مطالب مرتبط:
7 ایراد اساسی قانون نظام مهندسی/پیش نویس قانون جدید به مجلس ارائه می شود
حضور مجید انصاری در دانشگاه آزاد اسلامی ممسنی
آمادگی دانشگاه آزاد اسلامی برای انجام پژوهش در مبارزه با مواد مخدر
برگزاری مرحله استانی مسابقات سراسری قرآن چهارمحال وبختیاری در رشته تفسیر
متصرفین اراضی ملی در چنگال قانون و پلیس
-6 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 13 مرداد 1400 ساعت 13:152021-08-04سياسي

در قانون اساسی تفسیر روشنی از موازین اسلامی نداریم


حجت الاسلام سروش محلاتی ضمن اشاره به تعابیر مختلفی که درباره انطباق مصوبات مجلس با موازین شرعی در قانون اساسی ذکر شده است به بیان دو احتمال درباره تعبیر «موازین اسلامی» پرداخت.

- حجت الاسلام سروش محلاتی ضمن اشاره به تعابیر مختلفی که درباره انطباق مصوبات مجلس با موازین شرعی در قانون اساسی ذکر شده است به بیان دو احتمال درباره تعبیر موازین اسلامی پرداخت.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایکنا، نشست علمی انطباق قانون با شرع در قانون اساسی، 12 تیرماه با سخنرانی حجت الاسلام سروش محلاتی به همت موسسه مفتاح کرامت برگزار شد.

بخشی از مطالب مطرح شده در این جلسه را بخوانید؛ مباحث مختلفی درباره انطباق قوانین و مصوبات با احکام شرعی مطرح است که درباره برخی از آنها بحث می کنیم.

در هنگام تدوین قانون اساسی در سال 58 نمایندگانی در مجلس خبرگان حضور داشتند که اکثریت مطلق آنها را علما و روحانیون تشکیل می دادند.

در آن مجلس دغدغه اول برای علما این بود که در نظام آینده چگونه می توان تضمینی داشت تا احکام شرعی رعایت خواهد شد و در قانون گذاری از احکام الاهی عدول نخواهد شد.

تا آنجا که بنده مطالعه داشتم این اولین و مهمترین دغدغه ای بود که در تدوین کنندگان قانون اساسی وجود داشت.

بر این اساس بود که در اصل چهارم قانون اساسی این موضوع را مطرح کردند و در اصول دیگر هم به این مسئله پرداخته شده است.

بحثی که بنده دارم درباره تحلیل این موضوع در قانون اساسی است، به خصوص تاکید بر دیدگاه های شهید بهشتی خواهم داشت.

به طور کلی در این سلسله جلسات پنج پرسش را مطرح خواهم کرد.

پرسش اول این است که موازین اسلامی یعنی چه؟ آنچه در اصل چهارم قانون اساسی آمده است این است که کلیه قوانین باید بر اساس موازین اسلامی باشد.

در اصول دیگر هم این تعبیر تکرار شده است.

پرسش دوم این است که در تطبیق قوانین و مقررات با موازین اسلامی، ملاک این است که قانون مخالفت با موازین اسلامی نداشته باشد یا ملاک این است که قانون منطبق بر موازین اسلامی باشد؟ پرسش سومی که وجود دارد این است که تشخیصی که در این زمینه توسط فقهای شورای نگهبان صورت می گیرد، بر اساس اجتهاد و استنباط خود فقهای شورای نگهبان است یا بر اساس استناد به فتوای فقهای دیگر؟ پرسش چهارم این است که این موازین اسلامی چه قلمرویی دارد؟ نکته پایانی این است که بررسی انطباق یا عدم انطباق چه محدودیت هایی دارد؟ این پرسش ها را پیگیری می کنم و به خصوص با تاکید بر دیدگاه های شهید بهشتی پاسخ آنها را مطرح خواهم کرد.

علاوه بر دیدگاه های شهید بهشتی دو نکته دیگر هم مورد نظر است.

نکته اول این است که درباره این موضوعات در هنگام تدوین قانون اساسی چه نظراتی وجود داشته است تا بتوان نظریه شهید بهشتی را با آرا و نظرات دیگر مقایسه کرد و نکته دوم اینکه پس از تدوین قانون اساسی، در طول چهل و دو سال گذشته، یعنی از سال 58 تاکنون، درباره این موضوعات پنج گانه چه روندی را پشت سر گذاشتیم و چه مسیری پیمودیم.

بررسی مفهوم موازین اسلامی در قانون اساسی تعبیرات مختلفی برای انطباق با موازین اسلامی داریم مثلا در برخی اصول انطباق با احکام اسلام مطرح شده است.

