موضوعات داغ: - رتبه بندي معلمان - ارسلان مطهري - فرهاد مجيدي - باشگاه استقلال - مژده لواساني - واژگوني اتوبوس - بازار سرمايه - ايران خودرو - رييس سازمان - همسان سازي حقوق بازنشستگان - كمك به مردم سيل زده - چاكسر - اعضاي شوراهاي اسلامي شهر و روستا - تغييرات و انتصابات - ماسك و دستكش - سرخ قلعه - كشاورزي ايران - كانال تلگرامي - سرمايه گذاري خارجي - خريد چرخ خياطي - خط دفاع استقلال - برنامه خارج از كادر - شهر گله دار

مطالب مرتبط:
وزیر کشور: 4 انتخابات به صورت همزمان برگزار خواهد شد/ مصوبه شورای نگهبان را اجرا خواهیم کرد
کسانی ثبت نام کننده انتخابات تلقی می شوند که مدارک مصوبه شورای نگهبان را دارا باشند
اطلاعیه شورای نگهبان درباره شرایط ثبت نام انتخابات ریاست جمهوری
میرلوحی: مصوبه شورای نگهبان برای «شرایط کاندیداهای انتخابات رییس جمهوری» تعرض به جایگاه قانونگذاری است
وزارت کشور صرفاً یک نهاد واسطه است و اعلام کاندیداهای انتخابات با شورای نگهبان است
-37 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 21 اردیبهشت 1400 ساعت 05:002021-05-11سياسي

محمدرضا خاتمی: به هر قیمتی نباید به انتخابات بیاییم؛ کاندیدای ما را شورای نگهبان تعیین نکند


من به عنوان بخشی که در جریان اصلاح طلب هستم، حفظ قدرت را بودن در حکومت نمی دانم؛ بلکه پایگاه اجتماعی داشتن می دانم که متأسفانه به دلایل مختلف در طول چند سال اخیر پایگاه اجتماعی اصلاح طلبان به قوت قبلی نیست.

- به گزارش سایت قطره و به نقل ازجماران؛ روزنامه شرق در شماره امروز خود نوشت: محمدرضا خاتمی، نایب رییس مجلس ششم و دبیر کل سابق جبهه مشارکت ایران اسلامی، جزء گزینه هایی بود که بسیاری از اعضای جبهه اصلاحات منتظر اعلام ورودش برای انتخابات ریاست جمهوری بودند؛ اگرچه این انتظار به درازا کشید و آقای دکتر عدم حضور را ترجیح داد.

با او چند هفته قبل در دفتر شرق گفت وگو کردیم؛ قبل از کاندیداتوری آقای تاج زاده، قبل از افشای فایل آقای ظریف ، قبل از قانون عجیب و غریب و بدون مصوبه شورای نگهبان درباره شروط کاندیداتوری در انتخابات ریاست جمهوری، قبل از زندانی شدن برادر آقای جهانگیری و البته قبل از افتضاح تهمت و بی حرمتی در کلاب هاوس به یکی دیگر از گزینه های اصلاح طلبان؛ اتفاقاتی که هرکدام می توانست مسیر گفت وگوی ما را تغییر دهد .

در همان روز هم اما آقای خاتمی شرط کرد از چرایی عدم ورودش به انتخابات نپرسیم که بسیاری از اصلاح طلبان از او خواسته بودند وارد گود رقابت شود و او نپذیرفته بود.

پس با او از آنچه اصلاح طلبان می توانند در شرایط پیش رو انجام دهند، پرسیدیم؛ اینکه ماندن در قدرت به چه بهایی باید باشد؟ و به اعتقادش مشکل اصلی در شرایط فعلی کجاست؟ آقای خاتمی مشکل اصلی در انتخابات را قهر مردم دانست و گفت: متأسفانه اصلاح طلبان هرچه بخواهند مردم را به انتخابات تشویق کنند، چندان اثری ندارد؛ چون مردم می گویند شما چه قدرت و اختیاری دارید؟ .

او در صحبت هایش از رد معامله گری اصلاح طلبان برای ماندن در قدرت سخن گفت و توضیح داد که به هر قیمتی نباید به انتخابات بیاییم و کاندیدای ما را شورای نگهبان تعیین کند.

نایب رییس مجلس ششم در قسمت دیگر حرف های خود گفت: من به عنوان بخشی که در جریان اصلاح طلب هستم، حفظ قدرت را بودن در حکومت نمی دانم، بلکه داشتن پایگاه اجتماعی می دانم که متأسفانه به دلایل مختلف در چند سال اخیر پایگاه اجتماعی اصلاح طلبان به قوت قبلی نیست .

یک ماه به انتخابات ریاست جمهوری مانده و فضایی چنین ساکت اگر بی سابقه نباشد، کم سابقه است.

به نظرتان با توجه به این شرایط، به کدام سمت می رویم؟ اصلاح طلبان به کدام سو می روند و باید در این میانه چه نقشه راهی را ترسیم کنند؟ باید بگویم که به سمت و سوی خوبی نمی رویم.

در شرایطی که نارضایتی ها در اوج است و اقتصاد شرایط مناسبی ندارد، نشانه های خوبی برای آینده به چشم نمی آید.

جناح مقابل (من می گویم محافظه کاران نه اصولگرایان) از فرط آزادی بی حد نمی دانند چه کنند و جناح اصلاح طلب به خاطر محدودیت های فراوانی که برایشان وجود دارد در محذور قرار دارند.

اگر همین امروز اعلام کنند هرکس ملتزم به قانون اساسی است و توانایی انجام کار را دارد و کشور را دوست دارد می تواند کاندیدا شود، به نظرم فرصت بسیار خوبی است که یک انتخابات پرشور را برگزار کنیم و به سمت حل مشکلات کشور برویم.

همان طورکه در سال 76 این اتفاق افتاد یا به نوعی در سال 92.

گرچه آن زمان هم انتخابات متفاوت بود اما به هر حال فضایی ایجاد شد که مردم احساس امید کرده و مشارکت کردند.

اگر بخواهیم اوضاع درست شود راه این است که مردم احساس کنند با انتخاب کسی که می خواهند، کشور می تواند به مسیر درست بیفتد.

اما اگر وضع به گونه ای باشد که اجازه ندهند کسانی که توانایی دارند و علاقه مند هستند و می توانند به بهترین وجه از نیروهای مختلف در کشور استفاده کنند روی کار بیایند، اگرچه انتخابات را خواهیم داشت ولی هیچ تضمینی وجود ندارد که انتخابات مسیر بهتری را پیش روی ما بگذارد.

برای معنادارشدن انتخابات باید مسئولان این تصمیم را بگیرند.

اما اصلاح طلبان به خاطر اینکه کشور را دوست دارند و می خواهند مردم از این رنج خارج شوند تمام تلاششان را می کنند و سعی دارند بدون اینکه با حاکمیت وارد تنش شوند، فضایی را ایجاد کنند که در مردم ایجاد امید کند و کاندیدایی را بیاورند که بتواند حداقل مطالبات اصلاح طلبی را برآورده کند.

تمام تلاششان را می کنند.

در دو هفته گذشته هم دیدید دنبال شخصیت هایی بودند که می توانستند وحدت ایجاد کنند و امید بیافرینند اما برخوردی را که با این مسئله شد، دیدیم.

اگر قرار باشد کاندیدای ما را نهادهای نظارتی استصوابی تعیین کنند آن انتخابات دیگر انتخابات نیست در چنین شرایطی آیا راهی مقابل پای اصلاح طلبان وجود دارد؟ اصلاح طلبان در این دوره نهاد خیلی خوبی تشکیل داده اند که در آن توافق نظر وجود دارد، شخصیت های اثرگذاری هستند، ارتباطات خیلی خوبی با نحله های مختلف اصلاح طلبی دارد و در روند دموکراتیک کارش را انجام می دهد و از تلاش باز نمی ایستد.

