موضوعات داغ: - نقل و انتقالات - دروازه بان استقلال - هواپيماي اوكرايني - نقل و انتقالات تابستاني - فوق العاده ويژه - افشين پيرواني - يحيي گل محمدي - استقلال و تراكتور - هيئت مديره باشگاه پرسپوليس - سريال تلويزيوني - ميودراگ رادولوويچ - بنگاه كوچك - صادق وفايي - كودك نيازمند - هيئات مذهبي - خمير پاي - وزير كشور تركيه - جشنواره فانوس - فناوري خودران - نشان مشهد - احترام گذاشتن - سيستم كمك داور ويديويي - لودر

مطالب مرتبط:
خیام مروج پوچ گرایی نیست / متفکری در جست وجوی حقیقت
سهم خیام در تاریخ علم انکارناپذیر است
جای بررسی اصالت اشعار خیام دنبال اندیشه او باشیم
خیام یکی از نوابغ فرهنگ ایران است
خیام غربی، خیام ایرانی
-239 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 28 اردیبهشت 1400 ساعت 12:252021-05-18دانش

فردوسی و خیام حقیقت را برروح ما می تابانند


همایش بین المللی «حکیمان خراسان؛ از حکیم طوس تا حکیم نیشابور» به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به مناسب روزهای ملی بزرگداشت فردوسی و خیام نیشابوری دوشنبه 27 اردیبهشت ماه در فضای مجازی برگزار شد.

- " همایش بین المللی حکیمان خراسان؛ از حکیم طوس تا حکیم نیشابور به همت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به مناسب روزهای ملی بزرگداشت فردوسی و خیام نیشابوری دوشنبه 27 اردیبهشت ماه در فضای مجازی برگزار شد.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایلنا، در همایش بین المللی حکیمان خراسان؛ از حکیم طوس تا حکیم نیشابور ، حسن بلخاری رییس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، آزرمیدخت صفوی استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علیگر هند، مهدی ماحوزی عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، زرینه خان استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علیگر هند و علیرضا قیامتی عضو هیأت علمی دانشگاه فرهنگیان مشهد سخنرانی کردند.

حسن بلخاری در ابتدای این همایش گفت: نخست دو روز از ایام مبارک مستقر در تقویم ملی ما ایرانیان، یکی روز بیست و پنجم اردیبهشت، روز بزرگداشت حکیم بلندمرتبه حکیم ابوالقاسم فردوسی و دیگر بیست و هشت اردیبهشت روز بزرگداشت یکی از منجمان و ریاضی دانان و یکی از فلاسفه و حکمای بزرگ طوس، عمر خیام نیشابوری را گرامی می دارم.

هر دوی این بزرگ، از خطه گرانقدرخراسان هستند.

و در جای خود عرض خواهم کرد که خراسان به عنوان زرخیز در (ماده و معنا) چه بزرگانی را به فرهنگ و ادب این مرزوبوم هدیه کرده است.

به دلیل تقریب زمانی دو روز بزرگداشت این بزرگواران، ما تحت عنوان همایش بین المللی حکیمانه خراسان این دو را در کنار هم قرار دادیم، سپاسگزاری بی نهایت دارم از دانشمندان معزز و محترمی که در ایران و خارج از ایران پذیرفتند در این مجلس حضور یابند و درباره حکیم ابوالقاسم فردوسی و حکیم عمر خیام دو حکیم بزرگ خراسان سخن بگویند.

او در ادامه بیان کرد: خراسان یکی از مناطق فوق العاده گرانقدر ایران است در زرخیزی حضرت معنا در حوزه فلسفه و عرفان و کلام و تفسیر.

شما در طوس غزالی ها را ببینید.

خواجه نظام الملک را ببینید.

بسطامی را در حوزه عرفان ببینید.

ابولحسن خرقانی را ببینید.

در فردوس جدید و تون قدیم فاضل تونی، سعیدابولخیر، خیام، فردوسی، محقق طوسی و خواجه نصیرالدین طوسی را ببینید.

الحق و الانصاف منطقه زرخیز خراسان یکی از آن نقاط گوهرین و تابناک فرهنگ مشعشع اسلامی و ایران است.

درود می فرستم به اعاظم بلند مرتبه این استان و این منطقه که نه فقط در ایران، حتی در خارج از ایران قلمرو ظهور مردان بزرگ بوده اند و شاید یکی از دلایلش حضور پربرکت علی ابن موسی الرضا (ع) در مشهدالرضا در قلب خراسان است.

به هر حال عنوان حیکمان خراسان برجسته و لایق این منطقه تابنک ایران زمین است.

او خاطرنشان کرد: عنوان همایش را همانطور که عرض کردم، حکیمان خراسان قرار دادیم.

از حکیم طوس تا حکیم نیشابور؛ البته در سال های گذشته در مراسمی که داشتیم خود بنده و استادان و بزرگواران در حوزه نسبت این دو و اصولا امکان ایجاد نسبت میان این ها به کرات صحبت کردیم.

وقتی شما از زاویه ریاضیات و نگرش فلسفی خیام به ویژه در رساله الوجود و رساله فی الکون و التکلیف و ترجمه خطبه الغرا ابن سینا توسط خیام و آن مباحث فلسفی عمیق نگاه می کنید، بنا به این حکمت جاودان، نسبتی با فردوسی پیدا می کند.

اما در حوزه برخی از ابیات و اشعار و رباعی ها که به خیام نسبت داده می شود و متفکران و مورخان تاریخی خیلی روی این نسبت اصرار ندارند؛ مثلا شهرزوری چیزی در حدود 16 رباعی را به او نسبت می دهد، در باب نسبت این رباعی ها، یعنی خیام از زوایه این رباعی های منسوب به او با جناب فردوسی طبیعتا یک افتراقی ایجاد می شود.

او ادامه داد: به هر حال این زاویه ای که انتخاب می کنیم در سنجش شخصیت این دو بزرگوار به لحاظ فرهنگی، در نتایجی که به دست می آوریم تعیین کننده است.

اما یک مورد را عرض کنم که متناسب با این همایش است.

در یک جا که بنده حوزه حیرت یا قلمرو حیرت می نامم، نسبتی میان ابیات فردوسی در شاهنامه با برخی رباعی های منسوب به خیام و آن عدم ادراک راز و جان هستی است، و این نه فقط در حقیقت در حوزه این بزرگان بلکه معمولا عرفا و کسانی که از مرز علم می روند و به عرصه تحیر می رسند چنین معنایی را دارند.

این قلمرو، عرفان ما در حوزه حیرت روی اینکه رمز و راز هستی را نمی شود دریافت؛ ما یک سخن مشترک در بین حکیمان و شاعران بلندمرتبه خودمان داریم.

