مطالب مرتبط:
افتتاح نخستین موزه حقوق ایران
امیدوارم فردا هفته پاک لیگ ایران باشد
قضاوت داور بانوی ایران در مرحله نیمه نهایی تنیس روی میز المپیک
ادعا های مقام های رژیم صهیونیستی و آمریکا درباره ایران و برجام
تاخت و تاز ژاپن و کره در المپیک؛ خواب زمستانی امید ایران
-5 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 8 مرداد 1400 ساعت 00:202021-07-29سياسي

نخستین نواندیشانی که از دین برای تجدد ایران استفاده کردند چه کسانی بودند؟


یک پژوهشگر تاریخ با اشاره به اینکه ملکم خان نخستین فردی است که تئوری ولایت فقیه به معنای رهبری سیاسی را ارائه می دهد، گفت: یوسف خان مستشارالدوله و میرزا ملکم خان نواندیشانی هستند که به سمت نوگرایی دینی حرکت کرده و از ظرفیت های دینی برای رشد و تجدد ایران استفاده می کنند.

- ایسنا/خراسان رضوی یک پژوهشگر تاریخ با اشاره به اینکه ملکم خان نخستین فردی است که تئوری ولایت فقیه به معنای رهبری سیاسی را ارائه می دهد، گفت: یوسف خان مستشارالدوله و میرزا ملکم خان نواندیشانی هستند که به سمت نوگرایی دینی حرکت کرده و از ظرفیت های دینی برای رشد و تجدد ایران استفاده می کنند.

علی باغدار دلگشا در گفت وگو با ایسنا با اشاره به دیدگاه و دگراندیشی ملکم خان ناظم الدوله، اظهار کرد: پس از یوسف خان مستشارالدوله، دگراندیشی از منظر تطبیق با شریعت، تجدد و اصلاح طلبی عبور کرده و به منظر انقلابی گری می رسد.

در واقع ابتدا اصلاحات مطرح می شود که نماد این اصلاحات در رساله یک کلمه دیده می شود و بر اساس آن شریعت و تجدد با یکدیگر همخوان معرفی می شوند، اما در گام بعد مفهوم انقلاب به گونه ای بیان می شود که اصلاحات را نتیجه بخش ندانسته و انقلابی گری را ثمربخش بیان می کند.

وی ادامه داد: میرزا ملکم خان ناظم الدوله از دگراندیشان دوره ناصری است و با اصول تجدد آشنایی داشته است.

میرزا ملکم خان در اروپا اصول و امور سیاسی جدید مانند تفکیک قوا را مشاهده می کند و در رساله های خود این رویدادها را بیان و یادآوری می کند.

این پژوهشگر تاریخ عنوان کرد: میرزا ملکم خان نخستین بار در رساله نوم و یقضه، به معنی خواب و بیداری انتقادهای سیاسی خود را بیان می کند.

در رساله شیخ و وزیرِ وی، شیخ نماد فردی سنت گرا و وزیر نماد وزیر آشنا شده با مبانی سیاسی اروپا است که قصد دارد در ایران اصلاحات سیاسی ایجاد کند.

همچنین در رساله رفیق و وزیرِ ملکم خان نیز وزیر نماد فردی عقب مانده و سنتی است و رفیق، نماد فرد تجددطلب، اصلاح طلب و آشنا با مدرنیته و مدنیت است.

باغدار دلگشا بیان کرد: میرزا ملکم خان در رساله های خود روش گفت وگو را مورد استفاده قرار می دهد.

به شکلی که میان انسان های خیالی و واقعی با یکدیگر مکالمه برقرار می کند و در حقیقت چندین بار اصول مدنیت غرب را در رساله های خود عنوان می کند.

وی خاطرنشان کرد: با این وجود نوشته ای که اندیشه های میرزا ملکم خان را تعریف می کند، روزنامه قانون است.

روزنامه قانون مهمترین متنی است که اندیشه های سیاسی ملکم خان را تعریف می کند.

به نظر می رسد بخش های عمده روزنامه قانون توسط ملکم خان نوشته شده است .

به شکلی که ملکم خان در شماره ای از این روزنامه، سرمقاله ای با عنوان نوزده نفر بودیم می نویسد و در آن داستانی خیالی را ترسیم می کند.

