مطالب مرتبط:
گزارش تصویری از دیدار محمد علی گرایی در نیمه نهایی المپیک
علت درگذشت محمد میرشکاک فرزند استاد یوسفعلی میرشکاک
ویدیو: خلاصه بازی محمد علی گرایی با حریف مجارستانی
روایت یک عکس| مطالبه یک کارگر جایگاه سوخت در اهواز
المپیک 2020 توکیو| افزایش فاصله چین با آمریکا در صدر و از دست رفتن جایگاه ایران در جمع 50 تیم نخست + جدول مدالی
-84 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 12 مرداد 1400 ساعت 08:452021-08-03سياسي

جایگاه «محبت» در دیدگاه محمد غزالی


«محبت» در لغت به مفهوم مودت و دوست داشتن است؛ اما در اصطلاح صوفیه به معنای «دوست داشتنِ خداوند، بندگان خاص خود را و دوست داشتنِ بندگان، ذات پروردگار را» معنا می یابد.

- محبت در لغت به مفهوم مودت و دوست داشتن است؛ اما در اصطلاح صوفیه به معنای دوست داشتنِ خداوند، بندگان خاص خود را و دوست داشتنِ بندگان، ذات پروردگار را معنا می یابد.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازخبرنگار ایمنا"، محمد غزالی در تالیفات معروف و برجسته خود به ویژه در کتاب کیمیای سعادت منجیات بشر را در چند اصل خلاصه می کند: توبه، صبر، شکر، خوف و رجا، فقر و زهد، اخلاص، مراقبه، تفکر، توحید، محبت، شوق، رضا و یاد کردن مرگ.

محبت و عشق جزو جان مایه های مشترک و تکرار شونده بسیاری از متون ادبی_عرفانی فارسی است که بسامد بالایی در آثار نویسندگان و شاعران دارد.

امام محمد غزالی طوسی ، یکی از مشهورترین دانشمندان اسلام و ایران در قرن پنجم است که در آثار خود به خصوص در کیمیای سعادت و احیا علوم الدین به خوبی از آن استفاده کرده و دیدگاه های جدیدی را ارائه داده است.

البته به جز غزالی، هم عصران وی ازجمله هجویری در کتاب کشف المحجوب ، مستملی بخارایی در شرح تعرف و قشیری در رساله قشیریه بخشی مهم از آثار خود را به مقوله محبت اختصاص داده اند و آن را یک اصطلاح عرفانی نامیده اند.

جایگاه محبت نزد صوفیه درباره جایگاه محبت، بین صوفیه و اخلاق پژوهان اختلاف نظرهایی وجود دارد و این اختلاف تا آن حد و اندازه است که برخی تعریف حقیقی آن را اساساً غیرممکن دانسته و بر این باورند که محبت، زبان حال است نه زبان قال.

عارفان و صوفیه با الهام از آموزه های قرآنی و روایی، موضوع محبت را در آثار خود مورد بحث قرار داده و در چیستی، ابعاد و آثار آن سخن گفته اند.

دیدگاه محمد غزالی درباره محبت، بسیار قابل تأمل است.

او در این مورد می گوید که خداوند در نهاد انسان ها، قوت های زیادی آفریده و هر کدام را برای کاری خلق کرده است.

مثلاً قوت خشم را برای غلبه آفریده و در دل آدمی، قوتی قرار داده که آن را نور و عقل گویند که آن را برای شناخت خود خلق کرده است؛ زیرا شناخت پروردگار از طریق خیال و حس به دست نمی آید و لذت دل در آن است که بداند این جهان را که آفریده اند، به مدبّری بزرگ و حکیم نیاز دارد.

پس دل آدمی، از معرفت خداوند لذتی می برد که چشم و گوش، نمی توانند.

بنابراین باید گفت که غزالی، جایگاه محبت را دل می داند.

البته همه عرفا، مانند غزالی می اندیشند، اما غزالی برای بسط این مفهوم، شرح و توضیح زیادی می دهد و برای اینکه دل را جایگاه محبت معرفی کند، از مثال های زیادی استفاده کرده است ولی عرفای هم عصر وی مانند هجویری خلاصه وار به این نکته اشاره کرده اند.

