مطالب مرتبط:
نخستین نواندیشانی که از دین برای تجدد ایران استفاده کردند چه کسانی بودند؟
افتتاح نخستین موزه حقوق ایران
امیدوارم فردا هفته پاک لیگ ایران باشد
قضاوت داور بانوی ایران در مرحله نیمه نهایی تنیس روی میز المپیک
تاخت و تاز ژاپن و کره در المپیک؛ خواب زمستانی امید ایران
-176 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 8 مرداد 1400 ساعت 02:502021-07-29سياسي

نخستین نواندیشانی که از دین برای تجدد ایران استفاده کردند چه کسانی بودند؟


ایسنا/خراسان رضوی یک پژوهشگر تاریخ با اشاره به اینکه ملکم خان نخستین فردی است که تئوری ولایت فقیه به معنای رهبری سیاسی را ارائه می دهد، گفت: - ایسنا/خراسان رضوی یک پژوهشگر تاریخ با اشاره به اینکه ملکم خان نخستین فردی است که تئوری ولایت فقیه به معنای رهبری سیاسی را ارائه می دهد، گفت: یوسف خان مستشارالدوله و میرزا ملکم خان نواندیشانی هستند که به سمت نوگرایی دینی حرکت کرده و از ظرفیت های دینی برای رشد و تجدد ایران استفاده می کنند.

علی باغدار دلگشا در گفت وگو با ایسنا با اشاره به دیدگاه و دگراندیشی ملکم خان ناظم الدوله، اظهار کرد: پس از یوسف خان مستشارالدوله، دگراندیشی از منظر تطبیق با شریعت، تجدد و اصلاح طلبی عبور کرده و به منظر انقلابی گری می رسد.

در واقع ابتدا اصلاحات مطرح می شود که نماد این اصلاحات در رساله یک کلمه دیده می شود و بر اساس آن شریعت و تجدد با یکدیگر همخوان معرفی می شوند، اما در گام بعد مفهوم انقلاب به گونه ای بیان می شود که اصلاحات را نتیجه بخش ندانسته و انقلابی گری را ثمربخش بیان می کند.

وی ادامه داد: میرزا ملکم خان ناظم الدوله از دگراندیشان دوره ناصری است و با اصول تجدد  آشنایی داشته است.

 میرزا ملکم خان در اروپا اصول و امور سیاسی جدید مانند تفکیک قوا را مشاهده می کند و در رساله های خود این رویدادها را بیان و یادآوری می کند.

این پژوهشگر تاریخ عنوان کرد: میرزا ملکم خان نخستین بار در رساله نوم و یقضه، به معنی خواب و بیداری  انتقادهای سیاسی خود را بیان می کند.

در رساله شیخ و وزیرِ وی، شیخ نماد فردی سنت گرا و وزیر نماد وزیر آشنا شده با مبانی سیاسی اروپا است که قصد دارد در ایران اصلاحات سیاسی ایجاد کند.

همچنین در رساله رفیق و وزیرِ ملکم خان نیز وزیر نماد فردی عقب مانده و سنتی است و رفیق، نماد فرد تجددطلب، اصلاح طلب و آشنا با مدرنیته و مدنیت است.

باغدار دلگشا بیان کرد: میرزا ملکم خان در رساله های خود روش گفت وگو را مورد استفاده قرار می دهد.

 به شکلی که میان انسان های خیالی و واقعی با یکدیگر مکالمه برقرار می کند و در حقیقت چندین بار اصول مدنیت غرب را در رساله های خود عنوان می کند.

وی خاطرنشان کرد: با این وجود نوشته ای که اندیشه های میرزا ملکم خان را تعریف می کند، روزنامه قانون است.

روزنامه قانون مهمترین متنی است که اندیشه های سیاسی ملکم خان را تعریف می کند.

به نظر می رسد بخش های عمده روزنامه قانون توسط ملکم خان نوشته شده است .

به شکلی که ملکم خان در شماره ای از این روزنامه، سرمقاله ای با عنوان نوزده نفر بودیم می نویسد و در آن داستانی خیالی را ترسیم می کند.