این جزو عرصه هایی است که این دو حکیم خراسانی به هم می رسند.

در این قلمرو که حقیقتا قلمرو حیرت است و قلمرو کفر نیست، قلمرو برتافتن و برتاختن و موضع گیری به جوهر و ذات حقایق نیست.

یک نوع اظهارشگفتی و اظهار حیرت است از حقیقت عالم و اینکه انسان هرچقدر تلاش کند به این حقیقت نمی رسد؛ این امر سبب می شود انسان از حوزه علمی که گاه به کاذبی انسان را ارضا می کند به حوزه لایتناهی حیرت وارد شود و بعد حیرت فوق العاده مقام بلندی است.

رییس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی گفت: رب زدنی فیک تحیرا این کلام پیامبر (ص) است.

گه چنین بنماید و گه ضد این جز که حیرانی نباشد کار دین، این سخن مولانا است.

اگر حیرت را در مقامات عرفانیه و فتوحات ابن عربی و.

.

بررسی کنید و متوجه می شوید حیرت چه مقام عظیمی است.

فلذا در قلمرو حیرت، امکان نسبت میان این دو حکیم خراسانی وجود دارد.

استاد دانشگاه تهران ادامه داد: ابیات و رباعیاتی که به خیام منتسب است مثل: اسرار ازل را نه تو دانی و نه من وین حرف معما نه تو خوانی و نه من… یا: آن بیخبران که در معنی سفتند درچرخ به انواع سخن ها گفتند… نشان دهنده این است که خیام در آغاز عرصه لایتناهی حیرت است که در عرفان ما یکی از عالی ترین مدارج حضرت معرفت است.

از این زاویه که نگاه کنید می بینید این معنای را فردوسی هم دارد.

در شاهنامه آمده است: اگر تندبادی براید ز کنج بخاک افکند نارسیده ترنج ستمکار خوانیمش ار دادگر هنرمند دانیمش ار بی هنر اگر مرگ دادست بیداد چیست ز داد این همه بانگ و فریاد چیست ازین راز جان تو آگاه نیست بدین پرده اندر ترا راه نیست همه تا در آز رفته فراز به کس بر نشد این در راز باز این ها همان حرف خیام است و در شاهنامه تکرار شده است.

جناب فردوسی هم خود را در عرصه اول قلمرو حیرت و عدم ادراک کنه عالم و ذات و جوهره عالم می داند و این قصه جاری در عرصه حکمت و عرفان ما است.

و دال بر عدم تلاش، جهالت و کفر نیست.

هستی فراخ تر و رازآمیز تر از ماست که به حلقه کمند ادراک ما گرفتار شود.

ماییم و بی کرانگی هستی و عالم که در تناظر با بیکرانگی حضرت حق ما را به حیرت وامیدارد و درحقیقت در این مسئله حکیم خیام و حکیم فردوسی با یکدیگر تجانس دارند.

او بیان کرد: در تحقیقات و مطالعاتی که داشتم به نکته فوق العاده جالبی در شاهنامه دست یافتم و آن داستان رمز و رمزپردازی در شاهنامه است.

می دانید درباره شاهنامه اعتقادات افراطی وجود دارد که ما با یکسری افسانه و فسون و دروغ روبرو هستیم.

خود جناب فردوسی هم به این مسئله اشاره می کند.

اما واقعیت قضیه این است که از آن طرف می بینیم حکیم ابوالقاسم فردوسی سروده است و حکیم درحقیقت بیانش ظهور حکمت است.

و این نقطه تقابل جدی با دروغ و افسانه و فسون است.

این بحث مهمی است ولی از دیدگاه ما شاهنامه کتاب افسانه و افسون نیست که خود جناب فردوسی می گوید: تو این را دروغ و فسانه مدان به رنگ فسون و بهانه مدان ازو هر چه اندر خورد با خرد دگر بر ره رمز و معنی برد برای من فوق العاده جالب است که جناب فردوسی در این دو بیتی که برایتان خواندم و در ابتدای کتاب شاهنامه آمده است در بیان سرودن کتاب می گوید کتاب او دو ساحت و دو وجه دارد: یک وجه مسائلی است برسبیل خرد و عبارت هایی که با خرد ارتباط پیدا می کند وجان خرد را می نوازد و خردمندانه است.

همان داستان های تاریخی که خردمندانه بیان کرده است.

او می گوید من به دنبال اینکه برای شما افسانه خوانی کنم نبوده ام وبه فسون و فسانهِ سخن شما را فریب بدهم؛ اصلا این نبوده است.

من به دنبال بیان حقایقی بوده ام که آن حقایق را در قابل تمثیل ها گفته ام و بستری برای بیان رموز و معانی قرار داده ام.

بنابراین شاهنامه دو ساحت دارد؛ آنچه که واقعیت و منطبق بر خرد است و آنچه که افسانه و اسطوره خوانده می شود؛ راز و رمز است.

بلخاری ضمن تاکید براینکه معانی افسانه ای شاهنامه باید رمزگشایی شود، افزود: باید معنا از دل این بخش استخراج شود.

بنابراین کسانی که نسبت افسانه و فسانه و اسطوره به این کتاب جاودانه می دهند ظلم و ستم و جفا می کنند بریک فرهنگ.

او اضافه کرد: من در جهت تثبیت این ماجرا دو نمونه را به اختصار عرض می کنم که وقتی می گوید دگر بر ره رمز و معنی برد منظورش چیست.

بگذارید ابتدا داستانی از برزوی حکیم را عرض کنم که حضرت حکیم ابوالقاسم فردوسی در بخش انوشیروان باب کلیله و دمنه آورده است که جالب است؛ داستان از این قرار است که یک روز یکی از حکمایی که در دربار انوشیروان بوده است - انوشیروان درآن کتاب حکیم نواز و خرددوست و خردمند و دادگر ذکرشده است و طبیعتا پادشاهان خرد دوست، بزرگان را نزد خود گردآوری می کند؛ من جمله اینها پزشکی به نام برزو بود.

یک روز جناب برزو نزد جناب انوشیروان دادگر می رود و می گوید جناب انوشیروان دادگر من یک شب مطالعه می کردم و یکی از کتب هندی در مدح شاهنامه را می دیدم- در متون کلاسیک ما هند سرزمین راز ورمز است و فوق العاده نکته جالبی است؛ شاه گفت چه خواندی؟ گفت: من امروز در دفتر هندوان همی بنگریدم به روشن روان نبشته چنین بد که بر کوه هند گیاهیست رخشان چو رومی پرند که آن را چو گرد آورد رهنمای بیامیزد و دانش آرد بجای چو بر مرده بپراگنی بی گمان سخنگوی گردد هم اندر زمان گفت: خوانده ام که در کوه های هند گیاهی وجود دارد که اگر آن را با دانش و خرد و با چیزهای دیگری بیامیزی، به مرده بدهی بلند می شود وسخن گو می شود.

