مطالب مرتبط:
قتل سرلشگر افشارطوس در راه دکتر مصدق
قتل سرلشگر افشارطوس در راه دکتر مصدق
پیشنهاد 2 میلیون دلاری برای قایدی از راه رسید
پیشنهاد جدید و باورنکردنی برای مهدی قایدی
قتل چوپان ایرانی توسط افغانی های متجاوز
-208 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 8 مرداد 1400 ساعت 09:252021-07-30سياسي

قتل سرلشگر در راه دکتر مصدق /پیشنهاد محمدرضا شاه به افشارطوس برای کودتا


افشای ماجرای رُبایش و قتل فجیع رییس شهربانی دولت محمد مصدق به دست تیمسار دکتر منزه، تیمسار علی اصغر مزینی، تیمسار بایندر و تیمسار نصرالله زاهدی پرده از توطئه ای بزرگتر برداشت که نشان داد محمدرضا شاه و مأموران سیا طراح و هدایت کننده اصلی این جنایت هولناک بودند.

- امیران بازنشسته با هدایت دکتر مظفر بقایی و حسین خطیبی، شخصیت سیاسی و دوست مظفر بقایی قصد داشتند در کشاکش و بالا گرفتن اختلافات سیاسی شاه و نخست وزیر با ربودن سرلشکر ریاحی، دکتر حسین فاطمی، دکتر عبدالله معظمی و دکتر سیدعلی شایگان از افراد برجسته نهضت ملی، محمد مصدق را وادار به کناره گیری از قدرت کنند حتی تصمیم داشتند نخست وزیر را با ترور از سر راه بردارند اما سرلشگر افشارطوس نقشه آنان را نقش بر آب کرد.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایسنا، هشتم مرداد ماه شصت و هشتمین سالگرد صدور دستور دستگیری قاتلان سرلشگر محمود افشارطوس، رییس شهربانی دولت مصدق در سال 1332 است.

با روشن تر شدن اختلافات محمدرضا و مصدق و تامین نشدن نظرات سیاسی و اقتصادی آمریکا بر سر ماجرای ملی شدن نفت، مأموران سیا با همکاری شاه و برخی نمایندگان مجلس شورای ملی و امرای بازنشسته ارتش زمینه سقوط دولت مصدق حتی ترور او را با توطئه ربودن محمود افشارطوس و قتل او و همچنین برنامه ریزی برای ربودن سرلشکر ریاحی، دکتر حسین فاطمی، دکتر عبدالله معظمی و دکتر سیدعلی شایگان از افراد برجسته نهضت ملی را طراحی کردند.

نتیجه اعترافات امیران و تیمساران بازداشت شده در مطبوعات سال 1332 نشان داد هر چهار امیر بازداشت شده قضیه توطئه را تقریباً به یک شکل اعتراف کردند.

امیران زاهدی، بایندر و منزه هر سه اعتراف کردند در روز 31 فروردین، روز ناپدید شدن تیمسار افشارطوس، ناهار در خانه مظفر بقایی مهمان بودند و او به همراه دوست نزدیکش حسین خطیبی آنان را به ربودن سرلشگر محمود افشارطوس تشویق کرد.

البته مظفر بقایی تا پایان عمرش هر گونه دخالت در توطئه ربودن و قتل سرلشگر افشارطوس را قبول نکرد اما عبدالعلی لطفی، وزیر دادگستری دولت مصدق در تاریخ 24 اردیبهشت 1332 در نامه ای به اعضای مجلس شورای ملی نوشت که مظفر بقایی به معاونت در قتل افشارطوس متهم است و دلایلی برای این اتهام وجود دارد و درخواست لغو مصونیت پارلمانی بقایی که آن زمان نماینده مجلس شورای ملی بود را مطرح کرد اما کودتای 28 مرداد 1332 و سقوط دولت محمد مصدق ماجرا را به طور کل کان لم یکن کرد.

افشارطوس کیست محمود پسر حسین شبل السلطنه معروف به حسین خان افشار باشی برادر مادری محمدقلی خان مجدالدوله پسر دایی ناصرالدین شاه در سال 1286 متولد شد و پس از طی کردن دوران ابتدایی و متوسطه، دیپلمش را گرفت و وارد دانشکده افسری شد و در سال 1308 با درجه ستوانی فارغ التحصیل شد.

او پس از فارغ التحصیلی ابتدا با آفاق علی آبادی و بعد از متارکه با فاطمه بیات، دختر شیخ العراقین خواهرزاده دکتر محمد مصدق ازدواج کرد و صاحب دو پسر و یک دختر به نامهای فرزین، فرشید و بهشید شد.

او پس از ارتقاهای پی در پی نظامی در ارتش با درجه سرگردی به اداره املاک سلطنتی در شمال کشور که تحت فرماندهی سرلشکر کریم آقا بوذرجمهری رییس املاک سلطنتی اداره می شد، منتقل شد و از سال 1318 تا شهریور 1320 رییس املاک سلطنتی مازندران شد.

او در این دو سال برای حفاظت از املاک رضا پهلوی چهره خشنی از خود به جا گذاشت که این عملکرد بعدها به اهرم فشار در دست رقبای نظامی و سیاسیش بدل شد.

ارتقا از دوره رضا خان به محمدرضا شاه پس از شهریور 1320 همه روسای املاک سلطنتی برکنار و مورد تعقیب قرار گرفتند اما افشارطوس به اصفهان منتقل شد و با درجه سرهنگ دومی به فرماندهی هنگ پیاده اصفهان و مسوولیت امنیت اصفهان منصوب شد.

