را از حساسیت، دقت، قابلیت اطمینان، تکرارپذیری و پیش بینی پذیری پایین نمی آورد.

این مدرس دانشگاه از براهنی به عنوان یک فرد جامع علوم در روان شناسی یاد کرد و گفت: به نظر نمی رسد که بتوانیم خطای آنچنانی برای براهنی در فعالیت های علمی و زندگی قائل شویم.

ناملایمات روزگار به ویژه سال 1362 که همزمان با طرح هنجاریابی آزمون استنفورد بینه بود که کارهای اصلی و مقدماتی را شروع کرد ولی بعدها به نام کسانی دیگر خورد، نمونه بارزی از این است که این فرد هیچ گاه بر اساس این مجموعه رفتارها دچار خطای بزرگ یا خطایی نشد.

وی در خصوص براهنی در آینه اعتبار گفت: وقتی به مجموعه کتاب ها و مجموعه پژوهش ها مراجعه می کنید نمونه بارز این است که این فرد لیاقت این را داشته که به عنوان ویراستار کتاب زمینه روان شناسی و کتاب واژه نامه روان شناسی و تالیف کننده آنها و به عنوان کسی باشد که در بسیاری از طرح های هنجاریابی و استانداردسازی تست ها حضور داشته باشد.

هیچ چیزی جز با معنا بودن نیست.

در بحث مفید بودن کاملا بارز است که امروزه روان شناسی را بر اساس چه کتاب هایی می خوانیم.

اولین درسی که در دوره روان شناسی عمومی باز می کنیم کتاب زمینه روان شناسی است و در اینجا مفید بودن و مربوط بودن را از آن استنباط می کنیم.

حسن آبادی در تشریح وضعیت براهنی در هیبت یک هنجار ملی و بومی اظهار کرد: ناملایمات ایشان را فراری نداد و این کفایت می کند که یک هنجار ملی و بومی واقعی بود.

ساخت و استانداردسازی هنجاریابی آزمون تشخیص استعداد یکی از مجموعه کارهای بسیار بزرگ ایشان است مقیاس هوشی وکسلر بزرگسالان یک نمونه دیگر از کارهای ایشان است.

در هنجاریابی آماده سازی mmp2، تست وایلند و بسیاری از آزمون ها مشخص است که ایشان یک هنجار محلی یا یک هنجار سطحی نیستند و تلاش کردند هم در خصوص آزمون ها گسترده کار کنند و هم آن را به جامعه علمی در سطوح گوناگون عرضه کنند و این بخش کوچکی از کارهای ایشان است.

عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی در مورد براهنی نمود واقعی چیرگی در حیطه نیز گفت: وقتی به کتاب ها یا ترجمه های ایشان مراجعه می کنید چیرگی در حیطه را می بینید و لازم نیست حتما شاگرد ایشان بوده باشید.

کتاب زمینه روان شناسی نمونه بارز این است که چقدر تلاش کردند اصطلاحات جدید آن زمان را درست به کار ببرند و واژه گزینی کنند.

این که به واژه هایی که قبلا ابداع شده احترام بگذارد نمونه بارز این است که ایشان چقدر به زبان، علم و نیاز بیرونی آگاهی داشته است.

او در پایان با بیان اینکه براهنی در حیطه ها و گرایش های روان شناسی باقی نماند گفت: مجموعه آثار و کارهایی که ایشان انجام داد نمونه بارز این است که هم کلیت جامعه ایرانی را در تمام نقاط ایران پوشش داده و هم حیطه دانش روان شناسی را به خوبی پوشش داده است.

ایشان یک اندیشه ناب بودند و وقتی اندیشه ناب باشد پس یک فراورده نیست و یک فرایند ذهنی است که در جامعه روان شناسی حضور دارد.

لذا ما تلاش خواهیم کرد بخشی از رفتار ایشان را اگر بتوانیم تکرار کنیم.

بنابراین این فرد به عنوان یک صفت مکنون سال ها باقی خواهد ماند.

براهنی آزادگی و آزاداندیشی خود را نفروخت/ علم روانشناسی وامدار اوست در ادامه این مراسم حسن حمیدپور طی سخنانی با موضوع روانشناسی وام دار براهنی است ، گفت: براهنی در حدود 40 الی50 سال در عرصه روانشناسی کشور فعالیت کرد.