این پژوهشگر تاریخ اضافه کرد: اسامی نوزده نفری که او در این سرمقاله بیان می کند شامل افراد حقیقی و حقوقی می شود.

ملکم خان این نوزده نفر را در سه بخش تقسیم بندی می کند.

اولین بخش شامل کسانی است که مانند او در دستگاه حکومت ناصرالدین شاه بوده و اخراج شده اند، دومین بخش افرادی که همچنان در دستگاه حکومت فعالیت دارند را در بر می گیرد و افرادی که خارج از دستگاه حکومت و مخالف قاطع شاه بوده اند، اعضاء بخش سوم را تشکیل می دادند.

باغدار دلگشا تصریح کرد: در متن نوزده نفر بودیم آمده است که روزی درخصوص ترقی و پیشرفت اروپا، بحثی شکل گرفته است و در این بحث افراد سعی داشتند در مورد این پرسش که آیا ایران با توجه به نظام سلطنتی خود عقب مانده تلقی می شود یا نه، به گفت وگو بپردازند.

برخی افراد که اغلب در دستگاه حکومتی حضور دارند، معتقدند که ایران کشور عقب مانده ای نیست، برخی دیگر باور دارند که ما عقب مانده هستیم.

در ادامه افراد به این نتیجه می رسند که ایران عقب مانده است و سپس در خصوص جبران این عقب ماندگی به گفت وگو می پردازند.

وی خاطرنشان کرد: ملکم خان اولین فردی است که در روزنامه قانون اصطلاحاتی را به کار می برد که در ساختار سیاسی مورد توجه قرار می گیرد.

ارزش محوری این داستان ها و روایات در این است که برای نخستین بار در اندیشه سیاسی ایران کلمه الله اکبر به کار می رود و لذا این کلمه را به شعاری سیاسی علیه دولت ناصری مبدل می سازد، در حالی که ناصرالدین شاه خود را ضل الله به معنای سایه خدا در زمین می داند.

این پژوهشگر تاریخ افزود: ملکم خان همچنین دوگانه حزب الله و حزب الشیطان را به کار می برد.

به تعبیری دیگر او ادعای ناصرالدین شاه مبنی بر رعایت مبانی اسلامی در کشور را دروغ تلقی می کند.

علاوه بر این ها ملکم خان، اهمیت وجود حکومت اسلامی را بیان می کند.

باغدار دلگشا گفت: وی در این ساختار، تئوری و واژه ولایت را نیز بیان می کند.

این واژه در گذشته نیز بسیار مورد استفاده قرار می گرفته و به معنای امری صوفیانه و متشرعانه شناخته می شده است، اما ملکم خان در روزنامه قانون واژگان ولایت و ولایت عظمی را بیان می کند.

وی در تعریف ولایت این گونه بیان می کند که با توجه به اینکه میرزای شیرازی، مجتهد زمانه بوده است، دارای ولایت عظمی بوده و باید علیه ناصرالدین شاه قیام کند و دیگران نیز باید به عنوان ولی از او پیروی کنند.

وی اظهار کرد: ملکم خان نخستین فردی است که تئوری ولایت فقیه به معنای رهبری سیاسی را از منظر سیاسی ارائه می دهد.

ملا احمد نراقی، میرزای قمی و.

نیز در خصوص ولی فقیه نظرات و تعاریفی بیان می کرده اند، به گونه ای که واژه ولایت در ترکیب ولایت فقیه را در قالب و معنای عرفانی و صوفیانه به کار می بستند، اما ملکم خان با وجود اینکه اعتقادی به مبانی اسلامی نداشته است، نخستین دگراندیشی است که چنین تئوری را مطرح می کند.

این پژوهشگر تاریخ بیان کرد: برخی از روشنفکران دین ستیز و اسلام گریز مانند میرزا آقاخان کرمانی نیز چنین حربه ای را مورد استفاده قرار می دهد، به طوری که میرزا آقاخان کرمانی پس از انتشار مقاله ملکم خان در روزنامه قانون، خطاب به میرزای شیرازی نامه ای نوشته و بیان می کند که طبق گفته ملکم خان، شما ولی زمان هستید و ما برای قیام علیه ناصرالدین شاه همراه شما خواهیم بود.