بعد از مدتی به ریاست شهربانی اصفهان منصوب شد و به وضعیت از هم گسیخته ارتش در این استان رسیدگی کرد و توانست از نفوذ شدید حزب توده در میان کارگران بکاهد و نظم و امنیت را در این منطقه پیاده کند.

ارتقاء سازمانی سرهنگ افشارطوس به دلیل لیاقت هایی که در دهه 1320 از خودش نشان داد همچنان ادامه یافت.

او با لیاقتی که در جریان غائله آذربایجان از خودش نشان داد به عنوان فرماندار نظامی راه های همدان منصوب و مدتی هم بازرس ویژه لشکر یک ارتش شد.

وقتی با غارت اموال مردم پس از آزادی آذربایجان از سوی ارتشیان روبرو شد، شدیدا اعتراض کرد.

برخی افسران ارتش از قول مقامات بالاتر، از او خواستند در این مسائل دخالت نکند اما افشار طوس پاسخ داد ما برای مردم جنگیده ایم نه اینکه علیه آن ها وارد عمل شویم.

بعد از این ماجرا بود که در انزوا قرار گرفت، به دانشگاه جنگ فرستاده و مدتی هم مدیر دروس دانشگاه جنگ شد.

در این دوره به مرور منزوی شد و از سمت های مهم کنار گذاشته شد و ترفیع های نظامیش هم به تاخیر افتاد به طوری که درجه تیمساریش را بعد از سه سال دریافت کرد آنهم زمانی که دکتر محمد مصدق نخست وزیر شد.

تحول تیمسار تیمسار افشارطوس که در دوره جوانی حامی رضاخان بود از دوران نخست وزیری رزم آرا و شروع مبارزات ملی گراها از نظر فکری و ایدئولوژی متحول شد.

او مصدق را با تمام وجود قبول داشت.

وی که داماد خواهرزاده نخست وزیر بود به تدریج مورد اطمینان و توجه دکتر مصدق قرار گرفت.

به دنبال استعفای سرتیپ زنگنه، فرماندار نظامی تهران در ابتدای سال 1331، افشارطوس جایگزینش شد.

او این سمت را تا اول بهمن 1331 در اختیار داشت.

در این تاریخ با جا به جا شدن تیمسار کمال در پست ریاست شهربانی کل کشور جایگزین وی شد.

در همین دوره بود که به اتفاق جمعی از افسران طرفدار نهضت ملی، تشکلی به نام افسران ملی تشکیل داد که دکتر مظفر بقایی از نمایندگان مجلس و موسسان اولیه جبهه ملیِ اول نیز در جلسات اولیه این تشکل شرکت می ‏کرد.

نقش محمدرضا و سیا تیمسار افشار طوس در ابتدای دهه 1330 نقش بسیار تاثیرگذاری در خنثی‏ کردن توطئه‏ های مخالفین نهضت ملی به خصوص طرحهای کودتا در ارتش داشت.

اگر حضور و نفوذ او در شهربانی کل کشور و ارتش نبود کودتای 28 مرداد 1332 ماهها زودتر از این تاریخ روی می داد.

هر چند که با توطئه ای که امریکایی ها و محمدرضا شاه چیده بودند قرار بود دکتر مصدق در سال زمستان 1331 به قتل برسد.

محمدرضا پهلوی، چندین بار افشار طوس را به کاخ دعوت کرد و در یکی از ملاقات ها برای ترغیبِ او به کودتا حتی درصدد تطمیعِ او از طریق پیشنهاد انتصاب به عنوان نخست وزیر برمی آید اما او این پیشنهاد را نپذیرفت و بلافاصله موضوع را با مصدق در میان گذاشت.

افشای توطئه قتل از مهمترین خدمات افشارطوس، خنثی کردن توطئه قتل دکتر محمد مصدق در نهم اسفند 1331 بود.

در این روز قرار بود شاه مخفیانه به مسافرت خارج از کشور برود.

مصدق راهی کاخ می شود تا مدارک لازم را به شاه تحویل دهد اما هنگام خروج متوجه شد که عده ای به همراه جمعی از افسران بازنشسته جلو کاخ جمع شده و احتمالا قصد قتل او را دارند.

مصدق از در دیگر کاخ خارج شده و به منزلش می رود.

جمعیت مزدور نیز راهی منزل مصدق شده تا به بهانه صحبت، به او حمله ور شده و او را به قتل برسانند.

رییس ستاد ارتش سرلشکر بهارمست، در کاخ نگه داشته شده بود و عملا ارتش و فرمانداری نظامی کاملا بی حرکت بودند، رییس کلانتری نزدیک کاخ نیز با مزدوران همراه بود و ممانعتی از حرکت مزدوران، با وجود تأکید مصدق انجام نیاورد و مأموران شهربانی از هر اقدامی بازماندند، محافظان منزل نیز چندان قوی نبودند و به ظاهر همه شرایط به نفع مزدوران بود.

تیمسار افشارطوس در آن روز بی واهمه و با سرعت تمام عمل کرد.

او به وسیله عوامل اطلاعاتی خود و برخی منابع دیگر از نقشه قتل دکتر مصدق با خبر شد و با توجه به وقت کم، از خانه های مجاور منزل مصدق، با کمک همسایه ها و گذر از پشت بام ها خود را به منزل مصدق رساند و پس از ورود به منزل مصدق و با خبر کردن او از نقشه مهاجمان، وی را با همان لباسِ خانه و از راه پشت بام به ستاد ارتش که محلی امن بود انتقال داد.