او از سال 1340 تا 1345 در دانشکده تبریز، از سال 1348 تا 1362 در دانشگاه تهران و از سال 1362 تا 1380 در انتسیتو روانپزشکی تهران تدریس کرد.

او در طول این سال ها به دنبال ایجاد یا استحکام نوعی از روانشناسی بود که با ویژگی نگرش علمی آن را پایه گذاری کند.

این روانشناس با بیان اینکه هر اندیشه، هدف و آرزویی برای اینکه به ثمر بنشیند، دنبال کنندگان آن با یکسری ناکامی و مشکلات روبرو خواهند شد، اظهار کرد: بخشی از ناکامی هایی که براهنی با آن روبرو شد، طبعاً بخاطر ویژگی های آن کار بود و او باید در مسیری نو گام برمی داشت.

گرچه قبل از او افرادی نظیر محمدباقر هوشیار و محمود صناعی این گام ها را برداشته بودند اما ادامه مسیر، راه ناکوفته ای بود.

البته بخش دیگری از ناکامی ها براهنی بخاطر شرایطی بود که برای او به وجود می آوردند.

وی از 14 سال فعالیت براهنی در دانشگاه تهران به عنوان دوران طلایی خدمات این استاد در علم روانشناسی یاد کرد و گفت: هنوز دو کتاب براهنی به نام مبانی نظریه آزمون های روانشناسی و روان آزمایی زینت انتشارات دانشگاه تهران را دارند اما در پرتال دانشکده روانشناسی اسم 99 نفر از اساتید قدیمی و حتی هیات علمی اخیر که حدود یک ماه پیش حکم آنها صادر شده، درج شده اما دریغ از یک یاد و نام از براهنی.

البته خیلی جای گله نیست چراکه از صناعی هم نام نمی برند.

چگونه است که 14 سال از خدمات فردی که امروز فهمیده ایم چقدر به او مدیون هستیم؛ بهره برده اما اسمی از او نبرده اند.

البته فکر می کنم به نفع براهنی است که نامش در چنین فضایی نباشد.

این استاد دانشگاه و پژوهشگر مطرح روانشناسی کشور با طرح این پرسش که چرا روانشناسی وام دار براهنی است، پاسخ داد: می توانیم به تاریخ قبل بازگردیم و بگوییم که اگر براهنی نبود فرد دیگری پیدا می شد که این مسیر را طی کند و آزمون ها را نُرم کند اما ما از این بابت مدیون او هستیم که دانسته یا ندانسته در مسیری که او شروع و طی کرده، پیش رفته و از تلاش های او استفاده می کنیم.

این روانشناس یکی دیگر از دلایل مدیون بودن جامعه روانشناسی به براهنی را تلاش های او برای معادل گزینی، معادل یابی و معادل آفرینی در علم روانشناسی عنوان کرد و افزود: براهنی از همان ابتدا که وارد عرصه روانشناسی می شود متوجه می شود که علم روانشناسی باید به زبان فارسی بیان شود.

دغدغه ای که او داشته این بوده که چگونه واژه پیدا کنم.

از زمانی که کتاب انگیزش و هیجان ادوارد موری را ترجمه می کند، به دنبال واژه آفرینی و یا خلق آن بوده است.

وی ادامه داد: با یک حساب سرانگشتی متوجه می شویم که براهنی در کتاب روان آزمایی 1200 واژه، در کتاب مبانی نظریه آزمون های روانی 180 واژه، در کتاب انگیزش و هیجان 220 واژه، در کتاب روانشناسی یادگیری 228 واژه، در کتاب نظریه یادگیری هیلگارد 1000 واژه، در کتاب واقعیت و خیال 100 واژه، در کتاب روانشناسی خرافات 48 واژه و در کتاب مدیریت عوامل روان اجتماعی در محیط کار 130 واژه آفریده، یا انتخاب کرده یا از قبلی ها استفاده کرده است که انتخاب نزدیک به 3 هزار واژه کار کمی نیست و پشتوانه عظیمی از زبان فارسی می خواهد.

حمیدپور اضافه کرد: خود براهنی هم می گوید که از ابتدا این دغدغه را داشته که آیا زبان فارسی این قابلیت را دارد که مفاهیم علمی روانشناسی را بیان کند یا خیر.