اگر بتوانند کاندیدایی پیدا کنند که کاندیدای خودشان باشد، فارغ از اینکه نتیجه انتخابات چه باشد در انتخابات شرکت می کنند.

البته قسمت دومش نظر من است.

اگر قرار باشد انتخاباتی باشد که کاندیدای ما را نهادهای نظارتی استصوابی تعیین کنند آن انتخابات دیگر انتخابات نیست و فکر نمی کنم حتی اگر برخی از شخصیت های اصلاح طلب وارد این صحنه شوند بدنه اصلاح طلب و عامه مردم از این انتخابات استقبال کنند.

امیدوارم در مدت باقی مانده پالس های روشنی از طرف مسئولان برای اینکه می خواهند اتتخابات پرشور برگزار شود، برسد.

اصلاح طلبانی که مناسب باشند، مستقل عمل کنند و بخواهند برنامه های کارشناسی را پیش ببرند نمی پسندند از نهاد اجماع ساز صحبت کردید.

با توجه به اینکه چهره هایی که می توانستند اجماع ساز باشند از صحنه کنار رفتند مثل آقای سید حسن خمینی، به نظرتان به اجماع خواهند رسید؟ آیا شخصیتی در بین اصلاح طلبان وجود دارد که بتواند اجماع ایجاد کند؟ تصور نمی کنم شرایط موجود برای این کار فراهم باشد.

اگر بخواهیم فارغ از نظر شورای نگهبان شخصیت هایی را معرفی کنیم که توان اجماع سازی داشته باشند، توان بهره گیری از همه نیروهای کارشناسی و متخصص کشور را داشته باشند، توان حل مشکلات داخلی و خارجی را داشته باشند، بیشتر از 10 نفر هم می توانیم معرفی کنیم.

کسانی که در امور اجرایی، سیاسی و فنی و اقتصادی امتحان خودشان را پس داده اند؛ بنابراین اینجا مشکل اصلاح طلبان نیست.

مشکل این است که آقایان اصلاح طلبانی که مناسب باشند، مستقل عمل کنند و بخواهند برنامه های کارشناسی را پیش ببرند نمی پسندند.

پس همیشه مجبوریم به طرف آدم های نیابتی، دست سوم و چهارم برویم یا اگر این ویژگی ها را داشته باشند برای مردم شناخته شده نباشند یا با وجود اینکه آدم های توانمند و بسیار کارکشته و به دردبخوری هستند رأی منفی شان بالا باشد.

اصلاح طلبان اگر انتخابات آزاد برگزار شود چند تیم برای اداره کشور دارند و می توانند به عرصه بیاورند، اما ورود در این عرصه اگر حاکمیت نخواهد بپذیرد مشکل خواهد بود و این مسئله اصلی است.

اما اگر پالسی که گفتم برسد، می توانیم در کمتر از یک هفته چهره هایی که می توانند کشور را اداره کنند و برنامه هایی را که برای اداره کشور هست، ارائه کنیم و مطمئنم مردم هم اقبال نشان خواهند داد.

نباید نهاد انتخابات تعطیل شود اگر وضع به همین صورت پیش برود و به گفته شما پالس مثبتی دریافت نکنیم و بحث کاندیدای نیابتی مطرح شود، مفید است که اصلاح طلبان تن به کاندیدای نیابتی دهند؟ آیا باعث تقلیل خواسته های اصلاح طلبانه نخواهد شد؟ اینجا دو مسئله است؛ مسئله اول انتخابات است.

به نظرم هر کاری می کنیم نباید نهاد انتخابات تعطیل شود.

وجه غالب انتخابات تا به حال این طور نبوده که مردم گزینه های حداقلی خودشان را نداشته باشند.

بنابراین صندوق رأی جایگاه خودش را دارد و وظیفه حاکمیت است که اجازه ندهد صندوق رأی بی معنی شود.

اما روندی که در طول انتخابات مجلس قبل صورت گرفت یا روند تأیید صلاحیت ها در انتخابات شوراها نشان می دهد ممکن است این روند صندوق رأی را بی معنا کند.

من معتقدم اگر حداقل های ممکن برای ما وجود داشته باشد نمی توانیم به کاندیدا بی تفاوت باشیم.

اگر کسی باشد که مملکت را در همین وضعیت اما بدون جنگ نگه دارد، قائل به چانه زنی باشد و مدام نق بزند و برجام را حفظ کنیم تا کسی باشد که بگوید فردا از برجام خارج می شویم.

بین این انتخاب تفاوت وجود دارد؛ حالا اسمش را کاندیدای نیابتی بگذاریم یا کاندیدای عاریتی و دست دوم و سوم.

ممکن است بتوانیم وضعیتی را جور کنیم که پای صندوق هم برویم، اما مشکل اصلی جای دیگری است.

مشکل اصلی ما در انتخابات، قهر مردم است مشکل اصلی کجاست؟ مشکل اصلی ما در انتخابات، قهر مردم است.

اصلاح طلبان هرچه بخواهند مردم را به انتخابات تشویق کنند خیلی اثری ندارد چون مردم می گویند شما چه قدرت و اختیاری دارید؟ بهترین آدم را هم رییس جمهور کنید، این رییس جمهور می تواند برنامه هایش را اجرایی کند؟ اگر رییس جمهوری گفت می خواهم برجام را به هر قیمتی حفظ کنم، می خواهم حقوق مدنی و شهروندی را حفظ کنم، با خلاف قانون ها برخورد کنم و به او هم رأی دادیم و آمد، چقدر توان اجرای این وعده ها را دارد؟ اگر می خواهیم انتخابات پرشور داشته باشیم، حتی اگر با کاندیدای دست دوم و سوم هم بیاییم، اما حاکمیت بگوید هرکس آمد رییس جمهور شود، برنامه ای که به مردم داد تضمین می کنم اجرا شود.

شورای نگهبان تأیید صلاحیت می کند یعنی این آدم صلاحیت دارد، این فرد برنامه اش را در سیاست داخلی و خارجی، در امور مختلف ارائه می کند، به او بگویند ما تضمین می کنیم برنامه اجرا شود، خواهید دید یکی از پرشورترین انتخابات ها را خواهید داشت.

نظام بیمه می شود، مردم امیدوار می شوند و بسیاری از مشکلات داخلی و خارجی ما حل خواهد شد.

هر وقت هم انتخابات پرشور شده متأسفانه یا خوشبختانه کاندیدای آنها درنیامده.

این تجربه را هم دارند.

یعنی الان تجربه می گوید اگر بیش از 55 درصد مردم در انتخابات شرکت کنند قطعا کاندیدای آنها انتخاب نخواهد شد.

اصلاح طلبان تمام تلاششان را می کنند که حداقل های معیارهای اصلاح طلبی را داشته باشد، حاضر باشد کار تیمی و جمعی بکند، حاضر باشد بعد از اینکه انتخاب شد به پشتوانه های مردمی و جریان سیاسی خودش پشت نکند، شجاعت لازم در بیان حرف و ایده های خودش را داشته باشد، با مردم صحبت کند، مشکلات را بگوید و در عین حال بدون تنش از طریق تعامل و گفت وگو مسائل درون حکومت را حل کند.

اگر بتوانند به این کاندیدا برسند به نظرم اصلاح طلبان توان اجماع روی چنین فردی را دارند یعنی الان به مرحله ای رسیده اند که سهم خواهی نخواهند داشت و می توانند با کاندیدای واحد وارد عرصه انتخابات شوند.

مردم می گویند رأی ما چه فایده ای دارد اما توان حل مشکل اصلی در اصلاح طلبان نیست که به مردم امید بدهند که انتخاب شما مؤثر خواهد بود.

مشکلی اصلی در انتخابات این دوره این است که مردم می گویند رأی ما چه فایده ای دارد.

ممکن است در جریان های سیاسی بگوییم باز هم بی فایده نیست اما عامه مردم که به سفره شان و آینده بچه هایشان نگاه می کنند این امید در آنها متأسفانه وجود ندارد.