او در راستای کشف توطئه های مخالفان دولت، به خصوص عوامل تأثیرگذار در واقعه نهم اسفند 1331، به بررسی دقیق و موشکافانه مبادرت کرد و از برخی افرادِ مورد اعتمادش در شهربانی نیز کمک گرفت.

در مقابل، مخالفان نیز از طریق تعدادی از عناصر نفوذی خود در شهربانی، از فعالیتهای افشارطوس مطلع شدند و درصدد دستیابی به اطلاعات برآمدند.

آنان در ابتدا، یکی از کارمندان شهربانی را که در زمینه گردآوری اخبار در این زمینه، بسیار به افشارطوس نزدیک بود، در اوایل فروردین 1332 ربوده، او را بازجویی و به قتل رساندند.

بعد از آن بود که به سراغ افشارطوس رفتند تا از میزان آگاهیِ او نسبت به برنامه های توطئه آمیز خود مطلع شوند.

در همان مقطع زمانی مخالفان دولت در سازمان های نظامی و انتظامی، نقشه توطئه ای علیه مصدق چیده بودند که نمی خواستند افشارطوس از آن مطلع شده و توطئه را خنثی کند.

موضوع از این قرار بود که ریاست ژاندارمری سلطنتی ایران طی سالهای 1321 تا 1327 تحت فرماندهی ژنرال نورمن شوارتسکف امریکایی بود.

او قبل از کنار رفتن از این پُست، چند دوست ایرانیِ خود را در مشاغل حساس باقی گذاشت تا در روز مبادا از آنان استفاده کند.

دکتر مصدق که از وجود عوامل امریکایی در سازمان پلیس کشور اطلاع داشت در همان زمان از افشارطوس خواست، تصفیه عناصر خائن را در دستور کار خود قرار دهد.

رییس شهربانی، مُجدانه موضوع را دنبال کرد.

چنانکه گفته شده در صبح روز 30 فروردین1332 در گفت و گو با رؤسای دوایر شهربانی به یادداشتی که در دستش بود اشاره کرد و گفت: این لیست تمام کسانی است که در این سازمان به سود آمریکاییها جاسوسی می کنند.

قبل از اینکه این هفته تمام شود، همه آنها یا به زندان خواهند رفت یا اعدام خواهند شد.

اتحاد مظفر بقایی و امرای بازنشسته مظفر بقایی، نماینده مجلس و حسین خطیبی، بعضی افسران بازنشسته و اخراجی از ارتش مانند مزینی و منزه، بایندر، زاهدی (از بستگان سرلشکر زاهدی)، بلوچ قرایی را دور خود جمع و با وعده وزارت و پست های مهم آنان را قانع کردند تا در توطئه ضد دولت ملی شرکت کنند و از طریق ربودن اعضای مهم و کلیدی دولت از جمله تیمسار افشارطوس، سرلشکر ریاحی، دکتر حسین فاطمی، دکتر عبدالله معظمی و دکتر سیدعلی شایگان را که همگی از نزدیکان دکتر مصدق و افراد برجسته نهضت ملی بودند، بربایند و موجب سقوط دولت شوند.

شب 31 فروردین پس از اتمام کار و مطابق قرار تلفنی افشارطوس با خطیبی، افشارطوس ساعت 9 شب در محله صفی علیشاه کوچه خانقاه پیاده شد و راننده او در کلانتری منتظر دستور رییس شهربانی ماند ولی رییس شهربانی دیگر بازنگشت.

همسر تیمسار افشارطوس هم که از نیامدن او به منزل نگران بود نگرانیش را به مقامات شهربانی و نخست وزیری اطلاع داد و بلافاصله به دستور نخست وزیر تجسس ها شروع شد.

ناپدید شدن تیمسار رییس شهربانی بعدازظهر دیروز دوشنبه 31 اردیبهشت 1332 مثل روزهای قبل، پس از آن که کارهای اداری را تمام کرد به منزل رفت.

از ساعت دو و نیم یا سه بعدازظهر تا ساعت هفت در منزل بود.

ولی توقف وی بیش از روزهای دیگر به طول انجامید بدین معنی که در روزهای قبل مشارالیه بین سه تا پنج بعدازظهر در منزل استراحت می کرد و دوباره به شهربانی مراجعت می کرد، اما دیروز تا ساعت هفت بعدازظهر در خانه ماند و در این ساعت بود که تلفن منزل ایشان زنگ زد و یک نفر از آن طرف سیم به مستخدم خانه تیمسار افشارطوس گفت: به آقا بگویید از شهربانی شما را می خواهند.

او بلافاصله پای تلفن رفت، قریب سه دقیقه صحبت کرد و بلافاصله برای پوشیدن لباس آماده شد مستخدمین منزل وی می گفتند: هنوز ساعت به هفت و یک ربع نرسیده بود که رییس شهربانی منزل را ترک کرد و به خانم خود گفت: من شهربانی می روم.

مقارن هفت و بیست دقیقه بعدازظهر اتومبیل حامل وی در مقابل شهربانی توقف کرد و مشارالیه پیاده شد و یک راست به دفتر کار خود رفت.

