موضوعات داغ: - فرهاد مجيدي - دانشگاه آزاد - دانشگاه آزاد اسلامي - ليگ قهرمانان - نيمكت استقلال - ليگ قهرمانان آسيا - حزب الله لبنان - قهرمانان آسيا - مجلس شوراي اسلامي - رييس دفتر رييس جمهور - نورنبرگ - سخنگوي وزارت امور خارجه فرانسه - آيت الله رييسي رييس قوه قضاييه - حماس فلسطين - خودروي خودران - گلي چاس - شركت پرداخت الكترونيك سداد - عكس و پوستر - زبان آموزي - تجميع بيمه - دمبل - عزيز بوهدوز - تعدد زوجات

مطالب مرتبط:
گل طارمی به چلسی بهترین گل فصل اروپا شد/ افتخار تاریخی برای لژیونر فوتبال ایران
امیدوارم فردا هفته پاک لیگ ایران باشد
قضاوت داور بانوی ایران در مرحله نیمه نهایی تنیس روی میز المپیک
نگرانی ایران از درگیری ها در مرز آذربایجان و ارمنستان
هدیه «توماس باخ» به دختر قایقران ایران/ تمجید از عملکرد ملایی
-176 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 8 مرداد 1400 ساعت 07:502021-07-30اقتصادي

 تهدیدوفرصت آزادسازی منابع ارزی ایران/اشتباهات تاریخی دولتهای قبل


آزاد سازی منابع بلوکه شده ایران در برخی از کشورها درحالی مطرح است که نگرانی برخی کارشناسان در خصوص نحوه مصرف این دارایی شدت گرفته است.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازخبرنگار مهر، - آزاد سازی منابع بلوکه شده ایران در برخی از کشورها درحالی مطرح است که نگرانی برخی کارشناسان در خصوص نحوه مصرف این دارایی شدت گرفته است.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازخبرنگار مهر"، اخیراً مقامات آمریکایی اعلام کرده اند معافیت قبلی برای ازادسازی منابع بلوکه شده ایران در کره و ژاپن را برای 90 روز دیگر تمدید کرده اند.

منابع آگاه میزان منابع بلوکه شده ایران در این دو کشور را 15 میلیارد دلار برآورد می کنند.

اگرچه این معافیت در سه ماه گذشته نیز بی اثر بود و منجر به آزاد شدن منابع ایران نشد اما با این وجود کارشناسان درباره نحوه هزینه کرد آن نکات قابل تأملی مطرح می کنند.

عموماً نحوه مواجه دولت با منابع ارزی دچار ناکارآمدی و بی تدبیری بوده و نتایجی چون رکود اقتصادی را به ارمغان آورده است.

با نگاهی به پیشینه عملکرد دولت در این زمینه می توان شاهد نمونه هایی از این دست مدیریت شد.

در سال های گذشته منابع آزاد شده کشور به چند روش مورد بهره برداری قرار گرفته است.

این منابع عموماً در جهت واردات کالاهای مصرفی (از گوشت و مرغ تا پوشاک و …) جهت تنظیم و تعدیل قیمت ها در بازار داخلی، سرکوب نرخ ارز در بازار با ارز پاشی های گسترده و یا تسعیر منابع ارزی به ریال در قالب بودجه عمومی و اجبار بانک مرکزی برای خلق ریال مورد استفاده قرار گرفته است.

آزادسازی منابع بلوکه شده؛ فرصت یا تهدید!؟ بازگشت دارایی هایی که عموماً با فروشِ نفت و میعانات گازی، حاصل و در کشور مقصد بلوکه شده است، حسن اتفاقی در جهت افزایش درآمدهای ارزی کشور به حساب می آید.

اما بهره برداری غیراصولی از این منابع در جهت اقدامات نمایشی موجب شکل گیری معضلات جدید در اقتصاد کشور می شود.

عدم تکرار تجربه بهره برداری غیر اصولی از منابع ارزی حاصل از فروش نفت و گاز در دو دوره مختلف در دوران معاصر یکی در سالهای دهه هشتاد به ویژه از نیمه این دهه به بعد و دیگری نیز در سالهای ابتدایی دهه 90 به بعد بسیار حائز اهمیت است.