در سال 1362 در مرکز نشر دانشگاهی سمیناری با عنوان زبان فارسی، زبان علم برگزار و در آن مطرح می شود که زبان فارسی که زبان شعر و استعاره است آیا می تواند از پس دقیق ترین مفاهیم علمی بربیاید که در این خصوص براهنی مقاله ای ارائه داده و پاسخ می‎دهد بله اما شرط آن این است که کوله پشتی باید از زبان و ادبیات فارسی پر باشد وگرنه در واژه گزینی مشکل پیدا خواهید کرد.

این مترجم کتاب های حوزه روانشناسی با بیان اینکه براهنی در کتاب واژه نامه، 12 هزار کلمه را کار می کند، افزود: ما بدون اینکه متوجه باشیم از بسیاری از واژه های او استفاده می کنیم.

نمونه خیلی واضح آن کلمه Schema است که برای آن واژه طرحواره را انتخاب کرده است.

یکی از ویژگی های مهم او این است که به کسانی که قبل از او واژه ابداع، گزینش یا انتخاب کرده اند بسیار ارادت می ورزد و از آنها بخاطر جلوگیری از تشتت آرا استفاده می کند.

این را مقایسه کنید با بلوای واژه سازی در علم روانشناسی که مترجم حتی حاضر نمی شود ببیند نفر قبلی از چه واژه هایی صرفا استفاده کرده است.

وی به نقش براهنی در شکل گیری نگرش علمی در روانشناسی پرداخت و گفت: قبل از براهنی حتماً نگرش علمی وجود داشته اما موضوعی که براهنی را از برخی افراد قبل خود متفاوت می کند به باور او به عقلانیت تجربه محور و عقلانیت انتقادی بازمی گردد.

او معتقد بوده که نقد را باید وارد مسیر کنیم.

حتی به کتاب زمینه روانشناسی هم ایراد می گیرد که چرا پاراگراف اول و دوم در فصل مسائل جنسی به هم ربطی ندارند.

درست است که او هیلگارد را دوست داشته اما بنده او نبوده است و از این حیث ما باید از او یاد بگیریم که تفکر نقادانه داشته باشیم.

حمیدپور خاطرنشان کرد: تفکر نقادانه براهنی باعث می شد برخی افراد نزدیک به او، تشت رسوایی شان از پشت بام بیافتد و مشخص شود که آه در بساط ندارند که با ناله سودا کنند و به همین خاطر است که برای او حاشیه درست می کردند.

کسی که تفکر انتقادی داشته باشد به باورهای خود هم رحم نمی کند و آنها را هم نقد می کند.

این مدرس دانشگاه از نظارت براهنی بر پایان نامه های مقطع تحصیلات تکمیلی به عنوان یکی دیگر از دلایل نقش او در شکل گیری نگرش علمی در حوزه روانشناسی یاد کرد و گفت: همه از سخت گیری های او در این حوزه اطلاع دارند که این امر گاهی دامن خودش را هم می گرفت اما معتقد بود که علم راهی به جز سخت گیری ندارد.

این روانشناس بالینی به نقش براهنی در شکل گیری انجمن روانشناسی ایران پرداخت و با اشاره به ترجمه آثار ماندگار اظهار کرد: براهنی تقریبا 9 اثر دارند که چند مورد آن از جمله کتاب روان آزمایی و کتاب زمینه علم روانشناسی از آثار ماندگار محسوب می شوند.

حمیدپور یکی از مهمترین ویژگی های شخصیتی براهنی را حقیقت گویی و حقیقت جویی او عنوان کرد و گفت: او از زندگی توام با ریا و تزویر دور بود.

تمام تلاش او صرف این شد که بدون ریا زندگی کند.

البته پرهیز او از ریا و گفتن حقیقت با صاحبان قدرت باعث شد تاوان های سختی بدهد اما خم به ابرو نیاورد.

معیار براهنی برای نزدیک شدن به حقیقت، علم تجربی بود.

تلقی او از علم، نوعی معرفت شناسی تجربی به شمار می رفت و درست است که حقیقت با قدرت در هم آمیخته است اما قدرت براهنی فضیلت های اخلاقی او بود.

وی ادامه داد: براهنی هیچ حکم دولتی نداشت چرا که می دانست این چیزی که اکنون برایش می نویسند سال بعد آن را خواهند گرفت.

