مطالب مرتبط:
ورود واکسن کرونا به گیلان و آغاز تزریق دوز دوم این واکسن
تحویل بیش از 144 هزار دوز واکسن کرونا تاکنون به آذربایجانغربی
تزریق روزانه هشت میلیون دوز واکسن کرونا
آغاز تزریق دوز دوم واکسن کرونا در یزد
منتظر پیامک دوز دوم واکسن کرونا باشید
-5 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 1 تیر 1400 ساعت 09:102021-06-22پزشكي

وقوع پیک های بزرگ تر کرونا با فاصله طولانی میان دوز اول و دوم واکسن


از کندی روند واکسیناسیون در ایران که بگذریم، حالا چالش دیگری بر سر راه واکسیناسیون عمومی قرار گرفته است؛ چالشی به نام کمبود واکسن و فاصله زمانی که بین تزریق دوز اول و دوم واکسن کرونا اتفاق افتاده است.

- ایسنا/اصفهان از کندی روند واکسیناسیون در ایران که بگذریم، حالا چالش دیگری بر سر راه واکسیناسیون عمومی قرار گرفته است؛ چالشی به نام کمبود واکسن و فاصله زمانی که بین تزریق دوز اول و دوم واکسن کرونا اتفاق افتاده است.

شهروندان بالای 70 سالی که دوز اول واکسن کرونا را تزریق کرده اند، حالا با پرسش ها و نگرانی های زیادی برای تزریق دوز دوم واکسن مواجه اند، اگرچه مسئولان وزارت بهداشت این اطمینان را داده اند که به زودی محموله های جدید واکسن خارجی وارد کشور می شود.

اما موضوع دیگری که سؤالات زیادی برای مردم به وجود آورده، امکان جایگزینی واکسن ایرانی به جای خارجی در مرحله دوم واکسیناسیون است.

نیما طائفه شکر، دکترای ایمونولوژی از انگلستان، فوق دکترای ایمونولوژی از دانشگاه وسترن کانادا و محقق ایرانی در زمینهٔ مکانیسم های کووید19 در سیستم ایمنی بدن در گفت وگو با ایسنا، به پرتکرارترین پرسش های این روزهای مردم درباره فاصله زمانی بین تزریق دوز اول و دوم واکسن کرونا، طولانی شدن فاصله تزریق دو دوز واکسن و عواقب آن، استفاده از دو نوع مختلف واکسن در دوز اول و دوم و عوارض احتمالی واکسن های کرونا پاسخ می دهد.

ابتدا در مورد دوزهای اول و دوم واکسن کرونا توضیح دهید.

تمام واکسن هایی که فعلاً برای مقابله با ویروس کرونا در دنیا استفاده می شود، به غیراز واکسن جانسون - جانسون، دو دوز با فاصله زمانی سه تا چهار هفته دارند.

دوز اول واکسن، دوز اصلی و شروع کننده پاسخ ایمنی است و دوز دوم واکسن به عنوان تقویت کننده مطرح می شود که باعث تقویت پاسخ ایمنی در بدن شده و پاسخ ایمنی قوی (از لحاظ کمی و کیفی) و ماندگارتری ایجاد می کند.

بدون در نظر گرفتن جهش های ویروس، با تزریق دوز اول واکسن ایمنی نسبی در حدود 40 تا 50 درصد ایجاد می شود، اما برای ایجاد ایمنی کامل حداقل باید دو هفته از تزریق دوز دوم واکسن ها گذشته باشد تا ایمنی بدن بتواند کامل شود، بنابراین تزریق هر دو دوز واکسن توصیه می شود.

این موضوع یکی از دلایلی است که برخی افراد بعد از تزریق دوز اول واکسن دوباره به ویروس کرونا آلوده می شوند و یا بعد از گذشت مدت کمتری از تزریق دوز دوم واکسن به ویروس آلوده می شوند.

در موارد نادر برخی افراد بعد از تزریق دوز دوم و باگذشت دو هفته بازهم آلوده می شوند، اما بیشتر این افراد فرم خفیف و بدون علامت بیماری را می گیرند.

آیا با تزریق واکسن کرونا افراد می توانند پروتکل های بهداشتی را رعایت نکنند و ماسک نزنند؟ خیر، حتی با تزریق دوز دوم واکسن کرونا هم افراد باید پروتکل های بهداشتی را همچنان رعایت کنند تا درصد زیادی از جامعه واکسینه شود.