این پژوهشگر تاریخ اضافه کرد: اسامی نوزده نفری که او در این سرمقاله بیان می کند شامل افراد حقیقی و حقوقی می شود.

ملکم خان این نوزده نفر را در سه بخش تقسیم بندی می کند.

اولین بخش شامل کسانی است که مانند او در دستگاه حکومت ناصرالدین شاه بوده و اخراج شده اند، دومین بخش افرادی که همچنان در دستگاه حکومت فعالیت دارند را در بر می گیرد و افرادی که خارج از دستگاه حکومت و مخالف قاطع شاه بوده اند، اعضاء بخش سوم را تشکیل می دادند.

باغدار دلگشا تصریح کرد: در متن نوزده نفر بودیم آمده است که روزی درخصوص ترقی و پیشرفت اروپا، بحثی شکل گرفته است و در این بحث افراد سعی داشتند در مورد این پرسش که آیا ایران با توجه به نظام سلطنتی خود عقب مانده تلقی می شود یا نه، به گفت وگو بپردازند.

برخی افراد که اغلب در دستگاه حکومتی حضور دارند، معتقدند که ایران کشور عقب مانده ای نیست، برخی دیگر باور دارند که ما عقب مانده هستیم.

در ادامه افراد به این نتیجه می رسند که ایران عقب مانده است و سپس در خصوص جبران این عقب ماندگی به گفت وگو می پردازند.

وی خاطرنشان کرد: ملکم خان اولین فردی است که در روزنامه قانون اصطلاحاتی را به کار می برد که در ساختار سیاسی مورد توجه قرار می گیرد.

ارزش محوری این داستان ها و روایات در این است که برای نخستین بار در اندیشه سیاسی ایران کلمه الله اکبر به کار می رود و لذا این کلمه را به شعاری سیاسی علیه دولت ناصری مبدل می سازد، در حالی که ناصرالدین شاه خود را ضل الله به معنای سایه خدا در زمین می داند.

این پژوهشگر تاریخ افزود: ملکم خان همچنین دوگانه حزب الله و حزب الشیطان را به کار می برد.

به تعبیری دیگر او ادعای ناصرالدین شاه مبنی بر رعایت مبانی اسلامی در کشور را دروغ تلقی می کند.

علاوه بر این ها ملکم خان، اهمیت وجود حکومت اسلامی را بیان می کند.

باغدار دلگشا گفت: وی در این ساختار، تئوری و واژه ولایت  را نیز بیان می کند.

این واژه در گذشته نیز بسیار مورد استفاده قرار می گرفته و به معنای امری صوفیانه و متشرعانه شناخته می شده است، اما ملکم خان در روزنامه قانون واژگان ولایت و ولایت عظمی را بیان می کند.

وی در تعریف ولایت این گونه بیان می کند که با توجه به اینکه میرزای شیرازی، مجتهد زمانه بوده است، دارای ولایت عظمی بوده و باید علیه ناصرالدین شاه قیام کند و دیگران نیز باید به عنوان ولی از او پیروی کنند.

وی اظهار کرد: ملکم خان نخستین فردی است که تئوری ولایت فقیه به معنای رهبری سیاسی را از منظر سیاسی ارائه می دهد.

ملا احمد نراقی، میرزای قمی و.

نیز در خصوص ولی فقیه نظرات و تعاریفی بیان می کرده اند، به گونه ای که واژه ولایت در ترکیب ولایت فقیه را در قالب و معنای عرفانی و صوفیانه به کار می بستند، اما ملکم خان با وجود اینکه اعتقادی به مبانی اسلامی نداشته است، نخستین دگراندیشی است که چنین تئوری را مطرح می کند.

این پژوهشگر تاریخ بیان کرد: برخی از روشنفکران دین ستیز و اسلام گریز مانند میرزا آقاخان کرمانی نیز چنین حربه ای را مورد استفاده قرار می دهد، به طوری که میرزا آقاخان کرمانی پس از انتشار مقاله ملکم خان در روزنامه قانون، خطاب به میرزای شیرازی نامه ای نوشته و بیان می کند که طبق گفته ملکم خان، شما ولی زمان هستید و ما برای قیام علیه ناصرالدین شاه همراه شما خواهیم بود.