انوشیروان نکته برایش جالب است اما به عنوان کسی که خرد دارد، بنابر روایت فردوسی و شاهنامه های قبل از فردوسی، این را باور نمی کند که چنین چیزی باشد: بدو گفت شاه این نشاید بدن مگر کآزمون را بباید شدن ببر نامه من بر رای هند نگر تا که باشد بت آرای هند… انوشیروان گفت باید دراین باره تحقیق شود و برو ببین اگر چنین چیزی هست حتما آن را بیاور.

او می رود و پادشاه هند او را خیلی تحویل می گیرد و حتی می گوید پادشاه ایران انوشیروان چنان شکوه و عظمتی دارد که اگر با اینهمه شگفتی مرده زنده کند، عجیب نیست.

این البته کنایه لطیف از روی احترام است.

می گوید اشکالی ندارد شما با برهمنان و پزشکانی که همراهت می کنم بگرد و اگر این را پیدا کردی ببر برای انوشیروان و ماهم استفاده می کنیم.

او به پزشکانش گفت همراه برزو بروند و جست و جو کنند شاید گیاه را بیابند.

همه گیاه ها را آزمایش کردند و جوابی برنیامد و مرده ای زنده نشد.

این استاد دانشگاه تهران بیان کرد: برزو بسیار دل شکسته شد از اینکه رنج سفر را به جان خریده بود و بعد باید دست خالی بازمی گشت.

در دلش گفت چرا جمله غلطی در کتاب ها می نویسید که ما را سرگردان و حیران و چیزی نیافته کنید.

گفت برنمی گردیم.

به یکی از بزرگان گفت کسی را دارید من را راهنمایی کند.

من با او صحبت کنم شاید او کاری بکند.

گفتند بله ما کسی را داریم او در خرد بهترین است.

پیش فلان حکیم بلند مرتبه و ممتاز هندی برو و داستانت را بگو.

او می رود و داستانش را می گوید و حکیم هندی هم برزو را تحویل می گیرد.

چون سخنانی که نشان از خرد دارد باعث ارج و قرب افراد می شود…حکیم می گوید من هم این مطلب را در آن کتاب خواندم (توجه داشته باشید که این کتاب درحقیقت کلیله و دمنه بوده است) و خیلی گشتم تا به یک حقیقتی رسیدم وقتی در آزمون جواب نگرفتم به جای اینکه نگاه برون را تقویت کنم، به تیزی نگاه درون پرداختم تا رمز و راز را در باطن جست و جو کنم.

می گوید: این کلامی رمز گونه است، این گیاه در حقیقت سخن است و کوه، دانش است.

ونسبت ذاتی میان سخن و دانش وجود دارد و کسی که این ها را ندارد مرده است.

بعدها کتاب کلیله و دمنه توسط برزو به نحوی به ایران فرستاده و ترجمه می شود زمان خسرو انوشیروان.

بلخاری افزود: گیاهی که عمر جاودان می دهد رمزی از دانش است.

در حقیقت نسبت ذاتی میان سخن و دانش وجود دارد.

کسی که دانش در جانش ملکه شد، سخنی لطیف و بلیغ و فصیح می یابد و مصداق این آیه قرآن می شود که می فرماید: رَبِّ اشْرَحْ.

لِی صَدْرِی.

وَ یَسِّرْلِی أَمْرِی وَ احْلُلْ عُقْدَهً مِّن لِّسَانِی… بنابراین نسبتی که میان دانش درون و بیان برون وجود دارد، همین است.

زبان عرصه ظهور حضرت معنا است.

بنابراین نسبتی با حضرت معنا داردو فردوسی اینجا این مسئله را بیان می کند.

او در ادامه ضمن اشاره به داستانی از اسکندر گفت: به اسکندر می گویند که در هند چهار راز وجود دارد.

یکی یک فیلسوف فوق العاده سترگ است.

اسکندر می آید این فیلسوف را آزمایش کند که واقعا از لحاظ حکمت سرآمد و سترگ است یا نه، ظرفی را پر از روغن گاو می کند- گاو در هند و فرهنگ هندوییزم داستان ها دارد… این را برای فیلسوف می فرستد و می گوید با این روغن کل بدنت را بشوی.

بدنت آسایش پیدا می کند و دانش برنا می شود و من دیگران را آگاه خواهی کرد! حکیم وقتی این را می بیند می فهمد که داستان از چه قرار است.

هزار سوزن را در این روغن می اندازد و برمی گرداند (این ها داستان های رمزی است)؛ اسکندر آهنگران و ریخته گران را می خواهد و می گوید با این هزار سوزن که فرستاده است یک مهره درست کنید.

درست می کنند و این را به حکیم برمی گردانند.

رییس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی ادامه داد: حکیم اینقدر این مهره را صیقل می زند (صیقل داستان دارد؛ مثالش را شیخ اشراق در یکی از رساله های فارسی اش می آورد) تا مثل آینه که اگر کسی در آن نگاه می کرده خودش را می دیده است؛ اسکندر این را یک جای نمناک قرار می دهد که تیره شود.

وبرای حکیم می فرستد.

حکیم این بار چنان این را می شوید که شفاف می شود و برای اسکندر می فرستد.

اسکندر می فهمد با یک آدم فوق العاده حکیم روبرو است.

او را می خواهد و می گوید بگو من برای چه فرستادم و تو برای چه برگرداندی! حالا هم رمز خودت و هم راز من را بگو… حکیم اینقدر در این قلمرو دقیق است که می گوید، درد مثل سوزن از پی استخوان می گذرد و به هر چیزی نفوذ می کند.

حرف نفوذ می کند و سنگ را آب می کند.

تو جواب من را با مهره دادی یعنی که قلب سخت شده است و من آن را صیقل زدم… من زدودم تا بگویم ناامید نباش.

تو دوباره تیره کردی و گفتی اینقدر ستم و ظلم وگناه کرده ام که ممکن نیست کلام تو مرا زنده بکند.

بعد من به آب آسمان شستم تا بگویم ناامید نباش از رحمت حق و با دانش آسمان در جان تو هم می شود نفوذ کرد.