صحبت کردید که کاندیدایی که باید بیاید حداقل های اصلاح طلبی را داشته باشد.

چندی پیش آقای حجاریان گفتند این مسئله باعث شده اصلاح طلبان به حداقل گرایی تن دهند و از مسیر اصلی اصلاح طلبی دور شوند.

به نظر می آید روند فعلی هم ممکن است نتیجه را به چیزی که آقای حجاریان گفتند، نزدیک کند.

من اصلاح طلبی را جریان تدریجی مستمر می دانم.

ما آرمان هایی در اصلاحات داریم؛ جمهموری ناب، پاسخ گو کردن قدرت، مسئولیت پذیربودن، اینها آرمان های ماست اما با واقعیت های اجتماعی و سیاسی جامعه مان کار می کنیم.

اصل دوم مسالمت آمیزبودن و با کمترین هزینه پیش رفتن است.

اگر بر این اصول تکیه کنید، مجبور هستید نهاد انتخابات را رها نکنید.

وقتی نهاد انتخابات را رها نکنید، دو وضعیت دارید؛ یک حداکثرگرایی، حالا نمی خواهم بگویم حداقل گرایی، در حالت میانه می توانیم این کار را بکنیم.

من معتقدم اصلاحات دستاوردهای زیادی داشته است و آگاهی مردم نسبت به حقوقشان و حرکت های صنفی، اجتماعی موجود در جامعه، مسئله زنان، جوانان، سیر مستمری است که به پیش می رود.

بنابراین پیشرفت های خیلی خوبی داشته ایم، بدون اینکه بخواهم آن را به حساب جریان سیاسی اصلاحات بگذارم.

به هر قیمتی نباید به انتخابات بیاییم یعنی به هر قیمتی ولو کاندیدای نیابتی باید در انتخابات شرکت کرد؟ من معتقدم اصلاحات در حال پیشرفت است، اما برای رسیدن به هدفش سال ها و شاید دهه ها مجبوریم تحمل کنیم و شاید نسل های بعدی ثمره اش را ببینند؛ اما معتقدم به هر قیمتی نباید به انتخابات بیاییم، یعنی کاندیدای ما را شورای نگهبان تعیین نکند، خودمان کاندیدایمان را انتخاب کنیم هرچند او حداکثرهای اصلاحات را نداشته باشد.

اگر این شرایط ایجاد شود می توانیم نگاه مثبتی به انتخابات داشته باشیم هرچند مردم حاضر نشوند.

یعنی شرط حضور در انتخابات را پیروزی خودمان نمی گذاریم که بگوییم چون مردم قهر هستند ما در انتخابات شرکت نکنیم.

من معتقدم اگر حداقل ها تحقق یابد و بتوانیم کاندیدای خودمان را داشته باشیم باید صندوق های رأی را حفظ کنیم.

خواسته اید مصداقی صحبت نکنم، اما این کاندیدایی که می گویید باید برای خودمان باشد، چه ویژگی هایی باید داشته باشد؟ در قدم اول معتقدم حتما باید اصلاح طلب باشد.

اگر کسی بگوید من اصلاح طلب نیستم حداقل در این دوره کاندیدای به دردبخوری نخواهد بود.

باید فردی باشد که معتقد به کار تیمی و جمعی باشد و حتما با نظر حامیانش، جریان های پشتیبان و شخصیت هایی که از او حمایت کرده اند، کار کند و خط قرمز داشته باشد.

منظورتان از خط قرمز چیست؟ این مسئله خیلی مهم است، نباید این طور باشد که فرد مورد نظر ما هیچ خط قرمزی برای خودش متصور نباشد؛ این خط قرمز را می توان تعیین کرد که هرجا چه باشد.

بعد از این به نظرم رویکرد مهم است.

اقتصاد پنهانی که در داخل کشور وجود دارد و زیر بلیت دولت، مجلس و دیوان محاسبات نیست، چیست یعنی برنامه داشتن مهم نیست؟ یک زمان ما می گوییم برنامه یعنی چقدر قرار است راه بسازیم، چقدر خانه بهداشت بسازیم، چقدر پل و سد بسازیم، بیان این مسائل طبعا در کشور ما چیزی جز شعار نیست، چون شرایطی در کشور ما مهیا نیست که بتوان تحقق آنها را پیگیری کرد.

اما مهم این است که کاندیدای مطرح شده استراتژی داشته باشد.

الان مردم می گویند معیشت ما مشکل دارد، فقر، بدبختی و اعتیاد هست.

اگر کسی بگوید من همه فقرا را پولدار می کنم، من همه مدارس کپری را تبدیل به ساختمان های ایمن می کنم، همه مشکلات کولبران را حل می کنم، همه کارخانه های تعطیل را راه می اندازم، خب اینها شعار است و نیاز به استراتژی دارد.

استراتژی یعنی چه کار کنیم که اقتصاد کشور روی ریل خودش بیفتد.

این وظیفه اصلی رییس جمهور آینده باید باشد که اقتصاد را روی ریل بیندازد.

اما راه حل این کار اقتصادی نیست، از نظر من راه حل سیاسی است.

کسی که قرار است رییس جمهور شود باید بگوید استراتژی من دو چیز است.

در خارج تعامل، مذاکره، گفت وگو و حل مشکلات تنش های خارجی که داریم.

امروز تقریبا تمام کارشناسانی که حب و بغضی ندارند، می گویند تا وضع سیاست خارجی ما درست نشود، امکان اینکه بتوانیم اقتصادمان را روی روال خودش بیندازیم، وجود ندارد.

کدام کشوری است که در حالت نه جنگ و نه صلح باشد، در حالت تحریم و مخاصمه با دولت های مختلف باشد و حتی با کشورهای همسایه اش هم نتواند مشکلاتش را حل کند و رشد اقتصادی داشته باشد؛ ولی تجربه جهانی می گوید شما اگر جایگاه خودتان را در جهان امروز تعیین نکنید، نمی توانید رشد اقتصادی داشته باشید.

این اولین مسئله است.

مسئله دوم اینکه ما در داخل کشور امکانات و توانایی داریم و مهم ترین توانایی مان نیروی انسانی است.

بگوید من فارغ از اینکه شخص چه دین و اعتقاد سیاسی دارد یا چه زندگی خصوصی ای دارد، اگر کسی عقل و تدبیر و نظر کارشناسی داشته باشد، من از او استفاده می کنم.

اگر این استراتژی باشد، برنامه های دیگر هم مشخص می شود.

گزینش ها، انتخاب ها، نوع روابطی که با جامعه و مردم داشته باشیم، همه مشخص می شود.

در حقیقت اگر فرض کنیم یک نفر این دو استراتژی را داشته باشد، خودبه خود راه حل برای حل مشکلات اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی کشور پیدا خواهد شد.

آن وقت وضع برخوردتان با اقوام و دگردینان و قومیت ها و زبان های مختلف مشخص می شود.

وضع برخورد با زنان مشخص می شود.

حالا ممکن است دو، سه استراتژی دیگر تعیین شود مثلا استراتژی بعدی می تواند شفافیت باشد.

بالاخره پولی که این نهاد می گیرد، چه کرده.

اقتصاد پنهانی که در داخل کشور وجود دارد و زیر بلیت دولت، مجلس و دیوان محاسبات نیست، چیست.

در حقیقت با این استراتژی ها شما می توانید کشور را روی ریل درست بگذارید.

راه بسیار دشوار است، گرفتاری زیاد خواهد بود، سنگ اندازی و کارشکنی زیاد خواهد بود؛ اما اگر یک رییس جمهور این عزم را داشته باشد من هم معتقدم براساس چیزی که رهبری گفتند (رییس جمهور اختیاراتش خوب است) می شود از این اختیارات استفاده کرد؛ اما اگر کسی نداند استراتژی اش چیست و بهترین برنامه های اجرایی را هم برای کشور داشته باشد، اینها جز شعار چیزی نیست.