باغدار دلگشا افزود: در حقیقت ملکم خان نخستین دگراندیش ایرانی است که تجدد را در قالب اسلام سیاسی و حکومتی بیان می کند و از علمای دین برای به دست گرفتن قدرت و رهبری سیاسی دعوت می کند تا از این طریق حزب الله را تشکیل داده و حزب الشیطان که حکومت ناصرالدین شاه است را از بین ببرند.

 ملکم خان در همه نوشته هایش، پایبندی به مرام اسلام را نشان می دهد و واژه مرام اسلام را در رساله های خود بسیار مورد استفاده قرار می دهد، اما در نامه نگاری های خود با میرزا آقاخان کرمانی، نشان می دهد که خیلی پایبند چنین مرام هایی نیست و در وصیت نامه خود نیز بیان می کند که مرا به شیوه مسلمانان دفن نکنید.

از این رو به نظر می رسد او در عمل گرایشات اسلامی را مورد توجه قرار نمی داده است، همچنین هیچ یک از علمای آن دوران نیز مراوده ای با ملکم خان نداشته اند.

وی ادامه داد: یوسف خان مستشارالدوله و میرزا ملکم خان نواندیشانی هستند که به سمت نوگرایی دینی حرکت کرده و از ظرفیت های دینی برای رشد و تجدد ایران استفاده می کنند.

این پژوهشگر تاریخ خاطرنشان کرد: میرزا ملکم خان نیز با وجود اینکه اعتقادی به مبانی اسلام نداشته، در خصوص اسلام سیاسی، لزوم انقلاب، ولی عظمی و.

سخن می گفته است.

به گونه ای که تلاش می کرده است اسلام حزب الله و اسلام حزب الشیطان را مقابل یکدیگر قرار دهد و در جهت ابزار ظهور نوگرایی دینی در ایران و در قالب دین و تجدد و دین و سیاست تلاش می کرده است.

انتهای پیام
کلید واژه ها: پژوهشگر تاریخ - مستشارالدوله - ولایت فقیه - نخستین - اصلاح - اشاره - یوسف خان - اصلاحات - پژوهشگر - استفاده - انقلابی گری - ولایت - سیاسی - تاریخ - ارائه - ایران - رهبری - اصلاح طلبی - منظر - رضوی - دینی - فقیه - یوسف - نوگرایی - انقلابی - گفت وگو - دلگشا - تطبیق - ظرفیت - رساله

آخرین اخبار سرویس:
تهدیدات ایجاب می کند آمادگی های عملیاتی خود را ارتقا دهیم

ادای احترام رییس جمهور به مقام شامخ شهدا

افتتاح 26 مرکز واکسیناسیون کرونا توسط شهرداری تهران

پیمان جبلی: مجموعه های فرهنگی و جریان های مردمی برای موفقیت صدا و سیما تلاش کنند

17 عنوان کتاب دفاع مقدس در آذربایجان غربی رونمایی می شود

حاج محمدی: اشتغال80 درصد زندانیان در سال جاری هدفگذاری شده است

هوانیروز کرمانشاه در تثبیت انقلاب همواره نقش بسزایی ایفا کرده است

برپایی موکب شرکت واحد به مناسبت اربعین

انتقاد رییس کمیسیون فرهنگی شورا از پاسخگو نبودن برخی مدیران شهرداری

نبود زوار ایرانی برای مردم عراق خیلی غم انگیز است/ بار ها مسئولان موکب ها به من پیام دادند که از کم بودن زوار ایرانی ناراحت هستند

تصویب طرح مطالعاتی حفاظت از درختان پارک ملی گلستان و جهان نما

ساخت بزرگترین و مجهزترین مرکز ایزوله تطهیر متوفی در جهان اسلام/ زاکانی: بهشت زهرا با 51 سال تجربه الگویی برای سایر آرامستان ها شده است

جهان بیشتر از هر زمان دیگری تشنه عدالت است

برگزاری نشست روسای دادگاه های عالی کشور های عضو سازمان شانگ های/ مرتضوی مقدم: کشورهای عضو شانگ های برای تسکین دردهای مردم افغانستان کمک کنند