علت ایمنی زایی متفاوت واکسن های کرونا در افراد چیست و چرا برخی افراد بعد از تزریق دوز دوم واکسن بازهم به بیماری مبتلا می شوند؟ این مسئله پیچیده است و راه درازی در مطالعات پیش رو دارد تا پاسخ های علمی و قابل قبولی برای آن داشته باشیم، اما ایمنی زایی و ایمنی حفاظتی دو مسئله مجزا هستند، به این معنا که ایمنی زایی یعنی تولید پاسخ ایمنی ممکن است حفاظتی نباشد و در حضور پاسخ های ایمنی که ایجاد می شود، ایمنی محافظتی نباشد و نتواند جلوی عفونت را بگیرد.

این مسئله در افراد مختلف می تواند متغیر باشد و مطالعات نشان داده پاسخ های ایمنی حتی در جوامع ثروتمند در مقایسه با جوامع فقیر و کم درآمد می تواند متفاوت عمل کند.

بدون در نظر گرفتن فاکتور واکسن شامل نوع واکسن، دوز واکسن، محل و راه های تزریق، سایز سوزن، زمان تزریق دوزها و فاصله آن که مهم است، به صورت کلی تر فاکتورهای اصلی دیگری نیز داریم که باعث تغییرات متفاوت پاسخ ایمنی در افراد می شود، ازجمله فاکتورهای رفتاری مثل مصرف الکل و سیگار، تغذیه و ورزش، فاکتورهای محیطی مثل مکان جغرافیایی، فصل ها، سموم، اشعه، فاکتورهای میزبان شامل سن، جنس، ژنتیک و سابقه بیماری، فاکتور میکروبیوم های روده (میکروارگانیسم هایی که به صورت هم زیست در دستگاه گوارش انسان زندگی می کنند و نقش مهمی در سلامت انسان ایفا می کنند) و نهایتاً ایمنی پایه یا ایمنی آموزش دیده به این معنی که فرد به ویروس های مشابه مبتلا شده باشد، این فاکتورها دلایل پیچیده ای هستند که باعث می شود افراد پاسخ های ایمنی متفاوتی در مقابل واکسیناسیون داشته باشند.

تأخیر در تزریق دوز دوم واکسن ها چه عوارضی می تواند داشته باشد و آیا تأخیر در فاصله زمانی تزریق دوز دوم واکسن، می تواند تزریق دوز اول را بی تأثیر کند؟ مطالعات زیادی در این مورد نداریم، در حال حاضر مطالعه ای وجود ندارد که فاصله بیش از چهار ماه بین تزریق دوز اول و دوم واکسن کرونا را بررسی کرده باشد، البته مطالعات محدودی داریم که در مورد واکسن فایزر و آسترازنکا وقتی دوز دوم واکسن با فاصله زمانی سه ماه از دوز اول تزریق می شود ایمنی سلولی و آنتی بادی بهتری تولید می شود.

علت این موضوع به صورت کلی این است که در این فاصله زمانی بین تزریق دوز اول و دوم، سلول های ایمنی یا پاسخ ایمنی بلوغ بهتری پیدا می کنند، بنابراین وقتی فاصله زمانی بیشتر می شود و دوز دوم را بعد از سه ماه دریافت می کنیم، پاسخ ایمنی بهتری ایجاد می کند.

اینکه ایمنی یک دوز واکسن چقدر می تواند ماندگار و اثربخش باشد کاملاً مشخص نیست، البته در مورد سینوفارم و اسپوتنیک مقاله ای نیست، فقط در مورد اسپوتنیک در یک خبرگزاری یکی از مسئولان انستیتوی تحقیقاتی گامالیا در مسکو گفته بود دوز دوم با فاصله سه ماه می تواند تزریق شود، اما به طورکلی در مقاله ای در مورد این دو واکسن وجود ندارد و فعلاً توصیه بر دریافت دوز دوم با فاصله سه تا چهار هفته است.