او حرف هایش را بر مراد علم میزد و نه مراد سلطنت طرف مقابل و این ویژگی در تار و پود شخصیتی او تنیده شده بود.

از این رو افرادی که هماورد براهنی در علم روانشناسی نبودند سعی کردند برای او مشکلاتی ایجاد کنند تا بخشی از توان او صرف مسائل حاشیه ای شود غافل از آنکه او می دانست چگونه باید مسیر را به پیش ببرد.

این روانشناس؛ گنج آزادگی و کنج قناعت را از دیگر ویژگی های مهم شخصیتی براهنی توصیف کرد و افزود: او آدمی بود که به دنبال یکسری از مسائل نمی رفت.

او آزادگی و آزاد اندیشی خود را نفروخت.

قناعت پیشه کرد تا در مقابل اربابان قدرت سر خم نکند.

او می دانست که اگر گرد قدرت بچرخد لکه ننگی بر دامن او خواهد نشست.

او هیچگاه در سودای ریاست نبود و آزادانه زیست.

علم خود را مثل ناصر خسرو پای هر کس و ناکسی نریخت و ساحت علم مقدس خود را از سودای قدرت طلبی بر حذر داشت.

این مدرس دانشگاه سومین ویژگی شخصیتی براهنی را سخاوتمندی در نشر علم دانست و گفت: او می دانست تعریف علم در انحصار نیست و علم در سخاوت است که رشد می کند و نه در انحصار از این رو در این مسیر از هیچ کوششی دریغ نورزید.

او از وظیفه شناسی و مسئولیت پذیری به عنوان چهارمین ویژگی شخصیتی براهنی یاد کرد و افزود: حدود 21 روز قبل از درگذشت، مقدمه کتاب زمینه علم روانشناسی را می نویسد و در آن می گوید وضعیت جسمانی اش جانکاه است که این میزان وظیفه شناسی کار هرکسی نیست.

حمیدپور در پایان با بیان اینکه از زمان درگذشت براهنی 20 سال می گذرد، گفت: هدف از صحبت من و سایر افراد در این مراسم، زدودن گرد و غبار فراموشی و غفلت از حافظه روانشناسی در ایران است تا بدانیم چه افرادی در ایران خون دل خوردن اما دست از آرمان های خود برنداشتند تا از این طریق بتوانیم نهال علم روانشناسی را که به دست ما سپرده اند را حفظ کنیم.

همانگونه که براهنی عادت داشت از گذشتگان علم روانشناسی یاد کند ما هم باید قدر و منزلت او را بدانیم.

براهنی نه به عنوان چهره ماندگار از سوی دستگاه انتخاب شد و نه در بده بستان های قدرت جایی داشت تا رسانه ها و مطبوعات در زمان مرگ او به خبر پراکنی بپردازند.

او در تابستان سال 1381 و پس از یکسال زندگی توام با بیماری در سکوت خبری چشم از دنیا فرو بست از این رو وظیفه ما این است که نگذاریم یاد و خاطره او فراموش شود.

نبض روانشناسی کشور در دست براهنی بود حبیب الله قاسم زاده؛ استاد مطرح روانشناسی و علوم رفتاری ایران نیز به عنوان آخرین سخنران این مراسم گفت: سخن گفتن در مورد محمدنقی براهنی دوست و همکار و به یک معنی استاد، کار چندان ساده ای نیست.

طیف گسترده فعالیت های علمی وی و پر مایه گی و غنای فکری و شخصیتی او به گونه ای است که در چارچوب ارزیابی های متداول امروزی ما نمی گنجد.

اما همانگونه که نیما یوشیج شعر خود را به یک رودخانه تشبیه کرد که هرکس می تواند به تناسب نیاز و علاقه مندی و تشنگی خود مقداری از آب رودخانه را بردارد، زندگی براهنی نیز به گونه ای است که می توان از آن رود جاری به هر میزانی که نیاز وجود دارد، آبی برداشت و رفع تشنگی کرد.

این یار و همکار براهنی ادامه داد: حدود 30 سال پیش بود که اقبالی رخ داد و بنده به همراه براهنی، عشایری، دولت آبادی و خمسه ای برای تدریس چند درس به جا مانده به دانشگاه تبریز دعوت شدیم.

ما عهده دار تدریس پنج درس در دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد بودیم و در عصرها و روزهای تعطیل دور هم جمع شده و به ارزیابی روانشناسی در ایران می پرداختیم.