باغدار دلگشا افزود: در حقیقت ملکم خان نخستین دگراندیش ایرانی است که تجدد را در قالب اسلام سیاسی و حکومتی بیان می کند و از علمای دین برای به دست گرفتن قدرت و رهبری سیاسی دعوت می کند تا از این طریق حزب الله را تشکیل داده و حزب الشیطان که حکومت ناصرالدین شاه است را از بین ببرند.

ملکم خان در همه نوشته هایش، پایبندی به مرام اسلام را نشان می دهد و واژه مرام اسلام را در رساله های خود بسیار مورد استفاده قرار می دهد، اما در نامه نگاری های خود با میرزا آقاخان کرمانی، نشان می دهد که خیلی پایبند چنین مرام هایی نیست و در وصیت نامه خود نیز بیان می کند که مرا به شیوه مسلمانان دفن نکنید.

از این رو به نظر می رسد او در عمل گرایشات اسلامی را مورد توجه قرار نمی داده است، همچنین هیچ یک از علمای آن دوران نیز مراوده ای با ملکم خان نداشته اند.

وی ادامه داد: یوسف خان مستشارالدوله و میرزا ملکم خان نواندیشانی هستند که به سمت نوگرایی دینی حرکت کرده و از ظرفیت های دینی برای رشد و تجدد ایران استفاده می کنند.

این پژوهشگر تاریخ خاطرنشان کرد: میرزا ملکم خان نیز با وجود اینکه اعتقادی به مبانی اسلام نداشته، در خصوص اسلام سیاسی، لزوم انقلاب، ولی عظمی و.

سخن می گفته است.

به گونه ای که تلاش می کرده است اسلام حزب الله و اسلام حزب الشیطان را مقابل یکدیگر قرار دهد و در جهت ابزار ظهور نوگرایی دینی در ایران و در قالب دین و تجدد و دین و سیاست تلاش می کرده است.

انتهای پیام
کلید واژه ها: مستشارالدوله - پژوهشگر تاریخ - یوسف خان - استفاده - ولایت فقیه - نخستین - دینی - ایران - اشاره - پژوهشگر - نوگرایی - یوسف - ولایت - سیاسی - تاریخ - ظرفیت - ارائه - ایسنا - رهبری - اصلاح طلبی - فقیه - گفت وگو - دیدگاه - اصلاح - دلگشا - تطبیق - منظر - رضوی - ناظم - عبور

آخرین اخبار سرویس:
برای آغاز انتقاد از دولت، باید 5 ، 6 ماه صبر کرد/ دولت سیزدهم باید آستانه تحمل خود را در مقابل انتقادات بالا ببرد

«چله نشین» با صدای محمد معتمدی منتشر می شود/قطعه ای به مناسبت فرا رسیدن اربعین حسینی (ع)+صوت

استخدام رییس برنامه ریزی فروش در شرکت کوانتوم (اسنوا) در اصفهان

استخدام نیروی کار آقا جهت کار در پنچرگیری در همدان

شورای نگهبان به کدام بخش های طرح واردات خودرو ایراد گرفت؟

اسکان زلزله زدگان جاجرم تا قبل از آغاز فصل سرما

سیاست های کلی تامین اجتماعی در همه بخش های حاکمیتی با جدیت پیگیری می شود

نواخته شدن زنگ آغاز سال تحصیلی

اعتراضات گسترده به تغییرات آب و هوایی در آلمان و سراسر جهان

ویژه برنامه های اربعین در حرم عبدالعظیم(ع)/برنامه ای که موجب توقف یا تجمع زائرین باشد برگزار نمی شود

اهدای نشان فداکاری به خانواده یک شهید پیشمرگ مسلمان کُرد + تصاویر

خاطرات جنگ| تقاضای یک افسر از رهبر انقلاب در محل لشکر 92/ فکر کردم جنازه دردش می آید!