دولت دهم و یازدهم و دوازدهم سرمست از وفور درآمدهای ارزی و فروش فراوان و بدون دردسر منابع فرانسلی نفت و گاز و میعانات گازی، به گونه ای منابع ارزی حاصل شده را هزینه کردند که نه تنها معضلات ریشه ای اقتصاد کشور درمان نشد بلکه جهش نقدینگی؛ جهش تورم و شوک های ریالی بزرگی را در سال 91( در نتیجه اقدامات دهه 80) و نیز سال 96 تا 1400( در نتیجه اقدامات ابتدای دهه 90) شاهد بودیم در حالی که هزینه کرد درست و اصولی تنها بخشی از این منابع در راستای جهش سرمایه ثابت در کشور و توسعه زیرساختها، برای رشد اقتصادی پایدار یک ملت کافی بود.

راهبرد غلط دولتها در هزینه کرد عوائد ارزی صادرات نفت چه بود و چه خساراتی به بار آورد؟ دولت ها غالباً عوائد حاصل از فروش گسترده نفت و گاز و به صورت کلی منابع ارزی حاصل شده از خام فروشی را در یک یا چند مورد از سرفصل های ذیل هزینه می کنند: 1.

اعطای ارز ترجیحی به واردکنندگان در قالب ارز 1226 تومانی انتهای دهه 80 و یا ارز 4200 تومانی اواسط دهه 90 به بعد، در حالی که نرخ ارز در بازار چند برابر این نرخ هاست: بدیهی است چنین نرخ گذاری برای ارز علاوه بر اینکه رانت بزرگی را در اختیار واردکننده قرار می دهد و فعالان اقتصادی را برای بهره مندی از این رانت بزرگ به سمت واردکننده شدن و خروج از بخش واقعی اقتصادی یعنی تولید داخلی سوق می دهد، موجب می شود رقابت پذیری تولید داخلی از بین رفته و تولیدکننده داخلی را با رکود مواجه می کند.

2.

استفاده از منابع ارزی حاصل شده در بودجه عمومی کشور، که این مورد هم علاوه بر انکه در بسیاری از موارد بانک مرکزی را ناگزیر به خلق پایه پولی و به تبع آن رشد نقدینگی و ایجاد تورم می کند، موجب وابستگی بیشتر بودجه به نفت شده و اثرگذاری تحریم های خارجی را بر اقتصاد کشور عمیق تر می کند.

3.

واردات بی رویه کالاهای مصرفی جهت تعدیل پوپولیستی قیمت ها در داخل: این مدل هزینه کرد نیز علاوه بر اینکه رکودی عمیق بر تولید داخل تحمیل و سرمایه گذاری در جهت رونق تولید داخلی را از صرفه اقتصادی خارج می کند، موجب ایجاد ناپایداری در قیمتها و پرتاب جهش های قیمتی به آینده ای نزدیک شود چراکه هرگونه کاهش در درآمدهای نفتی و به تبع ان منابع ارزی کشور، واردات کالای مصرفی را با چالش روبرو کرده و با توجه به رکود داخلی، موجب بروز پدیده رکود تورمی پایدار در کشور می شود.

4.

سرکوب پوپولیستی نرخ ارز در داخل: این سیاست سراسر غلط که با هدف کاهش نرخ ارز و به تبع آن کنترل تورم با لنگر کردن نرخ ارز توسط دولتها در دستور کار قرار گرفت، به دلیل وابسته بودن به ارزهای نفتی ناپایدار و تحریم پذیر، نه تنها باعث تثبیت پایدار نرخ ارز نشد بلکه جهش های بزرگ ارزی و به تبع آن شوک های بزرگ تورمی را به آینده پرتاب کرد و علاوه بر آن صادرات غیر نفتی و رقابت پذیری تولید داخل در مقابل تولیدکننده خارجی را هم به شدت تضعیف کرد و بستر مناسبی را برای دلالان فراهم نمود تا با تبدیل منابع ریالی خود به ارز سرکوب شده (ارزان) خروج سرمایه سنگینی را از کشور رقم بزنند تا جایی که ایرانیان به رتبه اول خرید ملک در برخی کشورهای همسایه دست یابند! اگرچه به اذعان یک منبع آگاه، دارایی هایی که در این فرصت 90 روزه شامل معافیت هستند، سابقا برای واردات کشور مورد استفاده قرار گرفته اند و ایران می تواند صرفاً از این منابع در جهت بازپرداخت بدهی های قبلی استفاده کند، اما تصمیم گیری و برنامه ریزی دولت در جهت بهره مندی اصولی از فرصت های این چنینی و عدم اتلاف این منابع با اتخاذ راهبردهای غلط 4 گانه فوق، اهمیت فراوانی دارد.