هنوز شیرینی آن ایام را به یاد دارم و غبطه می خورم که چرا آن را ثبت نکردیم.

استاد تمام گروه روانپزشکی در مرکز روانشناسی بالینی بیمارستان روزبه دانشگاه علوم پزشکی تهران به بیان نقش و جایگاه براهنی در روانشناسی ایران پرداخت و گفت: سمپوزیومی در سال 1381 به مناسبت یکصدمین سالگرد تولد الکساندر رومانویچ لوریا در دانشگاه قزوین برگزار شد که در واقع دومین سمپوزیوم نوروپسیکولوژی در ایران بود.

دبیری کنگره بر عهده من بود که طی سخنانی به عنوان مقدمه گفتم در فاصله سمپوزیوم اول تا دوم ما سه نفر را از دست داده ایم که عبارت بودند از عظیم وهاب زاده، امیرحسین آریانپور و محمدنقی براهنی.

در آن عرایض گفتم که وهاب زاده وجدان آگاه جامعه روانپزشکی ایران، آریانپور وجدان آگاه جامعه جامعه شناسی ایران و براهنی وجدان آگاه جامعه روانشناسی ایران بود.

وی افزود: منظورم از وجدان آگاه جامعه روانشناسی، حساسیت نسبت به هر چیزی است که در روانشناسی مملکت اتفاق می افتد.

به نظرم آنچه وجدان علمی در براهنی تشکیل داده بود، سه محور داشت.

اولی محور میانگین گریزی یا میانگین ستیزی بود.

منظورم از این کلمه، همانند هیچ کس نبودن است.

دورانی که براهنی فعالیت های علمی خود را آغاز کرد، دوران جستجو برای پیدا کردن راه برای رشد روانشناسی بود.

او باید راهی برمی گزید که بسیاری از آن راه نرفته بودند.

از این رو به ابزارآفرینی، ابزارگزینی و ابزارشناسی روی آورد.

قاسم زاده اظهار کرد: یکی از علت هایی که گاه روانشناسی مورد دخالت قرار می گیرد برای این است که ما روانشناسی را ابزاری نکردیم.

اگر پدیده ای را ابزاری کنید نمی‎توانند در آن دخالت کنند.

چون برای بکار بردن ابزار، ملزم به رعایت قواعدی هستند و رعایت این قواعد، چهره ای به محقق، دانشمند یا روانشناس می بخشد که آن چهره حرفه مندی است و فقط با ابزار ایجاد می شود و کسی که ابزار به معنای دقیق کلمه ندارد، در عالم علم هیچ چیز ندارد.

براساس این نوع برداشت ما از حرفه گری است که انتظار داریم رفتار یک پزشک موقع معاینه یک بیمار، یا یک روانشناس موقع مصاحبه با یک بیمار، با رفتار فرد غیر پزشک و غیر روانشناس متفاوت باشد.

اگر دیدید که متفاوت نیست مشکلی وجود دارد و آنجا چیزی به نام حرفه مندی و حرفه گرایی وجود ندارد.

این مؤلف و مترجم برجسته کتاب های حوزه روانشناسی با بیان اینکه براهنی در حوزه آموزش نیز یک نوع میانگین گریزی را انتخاب کرد، گفت: براهنی معتقد بود که نه درجات تحصیلات می تواند ما را روانشناس کند و نه شاخه تحصیلی بلکه یادگیری مفاهیم بنیادین است که می تواند فرد را به جایی برساند.

به همین دلیل بود که سراغ کتاب های بنیادین رفت.

وی افزود: براهنی در فرایند چنین فعالیت هایی بود که به اهمیت نقش واژه در تفکر رسید و تلاشی به یاد ماندنی و مثال زدنی در این خصوص را آغاز کرد.

به نظر من واژه ها، آزادگی را به ارمغان می آورند و به اندیشه ها تحرک می بخشند.

براهنی متوجه این بالندگی و پویندگی بود و به سوی واژه یابی، واژه آفرینی و واژه گزینی روی آورد.

براهنی به خوبی دریافته بود که واژه ها روزی به پا خواهند خواست و آزادی، اندیشه و آگاهی را به ارمغان خواهند آورد.