ما رییس جمهوری می خواهیم که از نظر اصلاحات استراتژی خودش را تعیین کند.

قانون اساسی اجازه داده قانون اساسی اصلاح شود شما در صحبت هایتان اشاره کردید که بتوان تعامل داشت.

یک سری از اصلاح طلب ها معتقد هستند برای اینکه بتوان برنامه های اصلاحات را پیش برد باید با حاکمیت وارد تعامل و رایزنی شد.

آیا این تعامل نتیجه بخش است؟ فکر نمی کنم هیچ اصلاح طلبی باشد که معتقد به تعامل نباشد.

اصلاح طلبان معتقدند در چارچوب همین قانون اساسی باید عمل کنند.

اگر معتقدند قانون اساسی باید اصلاح شود، در همین چارچوب باید اصلاح شود.

قانون اساسی هم اجازه داده قانون اساسی اصلاح شود.

ممکن است بنده شخصا نسبت به مواردی اعتقاد دیگری داشته باشم.

ممکن است کسی به بخش هایی ایراد داشته باشد؛ اما قبول کرده التزام عملی داشته باشد.

وقتی شما در این چارچوب عمل کنید، رهبری جایگاه خودش را دارد، ریاست و مجلس هم جایگاه خودشان را دارند.

همین مجلس که الان هست بالاخره هر رییس جمهوری که بیاید با این مجلس باید کار کند؛ بنابراین هیچ کس در جریان اصلاحات نیست که تعامل را قبول نداشته باشد؛ اما تعامل مساوی تسلیم و خط قرمز نداشتن نیست.

مساوی اینکه مردم را رها کنید و برای خوشامد یک جریان و گروه دیگر از همه اصول خودتان بگذرید، نیست.

شما در تعامل باید روی اصول خودتان بایستید و تعامل کنید.

اگر قرار باشد طرف مقابل هرچه می گوید قبول کنید و گام به گام از اصول خودتان عقب بیایید، این تعامل نیست، تسلیم است.

فکر نمی کنم در جریان اصلاح طلب کسی قائل به این باشد.

ممکن است یک عده بگویند ما انتقاد نکنیم.

امکان اینکه با مسئولان صحبت کنم و ایشان برخی از نظرات اصلاح طلبانه را بپذیرند وجود دارد.

خب راه بسته نیست.

ممکن است جریانی باشد که بگوید ما هیچ انتقادی نکنیم، فقط برنامه های عمرانی و آبادانی خودمان را پیش ببریم و مسئولان را هم اقناع کنیم که این کارها به نفع مملکت است.

مگر راه برا یشان بسته است؟ فلان کس که انتقاد می کند راهش نمی دهند.

خب شما که قائل به این نظریه هستید بروید وقت بگیرید و نظرتان را بگویید.

مسئله اصلی ما در حال حاضر این است که اول مردم باید به شما اعتماد کنند دوستان منتقد می گویند جریانی از اصلاح طلبان با برخی اقدامات شان کار را خراب کرده اند و زمینه گفت وگو و اصلاح را مخدوش کرده اند؛ در حالی که ما در گفت وگو با رده های بالای حاکمیت می توانیم روند اصلاحات را جلو ببریم.

اینکه بگویند شما کار ما را خراب می کنید، درست نیست.

همه می دانند جریان اصلاح طلبی یک جریان متکثر است.

آن طرف هم این را می دانند.

اگر قرار بود ما کار جریان اصلاح طلب را خراب کنیم، چرا رهبری آقای انصاری و صدر را در مجمع تشخیص مصلحت گذاشتند؟ که البته انتقاد من به آقایان این است شما که معتمد رهبری هستید، صحبت کنید و مشکلات کشور را از این کانال بگویید.

خب شما هم خودتان را از این طریق نزدیک کنید و کسانی که به نظرتان تندرو هستند در گوشه رینگ بزنید.

شما ثابت کنید که ما این کار را کردیم و این نتیجه را داد.

نکته دوم اینکه یکی از کارهایی که جریان اصلاح طلب در 20 سال گذشته کرده، این است که اتفاق خوبی افتاده و آن هم آگاهی مردم است.

به نظر من امروز در ایران روش های پشت پرده اگر تنها همان باشد، جواب نمی دهد.

مسئله اصلی ما در حال حاضر این است که اول مردم باید به شما اعتماد کنند؛ در این صورت پشت پرده هم حرف بزنیم می گویند ما به اینها اعتماد داریم؛ چون دنبال منافع ما هستند؛ اما اگر مردم به شما اعتماد نکردند، اگر معصوم هم باشید پشتوانه ای ندارید که بخواهید تعامل کنید.

برای اینکه اعتماد مردم را جلب کنید، باید در کنار مردم باشید.

یعنی رنج مردم را حس کنید و در رنج ها با مردم و در کنارشان باشید.

مطالبات شان را بدانید؛ اما اگر فقط دنبال این باشید که ما کار خودمان را می کنیم و مردم از راه های دیگر مطلع شوند، درست نیست.

بنابراین همه باید دنبال تعامل باشند.

نباید پروسه ای را شروع کنیم که تنش را در کشور زیاد کنیم.

زیاد شدن تنش به نفع مردم نیست؛ اما حرف زدن و انتقادکردن، پاسخ گوکردن دولت و دیگر نهادها و بیان علنی نظرات ایجاد تنش نیست.

اتفاقا ایجاد آرامش است.

یک نوع سوپاپ اطمینان برای نظام است که اجازه انتقاد در داخل بدون هر نوع برخوردی را می دهد و اتفاقا این روش خلع سلاح کردن براندازان است.

به نظرم از این طریق که فقط تعامل را در نظر بگیریم و بقیه جنبه هایش را رها کنیم، به جایی نخواهیم رسید.

پس این ادعا که مطرح می کنند و می گویند برخی اقدامات مثل دوره ششم مجلس و.

تندروی بود، باور ندارید؟ اگر بخواهیم همپای مردم برویم، باید حرف هایی بزنیم که حتما بقیه می گویند تندروی است ببینید به خاطر ویژگی جریان اصلاح طلبی در درون آن نحله های مختلف با ادبیات و روحیه های مختلفی وجود دارد، انتظار اینکه جریان اصلاحات جریانی باشد که همه شان مثل هم صحبت کنند باطل است.

ویژگی اصلاح طلبان این است که هیچ وقت با یک سوت به صف نمی شوند؛ بنابراین در درون جریان اصلاح طلبی ممکن است تندروی یا کندروی وجود داشته باشد، اما خوب است مصداقی صحبت کنیم.

براساس این ادعا تندروی جریان اصلاحات کجا بوده است.

البته من معتقدم در جریان اصلاحات تندروی وجود نداشته.

آنچه به اسم تندروی هست، واکنش به کارهایی بوده که طرف مقابل انجام داده است.

حالا آن زمان ها را کنار بگذاریم، در شرایط فعلی وضع برعکس شده؛ یعنی جریان اصلاح طلب فرسنگ ها از مردم عقب است.

الان مطالبات زنان و جوانان ما چیست؟ درباره سبک زندگی و مسائل اجتماعی و فرهنگی چه می گویند؟ امروز اصلاح طلب ها عقب هستند.

اصلاح طلب ها نسبت به مردم امروزه بسیار کندرو هستند.

اگر بخواهیم همپای مردم برویم، باید حرف هایی بزنیم که حتما بقیه می گویند تندروی است و این وضعیت برای جامعه خوب نیست.

جامعه ای که جریان های سیاسی و فرهنگی و صنفی نتوانند جامعه را هدایت کنند، ممکن است به وضعیت بدی برسد.

ضمن اینکه ممکن است به برخی از کارها در گذشته انتقاد داشته باشم؛ اما آنها را گریزناپذیر و واکنش به حرکت های تند طرف مقابل می دانم و در حقیقت مصداق این آیه قرآنی است که می گوید خدا هیچ وقت فحش دادن را دوست ندارد، جز جایی که به کسی ظلم شده است.

