مطالب مرتبط:
در قانون اساسی تفسیر روشنی از موازین اسلامی نداریم
حضور مجید انصاری در دانشگاه آزاد اسلامی ممسنی
آمادگی دانشگاه آزاد اسلامی برای انجام پژوهش در مبارزه با مواد مخدر
برگزاری مرحله استانی مسابقات سراسری قرآن چهارمحال وبختیاری در رشته تفسیر
متصرفین اراضی ملی در چنگال قانون و پلیس
-6 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 13 مرداد 1400 ساعت 13:252021-08-04سياسي

قانون اساسی تفسیر روشنی برای موازین اسلامی ندارد


حجت الاسلام سروش محلاتی ضمن اشاره به تعابیر مختلفی که درباره انطباق مصوبات مجلس با موازین شرعی در قانون اساسی ذکر شده است به بیان دو احتمال درباره تعبیر «موازین اسلامی» پرداخت.

- حجت الاسلام سروش محلاتی ضمن اشاره به تعابیر مختلفی که درباره انطباق مصوبات مجلس با موازین شرعی در قانون اساسی ذکر شده است به بیان دو احتمال درباره تعبیر موازین اسلامی پرداخت.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایکنا، جلسه اول از سلسله نشست های علمی انطباق قانون با شرع در قانون اساسی، 12 تیرماه با سخنرانی حجت الاسلام محمد سروش محلاتی به همت موسسه مفتاح کرامت برگزار شد.

بخشی از مطالب مطرح شده در این جلسه را بخوانید؛ مباحث مختلفی درباره انطباق قوانین و مصوبات با احکام شرعی مطرح است که درباره برخی از آنها بحث می کنیم.

در هنگام تدوین قانون اساسی در سال 58 نمایندگانی در مجلس خبرگان حضور داشتند که اکثریت مطلق آنها را علما و روحانیون تشکیل می دادند.

در آن مجلس دغدغه اول برای علما این بود که در نظام آینده چگونه می توان تضمینی داشت تا احکام شرعی رعایت خواهد شد و در قانون گذاری از احکام الاهی عدول نخواهد شد.

تا آنجا که بنده مطالعه داشتم این اولین و مهمترین دغدغه ای بود که در تدوین کنندگان قانون اساسی وجود داشت.

بر این اساس بود که در اصل چهارم قانون اساسی این موضوع را مطرح کردند و در اصول دیگر هم به این مسئله پرداخته شده است.

بحثی که بنده دارم درباره تحلیل این موضوع در قانون اساسی است، به خصوص تاکید بر دیدگاه های شهید بهشتی خواهم داشت.

به طور کلی در این سلسله جلسات پنج پرسش را مطرح خواهم کرد.

پرسش اول این است که موازین اسلامی یعنی چه؟ آنچه در اصل چهارم قانون اساسی آمده است این است که کلیه قوانین باید براساس موازین اسلامی باشد.

در اصول دیگر هم این تعبیر تکرار شده است.

پرسش دوم این است که در تطبیق قوانین و مقررات با موازین اسلامی، ملاک این است که قانون مخالفت با موازین اسلامی نداشته باشد یا ملاک این است که قانون منطبق بر موازین اسلامی باشد؟ پرسش سومی که وجود دارد این است که تشخیصی که در این زمینه توسط فقهای شورای نگهبان صورت می گیرد، بر اساس اجتهاد و استنباط خود فقهای شورای نگهبان است یا براساس استناد به فتوای فقهای دیگر؟ پرسش چهارم این است که این موازین اسلامی چه قلمرویی دارد؟ نکته پایانی این است که بررسی انطباق یا عدم انطباق چه محدودیت هایی دارد؟ این پرسش ها را پیگیری می کنم و به خصوص با تاکید بر دیدگاه های شهید بهشتی پاسخ آنها را مطرح خواهم کرد.

علاوه بر دیدگاه های شهید بهشتی دو نکته دیگر هم مورد نظر است.

نکته اول این است که درباره این موضوعات در هنگام تدوین قانون اساسی چه نظراتی وجود داشته است تا بتوان نظریه شهید بهشتی را با آرا و نظرات دیگر مقایسه کرد و نکته دوم اینکه پس از تدوین قانون اساسی، در طول چهل و دو سال گذشته، یعنی از سال 58 تاکنون، درباره این موضوعات پنج گانه چه روندی را پشت سر گذاشتیم و چه مسیری پیمودیم.

بررسی مفهوم موازین اسلامی در قانون اساسی تعبیرات مختلفی برای انطباق با موازین اسلامی داریم مثلا در برخی اصول انطباق با احکام اسلام مطرح شده است.