تفاوت محبت و عشق در دیدگاه عرفا آیا می توان محبت را به جای عشق به کار برد؟ برای پاسخ دادن به این پرسش، نخست باید بدانیم که عشق چیست.

در دیدگاه غزالی و دیگر عرفا مانند قشیری، عشق آن است که در محبت از حد و اندازه فراتر رفته باشد.

عرفا معتقد هستند که در محبت میان مخلوقات به کار بردن عشق به جای محبت، اشکالی ندارد؛ اما در محبت مخلوق به پروردگار و پروردگار به مخلوقاتش، استفاده از واژه عشق به جای محبت نادرست است؛ زیرا خداوند ابدی و ازلی است و بر او حد و حدود تعلق نمی گیرد.

غزالی به این نکته نیز اشاره می کند که وقتی محبت انسان ها به همدیگر از حد بگذرد، عشق به میان می آید.

در یک جمع بندی کلی باید گفت، درست است که برخی عارفان در استفاده از لفظ عشق، حساسیت داشته اند، اما کیست که نداند در ادبیات عرفانی، این دو واژه، مفهومی نزدیک به هم داشته و دارای اشتراک معنایی هستند.

شدت حب قرآنی، همان مفهوم عشق است که عارفان آن را در تعریف محبت به کار برده اند: ﴿وَالَّذِینَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبّاً لِلهِ﴾ (بقره/166).

اهمیت محبت در تصوف همواره از عنصر محبت به عنوان اساس کمال معنوی و انسانی تأکید می شود؛ شاید به دلیل قدرتی که محبت ورزیدن، در تحول آفرینی دارد.

محبت رقت قلب، تلطیف احساسات، فروتنی، بیداری و استعدادهای ذاتی مثبت، تقویت اراده، رشد ادراک و احساس و زایل شدن ضعف و زبونی و کینه و کدورت را در پی دارد.

صوفیه بر این باور هستند که تمام عالم، پرتوی از ذات پروردگار هستند و محبت ورزیدن به آن ها، محبت به خداوند است.

میان محبت صوفیه و عوام، تفاوتی وجود دارد و آن اینکه، محبت عوام بسته و محدود به نفسانیات و غرایز است و به زمان و مکان، محدود می شود؛ اما محبت صوفیان محبتی است که از هر قید و شرطی آزاد است و مانند آفتاب بر همه جا می تابد.

صوفیه، محبت را چراغی می دانند که همه تاریکی ها را به روشنی تبدیل می کند و زندگی را گرمی می بخشد.

در نظر صوفیه، تنها محبت آن هاست که خالصانه است و غیر صوفی نمی تواند محبت خالصانه ای داشته باشد؛ چون گرفتار هواهای نفسانی است.


کلید واژه ها: دوست داشتن - بندگان - دوست - محبت - معنا - محمد - صوفیه - مفهوم - نویسندگان - دانشمندان - مشهورترین - مودت - آثار - خبرنگار - تالیفات - شاعران - دیدگاه - بالایی - یکی از - سعادت - گزارش - فارسی - اسلام - شونده - معروف - ایران - مشترک - تکرار - ویژه - پنجم

آخرین اخبار سرویس:
وجود قانونی جامع با پرداختن به جزییات وظایف ضابطین کارگشا است

نقش حواریون انقلاب در دفاع مقدس

سردار هور ، فرمانده سِری ترین قرارگاه جنگ + فیلم

حل مشکل آسیب های اجتماعی در تهران نیازمند همکاری همه جانبه است

وجود قانونی جامع با پرداختن به جزییات وظایف ضابطین کارگشا است

حدیث روز | زیارتی که یکی از نشانه های مؤمن است

نجات زندگی آبزیان، نیازمند پایش مستمر دریاهاست

ببینید | مبارزه جانانه دو پرنده بر سر شکار یک مارمولک نگون بخت!