مهران رجبی و سیدمحمد حسینی به «نشان ارادت» می آیند

غبار روبی گلزار شهدای شهر نسر بخش رخ به مناسبت هفته دفاع مقدس

برگزاری همایش دوچرخه سواری در خوسف

کشورهای عضو شانگ های برای تسکین درد های مردم افغانستان کمک کنند

دفاع مقدس، پیروزمندانه و مقتدرانه ادامه دارد/ اخراج آمریکا از منطقه قطعی است

تمامی خدمات براساس کارت واکسن ارائه می شود +فیلم

ایلام میزبان چهارمین سفر استانی رییس جمهور

جدیدترین رنگ بندی کرونایی کشور امروز 2 مهر 1400

فعالیت 425 کانون فرهنگی و هنری مساجد در لرستان

به دنبال مسترد کردن وجوه ربوده شده توسط اشرف غنی هستیم

تسلیت معاون اول رییس جمهور برای درگذشت نوجوان فداکار ایذه ای

حضور آیت الله العظمی النجفی در مسیر پیاده روی اربعین

امیر عبداللهیان: ایران آماده همکاری بیشتر با نیکاراگوئه برای مقابله با تحریم های آمریکاست

ادای احترام رییسی به مقام شامخ شهدا

احتمال تکمیل قانون اقدام راهبردی مجلس/ هنوز پیش نویس طرح خنثی کردن تحریم ها به کمیسیون امنیت نیامده

ضرورت بازگشایی حضوری مدارس

دیدار امیرعبداللهیان با وزیر خارجه ارمنستان در نیویورک

پیشگویی 16 سال پیش رهبر انقلاب از قدرت شفاعت حاج قاسم

اشتغال 80 درصد زندانیان در سال جاری هدفگذاری شده است

گرامیداشت هفته دفاع مقدس در شهرستان بردسکن

تجهیز خانه های بهداشت توسط داروسازی دکترعبیدی

اولین فرمانده سپاه: به بهانه جنگ مخالفان داخلی را سرکوب کردیم +فیلم

کرایه سواری های اربعین 1400 اعلام شد + جزییات

عملکرد هوانیروز در منطقه جنوب(آبادان- خرّمشهر ) در آغازین روزهای دفاع مقدس

سربازان نمونه سپاه امام صادق علیه السلام بوشهر تجلیل شدند

حضور فعال حقوق دان ها در جمع روسای دادگاه سازمان شانگ های

مدیران شهرداری بوشهر پاسخگوی مطالبات بحق شهروندان نیستند

چرا تغییر قانون کار به ضرر کارگران است؟

کشورهای عضو شانگهای برای تسکین دردهای مردم افغانستان کمک کنند

دولت باید درصدد رفع مشکلات ساکنان سایت های تاریخی باشد

معاون اول رییس جمهور درگذشت نوجوان فداکار ایذه ای تسلیت گفت

تسلیت معاون اول رییس جمهور در پی درگذشت نوجوان فداکار ایذه ای

رویکرد متناقض اردوغان و مخالفین در مورد کردها

ساخت بزرگترین و مجهزترین مرکز ایزوله تطهیر متوفی در جهان اسلام/ زاکانی: بهشت زهرا در بحران کرونا جهادی به مردم خدمت کرد