قاسم زاده دومین عنصر در وجدان آگاه را آهن بودن در برابر سنگ خاره عنوان کرد و گفت: همانطور که دوستان اشاره کردند پشتوانه براهنی در کار عملی و پژوهشی، دانشجویان و همکاران ایشان بودند.

چندان حمایتی از جانب مراکز رسمی دریافت نمی کرد اما رابطه خوب و بالنده ای با دانشجویان و همکاران داشت و حتی در مناطق دورافتاده او را می شناختند و یک جورهایی نبض روانشناسی کشور در دستش بود.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه براهنی اهل بحث و جدل بود و اگر لازم بود از مجادله روی برنمی گرداند، خاطر نشان کرد: براهنی به روانشناسی به مثابه علم می نگریست و از اصول علمی آن کوتاه نمی آمد.

همین ویژگی ها از او یک شخصیت محکم، معتقد به اصول و به یک معنا مبارز ساخته بود.

اهل مدارا و کوتاه آمدن نبود و همه می دانند که در جلسات دفاع از رساله چگونه از دانشجویان در برابر ایرادات بی مورد دفاع می کرد.

وی ادامه داد: گاهی فکر می کنم که چرا ما در سنجش هایمان از افراد، انسان بودگی را مدنظر قرار نمی دهیم و مرتب از تعداد مقالات، کتاب ها و پروژه ها سخن می گوییم.

ندیدم جایی از منش به عنوان معیاری برای سنجش استفاده شود.

ما سیاسی را بخاطر جایگاه علمی زیاد تحویل نمی گیریم.

ایشان در کتابی که گزارش زندگی اش است، می گوید شخص اول ممکلت از من خواست چند استاد دانشکده فنی را که وابستگی شدید به مسائل سیاسی داشتند اخراج کنم که در جواب به او گفتم تا جایی که می دانیم این اساتید درس و مشق خود را می دهند و کار سیاسی نمی کنند.

سیاسی محکم می ایستد و اجازه اخراج اساتید را نمی دهد و اینها است که فرد را انسان می کند نه نمره و کتاب و کار پژوهشی.

دوست و همکار براهنی خاطرنشان کرد: براهنی نیز مشی دیگر بزرگان روانشناسی را برگزید.

او کسی نبود ک
کلید واژه ها: خانه اندیشمندان علوم انسانی - استاد - مراسم بزرگداشت - روانشناسی - علوم انسانی - روانشناسان - شاگرد - بزرگداشت - خانه - مراسم - کارشناسی ارشد - برگزار - خستگی ناپذیر - روانپزشکی - گروه - حضور - نمایندگی - محمدخانی - علوم - کارشناسی - وامدار - پژوهشی - مستقیم - افتخار - خواندن - ایرانی - پرداخت - تهران - گزارش - تشریح

آخرین اخبار سرویس:
بازدید وزیر کشور از 2 روستای زلزله زده خوی| وحیدی: مسئولان قبل از شروع فصل سرما، تکلیف ساخت و ساز ها را نهایی کنند

سلامی از خیابان دختران انقلاب/ همه یک حنجره ایم برای فریاد «یا مهدی»

سردار اشتری: قصد دشمن، کشته سازی بود/ در حادثه فوت مهسا امینی، پلیس هیچ تقصیری نداشت

درخشش نمایندگان استان مرکزی در مسابقات قرآن «مدهامتان»

فال حافظ | فال حافظ امروز 15 مهر 1401 + تفسیر دقیق

اعلام آمادگی ایران برای کمک به کاهش اثرات ریزگردها

افزایش حقوق کارکنان دولت و بازنشستگان با اقدام فوری مجلس!

فیلم| افتتاح حوزه علمیه سندرک

بسیاری از دستگیرشدگان اغتشاشات گیلانی نبودند

سلامی از خیابان دختران انقلاب/ همه یک حنجره ایم برای فریاد «یا مهدی»

لطفا بس؛ ماجرا کف خیابان نیست

درخشش نمایندگان استان مرکزی در مسابقات سراسری قرآن «مدهامتان»

بازدید رییس جمهور از نمایشگاه محصولات «روستاهای مولد دانش پایه»