یک راهبرد اشتباه و صدها معضل اقتصادی تمامی راهبردهای اشتباه فوق و آثار آن، خود را در کاهش نرخ سرمایه گذاری داخلی و به تبع آن کاهش تشکیل سرمایه ثابت (مانند ماشین آلات و ساختمان و کارخانه و تجهیزات سرمایه ای) در کشور نشان می دهد.

وقتی سرمایه گذاری به معنای تشکیل سرمایه ثابت روند نزولی را طی کند، طبیعی است که رکود، بیکاری، تورم ناشی از کمبود عرضه و کاهش سطح تولید و به تبع آن خروج سرمایه از بخش های واقعی اقتصاد را به بار خواهد آورد.

نکته جالب اینکه آمارها نشان می دهد در سال هایی که با وفور درآمدهای ارزی مواجه بوده ایم یعنی سالهای دهه 80، به دلیل اتخاذ راهبردهای اشتباه ذکر شده، روند نزولی در نسبت تشکیل سرمایه جدید به موجودی سرمایه در کشور را مشاهده کردیم.

طبق بررسی های صورت گرفته، نسبت سرمایه گذاری جدید به موجودی سرمایه کشور طی سال های اخیر از حدود 9 درصد، به کمتر از 5 درصد در سال 98 تنزل پیدا کرده است.

اما تبعات این بی تدبیری ها به همینجا خلاصه نمی شود.

سبقت گرفتن بی سابقه نرخ استهلاک از نرخ تشکیل سرمایه ثابت در سال 98، در کنار رخدادهای دیگر موجب رکود مزمن اقتصادی، بیکاری و عدم دستیابی به رشد پایدار اقتصادی در کشور شده است.

راهبردهایی برای دولت 13 ام در جهت استفاده صحیح از منابع ارزی به عقیده بسیاری از صاحب نظران می توان از این درآمدهای به دست آمده در جهت تقویت اقتصاد کشور و توسعه زیرساختها، به خوبی بهره برد.

یکی از پیشنهادهای مطرح شده، صرف درامدهای ارزی حاصل از صادرات نفت و گاز و منابع فرانسلی، در راستای سرمایه گذاری در تولید و همچنین تشکیل سرمایه ثابت به عنوان لازمه ارتقای تولید در بخش واقعی اقتصاد و ایجاد اشتغال است.

راهکار دیگر نیز پرهیز از صرف درآمدهای حاصل از صادرات منابع فرانسلی در جهت اعطای رانت های ارزی 4200 تومانی، واردات کالاهای مصرفی و ارزپاشی مورد تاکید قرار گرفته است.

یکی دیگر از راهبردهای مغفول مانده که دولت 13 ام باید آن را احیا کند، جدایی بودجه ارزی از بودجه ریالی و به تبع آن جلوگیری از تحت تأثیر قرارگرفتن سیاست های پولی نظیر خلق پایه پولی توسط بانک مرکزی از میزان درامدهای ارزی حاصل از فروش منابع فرانسلی نظیر نفت و گاز است که لازمه استقلال بانک مرکزی و به تبع آن کنترل رشد نقدینگی و مهار تورم می باشد، ضمن انکه دولت را نیز ناگزیر به هزینه کرد منابع ارزی برای رشد سرمایه ثابت در راستای رشد تولید، به جای هزینه کرد و اتلاف این منابع فرانسلی جهت مخارج جاری خواهد کرد و به دنبال آن دولت را به سمت پایدار سازی منابع بودجه ریالی با اصلاح در سیستم های مالیاتی و … سوق خواهد داد.

در این رابطه.