میهمانی لاله ها در رودان+عکس

تماس تلفنی معاون اول رییس جمهور با خانواده داغدار نوجوان فداکار ایذه ای

سپاه پاسداران بیانیه صادر کرد

اردو جهادی پزشکی در محلات حاشیه ای شهر بندرعباس

همه مراکزی که می توانند در مهار کرونا مشارکت کنند باید به میدان بیایند

آیت الله رییسی:رمز موفقیت در خدمت به مردم،ادامه دادن راه شهداست

برگزاری پیاده روی «جاماندگان اربعین» در خرم آباد

پیام تسلیت معاون اول رییس جمهور به مناسبت درگذشت نوجوان فداکار ایذه ای

واکنش یک نماینده مجلس به مخالفت مجمع با مصوبه آزادسازی خودرو

دیدار امیرعبداللهیان با همتای سنگاپوری در نیویورک

خدمت رسانی هیئات و مواکب حسینی به مهاجران افغانستان

افتتاح پروژهای عمرانی در ستاد ارتش با حضور امیر سیاری

رییس دیوان عالی: کشورهای عضو شانگ های برای تسکین درد های مردم افغانستان کمک کنند

درخواست «زیارت نیابتی» حرم مطهر امام رضا (ع) سال 1400 + لینک زیارت

شهادت در راه خدا قله رستگاری است

برگزاری همایش پیاده روی جاماندگان اربعین در آرین شهر

تزریق واکسن کرونا به عمده سربازان

آخرین وضعیت مرزهای چهارگانه زمینی به عراق

هدفگذاری اشتغال 80 درصد زندانیان

ادای احترام رییس جمهور به مقام شامخ شهدا

نوجوان فداکار ایذه ای آسمانی شد

استفاده از نیروهای انسانی توانمند محور توسعه پایدار

کرایه سواری های اربعین 1400 اعلام شد

تسلیت معاون اول رییس جمهور درپی درگذشت نوجوان فداکار ایذه ای

شفقنا آینده/ آینده دموکراسی در خاورمیانه؛ کیومرث یزدان پناه: خاورمیانه تا اعماق وجود، زیر چکمه های اقتدارگرایی و پوتین های زورگویی است

واکنش یک نماینده مجلس به مخالفت مجمع با مصوبه آزادسازی خودرو/باید منتظر نظر شورای نگهبان باشیم

آمریکایی ها به هیچ وجه قادر به ایجاد امنیت نیستند

بیش از 30 هزار ایرانی به پیاده روی اربعین مشرف شدند / ویزای حدود 55 هزار زائر اربعین تا ظهر روز گذشته صادر شد

رییس سازمان حج و زیارت: ظرفیت محدود و شرایط اعزام به اربعین، باعث نارضایتی مردم ایران شد

انتقاد یک نماینده مجلس از اقدام ضدایرانی جمهوری آذربایجان/ ایران همه تحرکات آنسوی مرزها را رصد می کند

یادواره 15 شهید روستاهای چهله و کلل برگزار شد

دنیا را از این زاویه ببینید/عکس

آیت الله رییسی:رمز موفقیت در خدمت به مردم ادامه دادن راه شهداست

افتتاح پروژه های عمرانی در ستاد ارتش

بزودی تمامی خدمات براساس کارت واکسن ارائه می شود

نمره سخنرانی رییسی در نشست سازمان ملل

ایلام مقصد چهارمین سفر استانی رییس جمهور

از «چاپ اسکناس بی پشتوانه» تا «کد ملی جعلی برای فرار مالیاتی»

پیام تسلیت مخبر برای درگذشت نوجوان فداکار ایذه ای

افتتاح 26 مرکز جدید واکسیناسیون در تهران

ادای احترام رییس جمهور به مقام شامخ شهدا

عملیات فتح المبین| شکست تحقیرآمیز صدام در 4 ضربه

رمز موفقیت در خدمت به مردم ادامه دادن راه شهداست

تسلیت معاون اول رییس جمهور برای درگذشت نوجوان فداکار ایذه ای

تسلیت معاون اول رییس جمهور برای درگذشت نوجوان فداکار ایذه ای

سد کنجانچم مهران 85 درصد پیشرفت فیزیکی دارد

افتتاح پروژه های عمرانی در ستاد ارتش

اختیار انتخاب استانداران با وزیر کشور است/ مجلس دخالت نمی کند

تسلیت معاون اول رییس جمهور برای درگذشت نوجوان فداکار ایذه ای

نماز جمعه امروز در6 شهر استان بوشهر برگزار نمی شود

ادای احترام آیت الله رییسی به مقام شامخ شهدا

معاون اول رییس جمهور درگذشت نوجوان فداکار ایذه ای را تسلیت گفت

نخستین نواندیشانی که از دین برای تجدد ایران استفاده کردند چه کسانی بودند؟

نخستین نواندیشانی که از دین برای تجدد ایران استفاده کردند چه کسانی بودند؟