اگر به کسی ظلم شد یا نماینده مردم دید به مردم ظلم شده بود و دادی هم بزند، آیا این تندروی است؟ به نظرم این تندروی نیست.

حفظ قدرت را بودن در حکومت نمی دانم پس قائل به این هستید که به هر قیمتی نباید قدرت را حفظ کرد و ماندن در قدرت به هر بهایی درست نیست؟ من به عنوان بخشی که در جریان اصلاح طلب هستم، حفظ قدرت را بودن در حکومت نمی دانم؛ بلکه پایگاه اجتماعی داشتن می دانم که متأسفانه به دلایل مختلف در طول چند سال اخیر پایگاه اجتماعی اصلاح طلبان به قوت قبلی نیست.

اصلاح طلبان اگر هم می خواهند درون قدرت به معنی خاص بروند، به هیچ وجه از راه چانه زنی و ریش سفیدی و معامله گری نمی خواهند بروند.

می خواهند مستقیم با رأی ملت بروند.

اگر با رأی ملت توانستند؛ یعنی پایگاه اجتماعی دارند.

اگر به هر علتی غیر از آن بخواهند بروند، سهم خواهی از قدرت است.

تا جایی که من می دانم، اکثریت قاطع اصلاح طلبان به این اعتقاد ندارند و تنها پایگاه قدرت خودشان را رأی مردم می دانند و تمام تلاش شان این است که انتخابات را به مفهومی که گفتم معنادار کنند.

برای اینکه در میان مردم جایگاه داشته باشید، باید به مردم برگردید گفتید اصلاح طلبان از مردم عقب هستند و اگر پایگاه اجتماعی را به دست بیاورند، پیروز هستند.

به نظر شما اصلا شانسی برای اصلاحات باقی مانده تا بتوان مردم دلسرد و نا امید را جذب کرد و آن پایگاه اجتماعی را دوباره به دست آورد؟ برای اینکه در میان مردم جایگاه داشته باشید، باید به مردم برگردید؛ اما به این معنا نیست که هرچه مردم گفتند درست است و باید آن را بپذیرید؛ اما باید با مردم گفت وگو کنید.

برای این کار دو چیز لازم است، یکی تشکیلات سیاسی، رسانه ای و اجتماعی که یکی از نقایص کلی همه جریان های سیاسی کشورمان، این تشکیلات است که بتواند انسجام درونی ایجاد کند.

نکته دوم اینکه به نظر من اصلاح طلبان تضادهای درونی شان را باید حل کنند.

مقصودتان از این تضادهای درونی چیست؟ عرض می کنم خدمت تان.

این تضادهای درونی شاید بخشی به اعتقادات، نگرش و باورهای آنها به جامعه خودشان است که تا حدی در مسائل سیاسی، فرهنگی و اجتماعی خودش را نشان می دهد.

مثلا اگر تا قبل از این نگاه برخی اصلاح طلبان درباره مذاکره با آمریکا به گونه ای دیگر بود، الان اکثر اصلاح طلبان می گویند آمریکا هم یک کشور مثل کشورهای دیگر است، یا درباره سبک زندگی، بسیاری از اصلاح طلبان نظرات خودشان را اعلام می کنند، درباره مسائل دیگر هم به این صورت است.

یک سری از مسائل هم رسوب هایی است که در باورهای ما وجود دارد؛ مثل برخی اصول قانون اساسی که در باور اصلاح طلبان نیاز به تفسیر دارد.

اصلاح طلبان الان خیلی شفاف تر نظرشان را درباره این مسئله تعریف می کنند.

مثال هایی از این دست در امور مختلف وجود دارد؛ بنابراین وقتی می خواهید به مردم برگردید، باید بگویید جمهوری اسلامی ای که می گویید چیست.

مثال ها در این موارد زیاد است.

من معتقدم باید به مردم برگردیم و اول در درون خودمان تکلیف مان را با این مسائل روشن کنیم.

وقتی تکلیف خودمان را با این مسائل روشن کردیم، بدون لکنت و شفافیت آنچه لازم است، با مردم در میان بگذاریم و بگوییم ما این هستیم.

اعتقادات، باورهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی مان را به مردم بگوییم.

مثل متوسط مردم شویم.

در آن صورت می توانیم پایگاه اجتماعی مان را به دست بیاوریم و به عنوان ابزار قدرت استفاده کنیم؛ اما تا وقتی مردم بین اصولگرا و اصلاح طلب فرقی نگذارند و به باور آنها همه دنبال قدرت هستند که برای خودشان مال و مکنت فراهم کنند، خب این مردم اعتماد نخواهند کرد.

مسئله بازسازی درونی جریان اصلاحات هم به اندازه داشتن تشکیلات اهمیت دارد.

برخی تحلیلگران می گویند عملکرد دولت آقای روحانی در کاهش این پایگاه اجتماعی مؤثر بوده است.

آیا اینکه اصلاح طلبان پشت دولت روحانی رفتند، باعث شد این پایگاه بیشتر تضعیف شود؟ واقعیت این است زمانی که آقای روحانی انتخاب شدند و مجلس دهم روی کار آمد، من با خیلی از افراد که صحبت کردم، باور داشتند که بین جریان های سیاسی و مردم و حاکمیت شکافی بسیار عمیق ایجاد شده است.

حوادث سال 88 که همه مردم به نوعی درگیر شدند، شکاف زیادی را ایجاد کرد.

مردم با انتخاب آقای روحانی گفتند ما دست دوستی را دراز کردیم؛ اما به نظرم بزرگ ترین اشتباهی که در مجلس قبل و دولت آقای روحانی شد، از دست رفتن این فرصت بود.

نیروهای مخالف دولت در داخل عزمشان را جزم کردند که این دولت را زمین بزنند هیچ رییس جمهوری در تاریخ جمهوری اسلامی به اندازه روحانی ناسزا نشنیده و تحت فشار نبوده است چه فرصتی؟ اینکه پلی شوند بین حاکمیت و مردم.

دولت آقای روحانی همه سیاستش را بر روابط خارجی و برجام گذاشت.

مجلس دهم هم نتوانست آن طور که باید عمل کند؛ در حالی که در مجلس قبلی تعادلی بین نیروهای اصولگرا، تند و اصلاح طلب وجود داشت.

آنجا می شد بنای گفت وگوی سازنده را گذاشت که مسائلمان را حل کنیم.

بنابراین فرصتی که این دو دولت و مجلس قبلی داشتند و می توانستند پایگاه آشتی ملی باشند از دست رفت.

حالا نتوانستند یا نخواستند، هرکسی در آنجا بود توضیح دهد این را قبول داشت یا خیر؟ اگر قبول داشت، تلاش کرد یا نه و چرا شکست خورد.

بنابراین روز به روز این شکاف عمیق تر شده است.

اما اگر از منظر اداره کشور ببینیم، دولت اول آقای روحانی به نظرم موفق بود؛ ثبات و آرامشی در امر اقتصاد، اجتماع و سیاست خارجی بود و کارها در حال رونق گرفتن بود.

بر همین اساس هم مردم در دور دوم از ایشان حمایت کردند؛ یعنی ادامه آن مسیر.

اما در دور دوم دو اتفاق افتاد؛ از همان ابتدا نیروهای مخالف دولت در داخل عزمشان را جزم کردند که این دولت را زمین بزنند.

خب مجلس دستشان نبود، از امکانات دیگری که در اختیار داشتند استفاده کردند.

بین نیروهای فراکسیون امید و دولت شکرآب بود.

در عرصه خارجی، آمدن ترامپ که همه موازنه ها را به هم زد و کشور را در سراشیبی انداخت.

در حقیقت بعد از اینکه دولت ترامپ روی کار آمد، دو تیغه بسیار بلند علیه دولت به کار افتادند که با هم کار می کردند؛ ترامپ و مخالفان داخلی دولت روحانی.