در برخی موارد که بیشتر است تعبیر موازین اسلامی به کار رفته است.

در برخی اصول، موازین اسلامی به شکل صفت و موصوف نیست بلکه اضافه است یعنی موازین اسلام.

در یکی از اصول تعبیر موازین شرع را داریم.

در اصل 27 تعبیر مبانی اسلامی را داریم.

در اصل 91 تعبیر احکام اسلام آمده است.

اینها تعبیرات مختلفی است که در قانون اساسی ما آمده است و لازم است در این زمینه بحث مستقلی صورت بگیرد که آیا تفاوتی بین این تعبیرات وجود دارد یا نه، این تعبیرات از نظر قانون گذار تفاوتی ندارد.

آنچه در مطلب اول مطرح کردم این بود که موازین اسلامی یعنی چه.

از مجموعه مباحثی که در قانون اساسی دیده می شود می توان فهمید موازین اسلامی همان احکام اسلامی است ولی در یک تقسیم بندی می توان گفت احکام دو گونه است: یکی احکام مسلم و قطعی و دوم، احکام ظنی و اجتهادی.

در قسمت اول که احکام قطعی و مسلم است جایی برای اختلاف نظر وجود ندارد.

فقهای مختلف بر این اصول توافق نظر دارند مثل احکام ارث که در قرآن کریم آمده است ولی در قسم دوم احکامی است که اجتهادهای مختلفی دارد و قلمرو فتاوای مختلفی است، مثل اختلافاتی که درباره ارث زوجه وجود دارد.

آنچه در بحث انطباق لازم است این است که قوانین با احکام مسلم انطباق دارد یا نه، منظور این است که خلاف فتوای خاصی نباشد.

این مطلب مهم است.

اگر ما مبنای اول را بپذیریم قلمرو قانون گذاری حداکثری خواهد بود یعنی در موارد اختلاف نظر بین فقها مجلس می تواند یک فتوا را بپذیرد در حالی که دارد با فتاوای دیگر مخالفت می کند.

مجلس بیش از اینکه احکام قطعی را رعایت کند وظیفه ای ندارد.

اگر مبنای دوم را بپذیریم قهرا با این سوال مواجهیم که مجلس باید بر اساس یک فتوا نظر بدهد.

آن فتوا، فتوای اعضای شورای نگهبان خواهد بود یا فتوای رهبری.

ممکن است بسیاری از مراجع، فتوا به جواز چیزی بدهند ولی فقهای شورای نگهبان مصوبه را رد کنند.

ما در قانون اساسی تفسیری روشن از موازین اسلامی نداریم ولی شهید بهشتی معتقد بود موازین اسلامی که باید رعایت شود همان احکام قطعی و مسلم اسلامی است.

دیدگاه این بزرگوار که دست قانون گذار را باز می گذارد و روال قانون گذاری را تسهیل می کند و خطوط قرمز را در برابر قانون گذار را به حداقل کاهش می دهد، پیش از تشکیل تدوین قانون اساسی مورد توجه ایشان بود.

قبل از برگزاری انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی یک متنی به عنوان پیش نویس برای قانون اساسی تهیه شده بود.

ابتدا دکتر حبیبی پیش نویس را تهیه کرد و سپس این پیش نویس در شورای انقلاب با حضور شهید بهشتی و برخی از بزرگان دیگر مورد بررسی قرار گرفت.

یکی از نکاتی که در آن پیش نویس مطرح بود همین بحث بود.

آنجا هم شورای نگهبان برای بررسی انطباق مصوبات مجلس با موازین شرعی پیش بینی شده بود ولی تعبیری که آنجا بود این بود در صورتی که شورا قانون عادی را به دلیل مخالفت صریح با اصول مسلم شرعی متعارض بداند آن را برای تجدید نظر با ذکر دلایل تعارض به مجلس برمی گرداند.

این اصول مسلم شرعی بعدا به تعبیر موازین شرعی تبدیل شد.

شهید بهشتی از این دیدگاه دفاع می کرد و حتی مورد تدوین قانون اساسی هم همین عبارت را خواندند.