مدت بیست دقیقه به کارها و پرونده هایی که رییس اداره کارآگاهی با خود آورده بود رسیدگی به عمل آورد و در ضمن رسیدگی آقایان سرهنگ نورایی و سرهنگ دوم نادری در اطاق وی بوده اند و سرهنگ نادری برای مذاکره درباره تصدی ریاست اداره اطلاعات شهربانی منتظر فرصت بوده است، ولی گویا مجال صحبت پیدا نشده و رییس شهربانی پس از رسیدگی به پرونده ها پاکتی را از دست آقای درخشان فر گرفته و مشغول خواندن نامه محتوی آن می شود، می گویند در روی این کاغذ که بدون مارک بوده خطوطی با مداد نوشته شده بود و رییس شهربانی از خواندن آن نامه مجهول کمی می خندد و سپس آن را تا نموده و در جیب می گذارد و به آقای سرهنگ نورایی آجودان خود می گوید: من اکنون به منزل آقای نخست وزیر می روم و بعد مراجعت خواهم کرد.

تلفن کننده ناشناس نبوده بلکه آقای سرهنگ نورایی آجودان رییس شهربانی بوده که به تیمسار افشارطوس اطلاع داده از منزل آقای نخست وزیر به شهربانی تلفن نموده و گفته اند که شما برای ملاقات آقای دکتر مصدق به منزل ایشان بروید و پس از این تلفن رییس شهربانی مصمم به رفتن به خانه نخست وزیر شده است.

آقای سرهنگ نورایی امروز به ما [خبرنگاران روزنامه اطلاعات]گفت: تلفنی که ساعت هفت بعدازظهر به رییس شهربانی شده به وسیله من صورت گرفت و تصور نمی کنم تلفن مجددی به ایشان شده باشد.

یک مقام مطلع در منزل نخست وزیر گفت: ساعت هفت و سه ربع یا هفت و پنجاه دقیقه بعدازظهر دیروز (دوشنبه 31 اردیبهشت 32) رییس شهربانی مطابق معمول به این جا آمد و به حضور آقای نخست وزیر رفت و مدت بیست دقیقه یا یک ربع مذاکره کرد و این مذاکرات نیز تصور نمی کنم فوق العاده و غیرمنتظره بوده، زیرا رییس شهربانی هر روز برای دادن گزارش از آقای نخست وزیر ملاقات می کرد پس از این مذاکرات در حدود ساعت هشت و ده دقیقه تیمسار افشارطوس منزل نخست وزیر را ترک گفت و به وسیله اتومبیل ریاست شهربانی به اداره خود برگشت.

مجددا در اداره شهربانی قریب بیست دقیقه تا نیم ساعت به کارها رسیدگی نموده و ده دقیقه به ساعت نه مانده بود که سوار اتومبیل شد و از طریق خیابان سوم اسفند به طرف مرکز شهر حرکت نمود.

تا این جا جریان خیلی عادی بود، بدین معنی که رییس شهربانی مثل هر روز به کارهای بعدازظهر خود رسیدگی نمود و با رییس دولت نیز ملاقات کرد اما در ساعتی که قرار بود به منزل مراجعت نماید برنامه دیگری پیش آمد و مشارالیه وقتی با اتومبیل به آخر خیابان سوم اسفند رسید به شوفر خود که کارمند شهربانی است گفت: برو به طرف خیابان هدایت و خیابان خانقاه .

مطابق این دستور اتومبیل شماره یک شهربانی در حالی که رییس شهربانی به تنهایی در آن نشسته بود از طریق خیابان فردوسی به طرف مشرق شهر تهران حرکت کرد.

پاسبانان پست خیابان ها که عبور اتومبیل رییس شهربانی را از نقاط مختلف شهر به چشم دیده اند در بازجویی هایی که امروز از آن ها به عمل آمده چنین گفته اند: بله، اتومبیل رییس شهربانی از خیابان سعدی شمالی گذشت و وارد خیابان هدایت شد.

در خیابان هدایت در همان موقع یک نفر از اوباش محله چاقو کشیده بود و مردم به گرد او جمع شده بودند.

رییس شهربانی دستور داد اتومبیل در کنار خیابان توقف کرد و شخصا جمعیت را شکافت و جلو رفت و باتون پاسبان پست را که در صدد دستگیر نمودن چاقوکش بود گرفت و با آن چند ضربه به ضارب زد و سپس به پاسبان و سرباز فرمانداری دستور داد ضارب را جلب کنند.

سپس مردم را به تفرقه دعوت نمود و وقتی که اوضاع قدری آرام شد و مامورین کلانتری برای کمک به پاسبان پست رسیدند مجددا سوار اتومبیل شد و به شوفر خود گفت، برو به خیابان خانقاه همانطور که در نقشه ای که از خیابان ها و کوچه ها و محل واقعه و جایی که اتومبیل رییس شهربانی توقف کرد مشخص است خیابان هدایت در قسمت شمالی ناحیه ایست که رییس شهربانی ساعت 9 شب گذشته وارد آن ناحیه شده و دیگر مراجعه نکرده است.

خیابان خانقاه به موازات خیابان هدایت کشیده شده و قسمت غربی آن منتهی به خیابان سعدی شمالی و قسمت شرقی آن منتهی به خیابان صفی علی شاه می شود.

در این خیابان چند کوچه فرعی و چند کوچه اصلی که انتهای آن ها به خیابان هدایت و خیابان شاه آباد منتهی می گردد وجود دارد من جمله کوچه باریکی که قسمت جنوبی آن کوچه ظهیرالاسلام نام دارد و این کوچه در اثر قطع نمودن خیابان خانقاه چهاراهی تشکیل می دهد که به نام چهارراه خانقاه معروف است.