مهدی خوشخوی، کارشناس مرکز مطالعات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام در گفتگو با خبرنگار مهر" در خصوص اقدامات لازم در جهت بهره برداری صحیح از منابع ارزی گفت: اولین اتفاق این است که ما باید نظام ارزی کشورمان را اصلاح کنیم.

برای این هدف نیز باید سیاست گذاری ارزی که اکنون دست بانک مرکزی است را از سیاست گذاری پولی که ازقضا وظیفه بانک مرکزی است، تفکیک کنیم.

یعنی از اساس مقوله ای به نام دارایی های خارجی دولت نزد بانک مرکزی که بخش عمده ای از پایه پولی ما را تشکیل داده است، برای همیشه از ترازنامه بانک مرکزی خارج شود تا تداخل سیاست گذاری ارزی و پولی از بین برود.

وی ادامه داد: زمانی که این اقدام صورت گرفته باشد اما دولت همچنان دنبال ریالی سازی ارزها باشد، به جای بانک مرکزی به بازار روی می آورد و سرکوب نرخ ارز تبعات حاصل از آن را ایجاد می کند.

در گام دوم باید بودجه ارزی تعریف کنیم.

زمانی که به عنوان قائده مطرح می کنیم که نباید ارز نفت به ریال تبدیل شود، پس باید راهکاری برای مصرف آن ارائه دهیم و آن هم تعریف بودجه ارزی است.

یعنی شرایطی ایجاد شود که لزومی برای تبدیل ارز به ریال وجود نداشته باشد.

این بودجه ارزی نیز به دو بخش بودجه ارزی جاری و بودجه ارزی عمرانی، توسعه ای و زیرساختی تقسیم می شود.

بودجه ارزی را باید فقط در حوزه عمران و توسعه ای تعریف کنیم زیرا این منابع باید همه نسل هارا منتفع کند و از طرفی مصرف آنها در مصارف جاری به معنای تکرار اشتباهات گذشته در سطح کوچک تر است.

خوشخوی در رابطه با نهادی که مسئول انجام این اقدامات باشد تشریح کرد: سازمان برنامه و صندوق توسعه هیچکدام نقش اصلی خود را ایفا نکرده و کارایی لازم را ندارند.

بنابراین نیازمند یک نهاد متولی امور عمرانی و توسعه ای در کشور هستیم.

نکته جالب این است که ما سابقا در دهه 60 قانون بودجه ارزی داشتیم اما متأسفانه اوایل دهه 70 شورای نگهبان به واسطه یک سوءبرداشت این قانون را لغو کرد با این توجیه که استقلال کشور اقتضا می کند که ما بر اساس پول ملی خودمان بودجه ریالی تعریف کنیم و پول ارزی با استقلال ما منافات دارد.

بنابراین به نظر می رسد ضرورت دارد قانون بودجه ارزی دوباره مورد توجه قرار گیرد.


کلید واژه ها: منابع - ایران - کارشناسان - منابع ارزی - آزاد سازی - آزاد - سازی - مقامات آمریکایی - خبرنگار - کشور - دارایی - نگرانی - کشورها - معافیت - گزارش - ناکارآمدی - هزینه کرد - آزادسازی - ارزی - ازادسازی - مصرف - دولت - آمریکایی - میلیارد - برآورد - تاریخی - مقامات - بی اثر - تمدید - هزینه

آخرین اخبار سرویس:
رتبه نخست مردم قزوین در پرداخت زکات

تحولی عظیم در منطقه ورزقان در پیش است

افزایش قیمت گاز اقتصاد اروپا را تهدید می کند

«طرح اجاره داری حرفه ای»، راهکاری برای ساماندهی بازار اجاره

موشک «فاتح بصیر»؛ مجهز به سیستم جنگ الکترونیک

تحولی عظیم در منطقه ورزقان در پیش است

شرط رسیدن یارانه هر نفر به 350 هزار تومان چیست؟

کاهش شهر های قرمز از 168 به 57 شهر و بازگشت شهر های آبی به نقشه + جدول اختصاصی شهر های قرمز