انتهای پیام
کلید واژه ها: قانون اساسی - حجت الاسلام - قانون - اساسی - مصوبات مجلس - مصوبات - اسلامی - علما و روحانیون - شرعی - سروش - احتمال - مجلس - مجلس خبرگان - اشاره - احکام شرعی - نشست علمی - روحانیون - بیان - سخنرانی - قوانین - برگزار - خبرگان - تیرماه - تفسیر - گزارش - احکام - تشکیل - تدوین - موسسه - کرامت

آخرین اخبار سرویس:
علامه «حسن زاده آملی» معلم خستگی ناپذیر طریق معنویت و اخلاق بود

خون شهدای مقاومت اسلامی پشتوانه پیاده روی اربعین است

مراسم بزرگداشت مرحوم حاج هاشم امانی برگزار شد

نقش و جایگاه مراکز دانشگاهی و علمی در دفاع مقدس بررسی می شود

انتقاد عضو شورای شهر از اظهارات اخیر استاندار اصفهان/ مسؤولان قضایی مانع استفاده از سوخت مازوت شوند

بالاترین رکورد تولید ماهیانه گندله در فولاد سنگان ثبت شد

تحقق روند پرشتاب واکسیناسیون در استان تهران ظرف هفته گذشته

صلح و سازش دو طایفه در دلگان

کمکهای مومنانه ارتش به نیازمندان جیرفت و کهنوج

روضه هایی از دل و جان

دستور برای ثبت شجاعت ماندگار «علی لندی»

عاشورا چه درسی به انسان ها داد؟

نشان فداکاری ارتش به شهید «علی لَندی» اعطا شد

انتصاب مدیرعامل سازمان همیاری شهرداری های استان یزد

40 گیگ اینترنت رایگان برای معلمان

جزییات تشییع و تدفین آیت الله حسن زاده آملی اعلام شد

برگزاری مراسم عزاداری اربعین حسینی در دانشگاه آزاد اسلامی اسلامشهر

مسئولیت و میز مدیران برآیند ایثار و از خودگذشتگی شهداست

انتشار فراخوان نمایشگاه هنر های تجسمی «صلوات»

تفکر بسیجی همان تفکر ناب محمدی است

رهبر انقلاب بر پیکر پاک علامه حسن زاده آملی نماز می خواند

مراسم استقبال از نودانشجویان دانشگاه تهران شنبه برگزار می شود

رونمایی از یادمان شهدای شهر دیزح دیز

مراسم تشییع پیکر علامه حسن زاده خودرویی برگزار می شود

چرا برخی از مواد خاصیت مغناطیسی دارند؟

انتقال پیام شهدا به نسل جوان، وظیفه همگانی

فقط منع پزشک می تواند مانع از شرکت من در انتخابات 2024 شود

پیام وزیر اطلاعات درپی رحلت علامه حسن زاده آملی

(تصاویر) خاکسپاری پیکر علی لندی نوجوان فداکار ایذه ای

عضویت در سازمان شانگهای کارت های مؤثری را برای بازی در حوزه اقتصاد در اختیار ایران قرار خواهد داد

ارتش به شهید «علی لندی» نشان فداکاری داد

31 میلیاردتومان تسهیلات اشتغالزایی توسط سپاه استان البرز پرداخت شده است

گرامیداشت یاد شهدای منا با عنوان لاله های سفید

24 اثر نویسندگان استان بوشهر رونمایی شد

استخدام مدیر اداری آقا در مجموعه فرش فرهی در کاشان

نشان فداکاری ارتش به شهید «علی لَندی» اعطا شد

آغاز به کار شورای عالی مسکن طی دو هفته آینده

استخدام مشاور املاک با درآمد بالا در آژانس املاک روشن در تهران

کلاهبرداری با پیش فروش خودرو های واردنشده

برگزاری راهپیمایی اربعین در تهران/فوتی های کرونا کاهش یافته است

برخورد جدی با گرانفروشان بلیت اربعین/ بازداشت برخی از متخلفان

استخدام کارشناس تبلیغات در نمایندگی مدیران خودرو353 در تهران

رهبر انقلاب درگذشت علامه حسن زاده آملی را تسلیت گفتند

ندای جاماندگان اربعین: به تو از دور سلام

دشمنان درصددند از دفاع مقدس و خدمت مقدس سربازی تقدس زدایی کنند

میزان تولید گندله در فولاد سنگان رکورد زد

برگزاری جشنواره قرآن و عترت ویژه خانواده طلاب

جلسه شورای هماهنگی مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک برگزار شد

اسناد قابل استناد زیادی از جنگ تحمیلی جمع آوری شده است

ایجاد زیرساخت پخش سراسری اذان در اصفهان بودجه می گیرد

فیلم کوتاه از قرائت همگانی زیارت اربعین

قطع دست سوداگران بازارهای 4گانه با تصویب مالیات بر عایدی سرمایه

حکایت ایثارگری امدادگران کمیته امداد، سطری در کتاب قطور دفاع مقدس

نشان فداکاری ارتش به شهید «علی لَندی» اعطا شد

اعطای نشان فداکاری ارتش به شهید «علی لندی»