این چهارراه تا محل حزب سومکا که رهبری آن با آقای دکتر منشی زاده می باشد و اکنون در توقیف است بیش از بیست متر فاصله ندارد و بلافاصله قریب هفتاد متر بالاتر از آن نیز خیابانی است به نام خیابان خیام که یک سرِ آن منتهی به خیابان هدایت می شود.

در مقابل این خیابان یک دکان بقالی وجود دارد که در قسمت غربی آن دکان بقالی محل کانون افسران بازنشسته است بنابراین در خیابان خانقاه سه مرکز مورد توجه است.

ساعت شش صبح امروز سه شنبه اول اردیبهشت 1332، تلفن منزل تیمسار سرتیپ همایونفر معاون شهربانی کل کشور زنگ زد و مستخدم منزل ایشان پس از آن که گوشی را برداشت و لحظه ای صحبت نمود به معاون شهربانی اطلاع داد که خانم تیمسار افشارطوس می خواهند با شما صحبت کنند.

وقتی که همایونفر گوشی را برداشت، خانم رییس شهربانی با لحنی که از آن اضطراب و نگرانی مشهود بود گفت: تیمسار افشارطوس دیشب به منزل نیامده است و ما تا نصف شب بیدار بودیم، ولی بعد از آن به خواب رفتیم، به خیال این که ایشان در شهربانی کار دارد.

حالا خواستم بپرسم که آیا ایشان در شهربانی است؟ سرتیپ همایونفر جواب می دهد: خیر، ایشان کاری در شهربانی نداشتند و برای این که مطمئن باشیم اکنون به شهربانی تلفن خواهم کرد.

البته، چون ساعت شش و هفت صبح هنوز دیر نشده بود و معاون شهربانی و خانم تیمسار افشارطوس تصور می کردند که ممکن است وی شب گذشته در منزل یکی از دوستان میهمان بوده و حتما تا اول وقت اداری مراجعت خواهد کرد لذا در همین نگرانی اقدامی برای جستجوی وی به عمل نیاوردند و منتظر شدند تا شاید در حدود ساعت هشت یا هشت و نیم صبح از تیمسار افشارطوس خبری بشود، اما متاسفانه هرچه از وقت می گذشت این انتظار کمتر به نتیجه می رسید، زیرا رییس شهربانی عادتا هر روز صبح در حدود هفت یا هفت و نیم صبح در محل کار خود حاضر می شد، ولی صبح امروز تا ساعت هشت هنوز از وی اطلاعی در دست نبود.

امروز قرار بود کمیسیون امنیت در دفتر کار معاون نخست وزیر تشکیل شود و رییس شهربانی نیز هر روز طبق معمول اول وقت برای شرکت در این کمیسیون به منزل آقای دکتر مصدق می رفت و قرار بود ساعت هشت صبح امروز نیز در آن جا حاضر شود، ولی آقای دکتر ملک اسماعیلی، معاون نخست وزیر، می گفت: ما تا ساعت هشت صبح هرچه معطل شدیم خبری از رییس شهربانی نشد و، چون تیمسار ریاحی، رییس ستاد ارتش، هم نیامده بود تصور کردیم که، چون ابوالقاسم بختیار دستگیر شده و دیروز به تهران آمده این دو نفر برای تحقیق و بازجویی های مقدماتی رفته اند و بنابراین مجال پیدا نکرده اند که در کمیسیون امنیت شرکت نمایند.

روی همین اصل باز هم مدتی در انتظار نشستیم، تا این که ناگهان خبر رسید که رییس شهربانی از دیشب تاکنون گم شده است.

وقتی خبر گم شدن رییس شهربانی به منزل نخست وزیر رسید دیگر معطل نشدند، آقای نخست وزیر معاون خود را احضار کرد و موضوع گم شدن رییس شهربانی را به اطلاع وی رساند و به ایشان دستور داد که برای بازجویی و تحقیقات مشغول کار شود.

دستور پیگیری پس از ناپدید شدن مرموز سرتیپ افشارطوس در محله صفی علیشاه و رسیدن خبر به مصدق، وی به سرعت دستور رسیدگی داد.

به دنبال صدور دستور نخست وزیر تلاش ها برای یافتن نشانی از رییس کل شهربانی آغاز شد.

بیش از 1000 مامور کل منطقه را محاصره کرده و همه خانه ها را بازرسی کردند و مجرب ترین ماموران به کار گرفته شدند و جهت کنترل ماشین ها هم اقداماتی صورت گرفت اما رییس شهربانی به طرز اسرارآمیزی مفقود شده بود.

از طرف دولت مبلغ 50 هزار تومان مژدگانی برای یافتن رییس شهربانی اعلام شد و به دستور دکتر مصدق، وزیر کشور پرونده را شخصا زیر نظر گرفت.

سرهنگ نادری از اعضای سازمان افسران ملی، در سمت ریاست اداره کارآگاهی، پرونده را به طور ویژه دنبال کرد و همچنین دکتر صدیقی با افسران رکن دو ارتش و سرهنگ سررشته که افسری لایق و درستکار بود نیز دیدار کرد و نظر سرهنگ سررشته را جهت پیگیری پرونده پرسید که وی در قبال اختیارات ویژه فراقانونی جهت بازرسی هر محل و بازداشت هر فرد، پیگیری پرونده را پذیرفت و شروع به کار کرد.