در برخی موارد که بیشتر است تعبیر موازین اسلامی به کار رفته است.

در برخی اصول، موازین اسلامی به شکل صفت و موصوف نیست بلکه اضافه است یعنی موازین اسلام.

در یکی از اصول تعبیر موازین شرع را داریم.

در اصل 27 تعبیر مبانی اسلامی را داریم.

در اصل 91 تعبیر احکام اسلام آمده است.

اینها تعبیرات مختلفی است که در قانون اساسی ما آمده است و لازم است در این زمینه بحث مستقلی صورت بگیرد که آیا تفاوتی بین این تعبیرات وجود دارد یا نه، این تعبیرات از نظر قانون گذار تفاوتی ندارد.

آنچه در مطلب اول مطرح کردم این بود که موازین اسلامی یعنی چه.

از مجموعه مباحثی که در قانون اساسی دیده می شود می توان فهمید موازین اسلامی همان احکام اسلامی است ولی در یک تقسیم بندی می توان گفت احکام دو گونه است: یکی احکام مسلم و قطعی و دوم، احکام ظنی و اجتهادی.

در قسمت اول که احکام قطعی و مسلم است جایی برای اختلاف نظر وجود ندارد.

فقهای مختلف بر این اصول توافق نظر دارند مثل احکام ارث که در قرآن کریم آمده است ولی در قسم دوم احکامی است که اجتهادهای مختلفی دارد و قلمرو فتاوای مختلفی است، مثل اختلافاتی که درباره ارث زوجه وجود دارد.

آنچه در بحث انطباق لازم است این است که قوانین با احکام مسلم انطباق دارد یا نه، منظور این است که خلاف فتوای خاصی نباشد.

این مطلب مهم است.

اگر ما مبنای اول را بپذیریم قلمرو قانون گذاری حداکثری خواهد بود یعنی در موارد اختلاف نظر بین فقها مجلس می تواند یک فتوا را بپذیرد در حالی که دارد با فتاوای دیگر مخالفت می کند.

مجلس بیش از اینکه احکام قطعی را رعایت کند وظیفه ای ندارد.

اگر مبنای دوم را بپذیریم قهرا با این سوال مواجهیم که مجلس باید بر اساس یک فتوا نظر بدهد.

آن فتوا، فتوای اعضای شورای نگهبان خواهد بود یا فتوای رهبری.

ممکن است بسیاری از مراجع، فتوا به جواز چیزی بدهند ولی فقهای شورای نگهبان مصوبه را رد کنند.

ما در قانون اساسی تفسیری روشن از موازین اسلامی نداریم ولی شهید بهشتی معتقد بود موازین اسلامی که باید رعایت شود همان احکام قطعی و مسلم اسلامی است.

دیدگاه این بزرگوار که دست قانون گذار را باز می گذارد و روال قانون گذاری را تسهیل می کند و خطوط قرمز را در برابر قانون گذار را به حداقل کاهش می دهد، پیش از تشکیل تدوین قانون اساسی مورد توجه ایشان بود.

قبل از برگزاری انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی یک متنی به عنوان پیش نویس برای قانون اساسی تهیه شده بود.

ابتدا دکتر حبیبی پیش نویس را تهیه کرد و سپس این پیش نویس در شورای انقلاب با حضور شهید بهشتی و برخی از بزرگان دیگر مورد بررسی قرار گرفت.

یکی از نکاتی که در آن پیش نویس مطرح بود همین بحث بود.

آنجا هم شورای نگهبان برای بررسی انطباق مصوبات مجلس با موازین شرعی پیش بینی شده بود ولی تعبیری که آنجا بود این بود در صورتی که شورا قانون عادی را به دلیل مخالفت صریح با اصول مسلم شرعی متعارض بداند آن را برای تجدید نظر با ذکر دلایل تعارض به مجلس برمی گرداند.

این اصول مسلم شرعی بعدا به تعبیر موازین شرعی تبدیل شد.

شهید بهشتی از این دیدگاه دفاع می کرد و حتی مورد تدوین قانون اساسی هم همین عبارت را خواندند.