تو با کاری که کردی و آیینه تیره شد، خواستی گناهان را بیان کنی… ببینید حکیم چقدر بر اسرار آگاه است! حکیم می گوید سنگ کی بردل شسته شده و تطهیر شده با دانش زمزم آسمان کارگر می شود… خداوند بزرگان ادب ایران را رحمت کند که این چنین حقیقت را متعالی بر روح و جان ما می دمند.

انسان دوستی فردوسی درادامه این برنامه آزرمیدخت صفوی به ایراد سخن پرداخت و گفت: فردوسی سراینده نامه شاهان، شاهنامه، ما را با فکر مثبت و سالم خود به سوی یک جهان توام با هم زیستی و همنوعی راهنمایی می کند و همت سرخورده ما را بر می انگیزد و ما را از خودخواهی و تکبر و جنگ و تهاجم و تشدد به سوی یک جهان با تفکرانسان دوستانه می برد.

او افزود: نقش فردوسی نه فقط در احیای زبان و ادبیات فارسی است بلکه نقش والای این حکیم دراین است که می گوید: عجم زنده کردم بدین پارسی است… اینجا مقصود او فقط این نیست که زبان فارسی دری را احیا کند بلکه مقصودش این است که هویت ملی ایران را حفظ و نگهبانی کرده است و همان مزایای اخلاقی و ستوده های کردار انسانی را که در ایران قدیم و ایران اسلامی وجود دارد، احیا کند.

استاد دانشگاه علیگر ادامه داد: بنابراین عجم، جسدی بی جان و مادی نبود که فردوسی در او روح دمیده باشد.

البته فردوسی نگهبان تمام آن مزایا و ستوده های ایرانی و اسلامی است که عجم را در بر می داشت و می دارد.

پس می گوید عجم را به فارسی زنده کرده ام.

اینجا باید مراقب یک نکته بسیار مهم باشیم و آن اینکه معمولا وقتیکه ما می گوییم انسان دوستی، مراد ما فقط شفقت و ترحم بر نوع انسان نیست.

فردوسی می گوید: می لعل خور خون دل ها مریز تو خاکی چو آتش مشو تند و تیز اوتأکید کرد: انسان دوستی یک کل است که مشتمل بر اجزای مختلف و گوناگون است.

البته اومانیسم اروپایی در قرن چهاردهم مسیحی و میلادی در خود اروپا رخ داد و گویا اروپاییان می گویند که ما اولین کسانی بودیم که انسان دوستی را به طور یک کل مشتمل بر اجزای مختلف در جهان معرفی کردیم.

البته اروپاییان بسیار هوشمند اند یعنی وارد اند که چطور بگویند ما پیشروتر از شما هستیم.

ولی ما باید بدانیم که این شاعر ایرانی و جهانی بود که بذرپاش اصلی فکر انسان دوستی بود.

صفوی اظهار کرد: فردوسی در شاهنامه با شخصیت های مختلف مثل رستم و فریدون و کاوه و رودابه و تهیمنه و هزاران اشخاص دیگر صفات انسان دوستی را به طور متنوع جلوه می دهد.

پس نباید انسان دوستی فردوسی را در شفقت و ترحم بر انسان محدود کنیم.

ولی غیر از آن، آزادی و آزادی خواهی است که می دانیم فردوسی در شاهنامه همواره آزادی خواهی فردی و اجتماعی را ستوده است و ایران را کشور آزادگان می نامد و مردمان ایران را به آزادگان تعبیر می کند.

استاد ادبیات فارسی دانشگاه علیگر در ادامه سخنان خود گفت: آزادی و آزادی خواهی فردوسی از ویژگی های مهم شاهنامه است که فردوسی از راه های گوناگون آن را ابراز می کند؛ مثلا وقتی کاوه بر ضحاک غلبه می کند؛ همه مردم را زیر پرچم چرمی خود جمع می کند بر علیه استبداد تا بر علیه فرمانروای ظالم به پا می خیزند: همان کاوه آن بر سر نیزه کرد همان گه ز بازار برخاست کرد خروشان همی رفت و نیزه به دست که ای نامداران یزدان پرست کسی کو هوای فریدون کند سر از بند ضحاک بیرون کند او ادامه داد: فردوسی برای ما یک الگو و نماد برای آزادی و آزادی خواهی است و آن را در شاهنامه جلوه می دهد و ما را همواره آماده می کند تا بر علیه استبداد قیام کنیم و احتجاج کنیم.

آذرمیدخت صفوی در پایان سخنان خود گفت: عدل و دادجویی هم از مزایای انسان دوستی است.

اگر جامعه ای نابرابر باشد و در آن جامعه مساوات نباشد، آن جامعه انسان دوست نیست و فردوسی همواره در شاهنامه عدل و دادجویی را می ستاید و پادشاهان را آماده می کند و هشدار می دهد که اگر شما برای رعیت خود عادل نیستید و عدل ندارید، فرمانروای عادلی نیستید.

درحقیقت فردوسی در شاهنامه خود جامعه ای را مشوق است که باید در آن برابری و برادری باشد و خود اودر شاهنامه آن جامعه را برای ما به تصویر می کشد.

ویژگی های مشترک فردوسی و خیام درادامه مهدی ماحوزی سخنرانی کرد و گفت: موضوع سخنرانی بنده ویژگی های جهان شناختی دو حکیم خرد محور و دانش گستر ایرانی برخاسته از اقلیم فرهنگ پرور خراسان باژِتوس و محروق نیشابور، حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی و حکیم ابوالفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری است.

حکیم نخستین زاده سال 329 هجری قمری و در گذشته سال 416 هجری قمری است با 71 سال عمر؛ این حکیم در سال 1400 هجری قمری شاهنامه را به پایان برده، 16 سال پس از آن جان به جان آفرین می سپارد.

حکیم دوم زاده سال 439 هجری قمری و در گذشته سال 526 هجری قمری با 78 سال عمر و با تفاوت 110 سال فاصله سنی با حکیم فردوسی.

استاد دانشگاه آزاد اسلامی در ادامه سخنان خود گفت: درباره ویژگی های مشترک حکیم ابوالقاسم فردوسی و حکیم عمر خیام باید گفت که هر دو حکیمند وآگاه به دانش های زمان؛ چنانکه فردوسی خود خطاب به خویشتن سروده است: حکیما چو کس نیست گفتن چه سود؟ از این پس بگو کافرینش چه بود! حکیمی چون خیام هم می گوید: دارنده چو ترکیب طبایع آراست از بهر چه او فکندش اندر کم و کاست گر نیک نیامد این بنا، عیب کراست؟ ورنیک آمد، خرابی از بهر چراست؟ او در بخش دیگری از سخنان خود گفت: شاهنامه بزرگترین نماد فرهنگی است در تحلیل ویژگی های ملیت ایرانی و شاهکاریست هنری، ادبی و فلسفی پیش از آنکه اسطوره ای و تاریخی باشد هر چند جنبه اسطوره ای و تاریخی آن نیست زیر تأثیر خورشید پر فروغ هنر و ادب فارسی است.