این موضوع که ایمنی بدن بعد از تزریق دوز اول واکسن کاهش پیدا می کند، درست است؟ خیر، این طور نیست که اگر مثلاً به جای سه ماه، سه و یک هفته از تزریق دوز اول واکسن کرونا بگذرد ایمنی به طور محسوس پایین بیاید، البته نظر کلی محققان این است که چهار تا شش ماه بعد از تزریق دوز اول واکسن، این احتمال وجود دارد که به صورت معناداری پاسخ ایمنی کاهش پیدا کند، حتی اگر دوز دوم تزریق نشود، اما بازهم این به مفهوم ناپدید شدن کامل پاسخ ایمنی نیست که در دوز اول ایجاد شده است.

بنابراین توصیه می شود در صورت وجود دوز دوم واکسن حتماً تزریق شود و این کار عمداً به تأخیر نیفتد.

شنیده ام برخی افراد تزریق دوز دوم را عمداً به تأخیر می اندازند چون معتقدند تزریق دوز دوم واکسن بعد از سه ماه اثر دهی بهتری دارد، اما همان طور که پیش تر اشاره کردم با توجه به فاکتورهای مختلفی که می تواند اثرگذار باشد مثل سن، جنس، ژنتیک و .

این کار لزومی ندارد و به نظرم اشتباه است.

مطالعات هم در شرایط پاندمی و برای پاسخ دادن به سؤالات در شرایط پاندمی انجام شده تا محققان ایده ای داشته باشند که اگر واکسنی در دسترس نبود و فاصله بین دوزها افزایش پیدا کرد وضعیت ایمنی به چه صورت خواهد بود.

اگر افراد زیادی دوز دوم واکسن را تزریق نکنند و فاصله بین دوزها در افراد زیادی افزایش پیدا کند، این احتمال وجود دارد که ایمنی نسبی به طور مؤثر ویروس را از بین نبرد و باعث می شود ویروس زنده بماند، جهش پیدا کند و پیک های بعدی شدیدتری داشته باشیم آیا باید مراقب بود فاصله زمانی بین تزریق دوزهای اول و دوم واکسن کرونا طولانی نشود؟ بله، صد در صد باید تعادل را نگه داریم و درحال حاضر تمرکز بیشتر کشورها افزایش تزریق دوز دوم است.

در این زمینه مهم ترین مسئله جهش های ویروس است، به عنوان مثال جهش هندی را داریم که در ایرآن هم دیده شده است.

جهش هندی (دلتا) نشان داده در بین گونه های ویروس قابلیت بالایی در گریز از سیستم ایمنی و انتقال پذیری دارد، تحقیقات نیز نشان داده با یک دوز واکسن آسترازنکا و فایزر در جهش هندی فقط 30 درصد اثربخشی در جلوگیری از بیماری علامت دار دارد و این مقدار با دوز دوم به 80 درصد می رسد، بنابراین حتماً تزریق دوز دوم واکسن ضروری است.

این جهش جدید ویروس در آمریکا و انگلیس بیشتر در افراد واکسینه نشده و افرادی که یک دوز واکسن را گرفته اند دیده شده که نشان می دهد ایمنی نسبی با یک دوز واکسن در مقابل این جهش کم اثرتر است.

موضوع دیگر مقاومت ویروس و به وجود آمدن ویروس های جدید است، اگر افراد زیادی دوز دوم واکسن را تزریق نکنند و فاصله بین دوزها در افراد زیادی افزایش پیدا کند، یعنی یک جمعیت میلیونی در مدت زمان زیادی منتظر دوز دوم واکسن باشند، و یا افرادی که بعد از تزریق دوز اول دوباره آلوده شدند، این احتمال وجود دارد که ایمنی نسبی به طور مؤثر ویروس را از بین نبرد و باعث می شود ویروس زنده بماند، جهش پیدا کند و پیک های بعدی را شدیدتر داشته باشیم.

بنابراین شاهد یک نوع مقاومت ویروس و جهش خواهیم بود که البته به طورکلی کم اتفاق می افتد، اما اگر در جوامعی که میزان عفونت بالاست واکسن کم تزریق شده و یا فاصله دوز اول و دوم در افراد زیادی طولانی شده، آثار مخرب تری به جای می گذارد.

برخی افراد فکر می کنند با تزریق دوز اول واکسن در برابر بیماری ایمن شده اند.

فاصله بین تزریق دو دوز واکسن کرونا باعث می شود برخی افراد دچار اشتباه شوند و فکر کنند دوز اول واکسن ها مؤثر است، ایمنی حاصل شده و نیاز به تزریق دوز دوم نیست، درن تیجه باور اشتباهی در جامعه به وجود می آید و راضی کردن این افراد برای تزریق دوز دوم هم سختی های خاص خودش را دارد.