انتهای پیام
کلید واژه ها: قانون اساسی - حجت الاسلام - قانون - اساسی - مصوبات مجلس - مصوبات - اسلامی - محمد سروش محلاتی - شرعی - سروش - احتمال - نشست های علمی - مجلس - مجلس خبرگان - اشاره - احکام شرعی - بیان - سخنرانی - قوانین - برگزار - خبرگان - تیرماه - سلسله - تفسیر - گزارش - احکام - تدوین - موسسه - کرامت - روشنی

آخرین اخبار سرویس:
آژانس: ایران اجازه دسترسی به سایت کرج را نمی دهد

هر روحانی در هر منطقه یک مدیر پشتیبانی از دفاع مقدس بود

اقامه نماز رهبر انقلاب بر پیکر آیت الله حسن زاده آملی

امیرعبداللهیان: سیاست خارجی هوشمند ایران را برای جهان تشریح کردم

آژانس: ایران اجازه دسترسی به سایت کرج را نمی دهد

اربعین حسینی؛ تداوم راه امام حسین (ع) سالار شهیدان

امیرعبداللهیان: سیاست خارجی هوشمند ایران را برای جهان تشریح کردم

بازهم رشادت نیرو های ارتش با ساخت بیمارستان در گیلان

پایان رای گیری در آلمان؛ سوسیال دموکرات ها پیشتازند

ایرانول 300 بسته کمک های مومنانه اهدا کرد

اولین همایش بین المللی اربعین حسینی در دانشگاه محقق اردبیلی برگزار شد

نخستین گفت وگوی رسانه ای استاندار جدید سمنان/ هاشمی: آب و توسعه توأمان پیگیری می شود

رهبر انقلاب بر پیکر مرحوم آیت الله حسن زاده آملی نماز اقامه کردند

در شب اربعین حسینی؛ برگزاری مراسم وارثان اربعین در هرمزگان

سردار جلالی به عضویت شورای عالی جمعیت هلال احمر منصوب شد

انتصاب 3 عضو جدید در شورای عالی جمعیت هلال احمر

علم و نشاط لازمه زندگی دانشجویی است

جذب سیصد میلیارد مساعده بلاعوض برای اصحاب فرهنگ و هنر لرستان

وضعیت پایانه مرزی مهران در شامگاه یکشنبه

زیارت اربعین +متن

انتشار بالغ بر 350 عنوان کتاب در لرستان

زمان انتشار کارنامه سبز کنکور 1400 + جزییات

مردم جهان امام حسین(ع) را به واسطه اربعین خواهند شناخت

بیکاری 1200 رزمنده هرمزگانی باید حل شود

عملیات شکست حصر آبادان، فتح الفتوح سایر عملیات های دفاع مقدس/نابودی بندر «ام القصر» عراق، توسط نیروی دریایی در دفاع مقدس

جذب سیصد میلیارد مساعده بلاعوض برای اصحاب فرهنگ و هنر لرستان

آیت الله حسن زاده آملی مایه افتخار جهان اسلام است

طبخ حلیم نذری در شب اربعین حسینی (ع) - زاهدان

ایران همواره به احترام پاسخ متقابل می دهد

آژانس اتمی: ایران اجازه داد تجهیزات نظارت سرویس شود

اخبار شبانگاهی (22) شبکه سه سیما؛ 4 مهر

پیام تسلیت نماینده ولی فقیه در لرستان در پی رحلت علامه حسن زاده آملی

مراسم آغاز سال تحصیلی جدید در مدرسه ایرانیان در مسقط

پیام تسلیت نماینده ولی فقیه در لرستان در پی رحلت علامه حسن زاده آملی

خوزستان ، مقصد اولین سفر کاری رییس بنیاد شهید و امور ایثارگران کشور

اقامه نماز رهبر انقلاب بر پیکر آیت الله حسن زاده آملی

جنجال های تمام نشدنی برای نیوشا ضیغمی به خاطر تبلیغ نوشابه!

برپایی سوگواره بزرگ رضوی با پوشش گسترده رسانه ای

غرق شدن دو نفر در جزیره خارگ/ فوت یک نفر

امیرعبداللهیان: ایران به دیپلماسی ارزش می نهد

آژانس اتمی: ایران اجازه داد تجهیزات نظارت سرویس شود

خنده های عجیب دلاوری درویژه برنامه اربعین

آژانس بین المللی انرژی اتمی: ایران اجازه داد تجهیزات نظارت سرویس شود

رییسی خطاب به اعضای کابینه: آثار سفرها برای مردم ملموس باشد

«سفر اربعین» در سطوح مدیریتی کشور مغفول مانده است

رأی اعتماد دولت به استاندار سمنان/ هاشمی سکاندار سمنان شد

علامه حسن زاده آملی جزء مفاخر علمی و روحانی جهان اسلام و تشیع بود

رهبر معظم انقلاب بر پیکر علامه حسن زاده آملی نماز اقامه کردند

ارزیابی امیرعبداللهیان از دیدارهایش در نیویورک

دستور رییس جمهور برای تسهیل بازگشت زائران اربعین/ انتخاب استانداران سمنان، یزد و اردبیل