استخدام شاگرد برای کار در سوپر مارکت

مدیرعامل شرکت مس:تحولی عظیم در منطقه ورزقان در پیش است

جزییات فروش قسطی 11 مدل خودرو به بازنشستگان/ مشمولان خرید تیگو، آریزو و ام وی ام های + جدول

تصاویر| کارحانه تولید تایر ایرانی؛ وابسته به بنیاد مستضعفان

جهش تازه کرونا در راه است؟

عقبگرد قیمت ها در بازار طلا در سایه افت بهای انس و کاهش تقاضا

قیمت پراید امروز 1400/6/26

هفته بعد سهم چی بخریم؟ 

واکسیناسیون بیش از نیمی از جامعه هدف در کهگیلویه

قیمت خودروهای کره ای بازار امروز جمعه 26 شهریور/ آزرا 350 میلیون تومان گران شد

بهترین بازی های اپل آرکید 2021 که هرگز نباید از دست داد

شرایط بازنشستگی و بیمه تأمین اجتماعی زنان در سال 1400

پیش بینی بورس در هفته آخر شهریور

مشکلات آبادان و خرمشهر ناشی از ناهماهنگی دستگاه ها و ضعف مدیریتی است

استخدام انباردار، قصابی گوشت قرمز، متصدی قطعه بندی مرغ در آذربایجان غربی

60 درصد مخزن سد لتیان خالی است

استخدام بازاریاب حضوری با امکان دریافت حقوق تا 8 میلیون در تهران

مشکلات آبادان و خرمشهر ناشی از ناهماهنگی دستگاه ها و ضعف مدیریتی است

تصاویر| صنعت تایر ایرانی

ضعف مدیریتی در منطقه آزاد اروند مانع پیشرفت منطقه شد

قیمت جهانی طلا (1400/06/26)

کدام گروه ها بیشترین وام کرونایی را گرفتند؟

نحوه فروش سهام عدالت غیرمستقیم + جزییات

محدودیت های سنی واکسیناسیون را با توجه به شرایط هر استان بر می داریم

وزیر تعاون کار و رفاه اجتماعی خبر داد: امضای 2 تفاهم نامه با تاجیکستان+ فیلم

استان سمنان هیچ شهر قرمز کرونایی ندارد / خروج شاهرود از رنگ بندی قرمز

دستور ترخیص کالا های تجاری در بنادر آبادان

پیش بینی کاهش دمای لرستان

این هفته دو گروه مستعد رشد هستند/ پیش بینی بازار 27 شهریور 1400

4 شرط صاحب خانه شدن در طرح ملی مسکن

447 پروژه مسئولیت اجتماعی امسال در خوزستان تکمیل می شود

هر آن چه باید درباره وام ودیعه مسکن بدانید

احداث 10 هزار واحد مسکونی در طرح مسکن محرومان

کلنگ زنی ساخت 400 واحد مسکن مددجویی در دیشموک

آمادگی وزارت نفت برای استفاده از ظرفیت سرمایه گذاران داخلی و خارجی

افزایش سرانه فضای سبز محلات در منطقه 6 قم/اجرای طرح ساماندهی حریم دکل های برق منطقه

استخدام سرپرست انبار، سرپرست فروش، ویزیتور مویرگی، راننده نیسان و مامور پخش

جهش قیمت خودروهای کره ای موجود در بازار در یک ماه گذشته/ آزرا 350 میلیون تومان گران شد

پنج شهر استان بوشهر زرد شدند/ مابقی شهرها نارنجی هستند

ایرانی ها آپارتمان خود را در دبی و ترکیه رها کردند و برگشتند

تاکید مخبر بر ثبات قیمت ها در کشور

چگونه هزینه قبض برق را 35 درصد کاهش دهیم؟

چگونه هزینه قبض برق را 35 درصد کاهش دهیم؟

افزایش نگران کننده کودکان مبتلا به کرونا در ترکیه

چرا طلای جهانی ارزان شد؟

فیگور پولداری «آقای بازیگر» در ویلای لاکچری اش/ عکس

ماجرای یارانه هر نفر 350 هزار تومان چیست؟

امام جمعه همدان: قیمت ها گران تر نشده، سیمان هم ارزان شده!/مهار تورم هم زمان بر است