این اتفاق در کشوری مثل آمریکا افتاد، البته فاصله دوزهای دوم طولانی مدت نبود و مثل بقیه کشورها برای تأمین واکسن مشکلات آن چنانی نداشتند، اما نزدیک به 10 درصد از مردم آمریکا که میلیون ها نفر می شود دوز دوم را تزریق نکردند.

در کشورهایی مثل ایران که واکسیناسیون قطره چکانی است و دوز دوم با مشکلاتی مواجه شده این مسئله جدی تر خواهد بود و احتمالاً افراد زیادی موفق به دریافت دوز دوم واکسن نمی شوند، این یعنی جهش های جدید ویروس و از دست دادن زمان زیاد برای ایمنی جمعیت در برابر ویروس.

باید توجه داشت که پاسخ های ایمنی فقط مربوط به سیستم های ایمنی به اصطلاح ضعیف و قوی در افراد نیست، تعداد ویروس های در حال گردش در جامعه نیز مهم و تعیین کننده است، درحالی که ایمنی وسیع تر و گسترده به وسیله واکسیناسیون و تزریق به موقع دوز دوم واکسن، گردش و انتقال پذیری ویروس را به صورت محسوس کاهش می دهد.

در مجموع تزریق یک دوز واکسن از دیدگاه اپیدمولوژیک در کوتاه مدت فوایدی دارد و می تواند در بخش زیادی از جامعه ایمنی نسبی ایجاد و از بستری و مرگ جلوگیری کند، اما این فاصله دوز اول و دوم باید تعادل حفظ شود و طولانی مدت نشود، چون اگر فاصله دوز اول و دوم طولانی و ایمنی حاصل از دوز اول قوی نباشد که گفته شد در مورد جهش های ویروس به این صورت است، باعث می شود پیک های بزرگ تری داشته باشیم.

این درحالی که است که احتمالاً دوز سوم واکسن را هم در مورد افراد سالمند و دچار نقص ایمنی داشته باشیم و مطالعاتی در چندین کشور در مورد دوز سوم واکسن با فاصله زمانی 10 تا 12 هفته در حال انجام است که دوز سوم باهدف قرار دادن جهش های آفریقایی در مطالعات بالینی نتایج خوبی نشان داده است.

در کشورهایی مثل ایران که واکسیناسیون قطره چکانی است و دوز دوم با مشکلاتی مواجه شده، احتمالاً افراد زیادی موفق به دریافت دوز دوم واکسن نمی شوند، این یعنی جهش های جدید ویروس و از دست دادن زمان زیاد برای ایمنی جمعیت در برابر ویروس.

آیا امکان تزریق واکسن کرونا از دو برند مختلف در دو مرحله وجود دارد؟ ترکیب واکسیناسیون مسئله جدیدی نیست و قبلاً این مسئله را در مورد واکسن های آنفلوانزا و هپاتیت B داشتیم، اما در مورد واکسن های کووید دلیل اصلی این ترکیب، کمبود برخی واکسن ها و کمک به افزایش واکسیناسیون در کشورها است، البته عوارض نادری که در مورد لخته خون در آسترازنکا دیده شد دلیل دیگری بود که برخی از کشورها به این روش روی بیاورند.

چهار مطالعه مهم در انگلیس، اسپانیا، آلمان و کانادا نشان داد امکان این کار وجود دارد و عوارض جدی هم گزارش نشده، یعنی افرادی که واکسن آسترازنکا را در دوز اول دریافت کردند وقتی واکسن فایزر را در دوز دوم دریافت کردند ایمنی بهتری در مقایسه با دو دوز آسترازنکا ایجاد شد و عوارض کوتاه مدت مثل واکسن های قبلی بود.