به گفته شاهنامه پژوه نکته سنج معاصر دکتر محمود امیدسالار در کتاب بوطیقا و سیاست در شاهنامه فردوسی اهمیت فردوسی و خلاقیت هنری او در مطالبی که منظوم کرده نیست، بلکه در چگونگی منظوم کردن آن است.

ماحوزی ادامه داد: این زیبایی شعر فردوسی، بی همتایی طبع شعری و حکمت پویای اندیشه آخر بین اوست که توانسته است با بلاغتی شگفت انگیز شاهنامه را به شاهکاری غیر قابل دسترس در عرصه حکمت و ادب فارسی تبدیل و به جهانیان معرفی کند.

چه به راستی هدف بلند او در سرودن شاهنامه احیای زبان و فرهنگ فارسی است و در سرتاسر این گنج نامه، حکیم ابوالقاسم فردوسی را می نگرید که چون پدر فرهنگی این ملت باستانی و اهورایی چون خورشید می تابد و با افسانه های بلند خود مجد و عظمت گذشته ایران را یادآور می شود و روح سربلندی و بزرگواری را که لازمه استقلال ملتی است فرهنگ مدار، در آنان دمیده به آینده ای سراسر امید و اطمینان نوید می دهد.

استاد ادبیات دانشگاه آزاد اسلامی درادامه با اشاره به خیام نیشابوری گفت: خیام نیز از سرآمدان دانش های نجوم، پزشکی، فلسفه، کلام و ریاضی است و در مرتبت ادبی از نام آوران عرصه رباعی.

او افزود: رباعی های خیام- رباعیاتی که ظن اصالت در آن ها قوی است و شاید تعداد آن ها از 40 تا 60 رباعی تجاوز نکند بیشتر در زمینه نقد شیوای اندیشه های فلسفی و کلامی و به ویژه نشان دادن عجز و نا آگاهی بشر در برابر جهان هستی و راز آفرینش است.

او تأکید کرد: واژه های کلیدی رباعی های اصیل خیام که منظومه فکری او را نشان می دهد عبارتند از نهایت و بدایت (آغاز و پایان) جهان، شک فلسفی، کفر و الحاد، باده گساری، دم غنیمت شمردن، مدبران فلکی، عناصر چهارگانه، ترکیب و انحلال، تقدیر، حادث و قدیم، فلسفه و کلام، معرفت، روحیه پرسشگری، ناپایداری جهان، قناعت، جام جم، شریعت و طریقت و حقیقت، اعتراض، عصیان، وحشت از مرگ عشق بر زندگی و قدرت سرنوشت.

ماحوزی اضافه کرد: با نگاهی به شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی بسی از واژگان کلیدی خیام را در نقل حوادث عبرت انگیز به روشنی در این شاهکار هنری میابیم، دکتر لطفعلی صورتگر استاد برجسته دانشگاه های تهران و شیراز در اثر ارزشمند خود منظومه های غنایی ایران در صفحه های آغازین این اثر در بحث داستان های منظوم ایران و داستان های حوادث شاهنامه فردوسی به این مهم اشاره کرده است.

ایشان در این کتاب می گوید: این است که ثروتی بدین عظمت و گنجینه آکنده از گوهرهای گران بهای هنر و ادب فارسی و میراثی ماندگار و وصف ناپذیر که از نیاکان ما به فرزندان برومندشان انتقال یافته است.

دریغ است اگر قدر این نعمت سترگ را ندانسته، با کفایتی درخور این نعمت، بر این سرمایه زوال ناپذیر نیفزاییم که، قدر گوهر را گوهری داند و بس.

شاهنامه فردوسی؛ کتابی مقدس چهارمین سخنران این همایش، زرینهِ خان بود.

او درابتدای سخنان خود گفت: باعث افتخار من است که در برابر دانشمندان و کارشناسانی مانند شما سخن می گویم.

تمام عالم از کرونا متأثر شده است و تعدادی از ما بستگان و عزیزان خود را از دست داده ایم.

خداوند به همه درگذشتگان جایگاه بلندی در بهشت عطا کند.

اوادامه داد: شاهنامه کتابی مقدس است که تاریخ ایران باستان را زنده کرده است و در تمام عالم تاثیر داشته و در ادبیات جهان مقام بلند یافته است.

به عبارتی فردوسی تاریخ ایران باستان را در کتاب شاهنامه زنده و جاوید کرده است.

خان افزود: فردوسی، شاعر بزرگ ایران در قرن چهارم و پنجم می زیست و از ثروتمندان طوس بود و از جانب پدر مزارع موروثی زیادی داشت و زندگی او از کشاورزی می گذشت.

فردوسی فردی میهن پرست بود که به تاریخ ایران باستان علاقه بسیاری داشت، او واقف بود که شاهنامه نویسی از عهد قدیم آغاز شده بود.

استاد دانشگاه علیگر ادامه داد: فردوسی شاهنامه ابو منصوری و بلخی را مطالعه کرده بود و از تاریخ ایران باستان نیز استفاده کرده و به شاهنامه نویسی مایل شده بود.

البته امکانات او بسیار محدود بود چون در گذشته کتاب ها به پادشاهان و شاهزادگان و امیران تعلق داشتند و دستیابی به آن دشوار بود.

از این رو فردوسی به کار بزرگی کمر بست و مشکلات نزد او مانند موج هایی حقیر دیده می شدند.

در این کار بزرگ چندین نفر از ارباب علم و هنر و دوستان و نیک خواهان به کمک فردوسی آمده بودند، فردوسی نام های این افراد را هم ذکر کرده است.

او افزود: فردوسی در سنه سیصد و هفتاد قمری - چون سن او چهل سال بود- شاهنامه را آغاز کرد.

البته پیش از فردوسی شاعری به نام دقیقی طوسی که هموطن او بود، شاهنامه را آغاز کرده بود ولی فقط هزار بیت سرود و به دست یک بدخواه کشته شد.