هر کاری می توانستند سر این دولت آوردند، از جمله مجلس فعلی که این گرفتاری ها و مشکلات را پیش آورد.

معتقدم هیچ رییس جمهوری در تاریخ جمهوری اسلامی به اندازه آقای روحانی ناسزا نشنیده و تحت فشار نبوده است.

اما این به آن معنا نیست که انتقاد نداشته باشیم.

ما هم به دولت انتقاد داریم.

اولین انتقاد اینکه حالا که دولت زمین گیر شده، چرا به نیروهای حامی خودتان پشت می کنید؟ شما یک پشتوانه بیشتر ندارید؛ مردمی که به شما رأی داده اند و نیروهایی که از شما حمایت کرده اند.

خب باید به اینها اتکا کنید.

این به معنای آوردن مردم به خیابان نیست که وارد جنگ و دعوا با طرف مقابل شوند یا جنگ رسانه ای راه بیندازند؛ ولی شما باید به اتکای اینها کارهایتان را پیش ببرید.

کسانی که درک می کردند شرایط چیست و چقدر دولت تحت فشار است، وقتی این ارتباط قطع شد، زبان آنها هم بریده شد که بگویند چه اتفاقی در دولت می افتد و بنابراین این دولت آماج حملات داخلی و خارجی و انتقاد مردم قرار گرفت.

دومین مورد اینکه از آقای روحانی انتظار این بود که ما یک دولت بحران داشته باشیم؛ دولتی که در بدترین شرایط اقتصادی و سیاسی موجود کار کند.

پس این دولت بحران چه در عرصه اقتصادی و چه سیاست داخلی، کسانی را باید داشته باشد که مرد بحران باشند.

به نظرم آقای روحانی در این امر هم آنچنان که باید و شاید عملکرد خوبی نداشت.

اما به این هم باید فکر کنید که اگر کسی دیگر رییس جمهور بود، در برابر تحریم های ترامپ چه می توانست بکند؟ هنر آقای روحانی این بود که برجام را نگه داشت و اجازه نداد برجام را پاره کنند که حالا هم نتایجش را می بینیم.

به عملکرد دولت اشاره کردید، با توجه به اینکه در حوزه درمان هستید، در شرایط کرونا عملکرد دولت چطور بود؟ به ویژه در بحث واکسیناسیون.

دوستان ما می گویند دولت چرا واکسن نمی خرد.

همه ناسزاها هم متوجه دولت است.

من هم قبول دارم که دولت در این امر خیلی کم کاری کرده و به نظرات کارشناسان توجه نکرده است؛ ولی در واکسن خریدن وقتی 16 میلیون پول واکسن آماده است و شما نمی توانید این پول را منتقل کنید، دولت بیچاره چه تقصیری دارد؟ کسانی که اجازه نمی دهند FATF اجرا شود، کسانی که سیاست خارجی را تخریب می کنند، باید جوابگو باشند.

اما ببینید دولت در این وسط کجاست؟ خودشان به هم جواب می دهند؛ وزیر بهداشت به رییس جمهور و برعکس یا جاهای دیگر.

اگر آقای روحانی پشتوانه های مردمی اش را حفظ می کرد و افرادی را می گذاشت که ریسک پذیر بودند، حداقل برای مردم روشن می شد سهم دولت و دیگران در این اوضاع چقدر است.

این نکته را هم باید بگویم که کرونا در دنیا هم همین است.

وضعیت آلمان و فرانسه بهتر از ما نیست.

کشورهایی در بحران کرونا موفق بودند که خودشان واکسن تولید کردند.

الان آمریکا، انگلستان و چین تا حد زیادی موفق هستند و دولت هایی موفق بودند که جمعیت زیادی نداشتند و با دو، سه میلیون دُز واکسن مشکلشان را حل کردند مثل امارات.

الان در کانادا واکسیناسیون افتضاح است؛ چون خودشان تولید نکردند و آمریکا، هند و انگلستان واکسن را برای خودشان تأمین می کنند.

بنابراین همه دنیا کم و بیش در این بحران درگیرند.

اما مشکل کشور ما این است که دولت در وضعیتی قرار گرفت که تنها می توانست با اعمال قرنطینه و محدودیت ها تا حدی بیماری را کنترل کند که گاهی موفق بود و گاهی هم نبود.

به نظرم اشتباه بزرگی در ایام تعطیلات اتفاق افتاد که مسافرت ها آزاد بود.

کسی نمی گفت کسب وکار را تعطیل کنید، مسافرت ها را باید ممنوع می کردند و نتیجه اینکه با وضعیت وحشتناکی در کشور درگیر هستیم.

نمی دانم ستاد ملی کرونا چقدر کار کارشناسی می کند، نظر کارشناسان چقدر مهم است و چه کسی تصمیم گیر نهایی است.

بنابراین اینجا تصمیم گیرنده اصلی کرونا به نظر من دولت است.

در این موارد دولت بد عمل کرد.

اما جاهایی که تعطیلات و قرنطینه کامل کردند، در ماه در فلان کشور دوهزارو 500 دلار یا یورو به هر نفر پرداخت کردند.

دولت ما اینجا هم دستش خالی بود.

بحثی است که نمی توان جواب داد.

می گویند ما مغازه ها را تعطیل کنیم از کجا درآمد داشته باشد.

ما در تضادهای سوءمدیریت های کلان گیر کرده ایم؛ بنابراین وقتی یک سیستم فشل باشد، همه اعضایش فشل هستند.

ممکن است به کسی بگوییم تو می توانستی بهتر عمل کنی، ولی اینکه اگر تو بهتر عمل می کردی الان گل و بلبل بود، چنین اتفاقی نمی افتاد.

در نتیجه خیلی پیچیده است؛ ضمن اینکه دولت برخی کارها را کرد که شایسته تقدیر است، بااین حال در برخی موارد هم می توانست خیلی بهتر عمل کند.

بر این اساس، نمره دولت اول آقای روحانی را باید خوب بدهیم.

اما در دولت دوم، مجموعه نمره قبولی نمی گیرد که دولت هم جزیی از آن است و نمی شود همه تقصیرها را گردن دولت روحانی انداخت.

اگر بخواهم خیلی خوشبینانه نظر بدهم، 50 درصد شرایط به خاطر دولت روحانی است و 50 درصد به خاطر عوامل خارج از دولت که در این وضعیت گرفتار شدیم.

ما سؤالی داریم که از همه کسانی که وقتشان را برای گفت وگو به ما می دهند، می پرسیم.

آن این است که چه باید می کردیم که به نقطه کنونی نرسیم؟ من تحولات اجتماعی و سیاسی را مثل یک جنین می دانم که به مرور رشد می کند.

جریان های اجتماعی هم همین طور است.

اگر انتظار داشته باشید تحول اجتماعی و سیاسی در پنج سال به نتیجه برسد، مثل این است که بخواهید یک بچه پنج ساله در دو صد متر رقابت کند.

ما دچار عقب ماندگی های تاریخی هستیم.

نمی خواهم بگویم همه تجربیاتی که اروپا در قرون وسطی داشت و بعد تحولات کشاورزی و صنعتی داشت، پیدا کنیم.

ما می توانیم همه تجربیات صدساله آنها را در 20 سال انجام دهیم.

اما همه اینها به رشد اجتماعی بستگی دارد؛ یعنی اگر رشد اجتماعی نباشد، مصلح ترین افراد در داخل حکومت باشند، باز هم لغزش پیدا می کنند.

نباید عجله داشته باشیم.

البته این حرف را به مردم زدن خیلی سخت است.

مردم می گویند زندگی یک نسل از دست رفته است، چه تضمینی دارد آینده بچه های ما بهتر از ما باشد؟ وقتی یک افق تاریخی را می بینید، می توانید امید داشته باشید که حتما اوضاع بهتر خواهد شد.