کسانی که در دوز اول واکسن های خارجی دریافت کرده اند می توانند واکسن ایرانی تزریق کند؟ ترکیب واکسن هایی که اشاره شد بر اساس مطالعات بالینی بود که انجام گرفت، اما ضمن ستایش تلاش های محققان داخلی و اینکه در طولانی مدت برای کنترل کامل کرونا واکسن های داخلی یک ضرورت است، اینکه برخی از مسئولان چنین صحبتی مطرح کرده که بعد از دوز اول واکسن خارجی می توان دوز دوم را واکسن ایرانی تزریق کرد بسیار تعجب برانگیز است، چون کمترین اطلاعاتی در مورد فازهای بالینی واکسن های ایرانی نداریم و اثربخشی و عوارض واکسن ها مشخص نیست، حتی در مورد برخی واکسن ها، فازهای بالینی تکمیل نشده و مثلاً واکسن فخرا هنوز در فاز دوم بالینی است.

در این شرایط چطور می توانیم حرف از ترکیب و تزریق واکسن ایرانی به عنوان دوز دوم بزنیم، آن هم در جمعیت زیاد که کار غیرعلمی و غیراخلاقی است! مسیر علمی واکسیناسیون در دنیا مشخص است و شامل انجام آزمایش ها پیش بالینی، بالینی، گزارش نتایج، بررسی و انتشار آن ها و سپس تزریق همگانی واکسن می شود.

از سوی دیگر شفاف سازی و جلب اعتماد عمومی برای پذیرش واکسن بسیار مهم است، اما چطور می توان بدون در نظر گرفتن این موارد مهم به واکسیناسیون همگانی و کنترل پاندمی به صورت مؤثر امیدوار باشیم؟ بنابراین امیدواریم با انتشار نتایج، شفاف سازی و جلوگیری از شتاب زدگی و تحت فشار قرار دادن سازمان های مربوطه مثل سازمان غذا و داروی کشور و وجود اطلاعات کافی بهتر بتوانیم در مورد واکسن های ایرانی اظهارنظر کنیم.

اینکه برخی از مسئولان اعلام کرده اند می توان واکسن ایرانی را به عنوان دوز دوم تزریق کرد تعجب برانگیز است، چون کمترین اطلاعاتی در مورد فازهای بالینی واکسن های ایرانی نداریم و اثربخشی و عوارض واکسن ها مشخص نیست، حتی فازهای بالینی برخی واکسن ها تکمیل نشده است.

درباره خاصیت آهنربایی بدن افراد و ارتباط آن با تزریق واکسن توضیح دهید.

بعد از مطالعات ادوارد جِنِر و شروع گسترده واکسیناسیون در اوایل 1800 میلادی که اثرات آن را در جلوگیری از بیماری های مختلف و نجات میلیون ها انسان در سال را دیدیم؛ همیشه شایعات و اطلاعات غلط بخشی از سیر تاریخی و علمی واکسیناسیون بوده است و خاصیت آهنربایی نیز اولین و آخرین مورد نخواهد بود.

ترکیبات واکسن مشخص است و در ترکیبات و فرمولاسیون واکسن ها ماده ای که قابلیت ایجاد میدان مغناطیسی و جذب فلزات در بدن را داشته باشد وجود ندارد، شرکت های سازنده نیز این شایعات را به کلی رد کرده اند.

اگر ماده ای با خاصیت جذب مغناطیسی در واکسن بود و در بدن منتشر می شد باید باعث ایجاد مسمومیت و آسیب به اندام ها و ارگان های مختلف بدن می شد، درحالی که چنین چیزی ندیده ایم.

در چنین مواردی توصیه می شود افراد به منابع معتبر و افراد متخصص حوزه های مربوطه مراجعه کنند، چون درست کردن این گونه شایعات و همکاری در نشر آن نتیجه ای جز به مخاطره انداختن سلامت مردم و جامعه به همراه نخواهد داشت.

انتهای پیام
کلید واژه ها: تزریق دوز اول و دوم واکسن - واکسن - واکسیناسیون - واکسیناسیون عمومی - واکسن کرونا - فاصله زمانی - تزریق - کرونا - چالش - فاصله - دیگری - در ایران - ایران - روند - واکسن ایرانی - وزارت بهداشت - عمومی - اتفاق - خارجی - کمبود - زمانی - قرار - شهروندان - کندی - اطمینان - مسئولان - محموله - طولانی - نگرانی - بهداشت