خسارت سنگین گرما به کشاورزی/ارائه «کشاورز کارت» برای جبران صدمات

بسته به شرایط هر استان در واکسیناسیون محدودیت های سنی را بر می داریم

برداشت ذرت علوفه ای در چالدران + گزارش

افزایش فروش محصولات پتروشیمی و سوخت ایران با وجود تحریم ها

قیمت انواع خودرو امروز جمعه 26 شهریور|از پراید 149 میلیونی تا کوییک 170 میلیون تومانی

از وزارت صمت دولت سیزدهم چه انتظاراتی داشته باشیم؟

8 شهر خوزستان از وضعیت قرمز کرونایی خارج شدند

خسارت سنگین گرما به کشاورزی/ارائه «کشاورز کارت» برای جبران صدمات

استخدام آبدارچی در شرکت پرشیا خودرو در البرز

اعطای تسهیلات 1300 میلیارد تومانی بهسازی مساکن روستایی +گزارش

استخدام 5 عنوان شغلی با بیمه و سرویس در صنایع ماشین سازی پایا برش ویژن

قیمت محصول جدید ایران خودرو رکورد زد!/ تارا 400 میلیون گران تر از کارخانه +عکس

احتمال بروز مشکلات اساسی در تأمین آب تهران

هشدار یک کارشناس به تبعات حذف ارز 4200 تومانی

ایرانیها در خروج میلیاردها دلار ارز گوی سبقت را از عراقیها ربودند

کنیایی هایی که به جهان کمک می کنند تا تقلب کند!

پیش بینی بورس تا پایان شهریور

یارانه 350 هزار تومانی برای 40 میلیون ایرانی

60 درصد مخزن سد لتیان خالی است / احتمال بروز مشکلات اساسی در تأمین آب تهران

8 شهر خوزستان از وضعیت قرمز کرونایی خارج شدند

780 میلیارد تومان برای اجرای پروژه های اجرایی خوزستان اختصاص یافت

بازدید سرزده معاون اول رییس جمهور از میدان میوه و تره بار و شیر پاستوریزه پگاه تهران

افزایش قیمت گاز، اقتصاد اروپا را تهدید می کند

18 ساله های سیستان و بلوچستان، پیش به سوی واکسیناسیون علیه کرونا

امام جمعه همدان: قیمت ها گران تر نشده، سیمان هم ارزان شده/مهار تورم هم مسأله زمان بری است

دستور وزیر نفت برای تخصیص 780 میلیارد تومان به منظور اجرای پروژه های خوزستان

چگونه هزینه قبض برق را 35 درصد کاهش دهیم؟

شرط رسیدن یارانه هر نفر به 350 هزار تومان چیست؟

معرفی دوربردترین خودروی برقی جهان: 161 کیلومتر برد بیشتر و قیمت کمتر از تسلا

اجرای 7 طرح عمرانی-ورزشی در شوط+گزارش

سهام عدالت چقدر می ارزد؟

18 ساله های سیستان و بلوچستان ، پیش به سوی واکسیناسیون علیه کرونا

تحلیل تکنیکال سه صنعت داغ بورس در هفته چهارم شهریور 1400

پیش بینی بورس فردا شنبه 27 شهریور | بررسی روند بازار سهام در هفته آینده

تکذیب شایعه فوران نفت از بزرگراه در دست احداث بندرلنگه به پارسیان

یارانه 350 هزار تومانی برای 40 میلیون ایرانی

مقایسه تویوتا کمری سولارا و لکسوس GS250

برداشت ذرت علوفه ای در چالدران +گزارش

با ابرخودرو برقی الکترون تراوا آشنا شوید

اصلاح الگوی کشت در ایلخچی؛ پیازها جای خود را به پسته دادند

بهره برداری از 31 طرح عمرانی در حاجی آباد

استخدام مدیر مالی در یک هلدینگ معتبر در تهران

برنج بورسی گران از آب در آمد

استخدام مدیر مالی و کارشناس حسابرسی داخلی در یک هلدینگ معتبر در تهران

 تهدیدوفرصت آزادسازی منابع ارزی ایران/اشتباهات تاریخی دولتهای قبل

 تهدیدوفرصت آزادسازی منابع ارزی ایران/اشتباهات تاریخی دولتهای قبل