اما در برابر منطق مردم که ما الان باید چه کار کنیم، نمی توانید بگویید ان شاءالله آینده خوب می شود.

یکی از دلایلی که زبان اصلاحات در برابر مردم الکن است، همین است.

اما من معتقدم نباید تسلیم این فضا شویم که کارهای عجولانه و بدون فکر انجام دهیم.

به نظرم یکی از مسائلی که اصلاحات داشت و شاید توفیقش را کم کرد، این بود که بیشتر و بیشتر به اصلاحات سیاسی فکر کردیم؛ یعنی در فکر تشکیل احزاب، رسانه و.

بودیم و به نهادهای اجتماعی و تحولات اجتماعی کمتر توجه شد.

در حقیقت به حال خودشان رها شد.

فضای سیاسی که باز شد، کلی نهادهای مدنی، صنفی و اجتماعی پیش رفتند؛ ولی حاصل بازشدن فضا بود نه اینکه جریان اصلاحات برنامه ای برای توسعه و تقویت نهادهای مدنی و اجتماعی داشته باشد.

شاید یکی از کارهای اساسی که در آینده باید انجام داد، این است؛ یعنی در عین حال که تشکیلات سیاسی شما باید خیلی قوی و کارآمد باشد، باید توجه عمده ای هم به تحولات اجتماعی و حضور در تحولات اجتماعی داشته باشید.

ما همیشه شعار داده ایم که اصلاحات یک پا در قدرت و یک پا در اجتماع و جامعه دارد.

پای در قدرتش را که کوتاه کرده اند، پای در اجتماعش هم خیلی لرزان است.

الان جریان اصلاحات در برابر تحولات سیاست داخلی یا خارجی، انتخابات و.

خیلی خوب موضع می گیرد، اما در مسائل صنفی و اجتماعی، کارگری، حقوق زنان یا کولبری، مسئله سوخت که در سیستان و بلوچستان بود، انگار گنگ است.

به نظرشما تنها موضع گرفتن کافی است؟ خیر؛ خوب است که موضع بگیریم، اما حضور داشتن به معنای دیگری است.

باید تحلیل کنید چرا این اتفاق می افتد و برای مردم بگویید علت تحولات و راه حل مشکلات چیست.

ما الان می گوییم انتخابات آزاد که خیلی هم خوب است و معتقدم انتخابات آزاد بسیاری از مشکلات ما را حل خواهد کرد؛ اما انتخابات آزادی که طبقات اجتماعی غیرسیاسی هم در درون حکومت صدا داشته باشند و فقط صدای سیاسیون نباشد.

مسئله اصلی در داخل کشور ما این است که نیروهای سیاسی یا اجتماعی اصلا نمی توانند کنار هم باشند.

من یک حرفی می زنم، یکی می گوید این صهیونیست و وابسته به آمریکاست.

او یک چیزی می گوید، من می گویم داعش، مرتجع و عقب افتاده است.

همه مان باید این واقعیت را بپذیریم که یک جامعه بسیار متکثر هستیم؛ از بی دینِ بی دین تا متدینِ متدین.

اینها واقعیت ایران است و همه اینها هم ایران را دوست دارند.

الان زمان آن است که فضایی را ایجاد کنیم که همه بتوانند صحبت کنند.

مثلا درباره رابطه با آمریکا، عده ای معتقدند به نفع کشور و عده ای می گویند به ضرر کشور است.

خوب بود اگر صداوسیما می گفت مخالفان و موافقان این کار با هم بحث کنند و ببینیم مردم چه می گویند.

شاید اصلاح طلبان باید این فضا را راه بیندازند؛ یعنی از مخالفان و موافقان دعوت کنند که صحبت کنند.

چرا اجازه نمی دهیم یا تلاش نمی کنیم در فضای منطقی و آرام، دیدگاه ها و نظراتشان را بگویند؟ وقتی فضای عمومی و افکار عمومی ساخته شد، جامعه یا قانون گذاران تصمیم می گیرند و ممکن است مسئولان اداره حکومت در دیدگاهشان تجدیدنظر کنند.

گفت وگو در زمینه اخلاقی و نه برچسب زدن و سوءظن داشتن، کاری است که اصلاح طلبان باید به آن دامن بزنند.

طرف مقابل از این شیوه به خاطر پایگاه های قدرتش فراری است؛ اما اگر ما وارد این کار شویم و در فضای مناسب این کار انجام شود، به نظرم بسیاری از این تنش ها فروکش می کند و زمینه برای تصمیم گیری منطقی و متکی به افکار عمومی فراهم می شود.

ممکن است اجازه ندهند درباره برجام یا رابطه با آمریکا یا.

نظرسنجی کنیم یا به آرای عمومی مراجعه کنیم؛ اما وقتی افکار عمومی ساخته می شود، خودش را نشان می دهد و اثرگذار خواهد بود.

با این کار می توانیم خیلی از دشمنی ها را حل کنیم، فضا را در داخل کشور عقلانی و منطقی کنیم و بزرگ ترین حربه ای را که در دست براندازان ضدایران هست، از دستشان بگیریم.

در فضای منطقی به نظرم اتحاد و انسجام ملی ایران زیاد خواهد شد و فضا برای آشتی ملی فراهم می شود و معتقدم اگر کسانی بخواهند در برابر این افکار عمومی مقاومت کنند، نمی توانند و خیلی زود مجبور به ترک صحنه هستند.

خوبی امروز این است که ما وقتی با هم سخن می گوییم، تنها دو نفر نیستیم، بلکه هزاران افکاری که ممکن است با ما دو نفر مخالف یا موافق باشند نیز حضور دارند و آنها هم نظراتشان را به ما تحمیل می کنند.

در هر کشوری اگر قیمت ها یک شبه 10، 20 درصد اضافه می شد، انقلاب می شد مردم حاضر نیستند وارد عرصه ای شوند که فردایش معلوم نیست با نگاهی به آنچه گفتید و شرایطی که برشمردید، جامعه ایرانی راه به کجا خواهد برد؟ من آینده کشور را خیلی روشن می بینم.

شاید خوش بینی من باشد.

به لحاظ منابع و امکانات مادی و معنوی و مهم تر از همه سرمایه اجتماعی که در ایران وجود دارد که نمی دانم چیست؛ اما این را می دانم در هر کشوری اگر قیمت ها یک شبه 10، 20 درصد اضافه می شد، انقلاب می شد، درحالی که در ایران نشد.

من این را سرمایه اجتماعی مردم می دانم که حاضر نیستند وارد عرصه ای شوند که فردایش معلوم نیست.

بنابراین آینده کشور را با تحول نسلی و انقلاب ارتباطی ای که صورت می گیرد، بسیار روشن می دانم و معتقدم آینده ایران تحولات اجتماعی است که به دنبال آن تحولات سیاسی هم اتفاق خواهد افتاد.

به همین دلیل گفتم جریان های اصلاح طلب باید به مسائل اجتماعی بیشتر توجه کنند و بفهمند در اجتماع چه می گذرد و چگونه باید تحولات اجتماعی تحقق پیدا کنند.


کلید واژه ها: انتخابات ریاست جمهوری - انتخابات ریاست - انتخابات - شورای نگهبان - ریاست جمهوری - کاندیداتوری - اصلاح طلب - اصلاح - محمدرضا - اجتماعی - نایب رییس مجلس - نگهبان - جمهوری - پایگاه - جبهه اصلاحات - اصلاح طلبان - روزنامه شرق - ریاست - شورای - عجیب و غریب - نایب رییس - رییس مجلس - جبهه - مجلس ششم - اصلاحات - روزنامه - گفت وگو - دبیر کل - مشارکت - انتظار

آخرین اخبار سرویس:
ب یک نفر سالن کار خانم یا آقا جهت فعالیت درجگر سرا

فرصت شغلی دعوت به همکاری در امور بیمه ای

استخدام جهت مشاور املاک

دعوت به همکاری به عمل می آید حضوری ومجازی زیر نظر مخابرات

«خیر»گویاترین پاسخ رییس جمهور منتخب در نشست خبری

آقای رییس جمهور برای رتبه بندی معلمان و آموزش دانش آموزان چه برنامه ای دارید؟

پنتاگون خواستار تصویب بودجه برای مقابله با ایران شد

دختران خبرنگار، زیستشان جاودانه شد

روحانی جان باختن خبرنگاران ایرانا و ایسنا را تسلیت گفت

تشکیل کمیته تحقیق درباره حادثه ارومیه مطالبه جدی همه رسانه ها و معاون مطبوعاتی باشد

آقای روحانی! این یکی دیگر فروشی نیست!