غرق شدن دو نفر در جزیره خارگ/ فوت یک نفر

سردار «بهمن کارگر» عضو شورای عالی جوانان شد

ماجرای خودکشی میلاد حاتمی در زندان چه بود؟

آژانس انرژی اتمی: بازرسان تجهیزات نظارتی ایران را سرویس کردند

آژانس اتمی: تجهیزات نظارتی در ایران توسط بازرسان سرویس شد

رییس جمهور: شرایط بازگشت زائران اربعین تسهیل شود

انهدام یک باند ضدامنیتی در جنوب غرب خوزستان توسط سربازان گمنام امام زمان(عج)

دیدار دادستان تهران با وزیر اطلاعات

امیر دربندی: جوانان کشورمان ادامه دهنده مسیر رزمندگان دفاع مقدس هستند

انتصاب سرپرست مرکز توسعه فناوری راهبردی ریاست جمهوری

آژانس بین المللی انرژی اتمی: بازرسان تجهیزات نظارتی در ایران را سرویس کردند

گزارش حشد الشعبی از عملکرد خود در مراسم اربعین

آژانس انرژی اتمی: ایران اجازه نصب دوربین در کرج را به ما نداد

امیر بقایی: دشمن جرات نزدیک شدن به مرز های کشورمان را ندارد

اقامه نماز رهبر انقلاب بر پیکر آیت الله حسن زاده آملی

رییس جمهور: شرایط بازگشت زائران اربعین تسهیل شود

باهنر سکوت خود را شکست | اولین اظهارنظر درباره دولت رییسی

پویش احسان زندگی در 36 نقطه محروم استان کرمان؛ 45000 کرمانی از نعمت آب شرب بهره مند شدند + تصاویر

آژانس انرژی اتمی: بازرسان آژانس تجهیزات نظارتی در ایران را سرویس کردند

توزیع صد بسته کمک معیشتی بین نیازمندان کیش

دفاع از کشور امری ملی است

زمین گیرشدن یک تیم ضدامنیتی توسط سربازان گمنام امام زمان درمرزهای خوزستان

اقامه نماز رهبر انقلاب بر پیکر آیت الله حسن زاده آملی

ترامپ، بایدن را در 2024 شکست می دهد

اقامه نماز رهبر معظم انقلاب بر پیکر آیت الله حسن زاده آملی

مدیران دولت برای حل مشکلات مردم نباید رودربایستی داشته باشند

مدیران برای حل مشکلات مردم رودربایستی ها را کنار بگذارند

رقابت تنگاتنگ احزاب سوسیال دموکرات و دموکرات مسیحی در انتخابات آلمان

راهپیمایی اربعین، جلوه ای از گردشگری زیارتی است

اقامه نماز رهبر انقلاب بر پیکر آیت الله حسن زاده آملی

باید مصوبات سفرهای استانی اجرا و به مردم گزارش شود

آژانس: ایران اجازه داد تجهیزات نظارت سرویس شود

بانوان طلبه تهرانی پایان نامه های خود را به کتاب تبدیل می کنند

استانداران جدید 3 استان کشور معرفی شدند

مسئول نمایندگی ولی فقیه در سپاه کردستان: دفاع مقدس الگویی برای دنیا شده است/با اقتدار در صحنه می مانیم

رییس جمهور: رضایت مردم شاخص ارزیابی میزان تحقق اهداف دولت است

رییسی: مدیران دولت برای حل مشکلات مردم نباید رودربایستی داشته باشند

رزمندگان؛ آموزگاران مکتب ایثار و شجاعت + فیلم

مراسم آغاز سال تحصیلی جدید در مدرسه ایرانیان در مسقط

60 صفت امام حسین(ع) در زیارت اربعین ذکر شده است

ببینید | یک روایت تلخ: دخترم پول توجیبی هر روزش را صدقه می داد که به پدرش نخندند!

آژانس : بازرسان آژانس تجهیزات نظارتی در ایران را سرویس کردند

سرویس تجهیزات نظارتی در ایران توسط بازرسان آژانس

رایزنی رییس پارلمان عراق و رییس مجلس فدرال امارات درباره تقویت مناسبات پارلمانی

عکس محجبه نفیسه روشن در بین الحرمین

دستور رییس جمهور به وزارت کشور و ستاد اربعین برای تسهیل بازگشت زائران اربعین

آژانس انرژی اتمی: بازرسان آژانس تجهیزات نظارتی در ایران را سرویس کردند

60 صفت امام حسین(ع) در زیارت اربعین ذکر شده است

راه اندازی «خیابان روز چهلم» با هدف تداعی فضای اربعین

اقامه نماز رهبر انقلاب بر پیکر آیت الله حسن زاده آملی

قانون اساسی تفسیر روشنی برای موازین اسلامی ندارد

قانون اساسی تفسیر روشنی برای موازین اسلامی ندارد