روایت خازنی از قتل نصرالله خازنی، معاون بازرسی دفتر نخست وزیری در مصاحبه با محمود تربتی سنجابی، مولف کتاب کودتاسازان ، درباره ماجرای قتل افشارطوس می گوید: از تراژدی قتل آنچه یادم می آید گزارشی است مشروح از طرف اداره کل آگاهی که توسط شخصی به نام آقای ملک شاهی برای آقای دکتر مصدق فرستاده شده بود.

در این گزارش آمده بود: چند روز قبل از حادثه، شاه، از طریق خط مستقیم تلفنی که بین او و رییس شهربانی وجود داشت و ماموران هم آن را کنترل می کردند، به افشارطوس تلفن می کند و می گوید: جمعی از افسران بازنشسته خواسته هایی دارند و شما بروید و ببینید چه می گویند و در این مورد با سرتیپ نصرالله زاهدی صحبت کنید.

سرتیپ نصرالله زاهدی دوست و هم شاگردی دوران دبیرستان و دانشکده افسری افشارطوس بود.

آن ها با یکدیگر رفیق و صمیمی بودند و دوستی آن ها به قدری بود که افشارطوس به فکرش خطور نمی کرد که توطئه ای در کار باشد، خاصه از سوی صمیمی ترین دوستش.

به همین جهت هم اسلحه همراه خود نداشت.

نصرالله زاهدی آدرس منزل حسین خطیبی را که کارمند راه آهن بود و در خیابان خانقاه قرار داشت به وی می دهد و او را برای شب 31 فروردین به آنجا دعوت می کند.

در شب موعود حدود ساعت 9 شب افشارطوس در خیابان سعدی مقابل خانقاه از اتومبیلش پیاده می شود و شوفر را مرخص می کند و پس از پیمودن نیمی از مسافت خیابان از شاگرد مغازه خواروبار فروشی آدرس خانه حسین خطیبی را سوال می کند.

شاگرد اظهار بی اطلاعی می کند.

همین بعدا سرنخی به دست ماموران می دهد.

به هر حال در خانه خطیبی، سرتیپ نصرالله زاهدی، سرتیپ بایندر و سرتیپ دکتر منزه (شاگرد پزشک احمدی، تزریقات چی زندان) و سرگرد فریدون قرایی و خود خطیبی، دوست نزدیک دکتر مظفر بقایی، اجتماع کرده بودند.

در آنجا غفلتا از قفا پتویی روی سر افشارطوس می اندازند و دکتر منزه با تزریق آمپولی افشارطوس را بیهوش می کند.

سپس او را در صندوق عقب اتومبیل یکی از حضار جا داده به لشکرک، به خانه ای می برند و پس از شکنجه و کشیدن ناخن هایش وی را به غار تلو برده و در آنجا فریدون قرایی، افشارطوس را خفه می کند.

قرایی پس از ارتکاب قتل به قزوین فرار کرده در خانه جعفر ورشوند از مالکان و مخالفان دکتر مصدق و دوست سرتیپ تشعری مخفی می شود.

ولی پس از تجسس، ماموران به مخفیگاه او پی می برند و دستگیرش می کنند.

بعدها فاش شد که در تمام مدتی که افشارطوس در غار اسیر بود، دست و پا و چشم او بسته بوده، به جز چند عدد تخم مرغ چیز دیگری نخورده بود.

روز ششم اردیبهشت جسد طناب پیچ شده شهید افشارطوس در حالی که قرآن کوچکی که قنادی یاس معمولا به مشتریانش هدیه می داد و در جیب کت افسریش بود، کشف شد.

تشییع جنازه تیمسار افشارطوس موجب همبستگی عظیم ملی شد.

این مراسم با حضور انبوه مردم و اکثریت دولتمردان برگزار شد و جسد او در آرامگاه خانوادگی شان در قبرستان تجریش محل فعلی بیمارستان شهدای تجریش به خاک سپرده شد.

دولت مصدق آن روز را عزای ملی اعلام کرد و موسیقی از برنامه های رادیو حذف شد.

پس از مرگ تیمسارِ وفادار به راهِ مصدق و به پیشنهاد نخست وزیر، با استناد به قوانین وقت کشور افشارطوس با یک درجه ترفیع به درجه سرلشکری ارتقاء یافت.

منابع: روزنامه اطلاعات- سه شنبه اول اردیبهشت 1332 اطلاعات ماهانه، شماره62، سال1332ش، ص28 اسراری از توطئه قتل افشارطوس، خواندنیها، 66(1332):10.