آخرین اخبار سرویس:
پلمب 26 واحد متخلف بهداشتی در همدان

ابتلا به کرونا 510 هزار مسافر ورودی به کشور بررسی شد/انتقال 193 تن به قرنطینه

نفس های گلستان به شماره افتاد،افزایش بی سابقه بیماران کرونایی

افزایش بیماران دلتایی در اهواز

گراز وحشی جان زن جوانی را در جوانرود گرفت

ابتلای 956 نفر به کرونا در آذربایجان غربی طی 24 ساعت گذشته

تزریق واکسن کرونا به فرهنگیان کردستان

هشدار دانشمندان نسبت به اثرات شدیدتر سویه دلتا در دنیا

سی دی سی: دلتا منجر به بار ویروسی مشابه در افراد واکسینه شده و نشده می شود

استخدام 4 عنوان شغلی در شرکت تاج سلامت ایرانیان در البرز

2293 بیمار جدید مبتلا به کرونا در اصفهان شناسایی شد / فوت 30 نفر

آمار کرونا اصفهان 14 مرداد؛ 18 فوتی و 2293 ابتلای جدید

عادات غذایی اشتباه در وعده صبحانه که باعث چاقی شکمی می شوند

ظرفیت تخت های کرونا در مازندران پر شد | بستری شدن 707 نفر در 24 ساعت گذشته

پایان موفقیت آمیز مراحل اول و دوم کارآزمایی بالینی واکسن کووپارس | تولید 5 میلیون دوز تا پایان شهریور

فعالیت موسسه نیکوکاری کنترل سرطان ایرانیان

تاثیر استرس مزمن بر کیفیت زندگی

کدام واکسن کرونا بهتر است؟ | میزان اثربخشی و عوارض

کرونا همچنان در اوج ایستاده و رعایت پروتکل ها 39 درصد افت کرده است

تخت های بیمارستانی محمودآباد تکمیل شده است

تزریق بیش از 37 هزار دز واکسن در تربت حیدریه

کاسبان ادامه ی کرونا چه کسانی هستند؟

استخدام حسابدار، کارشناس بهداشت حرفه ای و کارشناس hse در آذین نشاسته اصفهان

استخدام کارشناس بهداشت حرفه ای در شرکت آذین نشاسته اصفهان

استخدام کارشناس کنترل کیفیت و آزمایشگاه با بیمه و سرویس در البرز

استخدام اپراتور لیزر پزشکی در یک مطب زیبایی و لیزر در تهران

کرونا دلتا پلاس | هر آنچه درباره گونه جدید ویروس کرونا می دانیم

افزایش بیماران بستری کرونا در اردبیل

تصاویر | واکسیناسیون خبرنگاران آذربایجان غربی علیه کرونا

مادران باردار و شیرده کدام واکسن کرونا را تزریق کنند؟

هرآنچه درباره ارتودنسی دندان باید بدانید

ابتلای بیش از 1000 نفر به کرونا ویروس و پنج فوتی در لرستان

کرونا در زنجان 23 نفر را بستری کرد

استخدام اپراتور لیزر پزشکی در یک مطب زیبایی و لیزر در تهران

جولان کرونا در لرستان

واکسیناسیون دانشگاهیان الزهرا از هفته آینده آغاز می شود

آیا بعد از واکسیناسیون به کووید طولانی مبتلا می شویم؟

واکسیناسیون دانشگاهیان الزهرا از هفته آینده شروع می شود

واکسیناسیون را دیر شروع کردیم/ مردم واکسن ها را با هم مقایسه نکنند

کرونا و هزینه های سر به فلک کشیده

آخرین آمار کرونا در اردبیل| بستری 105 بیمار جدید/ تداوم وضعیت قرمز در 6 شهرستان

عجیب ترین مضرات و فواید مصرف تن ماهی

طرز تهیه پلو یونانی، پلو سبزیجات با مرغ

10 نشانه درباره لخته شدن خون

تغذیه درمانی در سرطان سینه

تحویل یک میلیون و 110 هزار دُز واکسن کرونا به وزارت بهداشت

استخدام کارشناس کنترل کیفیت و آزمایشگاه با بیمه، سرویس در البرز

افزایش بیماران بدحال جوان در سویه دلتا

تحویل یک میلیون و 110 هزار دُز واکسن کرونا به وزارت بهداشت

وزیر بهداشت: سن ثبت نام واکسیناسیون گروه های هدف 2 سال کاهش یابد

اهواز کمبود واکسن ندارد / خطر به تعویق انداختن واکسیناسیون در گروه های جدید

افزایش روزافزون بیماران در خوزستان / امیدی به کنترل بیماری نیست

غوغای کرونا در کاشان

دلتا کرونا مازندران را ضربه فنی می کند؟

زنان باردار حتما واکسن کرونا بزنند | بهترین واکسن ها برای زنان باردار کدامند؟ | بایدها و نبایدها هنگام تزریق واکسن