فردوسی این هزار بیت که در بیان شرح ظهور زرتشت و جنگ گشتاسب و ارجاسب بود را نیز- در شاهنامه خویش آورده و می گوید: جوانی بیامد گشاده زبان سخن گفتن خوب و طبع روان به شعر آرم این نامه را گفت من ازو شادمان شد دل انجمن جوانیش را خوی بد یار بود ابا بد همیشه به پیکار بود استاد ادبیات دانشگاه علیگر درادامه سخنان خود گفت: فردوسی در چهارصد هجری شاهنامه را تکمیل کرد؛ البته درباره محتویات شاهنامه سخن گفتن دشوار است و پژوهش ها و بررسی های دقیق می خواهد و در این مجال مختصر امکان پرداختن به آن نیست؛ مثل این است که بخواهیم دریا را در کوزه ای وارد کنیم.

خان درباره محتوای شاهنامه توضیح داد و گفت: آغاز شاهنامه با حمد و ثنای خدای بزرگ و شکر نعمت های او آغاز می شود.

آغاز داستان ها از اولین پادشاه، کیومرث است.

بیان رزم و بزم شاهان و پهلوانان زینت بخش شاهنامه است و با اشاره به یزگرد ساسانی و شکست خوردن او از دست اعراب و تاسیس دولت های عربدر ایران، داستان شاهنامه به پایان می رسد.

در شاهنامه نه تنها رزم مردان کارزار ذکر شده است، بلکه به تمدن، کشاورزی، پوشا و خوراک افراد نیز توجه شده است.

او با اشاره به داستان های شاهنامه گفت: داستان ضحاک، فریدون و کاوه نیز در شاهنامه آمده است که قدیمی ترین داستان آریایی است.

داستان هفت خوان رستم و جنگ او و پسرش سهراب و کشته شدن پسرش و دشمنی میان ایران و توران و ظهور زرتشت و… نیز در شاهنامه ذکر شده اند.

داستان اسکندر اگر چه غیر ایرانی است و از اندیشه یونانی آمده؛ زینت بخش شاهنامه است.

او افزود: جنگ و میدان کارزار، دلاوری، شجاعت و اخلاق، پند و نصایح اجتماعی و مطالبی دیگر هم در شاهنامه نقل شده است.

فردوسی همچنین در مورد بزرگی و فضائل خرد و دانش اشعار بسیاری سروده است و می گوید: به نام خداوند جان و خرد کز این برتر اندیشه بر نگذد… در حقیقت فردوسی بیان می کندکه بدون خرد و دانش، زیستن در جهان ممکن نیست.

استاد ادبیات دانشگاه علیگر هند در پایان سخنان خود گفت: شاهنامه گرانبهاترین وبزرگترین اثر ادبی ایران است و به بیشتر زبان های عالم ترجمه شده است.

همه تاریخ نویسان فردوسی را یک دل و یک زبان در حماسه سرایی یکتا و بی همتا می دانند و حق هم این است که بیان کنیم شاهنامه نویسی از فردوسی آغاز شده و با خود او نیز تکمیل شده است.

شاهنامه؛ دانشنامه ای از مهرورزی و حکمت در پایان این همایش بین المللی علیرضا قیامتی سخنرانی کرد.

او گفت: بی گمان شاهنامه سند شکوهمند فرهنگ و تمدن ایران زمین است و می توان گفت شاهنامه بزرگترین حماسه جهانی است که توانسته است در گردآوری و تدوین هویت ملی یک ملت این همه موثر و تاثیر گذار باشد.

شاهنامه در طول تاریخ همواره پناهگاه مردم ایران بود و موجب دوام و قوام و پیوستگی و استواری ایران زمین شد و امید آفرین هم بود و مردم غم و درد و اندوه خود را با آن در میان می گذشتند.

اوافزود: در قرن هفتم در حمله دهشتناک مغول، یکی از شاعران آزاده ایرانی ابوطالب کاشی با آنهمه غم و درد و اندوه به آرامگاه فردوسی می رود و غم دل خود و اندوه و حسرت همه ایرانیان را با حکیم ایران زمین در میان می گذارد: سلامم به تو ای حکیم گزین سرافراز فردوسی پاک دین سر از خاک بردار و ایران ببین به کام نهنگان توران زمین کجا شد گو پیلتن رستمت ابا سام و با زال و بانیرمت بزرگان همه ناامید و نژند فرومایه را پایگاهی بلند بباریم اشک و بنالیم زار ز جور فلک بر تو ای نامدار استاد دانشگاه فرهنگیان مشهد ادامه داد: شاهنامه همیشه در طول تاریخ پناهگاه ملی ایرانیان بوده است و ایران در جغرافیایی از فرهنگ و خرد و دانش و فرزانگی در شاهنامه ویژه گشته است.

نام ایران و جغرافیای ایران، جغرافیای نیک اندیشی است.

خاک ایران و طبیعت ایران و زیست بوم ایران از این روی برای شاهنامه و پهلوانان و ایرانیان ستودنی و سترگ و جان نثار کردنی است که همواره در این خاک زر خیز، پیام مهر و محبت و دانش و انسانیت به تمام دنیا مخابره شده است.

این نکته ای است که در شاهنامه اهمیت بسیاری به آن داده شده است.

یعنی ایران را ظرف نیکی ها قرار داده است.

او تأکید کرد: شاهنامه اثری حماسی و ملی است و نقش بزرگ و اول را در پاسداشت هویت ایرانی و زبان فارسی دارد، با این وجود اثر حماسیِ صرف، پهلوانی و ملی و میهن گرایانه نیست که از این جهت در اوج است بلکه بالاتر از آن، شاهنامه حماسه بزرگ اخلاقی در جهان است.

در میان همه حماسه های جهانی شاهنامه بدون هیچ شک و تردیدی بالاترین و ژرف ترین و گسترده ترین مفاهیم انسانی و مهرورزانه و دادگرانه را بیان کرده است که شاید اگر قرار باشد مفاهیم اخلاقیِ همه حماسه های جهان را گردآوری کنیم، شاید به اندازه شاهنامه نباشند.

قیامتی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: شاهنامه دانشنامه ای است از راستی و مهرورزی و حکمت و از این روی آنچه که در شاهنامه مایه سرافرازی ایرانیان است تنها زور بازوی پهلوانان نیست بلکه اندیشه و باور های نیکو و اخلاقی است، یکتا پرستی ایرانیان است، نیایش های یزدانی است که در شاهنامه ملاک و معیار رسیدن به موفقیت و کامیابی است و مرز انسان و دیو در شاهنامه همین نیایش ها و ستایش های خداوندگار است: تو مر دیو را مردم بدشناس کسی کو ندارد ز یزدان سپاس هر انکس گذشت از ره آدمی ز دیوان شمر مشمرش آدمی اوافزود: پهلوانی در شاهنامه تنها در بازوی ستبر و سینه فراخ خلاصه نشده است.

پهلوانی در خوی و خصلت مردم داری و انسانیت و مهربانی است.