مسعود بهنود، کشتگان بر سر قدرت ( تهران: نشر علم، 1378)، ص 614 حسینقلی سررشته، خاطرات من یادداشتهای دوره 1334-13310 (تهران: نویسنده،1370)، ص 81 مهدی بامداد، شرح حال رجال ایران در قرن 12، 13، ‎14 هجری (تهران‎: زوار، ‎1357)، ج5، ص 197 باقر عاقلی، شرح حال رجال سیاسی و نظام معاصر ایران (تهران: نشر گفتار، نشر علم، 1380)، ج1، ص 154 رشیدیانها به روایت اسناد ساواک (تهران: وزارت اطلاعات، مرکز بررسی اسناد تاریخی، 1389)، ج 22، ص 7 مجید تفرشی، محمود طاهر احمدی، گزارشهای محرمانه شهربانی (26- 1324) ([تهران]: سازمان اسناد ملی ایران، 1371)، ج 1، ص17 غلامرضا مصور رحمانی، خاطرات سیاسی بیست و پنج سال در نیروی هوایی ایران، تهران: رواق، 1393ش ،ص308؛ لئونارد ماسلی، نفت، سیاست وکودتا در خاورمیانه، ترجمه: محمد رفیعی مهرآبادی، جلد1،تهران: انتشارات رسام،1366ش،ص339 27219
کلید واژه ها: دکتر - محمدرضا شاه - مظفر بقایی - نخست وزیر - محمد مصدق - محمد - محمدرضا - اختلافات سیاسی - مصدق - سیاسی - بقایی - هدایت - کناره گیری - دکتر مصدق - اختلافات - نخست - گیری - بازنشسته - وزیر - حسین - علی اصغر - نصرالله - دستگیری - عبدالله - شهربانی - بایندر - قاتلان - هولناک - برداشت - سالگرد

آخرین اخبار سرویس:
نگاه تخصصی رادیو گفت وگو به جنبه های مختلف دفاع مقدس

تزریق بیش از 2 هزار و 200 دز واکسن کرونا در مرکز تجمیعی سپاه نکا

شگردهای رسانه ای در علوم شناختی| تکنیک سی ام: بهانه های ترش، اطلاعات شیرین

گوش مرد یزدی را در بافت تاریخی شهر بریدند

مخالف یکجانبه گرایی در برجام هستیم

پیگیری دادگاه یک تبعه ایرانی در دیدار وزرای خارجه ایران و سوئد

نصراللهی: مشکل سازمان مدیریت بحران، مدیریت است نه ساختار و قوانین/ متولیان فعلی چرا ترک فعل کردند؟

جذب 30 میلیارد تومان کمک بلاعوض برای اصحاب فرهنگ و هنر لرستان

گوینده خبر آزادسازی خرمشهر زنده است

شرط بازگشایی مدارس؛ فعلا 12 ساله ها واکسن نمی زنند

چاپ 350 عنوان کتاب در لرستان

آخرین بازمانده!

عکس های پاییزی مریم مومن

ایجاد ساختاری مشابه جنین انسان از سلول های بنیادی

بازگشت آبی به نقشه کرونایی استان سمنان/ عبور مبتلایان از 64 هزار نفر

بازگشت آبی به نقشه کرونایی استان سمنان/ عبور مبتلایان از 64 هزار نفر

کربلای شلمچه، شهید بهرامی را به کاروان حسینی رساند

سپردن مسئولیت به مدیران بی کفایت خیانت در حق مردم است

امیرعبداللهیان: ایران در جدیت آمریکا در بازگشت به برجام تردید دارد

سازمان ملل علیه ترور دانشمندان موضع قاطع بگیرد

شورای نگهبان می تواند نماینده مجلس را برکنار کند!

تصاویر | دیدار چهره به چهره رییس جمهور با مردم و رسیدگی حضوری به مشکلات

«آیت الله رییسی نظرکرده امام زمان می باشند»

بلاتکلیفی برجام در نیویورک / تهران روی موج واکسیناسیون / مصائب بی پایان زائران اربعین/پیشخوان

پیام تسلیت وزیر ارشاد در پی درگذشت نوجوان ایذه ای

پاسخ ایران به عناصر ضدانقلاب درصورت اخلال در امنیت کشور کوبنده خواهدبود

سازمان ملل در حل مسائل سوریه فعال تر عمل کند

آیت الله هاشمی و ناگفته هایی از او

مشاور نظامی فرمانده کل قوا: حادثه هواپیمای اوکراینی به خاطر عدم یکپارچگی ما اتفاق افتاد

امیرعبداللهیان: روابط با کشورهای آسیایی جزو اولویت های اصلی دولت سیزدهم است

امیرعبداللهیان: به مذاکرات بازمی گردیم، اما اقتصاد خود را به آن گره نمی زنیم

آیت الله رییسی درگذشت علی لندی را تسلیت گفت

چه کسی رییس تیم مذاکره می شود؟

پیاده روی اربعین حرکت جریان ساز جهانی است

امیرعبداللهیان: امروز نام علی لندی در تاریخ غیورمردان ایرانی جاودانه می درخشد

معاون سیاسی، امنیتی استاندار آذربایجان شرقی درگذشت

ادعای نماینده مجلس درباره مشایی و بقایی

ایران برای توسعه روابط با کوبا هیچ سقفی قائل نیست

توییت نماینده ای که واژه «لایحه» را «لاحیه» گفت

پاسخ ایران به عناصر ضدانقلاب درصورت اخلال در امنیت کشور کوبنده خواهدبود

سازمان ملل در جهت رفع تحریم های ظالمانه که مردم سوریه را هدف قرار داده، نقش فعال تری ایفا کند

دیوید لاپارتینت برای دومین بار رییس اتحادیه جهانی دوچرخه سواری شد

پیکر نوجوان فداکار ایذه ای در میان استقبال مردم وارد زادگاهش شد

خطیب زاده: آن طرفی که یکجانبه «برجام» را ترک کرده از خواب برخیزد

اعلام آمادگی امام جمعه اردبیل برای گفت وگو با نمایندگان جمهوری آذربایجان

موضع رسمی طالبان در مورد ایران

شناور افراماکس 95 درصد پیشرفت فیزیکی دارد

راهبردهای احیای دوباره شهرسازی اسلامی

از نظرسنجی پشت شیشه های دودی تا شنیدن اعتراض مردم

هشدار رییس جمهور به شرکت های هواپیمایی: اجحاف به زائران اربعین به هیچ عنوان پذیرفتنی نیست