روضه اربعین از زبان مرحوم علامه حسن زاده آملی + صوت

چگونه از بیدار شدن در نیمه شب جلوگیری کنیم؟

ام سلمه ؛ یکی از بانوان نهضت امام حسین(ع)

شهردار الشتر انتخاب شد

نمازی: تغییر همه مدیران میدان را برای فرصت طلبان فراهم می کند

آیت الله جوادی آملی رحلت علامه حسن زاده آملی را تسلیت گفت

مشق عاشقی در قطعه ای از بهشت بهشهر در عمود آخر+ فیلم و عکس

نمازی: تغییر همه مدیران میدان را برای فرصت طلبان فراهم می کند

اهمّیّت اربعینِ اوّل این بود که رسانه پُرقدرت عاشورا است

استخدام حراست و نگهبان

«حسین (ع)» قطب نمای آزادگان و آزادی خواهان جهان

نکاتی مهم برای پیاده روی اربعین از بیان حضرت امام صادق(ع)

آیین عزاداری اربعین حسینی (ع) در پایتخت سوئد برگزار شد

دستور رییس جمهور به وزارت کشور برای تسهیل بازگشت زائران اربعین

تعبیر دیدن آتش در خواب

خادمان آستان قم در تکاپوی خدمت به زائران اربعین

غریب آبادی: گزارش جدید مدیرکل آژانس دقیق نیست

واکنش ایران به گزارش آژانس درمورد دوربین های مجتمع تسای کرج

روایت مرحوم محتشمی پور از شرکت حاج آقا مصطفی خمینی در پیاده روی اربعین

تشدید رعایت پروتکل های بهداشتی به بازگشت سریعتر مردم به زندگی عادی کمک می کند

مرزهای مهران و شلمچه برای بازگشت زائران باز می شود

تشدید رعایت پروتکل های بهداشتی به بازگشت سریعتر مردم به زندگی عادی کمک می کند

رقابت تنگاتنگ سوسیال دموکرات ها و دموکرات مسیحی ها در انتخابات آلمان

آژانس: ایران به طور کامل به مفاد توافق عمل نمی کند

تبریک امام به شکنندگان حصر آبادان

در وادی شعر

پایان مرکل و پیروزی حزب رقیب در انتخابات پارلمانی آلمان

آژانس: ایران به مفاد توافق عمل نمی کند

توصیه مهم استاد فاطمی نیا برای جاماندگان از زیارت اربعین سیدالشهدا(س)

درخواست بازنشستگان تامین اجتماعی از مجلس: متناسب سازی مستمری تا پیش از پایان سال 1400 تکمیل شود

متن زیارت اربعین+ترجمه و صوت میثم مطیعی

پارک صخره ای ایذه به نام شهید علی لندی نامگذاری می شود

عضویت در سازمان شانگهای دست ایران را در مذاکرات وین پرتر می کند

غریب آبادی: هر تصمیم ایران درباره تجهیزات نظارتی آژانس صرفا بر مبنای ملاحظات سیاسی بوده و نه حقوقی

روایتی از آقا بزرگ تهرانی از تجدید سنت پیاده روی اربعین

رییس جمهوری عراق امیدوار به از سرگیری روابط ایران و عربستان

انهدام یک باند تروریستی در خوزستان + فیلم

توصیه محمدرضا باهنر به رییسی از زبان خودش

بازگشت زائرین حسینی از روز سه شنبه آغاز می شود

پاسخ نماینده ایران در وین به گزارش آژانس اتمی در مورد دوربین های یک مرکزی هسته ای

انتقاد علی مطهری از صداوسیما به خاطر تحریف تاریخ معاصر و حذف نام آیت الله هاشمی

بخشنامه ترخیص کامیون های دپوی از گمرکات ابلاغ شد

نحوه دریافت شناسه پرداخت حق بیمه تامین اجتماعی در خانه

طرح آسفالت جاده بین مزارع در کشور به مجلس می رود

ضرورت تسریع در صدور احکام شهرداران و دهیاران

عضویت در سازمان شانگهای دست ایران را در مذاکرات وین پرتر می کند

دلبری سحر قریشی با چهره ای محجبه /عکس

3 استاندار جدید منصوب شدند

تصاویر: قرائت نماز مقام معظم رهبری بر پیکر آیت الله حسن زاده آملی

لغو همه تحریم ها مستلزم اعمال تغییراتی در متن برجام سال 94 است/ موارد مبهم و ناروشن بیشتر از موارد روشن و صریح است