آیت الله صدیقی: دنیای سلطه و استکبار، جنگ آشتی ناپذیر با حق و عدالت دارند

با سرعت تمام، خاکریزهای دفاعی یک نظام مدیریتی را تخریب کرده است

باقری: منفعت یک جانبه گرایان در ناامنی است

ویدئو| پشت پرده رسانه های ضدایرانی چه کسانی هستند؟

استخدام مدیر برنامه ریزی تامین در شرکت دنیای ماموت در البرز

آغاز مسابقات ملی قرآن ویژه طلاب حوزه های علمیه در عراق

مراسم سالگرد شهادت شهیدحاج حسین همدانی در رشت برگزار شد

تشییع پیکر شهید مدافع امنیت پوریا احمدی

استعفای دسته جمعی اعضای دولت جدید کویت

کنگره ملی 6 هزار و 544 شهید لرستان خرداد 1402 برگزار می شود

رییسی شبانه به قم رفت + عکس

اعلام اسامی شرکت های واردکننده خودرو؛ بزودی

آیت الله مکارم شیرازی: درباره مرگ مهسا امینی باید گزارش فوری از تحقیقات خود ارائه می دادند/ دولت درباره گرانی ها اقدام جدی انجام دهد

تکلیف لایحه افزایش حقوق کارمندان و بازنشستگان در مجلس روشن شد

راه صراط مستقیم راهی است که راه خدا و اولیای خدا بوده و رهپیمویان به مقصد آن رسیدند

تقدیر محسن اراکی از دولت رییسی و هشدار به معترضان: امت حزب الله از خیابان جاروی تان می کند

استخدام مربی مسلط به مکالمه زبان انگلیسی در مهد کودک ابرچارگوش

تحلیل جانشین فرمانده فراجا از فرصت طلبی مستکبران، مزدوران و خواص بی بصیرت پس از فوت مهسا امینی | توهین به پرچم، قرآن کریم و بانوان محجبه خط قرمز پلیس!

روایتی از شهید که رفت و روی حرفش ماند و برنگشت

علت مرگ سارینا اسماعیل زاده از زبان مادرش +فیلم

بیماری خطرناک آقای خواننده همه را نگران کرد!

فال روزانه | فال روزانه امروز 15 مهر 1401

تفرقه افکنی راهبرد همیشگی جریان استکبار است

خبر خوب در مورد اینترنت که منتفی شد؛ بدقولی اپلیکیشن فیلترشده!

هنوز گزارش رسمی پزشکی قانونی درباره فوت مهسا امینی به دست مجلس نرسیده است

یادبود شهدای آموزشگاه کاج در مشهد مقدس برگزار شد

ویدئو| جزییات جلسه غیرعلنی مجلس با وزیر کشور و فرمانده فراجا درباره اغتشاشات اخیر

استخدام بازاریاب و ویزیتور در یک شرکت معتبر در مازندران

استخدام تعمیرکار مکانیک با بیمه در یک شرکت معتبر از گلستان

تربیت دینی جامعه و خدمت خالصانه به مردم رسالت منتظران مهدی(عج) است

افتتاح طرح آبرسانی به 913 روستای خوزستان

مسئولان باید به مدیریت غلط خود در 40سال گذشته اعتراف کنند

سخنگوی کمیسیون امورداخلی مجلس : گزارش کمیسیون درباره فوت مهسا امینی هنوز نهایی نشده / اطلاع ندارم استناد رییس جمهور به گزارش کمیسیون بر چه اساسی بوده

فرمانده مرزبانی فراجا: امنیت و آرامش امروز، ثمره خون پاک شهداست

چرا صدا و سیما از جاسوس نامیده شدن واتساپ توسط مالک تلگرام استقبال کرد؟ و یک امای بزرگ!

احتمال تشکیل دولت مستقل جدید در سودان در هفته آینده

ورود پنج کشتی جدید حامل نهاده های دامی به کشور

باقری: ایران و صربستان باید به اشتراک عمل در صحنه بین المللی روی آورند

در قضیه مهسا امینی قصوری متوجه پلیس نشد/کشته سازی در آشوب های اخیر راهبرد دشمن بود

صف معترضین از اغتشاشگران جدا شود

قصد دشمن کشته سازی و ادامه آشوب ها بود

استعفای دسته جمعی اعضای دولت جدید کویت

اجتماع باشکوه بانوان فاطمی محجبه در اهواز

اقدامات سپاه در محرومترین نقطه خوزستان

کارگاه «رازهای خوشبختی» در هندیجان برگزار شد

صدرنشین کمتر شناخته شده در فهرست نامداران / رکوردداران بیشترین حضور در مجمع تشخیص چه کسانی هستند؟ + عکس

نماینده جنجالی مجلس: افراد مشهوری که مردم را تحریک کردند باید جبران کنند

خدمت ویژه اسکایپ به ایرانیان تنها برای دو روز!