کمتر نکته اخلاقی را می توانیم در شاهنامه پیدا کنیم که در مورد آن ستایش نشده و در عظمت آن سخن سرایی نشده باشد.

استاد ادبیات دانشگاه فرهنگیان ادامه داد: بازتاب اصیلترین نیاز های بشری را در شاهنامه به طور گسترده و ژرف می بینیم.

شاهنامه فارغ از هرگونه ملیت و نژاد و فارغ از هر گونه آیین و دین و قومیتی سرنوشت انسان را بیان کرده است.

رمز ماندگاری و جاودانه بودن شاهنامه در این ها نهفته است.

اوافزود: داستان ها در شاهنامه در خدمت اخلاق و حکمت هستند.

گویی حکیم طوس داستان ها و روایت ها را به این خاطر روایت کرده و توصیف کرده و ترسیم کرده است که به این ابیات برسد و تا اینجا جان سخن را بیان کند.

بیا تا جهان را به بد نسپریم.

به کوشش همه دست نیکی بریم… این ابیات انسانی و دل انگیز و رویایی همچنان بعد از هزار سال می طلبد که سر مشق همه جهانیان باشد؛ به ویژه حاکمان جهان.

می تواند راه و رسم به زیستن و راه و رسم مکارم اخلاقی را به ما و همه انسان ها بنمایاند.

در هیچ حماسه دیگری ابیاتی اینقدر حکیمانه و خردورزانه چون این ابیات نداریم.

قیامتی اضافه کرد: پهلوانان در شاهنامه پاسدار نیکی اند.

پاسدار دادگری اند و نگهبان ایران زمین اند: که دادار کیهان مرا یاور است که از دانش برتران برتر است به نیروی آن پادشاه بزرگ من ایران نگه دارم از چنگ گرگ او تأکید کرد: پهلوان در خدمت زیردستان و ستم دیدگان و تهیدستان است.

زال به رستم که جهان پهلوان شاهنامه است رو می کند و می گوید خداوند این نیرو را به تو داده تا دست فریاد خواهان را بگیری: تو را ایزد این زور پیلان که داد دل و هوش و فرهنگ فرخ نژاد بدان داد تا دست فریاد خواه بگیری براری ز تاریک چاه چنان رو که پرسند روز شمال نپیچی سر از شرم پروردگار قیامتی ادامه داد: فردوسی در شاهنامه تأکید می کند، آن چنان زندگی کن که در روز قیامت از پروردگار شرمنده نباشی و شرمنده آه ستمدیدگان نباشی و به همین دلیل است که پهلوانان از خدا می خواهند تا به آن ها قدرت بدهد و این قدرت را نه برای جنگ افروزی و نه برای ظلم و ستم بلکه برای حمایت از ستمدیدگان و محرومین به کار ببرند: همی خواهم از کردگار جهان که نیرو دهد آشکار و نهان که با زیر دستان مدارا کنیم ز خاک سیه مشک سارا کنیم بنابراین اساس اندیشه شاهنامه و فردوسی غمگساری دیگران است.

اندوه دیگران را کشیدن و به فکر انسانیت و جامعه انسانی بودن است، کمک به درماندگان است: به هر جایگه یار درویش باش همی راد بر مردم خویش باش… او تأکید کرد: این ابیات پیام فرهنگ ایران است، پیام فر و شکوه و انسانیت و فرزانگی های ایران زمین است.

داد و دهش، کمک به زیردستان، کمک به نیازمندان، یتیمان… در حقیقت شادکامی در شاهنامه زمانی به دست می آید که رنج و اندوه و ستمی نباشد و دل همه ضعفا شاد باشد و در عالم تهیدستی پیدا نشود.


کلید واژه ها: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی - همایش بین المللی - حکیم - نیشابور - مفاخر فرهنگی - بزرگداشت فردوسی - بین المللی - دانشگاه - عضو هیأت علمی دانشگاه فرهنگیان - خیام نیشابوری - فرهنگی - عضو هیأت علمی - ادبیات فارسی - همایش - فضای مجازی - فردوسی - هیأت علمی - اردیبهشت - بزرگداشت - دانشگاه فرهنگیان - انجمن - مفاخر - خیام - ادبیات - برگزار - دوشنبه - آثار - دانشگاه آزاد - فارسی - مناسب

آخرین اخبار سرویس:
پرده خانه خدا غبارروبی شد+ عکس

اقامت در هتل فضایی، رویایی در شرف تحقق

مهلت ثبت نام ترم تابستان دانشگاه حکیم سبزواری تا 15 تیر اعلام شد

آخرین مهلت توزیع کارت آزمون دکتری؛ امروز

اقامت در هتل فضایی، رویایی در شرف تحقق

جزییات برگزاری امتحانات دانشگاه امیرکبیر اعلام شد / آغاز آزمون‎ ها از فردا

اقامت در هتل فضایی، رویایی در شرف تحقق

الناز شاکردوست و آرزوی عاشق شدن!

دانشگاه های دولتی در اولویت واکسیسناسیون قرار بگیرند/ استمرار آموزش مجازی با حضوری شدن دانشگاه ها

آخرین مهلت توزیع کارت آزمون دکتری

مصوبه تبدیل دانشکده علوم پزشکی آبادان به دانشگاه ابلاغ شد

استوری حاشیه ساز نفیسه روشن در اینستاگرام

تعمیرات و نوسازی خوابگاه های دانشگاه شیراز در دوران کرونا

5 تغییر مهم در کنکور

5 تغییر مهم در کنکور

کدام کشور بیشترین دانشگاه را دارد؟

دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت از لنز دوربین

جلوگیری از هدر رفت آب با سامانه ایران ساخت هوشمند / از درمان سرطان سر و گردن تا نابودی پلاستیک ها با ربات ها

موسسات مجاز اعزام دانشجو مشخص شدند / تسویه حساب شهریه شرط شرکت در امتحانات پایان ترم

الناز شاکردوست و آرزوی عاشق شدن!

برگزاری رویداد استارتاپی کسب و کارهای اینترنتی در بوشهر

انجام منظم طرح غربالگری کرونا/ طرح جدید برای اسکان دانشجویان خوابگاهی

انجام منظم طرح غربالگری کرونا/ طرح جدید برای اسکان دانشجویان خوابگاهی

اخبار 20 علمی و فرهنگی شبکه 4 سیما؛ 3 تیر

استخدام دکتری علوم آزمایشگاهی و متخصص رادیولوژی در آذربایجان شرقی

ماجرای معلمی که با شاگردانش اسیر شد

مسیر جدید ورود به دانشگاه را ببینید!