تصاویر: تقدیم استوارنامه سفرای خارجی به رییس جمهور

فال حافظ / مطلب طاعت و پیمان و صلاح از من مست

پروژه راه هشجین به سرچم 30 درصد پیشرفت فیزیکی دارد

ببینید | بازگشت زائران اربعین با انجام تست کرونا

آمادگی وزارت اطلاعات برای مبارزه قاطع با فساد و تامین امنیت

پیاده روی اربعین رسانه پرقدرت نهضت مقاومت است

فرهنگ دفاع مقدس در جامعه جاری است

واکاوی و تحلیل مدیریت بلایای طبیعی در امریکا

تزریق340هزار دُز واکسن کرونا به اتباع خارجی/تشریح روند بهره مندی اتباع از بیمه سلامت

پیکار 34 مهندس هرمزگانی در هشتم مهرماه/ این دوره از انتخابات اینترنتی است

انتخاب استانداران سمنان، یزد و اردبیل (+سوابق)

غریب آبادی:گزارش آژانس اتمی درمورد دوربین های مجتمع تسای کرج دقیق نیست

غریب آبادی: گزارش جدید مدیرکل آژانس دقیق نیست

رییس جمهور: شرایط بازگشت زائران اربعین تسهیل شود

انتصاب سردار جلالی در شورای عالی هلال احمر

آژانس عدم دسترسی به سایت کرج را تایید کرد

مهرداد محمدی آمل در غم از دست دادن علامه حسن زاده آملی سیه پوش شد

پیام تسلیت تولیت آستان قدس رضوی در پی درگذشت علامه حسن زاده آملی

غریب آبادی: گزارش مدیر کل آژانس درباره مجتمع تسا در کرج نادرست است

گشت و گذار سپیده بزمی پور و همسرش /عکس

اقامه نماز رهبر انقلاب بر پیکر آیت الله حسن زاده آملی + عکس

معضلِ آقابالاسر! ایسنا

جاماندگان سهام عدالت دقیقا باید چکار کنند؟

امیرعبداللهیان: ایران به حسن نیت با حسن نیت جواب می دهد

متن کامل «زیارت عاشورا» همراه با ترجمه

گفتگوی جذاب با امام جماعتی که شهید ردانی پور به او اقتدا می کرد

برای شناسایی مبتلایان کرونا در موزه ها دستگاه کروناسنج نداریم

معضلِ آقابالاسر!

امیرعبداللهیان: به حسن نیت با حسن نیت جواب می دهیم

اعزام 12 راوی شهدای مدافع حرم برای نقش آفرینی در مسیر پیاده روی اربعین

اقامه نماز رهبر انقلاب بر پیکر آیت الله حسن زاده آملی

مریم معصومی در آغوش رفیق عزیزش /عکس

وعده راه اندازی فولاد ازنا ظرف یک ماه آینده

حقوق و تکالیف قانونی زن و شوهر

برگزاری مراسم دهه آخر صفر در گناوه با رعایت پروتکل های بهداشتی

مراسم سوگواری اربعین حسینی در نقاط مختلف استان بوشهر برگزار شد

تزریق340هزار دُز واکسن کرونا به اتباع خارجی/تشریح روند بهره مندی اتباع از بیمه سلامت

مریم معصومی در آغوش رفیق عزیزش /عکس

استخدام مسئول دفتر با بیمه تکمیلی در مجموعه فصلنامه دانستنی اقتصاد در تهران

تزریق340هزار دُز واکسن کرونا به اتباع خارجی/تشریح روند بهره مندی اتباع از بیمه سلامت

زیارت اربعین + متن

دیدار امیرعبداللهیان با جمعی از ایرانیان مقیم آلمان

جایگاه «محبت» در دیدگاه محمد غزالی

جایگاه «محبت» در دیدگاه محمد غزالی