امیرعبداللهیان: به محض کامل شدن بررسی ها به مذاکرات وین باز می گردیم

مدال عالی پدافند غیرعامل به شهید علی لندی اعطا شد

الکس واقعی سریال آقازاده که به اعدام محکوم شد کیست؟

آیا جهان زیر آب، ممکن است میزبان حیات فرازمینی باشد؟

اعطای مدال عالی پدافند غیرعامل به نوجوان ایثارگر

تسلیت رهبر به خانواده نوجوان فداکار ایذه ای

رییسی: هیچ کس نباید به خاطر فقر از تحصیل باز بماند / همه دستگاه ها باید در خدمت آموزش و پرورش باشند

رییس مجلس: این آب و خاک پهلوان پرور است

روابط ایران و جمهوری آذربایجان بررسی شد

دستاوردها بسیارند، اما کام ملت هنور عادلانه شیرین نشده

انعقاد موافقتنامه انتقال محکومین بین ایران و تاجیکستان

امیرعبداللهیان: رفتار آمریکا نتیجه مذاکرات برجام را مشخص می کند

پاکفطرت: کرونا نیاز به زیرساخت های بیشتر آموزشی را نشان داد

تقویت خلاقیت های دانشی برای پیشرفت علمی و فناوری، مسیری روشن برای فرزندان مان است

معاون رییس جمهوری: تا علی ها هستند ایران سربلند است

استخدام وکیل پایه یک دادگستری در موسسه حقوقی پیشگامان عدل ایرانیان در تهران

بسیج 55 مسجد برای حل مشکل محلات در ابهر

مرز مهران بسته است؛ به شایعات توجه نکنید!

حمایت اداره کل تشکل های اسلامی دانشگاه آزاد از اتحادیه مجمع اسلامی دانشجویان

خاطره مهم سردار رشید از حاج قاسم سلیمانی/ نیروهای مسلح ما در جنگ حیات جدید پیدا کردند

خواص معجزه آسای طالبی

منشی خانم 3روز درهفته درمطب

زاکانی برای مبارزه با فساد مراقب باشد از آن طرف بام نیفتد

ترافیک دیدارهای امیرعبداللهیان در نیویورک/عکس

ستاد اربعین: مردم به شایعات توجه نکنند | مرز مهران بسته است

مرز مهران بسته است

آغاز سال تحصیلی جدید با حضور رییس جمهور +فیلم

واکنش نمایندگان مجلس به ایثار و درگذشت علی لندی نوجوان فداکار ایذه ای

رییس ستاد اربعین: عراق دستورالعملی برای بازگشایی مرزهای زمینی صادر نکرده است

مراسم بزرگداشت مرحوم حاج «هاشم امانی» فردا برگزار می شود

مدیران آینده کهگیلویه و بویراحمد چه کسانی هستند؟/آقای احمدزاده؛ این ها از یک سال پیش کار را رها کرده اند

استخدام مدیر پشتیبانی فنی در شرکت آروین رایان سیستم در تهران

روزانه 50 پرواز به عراق داریم/ علت ازدحام فرودگاه امام چه بود؟

رعایت عفاف و حجاب سدی محکم در مقابل تهاجم فرهنگی

جمهوری اسلامی ایران یکی از قدرت های نظامی نیرومند در جهان است

ویژه برنامه های اربعین در حرم عبدالعظیم(س)/برنامه ای که موجب توقف یا تجمع زائرین باشد برگزار نمی شود

دشمن با تحریف واقعیت ها تلاش می کند زیرساخت های فکری را عوض کند

باید با کار و تلاش شبانه روزی و متفاوت عقب ماندگی ها را جبران کنیم

مقاومت امروز مقابل دشمنان محصول دوران دفاع مقدس است

واکنش نمایندگان به ایثار و درگذشت نوجوان فداکار علی لندی

روشن نگاه داشتن چراغ آموزش با شاد

استخدام طراح وب سایت و کارشناس تولید محتوا با بیمه و پاداش در شرکت آریاتک

الگو سازی کیش در اجرای برنامه های متنوع فرهنگی و مذهبی در سطح کشور

تسلیت رهبر انقلاب به خانواده علی لندی قهرمان نوجوان ایذه ای

طرح شفافیت آرای نمایندگان در اولویت دستور کار مجلس قرار خواهد گرفت

علاقمندم تجربیات، دانش و روابطم را برای پیشرفت ایران صرف کنم/زمینه بازگشت و سرمایه گذاری ایرانیان خارج از کشور در ایران فراهم شود/ ایران و جمهوری اسلامی از هم جدا نیستند