کارگروه پیگیری تحقق مصوبات سفرهای استانی تشکیل می شود

رییسی درگذشت علی لندی، نوجوان غیور ایذه ای را تسلیت گفت

عدم موافقت دولت عراق برای بازگشایی مرز شلمچه

دیوید لاپارتینت برای دومین بار رییس اتحادیه جهانی دوچرخه سواری شد

5 پیشنهاد برای برگزاری بهتر دور دوم «جشنواره رشد» | آزادی عمل و مشارکت حداکثری دانشجویان در حوزه فرهنگی فراهم شود

اذعان الهام علی اف به استفاده از پهپادهای اسراییلی

ایران قوی، درس مهم دفاع مقدس

هنر نقاشی در دوران دفاع مقدس/ «گل سرخ» و «آسمان» نماد چیست +عکس

لیست حقوق سپاهی های اهواز در سال 59 +عکس

هنر نقاشی در دوران دفاع مقدس/ «گل سرخ» و «آسمان» نماد چیست + عکس

ویدئو| سبد رسانه خانواده را چگونه طراحی می کنید؟

خلاصه ای از متن لایحه رتبه بندی معلمان

ترتیل صفحه 224 قرآن/ نشانه های ایمان+فیلم، متن و مفاهیم

کارگروه پیگیری تحقق مصوبات سفرهای استانی تشکیل می شود/ از ظرفیت بانوان در بخش های مختلف استفاده می کنیم

خطیب زاده: مأموریت ما گفت وگوی صرفا نتیجه محور است

پایان آذر ماه آخرین فرصت استفاده از نسخ کاغذی بیمه است

مرگ مشکوک یک شاهد در زندان/ شاهین ناصری که بود؟

ادای احترام وزیر راه به نوجوان ایذه ای؛ علی لندی

اخبار 24 شبکه 5 سیما؛ 2 مهر

ایران برای ارتقاء روابط با ساحل عاج اعلام آمادگی کرد

رییس جمهوری: اجحاف شرکت های هواپیمایی به زائران اربعین به هیچ عنوان پذیرفتنی نیست

دعوت از وزیر خارجه نروژ برای سفر به تهران

دیدار امیرعبداللهیان با وزیر خارجه اندونزی

اجحاف شرکت های هواپیمایی به زائران اربعین با افزایش قیمت بلیت به هیچ عنوان پذیرفتنی نیست

بازدید معاون رییس جمهور و تولیت آستان قدس رضوی از موزه ملک

واکنش آیت الله رییسی به درگذشت نوجوان ایذه ای

تکذیب خبر فوت گوینده خبر آزادسازی خرمشهر/ کریمی: زنده هستم و کرونا هم ندارم!

انرژی ازبخش های مهم همکاری با ارمنستان است

طرح شفافیت آرا نمایندگان و اظهارات حاجی دلیگانی

آیت الله رییسی: اجحاف شرکت های هواپیمایی به زائران اربعین با افزایش قیمت بلیت به هیچ عنوان پذیرفتنی نیست

افراد متخصص و متعهد مدیریت اهواز را به دست می گیرند

رییس جمهوری: اجحاف شرکت های هواپیمایی به زائران اربعین به هیچ عنوان پذیرفتنی نیست

مرزهای زمینی برای اربعین همچنان بسته است/ امکان بازگشایی مرزها به هیچ وجه وجود ندارد

امیرعبداللهیان: به مذاکرات بازمی گردیم، اما اقتصاد خود را به آن گره نمی زنیم

وزیر خارجه پرتغال: به دنبال گسترش روابط با ایران هستیم/ حمایت لیسبون از برجام

فیلم | واکنش زائران مسیر اربعین، بعد از دیدن انگشتر حاج قاسم

بنی فاطمه و پویانفر به مناسبت اربعین حسینی مرثیه خوانی خواهند کرد

بازدید معاون رییس جمهور و تولیت آستان قدس رضوی از موزه ملک

اسلامشهری ها به مناسبت اربعین 1000 حسینیه سیار راه می اندازند

روز شنبه در ایذه عزای عمومی اعلام شد

خبر درگذشت محمود کریمی علویجه، گوینده خبر آزادی خرمشهر تکذیب شد

ایران اقتصاد خود را به مذاکرات برجام گره نمی زند

چهارمین سوگواره هنری «اربعین» برگزار می شود

روایت امام علی رحمان از «بحران انسانی» در پنجشیر

رییسی ایلام را به مقصد تهران ترک کرد

روایت مقاومت شهید اصغر وصالی در اکران عمومی مستند «دستمال سرخ ها»

نگرانی معماران فشارحداکثری از پیوستن ایران به سازمان شانگهای

ببینید | پایان 16 سال سلطنت آنگلا مرکل؛ گزارشی از انتخابات آلمان

سحر قریشی در برنامه دورهمی قهر کرد/ پای مهمان دیگری در میان بود

دغدغه های مردم به حق است

قتل سرلشگر در راه دکتر مصدق /پیشنهاد محمدرضا شاه به افشارطوس برای کودتا

قتل سرلشگر در راه دکتر مصدق /پیشنهاد محمدرضا شاه به افشارطوس برای کودتا