حداقل سن دریافت واکسن برای مردم دو سال دیگر کاهش یافت

آیا بعد از واکسیناسیون به کووید طولانی مبتلا می شویم؟

چرا باید سیب زمینی بخوریم؟

دو هفته سخت در انتظار جنوب غرب خوزستان/ ظرفیت تمام بیمارستان ها تکمیل است

مادر 58 ساله پارس آبادی صاحب فرزند شد

جزییات جدید از واردات واکسن کرونا به کشور

ابتلا به کرونای طولانی مدت بعد از واکسیناسیون ممکن است؟

چرا باید سیب زمینی بخوریم؟ | خواص شگفت انگیز سیب زمینی

تور های مسافرتی همچنان در مسیر مشهد هستند! | تشدید محدودیت ورود به مشهد در انتظار پاسخ!

تزریق 97 هزار دوز واکسن کرونا در استان ایلام

ورود یک میلیون و 110 هزار دُز واکسن کرونا به ایران

مرگ تلخ نوزاد 7 ماهه مرودشتی براثر کرونا

عجیب ترین مضرات و فواید مصرف تن ماهی

دو هفته سخت در انتظار جنوب غرب خوزستان / ظرفیت تمام بیمارستان ها تکمیل است

پاسخ نظام پزشکی به سه سوال مهم درباره تزریق واکسن کرونا

درخواست نمکی: سن ثبت نام واکسیناسیون گروه های هدف 2 سال کاهش یابد

چند درصد بازنشستگان زیر خط فقرند؟

طرز تهیه کورن داگ حرفه ای و خوشمزه

مصرف میوه و سبزیجات برای مقابله با زوال حافظه

بوشهر شاهد بدترین آمار بستری از ابتدای کرونا تا کنون

سالن ها و مجموعه های ورزشی کرمانشاه تعطیل شد

تفاوت بین علائم بیماری کووید-19 و عفونت سینوس چیست؟

تعطیلی سالن ها و مجموعه های ورزشی کرمانشاه

چرا در طول روز احساس خستگی می کنیم؟

مزایا و معایب مصرف کنسرو ماهی تن

جزییات مطالعات بالینی واکسن نورا اعلام شد

این مدل خوابیدن باعث پیری می شود!

نشانه های هوش بالا در کودکان را بشناسید

فائوچی: تعداد مبتلایان به کرونا در آمریکا در پاییز روزانه به 200 هزار نفر می رسد

عجیب ترین مضرات و فواید تن ماهی

واکسیناسیون 16 درصد از جمعیت زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد

استخدام پزشک عمومی در کلینیک ناهید در تهران

استخدام پزشک متخصص زنان و زایمان در کلینیک ناهید در تهران

استخدام بازاریاب با حقوق ثابت و پورسانت در یک شرکت تجهیزات پزشکی در مشهد

نتایج موفق مراحل اول و دوم کارآزمایی بالینی واکسن رازی کوو پارس

استخدام پزشک عمومی و پزشک متخصص زنان در کلینیک ناهید در تهران

ورود افراد فاقد صلاحیت به فیزیوتراپی باعث فساد در نظام سلامت می شود

ریز و درشت مشکلات اورژانس اجتماعی استان تهران/پرسنل گلایه مندند

توصیه مدیران فرهنگی خراسان رضوی به پرهیز از دیدار های حضوری روز خبرنگار

(تصاویر) برآورده ساختن آرزوی کودکان مبتلا به سرطان

علائم و راه درمان گودی کمر و کف پای صاف

استمرار روند صعودی کرونا در بابل خدمات درمانی را مختل می کند

راهکاری برای کاهش نشانه های بالینی سرطان پستان

مرگ 119 کرونایی دیگر در انگلیس

نگاهی علمی به هذیان گویی ناخودآگاه کودکان خردسال در خواب

وقوع پیک های بزرگ تر کرونا با فاصله طولانی میان دوز اول و دوم واکسن

وقوع پیک های بزرگ تر کرونا با فاصله طولانی میان دوز اول و دوم واکسن