بیانیه مرکز مدیریت حوزه های علمیه در حمایت از بیانات اخیر رهبر معظم انقلاب

6 هزار و 500 نفر بیننده اجرای سوم سینمایش بزرگ «فصل شیدایی» در قم

ببینید: مادر سارینا اسماعیل زاده درباره درگذشت دخترش توضیح می دهد

اعلام حمایت فعالان فرهنگی و رسانه ای کردستان از مواضع رهبر معظم انقلاب

پایان مهلت ثبت شناسه لوازم یدکی خودرو

اعضای دولت جدید کویت در یک اقدام بی سابقه استعفا دادند

رویکرد مؤسسه دارالإعلام تربیت کارشناسان مقابله با جریان های انحرافی است

مجلس همچنان در انتظار گزارش پزشکی قانونی

اوقات شرعی جمعه پانزدهم مهر ماه به افق شهرکرد

ماموستا راستی: دشمن به دنبال جنگ بین مذاهب و قومیت ها در کشور است

شکل گیری کارزار «درخواست طرح شکایت از مصوبه شورای عالی فضای مجازی توسط حقوقدانان»

اقبال واحدی: اعتراض حق است؛ حواسمان باشد بازی نخوریم

دیدار بهمن فرمان آرا با عزت الله ضرغامی +عکس

استخدام فتوشاپ کار در شرکت چاپ دیجیتال فام در قم

اقدامات سپاه در محرومترین نقطه خوزستان

ایلان ماسک توییتر را تصاحب می کند؟

واکنش کرباسچی به دستور رییسی درباره حوادث دانشگاه

رسیدگی قضایی به پرونده های حوادث اخیر با لحاظ نظر کارشناسان اطلاعاتی و امنیتی / دادستان کل کشور از بخشنامه جدید خبر داد

ببعی بامزه تلویزیون و رازِ ماندگاری اش/ اتفاقی که باید در شبکه کودک بیفتد!

اشتراک نظر در قبال موضوعات بین المللی به اشتراک عمل تبدیل شود

تشکر مدیر حوزه علمیه هرمزگان از سفر آیت الله اعرافی | حقیقی: توسعه و ارتقاء حوزه استان با جدیت پیگیری می شود

تصاویر/ اجتماع منتظران ظهور در حرم حضرت معصومه(س)

جوادی آملی: جلوی فساد و اختلاس مسئولین را بگیرید

فیلم| اجتماع بزرگ منتظران ظهور و تجدید بیعت با امام زمان (عج) در بابل

توضیحات مادر سارینا اسماعیل زاده درباره علت مرگ دخترش+ فیلم

جمال زبیدی اجتماع باشکوه بانوان فاطمی محجبه در اهواز

سیاست سکولارها کثیف است برای همین می گویند دین را وارد سیاست نکنید

مطالبات آیت الله مکارم شیرازی از دولت و فراجا

قید فوریت برای افزایش حقوق کارکنان و بازنشستگان

حمایت به دور از شعار تولید را سر پا نگه می دارد

آیت الله مکارم شیرازی: صف معترضین به مشکلات اقتصادی از آشوبگران جدا گردد

آسفالت 20 کیلومتر از جاده منطقه «احمدفداله» دزفول توسط سپاه خوزستان

خطبه های نماز جمعه این هفته تهران آغاز شد

روکش آسفالت معابر شهرکرد با تخصیص قیر رایگان دولت

ایران در مسیر حل وفصل اختلافات با آژانس/ سورپرایز اکتبر؟

آقای حدادعادل چه کسی کشور را به این روز انداخت؟

خودکشی نوجوانی که در پروژه کشته سازی گنجانده شد

دیدار وزیر خارجه تاجیکستان با نماینده ویژه اتحادیه اروپا در آسیای مرکزی

انتشار فیلمی از اظهارات مادر سارینا اسماعیل زاده درباره علت مرگ دخترش

علم روانشناسی وامدار براهنی است

علم روانشناسی وامدار براهنی است