ضرورت تغییر نگرش مراجع تصمیم گیری نسبت به تامین اجتماعی

طرح نمایندگان مجلس برای الزام دولت به تثبت قیمتها و کنترل تورم

راه اندازی کارگروه رسانه کنگره شهدای دانشجوی زنجان

دانش آموزان مدارس روستایی و حاشیه شهرهای لرستان از کمبود تجهیزات رنج می برند

تقی رهبر: برای حفظ نظام و انقلاب اسلامی باید جهاد فی سبیل الله کرد

احتمال نامگذاری معبری در تهران به نام نوجوان فداکار ایذه ای

هرچقدر در احیای برجام تعلل شود، احتمال آشوب بیشتر می شود/ مردم درحال تاوان دادن برای تحریم ها هستند نه مسئولان

امکان بازگشایی مرز ها به هیچ وجه وجود ندارد

رییس جمهور: تا چند روز آینده 70 درصد جامعه واکسینه می شوند

اسرار مکتوم جنگ 8 ساله| ناگفته هایی از امدادگری بانوان در بیمارستان ها / روایتی از امدادگری بانوان در شهرهای جنگ زده

پست پاییزه یکتا ناصر /عکس

تاکید بر لزوم خروج نظامیان خارجی از لیبی در دیدار گوترش و المنفی

مردم به شایعات توجه نکنند، مرز مهران بسته است

فیلمی دیدنی از هیولای لخ نس

نماینده دولت اشرف غنی در مجمع عمومی سازمان ملل سخنرانی می کند

تسلیت رهبر انقلاب اسلامی به خانواده علی لندی قهرمان نوجوان ایذه ای

سازمان هواپیمایی: دلیل ازدحام در فرودگاه امام مراجعه بدون ویزای تعدادی از زائران است

ابزارهای جدید روسیه برای ارتقای امنیت سایبری و رصد محتوای ممنوعه

استخدام مسئول دفتر با بیمه، سرویس و پاداش در شرکت نکانوین در تهران

رفع تصرف بیش از 20 هزار مترمربع از اراضی ملی سوادکوه و رامسر

هیچ کس نباید به خاطر فقر از تحصیل باز بماند

زنگ سال تحصیلی جدید در کاشان نواخته شد

استخدام مسئول تاسیسات و نگهبان با بیمه در شرکت دی دارو امید در تهران

برنامه های مدیریت شهری جدید برای نوسازی بافت فرسوده در تهران

بسیجیان نیازهای روز خانواده ها را شناسایی کنند/ لزوم کمک به اصلاح سبک زندگی

350هزار بسته معیشتی در رزمایش کمک مؤمنانه در استان مرکزی توزیع شد

رییسی: تا چند روز آینده 70 درصد جامعه واکسینه می شوند/ امسال آموزش مجازی و حضوری را دنبال می کنیم/ باید چهره های تحول گرا را در بخش های مختلف به کار گرفت

متولدین کدوم ماه حساس ترند؟

رییسی: تا چند روز آینده 70 درصد جامعه واکسینه می شوند

ایران، نایب رییس کمیته همکاری های فنی آیمو شد

انتقال 70 کیلومتر آب از تونل سوم به اصفهان

امروز در حال درو کردن محصولات دوران دفاع مقدس هستیم

رانتی میلیاردی برای اپلیکیشن های ایرانی بدون کارایی با طرح صیانت!

گفتگوی اختصاصی با «جیم اونیل» وزیر اسبق اقتصاد انگلیس؛ «شانگهای» ناتوی آسیایی می شود؟

ارتقاء مسئولیت اجتماعی و ترویج فرهنگ صلح و سازش نیازمند تلاش همگانی است

تلاش روسیه برای ارتقای امنیت سایبری و رصد محتوای ممنوعه با ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی

حضور فعال حوزه علمیه خواهران مازندران در نمایشگاه دفاع مقدس

شیطنت بچه گانه «پریناز ایزدیار» گل کرد/ عکس

مجاهد: گذرنامه های صادر شده در دولت قبل معتبر است

تسلیت رهبر انقلاب به خانواده نوجوان ایذه ای

اجتماع بزرگ جاماندگان اربعین حسینی برگزار می شود

ارتقا دانش و مهارت های توان بخشی شناختی / زندگی بیماران عصبی و حرکتی بهبود می یابد

نخستین نواندیشانی که از دین برای تجدد ایران استفاده کردند چه کسانی بودند؟

نخستین نواندیشانی که از دین برای تجدد ایران استفاده کردند چه کسانی بودند؟