تسلیت رییس رسانه ملی و معاون صدا در پی درگذشت علامه حسن زاده آملی

عملکرد پزشکی قانونی قابل تقدیر است

رونمایی از نرم افزار موبایلی «فرهنگنامه و دانشنامه قرآنی جهاد و شهادت» در قم

استخدام کارمند امور نمایندگان با بیمه در شرکت چهارفصل ادیب در قرچک

نشان فداکاری ارتش به شهید «علی لَندی» اعطا شد

ممنوعیت برگزاری تجمعات روز اربعین در قم

اعطا نشان فداکاری ارتش به شهید «علی لندی»

رییسی در دیدار سفر انگلیس: ایران با همه کشورها بنای همکاری دارد

توزیع 1200 بسته معیشتی و لوازم التحریر بین نیازمندان شهرستانهای کهنوج و جیرفت

زنان ایسلند برنده اکثریت کرسی های پارلمان

راهپیمایی اربعین موجب تقویت ایمان و باور می شود

تصاویر/ تجلیل از فرزندان شهدا و ایثارگران همزمان با هفته دفاع مقدس

وزیر کشور: سخت ترین تحریم ها را پشت سر گذاشته و در آستانه یک خیز بزرگ هستیم

درخشش خبرگزاری موج در جشنواره «کارزار رسانه و پیشگیری از اعتیاد»

برگزاری مراسم بزرگداشت مرحوم عسگرخانی در دانشگاه تهران با حضور وزیر ارشاد

بومی سازی استانداردهای معتبر بین المللی برای ارتقاء ایمنی محصولات نانو

رییس دیوان عدالت اداری: امروز در سنگر قضا و عدالت جویی در حال جهاد هستیم

برگزاری مراسم جاماندگان اربعین در ورامین

دیپلمات ایرانی: تهران در کنار مردم و دولت جمهوری آذربایجان است

عالمان و اندیشمندان برابر مقام علمی علامه آملی خاضع بودند

زالی: باید فرآیند بیماریابی را به سرعت دنبال کنیم/ تنوع در سبد واکسیناسیون موجب استقبال مردم می شود

اقامه نماز بر پیکر علامه حسن زاده آملی توسط مقام معظم رهبری

نشست پژوهشی تئاتر مقاومت برگزار می شود

رهبر انقلاب بر پیکر علامه حسن زاده آملی نماز می خوانند

پوشش واکسیناسیون در برخی از مناطق زنجان کمتر از 50 درصد است

رییس جمهور اعضای شورای عالی جمعیت هلال احمر را منصوب کرد

امروز در سنگر قضا و عدالت جویی در حال جهاد هستیم

تصویرسازی/ عالم ربانی و سالک توحیدی آیت الله حسن زاده آملی

اعلام برنامه های حرم مطهر رضوی به مناسبت اربعین حسینی

رییسی سالگرد استقلال ترکمنستان را تبریک گفت

رهبر انقلاب بر پیکر علامه حسن زاده آملی نماز اقامه می کنند

مشکل مردم در شهرداری مناطق با شعار دادن رفع نمی شود

طالبان، پخش موسیقی و تراشیدن ریش را ممنوع کرد

پیام تسلیت رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام در پی ارتحال علامه حسن زاده آملی

پخش بیش از 270 برنامه حرم مطهر رضوی در شبکه های تلویزیونی و رادیویی

نیرو های جوان و انقلابی با اعتماد مسئولان وارد میدان شوند

دانلود مداحی غم فراق با نوای رمضانی

نشان فداکاری ارتش به شهید «علی لندی» اعطا شد

اخبار جوانه ها شبکه دو سیما؛ 4 مهر

رییس شورای سیاست گذاری مجمع عالی علوم انسانی اسلامی درگذشت آیت الله حسن زاده آملی را تسلیت گفت

پیام های تسلیت ارتحال علامه حسن زاده آملی در کرمان

استخدام وکیل در شرکت جانبو در منطقه پاسداران تهران

برای اولین بار در اروپا؛ زنان ایسلند برنده اکثریت کرسی های پارلمان

انتقال تجربیات دوران دفاع مقدس برای نسل های آینده ضروری است

برخی حامیان دولت می گویند عضویت ایران در شانگهای با یک تلفن انجام شد

در قانون اساسی تفسیر روشنی از موازین اسلامی نداریم

در قانون اساسی تفسیر روشنی از موازین اسلامی نداریم