عکس/ واکنش هانیه توسلی به سانسور آرایشش در برنامه همرفیق

توسعه طرح پویش دانشگاه آزاد اسلامی به سراسر کشور می رسد

مسیر جدید ورود به دانشگاه را ببینید!

مسابقات آزاد پاراگلایدر در کرمانشاه

استخدام 7 عنوان شغلی در یک گروه صنعتی در شهر صنعتی رشت

استخدام 6 عنوان شغلی در یک گروه صنعتی در شهر صنعتی رشت

جزییات مهمترین تغییرات کنکور

تکمیل سنتر کورت مجموعه المپیک کیش

جزییات مهمترین تغییرات کنکور

استخدام مترجم انگلیسی و محقق و پژوهشگر در یک دفتر ژورنال علمی خارجی / تهران

انجمن های علمی برای عملکرد بهتر نیاز به استقلال بیشتری دارند

جزییات مهمترین تغییرات کنکور

انیماتور خندوانه خودکشی کرد

نوآوری شرکت های خلاق شناختی به یاری بیماران اختلالات عصب رشدی آمد

استخدام مسئول دفتر در شرکت پیوند آزاد شبکه در تهران

اعلام مهلت اعتراض بورسیه های راه نیافته به هیات علمی دانشگاه ها

مصوبه تبدیل یک دانشکده علوم پزشکی به دانشگاه ابلاغ شد

عضو هیئت علمی دانشگاه زابل در فهرست سرآمدان علمی جوان ایران قرار گرفت

«شراره رخام» زانوی غم بغل گرفت/ عکس

معاون وزیر علوم: از نظر کیفیت مقالات علمی در جایگاه 14 دنیا هستیم

محصولات زیستی ایران ساخت به شرق آفریقا رسید؛ دانش بنیان ها به بازار این منطقه ورود می کنند

نظریه جدید دانشمندان در مورد حیات موجودات فرازمینی!

زهره روزی اقیانوس داشته است؟

چند نکته درباره 5 تغییر کنکور

استخدام گرافیست و صفحه آرا در موسسه اندیشه مهر علامه طباطبایی در تهران

تجلیل از فعالان دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گلپایگان

استخدام کارشناس دفتر فنی (رشته مکانیک) در فرآیند صنعتی پویا چوب در تهران

تسلیت عارف درپی درگذشت خبرنگاران در حادثه واژگونی اتوبوس

فهرست جدید آزمایشگاه های مجاز تشخیص کرونا اعلام شد

شرکت های خلاق برای سالمندان سلامتی دیجیتال می آورند

استخدام طراح صنعتی در شرکت درسا چوب راما در تهران

پیشنهاد راه اندازی «رویداد نقد یادگیری در فضای مجازی و راه حل های آن»/ دانشجو باید عنصر فعال و پویای دانشگاه باشد/ ایجاد طرح پویش برای کاهش دغدغه مالی

تجلیل از دانشجویان دست اندرکار نخستین نشریه دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گلپایگان

مهلت تغییر رشته دانشجویان کارشناسی دانشگاه کردستان اعلام شد

استخدام تعمیرکار مکانیک در یک شرکت معتبر در تهران

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی درگذشت خبرنگاران ایرنا و ایسنا را تسلیت گفت

ورزش شهرستان پیشوا و قرچک توسعه می یابد

تزریق دوز دوم واکسن کرونا برای سالمندان بالای75 سال

5 تغییر اساسی کنکور

کرونا در ایران| 144 خانواده دیگر عزادار شدند

چند نکته درباره 5 تغییر کنکور/ از میزان تأثیر نمرات پایه داوزدهم و یازدهم تاتعیین شرط معدل برای ورود به دانشگاه

استخدام کارشناس آزمایشگاه در شرکت فرداد کیان فرتاک در قم

5 تغییر مهم در کنکور/ از میزان تأثیر نمرات پایه داوزدهم و یازدهم تاتعیین شرط معدل برای ورود به دانشگاه

ظرفیت صنایع تبدیلی برای سیب زمینی به 400 هزار تن می رسد

روز بدون فوتی کرونا در کردستان

داوطلبان روزهای پایانی کنکور را چگونه بگذرانند؟ 

فراخوان پذیرش و حمایت از ایده های فناورانه از سوی دانشگاه علوم پزشکی تبریز منتشر شد

3 دانشجوی دانشگاه جهرم در جشنواره غزل خوانی حافظ برگزیده شدند

5 تغییر مهم در کنکور

3 دانشجوی دانشگاه جهرم در جشنواره غزل خوانی حافظ برگزیده شدند

5 تغییر مهم در کنکور

حذفیات کنکور 1402/ درس های عمومی از کنکور حذف می شود؟

مصوبه کنکوری شورای عالی انقلاب فرهنگی ناعدالتی آموزشی را بیشتر می کند

استخدام پروموتر در شرکت پردازش متصل رایکا با پورسانت و درآمد عالی در تهران

استفاده موفق الگوی ساختاری گلبرگ های گل رز در مهندسی بافت استخوان

استفاده الگوی ساختاری گلبرگ های گل رز در مهندسی بافت استخوان

ابلاغ مصوبه تبدیل دانشکده علوم پزشکی آبادان به دانشگاه

از ثبت 2 اختراع تا چاپ 12 مقاله ISI توسط پژوهشگران جوان

دروس عمومی از کنکور حذف می شود

مرکز مشاوره دانشگاه پیام نور مجموعه ای کامل برای سرویس دهی در حوزه های مختلف است

2 عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان در فهرست سرآمدان علمی کشور معرفی شدند

خدمات پرتعداد مالی به شرکت های خلاق تعلق گرفت

گناهانی که سبب سلب نعمت می شود

اهدای نشان خادمی حسینیه اعظم زنجان به رییس دانشگاه آزاد اسلامی

پیام تسلیت وزیر علوم در پی جان باختن دو خبرنگار ایرنا و ایسنا

دروس عمومی از کنکور حذف شد

ایجاد 6 رشته تحصیلی جدید در دانشگاه فنی و حرفه ای سمنان

دروس عمومی از کنکور حذف شد

دانشجوی دکتری دانشگاه شهید بهشتی درگذشت

موفقیت دانش آموخته دانشگاه آزاد اسلامی شهرضا در مهندسی بافت استخوان

دروس عمومی از کنکور حذف می شود

پیام تسلیت وزیر علوم در پی جان باختن دو خبرنگار ایرنا و ایسنا

پیام تسلیت وزیر علوم در پی جان باختن خبرنگاران

فردوسی و خیام حقیقت را برروح ما می تابانند

فردوسی و خیام حقیقت را برروح ما می تابانند