استخدام مشاور فروش املاک

استخدام نیروی کار جوان با حقوق در مجموعه پیتزا مستر فرهاد

دعوت به همکاری شرکت بیمه پاسارگاد

مژه کار حرفه ای جهت همکاری در سالن

استخدام منشی با درامد

نیازمند به همکار دوشیفت در خرازی

تسلیت دبیر کمیسیون اجتماعی مجلس در پی درگذشت دو خبرنگار

لایحه همسان سازی حقوق بازنشستگان در راه مجلس

تفاوت های احتمالی دولت رییسی با احمدی نژاد چیست؟

توصیه های آملی لاریجانی به رییسی/طوری عمل کنید که مردم از نتیجه انتخابات راضی باشند

پیام تسلیت فرماندار ارومیه در پی درگذشت دو خبرنگار ایسنا و ایرنا

جدول برنامه های صدای مرکز چهارمحال و بختیاری

پیتزا زن و سالن کار اقا

اختتامیه همایش نشر خوبی ها

دستور وزیر کشور برای رسیدگی به وضعیت خبرنگاران آسیب دیده در حادثه واژگونی اتوبوس

گزارش واقعیات و وضعیت کشور به دولت جدید

پیام تسلیت مهرعلیزاده در پی درگذشت دو خبرنگار ایسنا و ایرنا

ورود بیرق رضوی به آستان مقدس حضرت هاجر خاتون(س) سنندج

صحت انتخابات ریاست جمهوری تأیید شد

تسلیت دبیر کمیسیون اجتماعی مجلس در پی درگذشت دو خبرنگار

نشانه های مثبت از انتقال بهینه قدرت

پیام تسلیت رییس جمهور در پی درگذشت دو خبرنگار در حادثه واژگونی اتوبوس/ دستگاه های مسئول به سرعت علت را گزارش کنند

رییس جمهوری جان باختن خبرنگاران ایرانا و ایسنا را تسلیت گفت

تسلیت دکتر قالیباف در پی حادثه اتوبوس خبرنگاران

واکنش علی نیکزاد به واژگونی اتوبوس خبرنگاران در نقده

معاون روابط عمومی دفتر استاندار خراسان شمالی درگذشت خبرنگاران در حادثه غرب را تسلیت گفت

دستور روحانی برای بررسی علل وقوع حادثه واژگونی اتوبوس

بغض رهایم نمی کند، کاش این چند هفته زودتر تمام شود.../من که خود فرزندم را به خاک سپرده ام، میدانم چه دردی دارد!

دستور وزیر راه برای بررسی سانحه واژگونی اتوبوس خبرنگاران

دل نوشته علی ربیعی برای خبرنگاران جان باخته محیط زیستی

پیام تسلیت مهرعلیزاده در پی درگذشت دو خبرنگار ایسنا و ایرنا

رییس مجلس حادثه اتوبوس خبرنگاران را تسلیت گفت

پیام تسلیت وزیر ارتباطات در پی درگذشت دو خبرنگار

جدول برنامه های سیمای مرکز چهارمحال و بختیاری

زاکانی: مردم در انتخابات جریان غرب گرا و دنیاطلب را استیضاح کردند

دستور وزیر کشور برای رسیدگی به وضعیت خبرنگاران آسیب دیده در حادثه واژگونی اتوبوس

زاکانی: بانیان وضع موجود از مردم عذرخواهی کنند

دختران خبرنگار محیط زیستی، زیستشان جاودانه شد

نامه یک طنزپرداز به حضرت آیت الله دکتر رییسی مد ظله العالی درباره یوتیوب!

تسلیت ظریف در پی جان باختن دو خبرنگار در حادثه ای غم انگیز

حل مشکلات حوزه زنان و خانواده با ورود علمی و پرهیز از کار غیراصولی

تسلیت رییس سابق ایرنا در پی درگذشت دو خبرنگار

رییس مجلس حادثه اتوبوس خبرنگاران را تسلیت گفت

دستور روحانی برای بررسی علل وقوع حادثه واژگونی اتوبوس

واکنش منتخبان شواری شهر اصفهان به خبرسازی ها و گمانه زنی ها درباره تغییر و تحولات شهرداری

دستور روحانی برای بررسی علل وقوع حادثه واژگونی اتوبوس خبرنگاران

تقویم روز و اوقات شرعی گیلان، سوم تیر

چی می شد غصه یک لحظه ما رو تنها بگذاره...

ترتیل صفحه 131 قرآن/ هدایت به خواست خداست+فیلم، متن و مفاهیم

پیام تسلیت رییس جهاددانشگاهی برای درگذشت خبرنگاران ایسنا و ایرنا

رهبر معظم انقلاب در روزهای آینده واکسن ایرانی کرونا می زنند

صف حج طولانی تر شد

ساماندهی نهضت تبلیغ در دستور کار سازمان تبلیغات اسلامی است

سال گذشته 200 برنامه فرهنگی در شهرستان شوشتر انجام شد

پیام تسلیت قالیباف در پی درگذشت دو خبرنگار حوزه محیط زیست

تصاویر/ بازدید مدیر حوزه های علمیه خواهران از مرکز تربیت معلم مبلغ حوزه

نتیجه انتخابات شورای شهر اهواز در انتظار تأیید هیئت نظارت است

پیام تسلیت رییس جمهور در پی حادثه واژگونی اتوبوس خبرنگاران و درگذشت دو خبرنگار

مهدی چمران، نیامده جنجال به پا کرد!

نوبخت: برای دولت آینده دارایی هایی گذاشته ایم/ بدهی کارکنان دولت را می دهیم

دستور وزیر کشور برای رسیدگی به خبرنگاران حادثه دیده در ارومیه

روحانی درگذشت دو خبرنگار در حادثه واژگونی اتوبوس را تسلیت گفت

تصاویر/ حضور کاروان زیر سایه خورشید در کاشان

اندونزی و مصر راه های مبارزه با افکار انحرافی در اسلام و تقویت اعتدال را بررسی می کنند

تسلیت رییس سابق ایرنا در پی درگذشت دو خبرنگار

هنرمندان پیش قراولان مبارزه با تهاجم فرهنگی هستند

دستور روحانی در مورد حادثه واژگونی اتوبوس

پیام تسلیت مدیرکل بهزیستی استان تهران در پی درگذشت دو خبرنگار

سخنگوی قوه قضاییه خواستار بررسی حادثه واژگونی اتوبوس خبرنگاران شد

رهبر انقلاب در روزهای آینده واکسن ایرانی کرونا می زنند

سجاد درویشی بازدید رییس کل دادگستری لرستان از پارسیلون و صدر فولاد

رهبر معظم انقلاب واکسن ایرانی کرونا خواهند زد

رها سازی پنج بهله پرنده شکاری در دامنه کوه آبیدر سنندج

دولت جدید مشکلات اصناف را برطرف کند

تسلیت رییس پلیس پایتخت در پی درگذشت دو خبرنگار ایسنا و ایرنا

فروشنده پوشاک مردانه

نیروی مامایی و بیهوشی واتاق عمل

جذب نیرو جهت نمایندگی بیمه

پیام تسلیت استاندار تهران در پی درگذشت دو خبرنگار

پیام تسلیت واعظی در پی جان باختن دو خبرنگار

پیام تسلیت استاندار تهران در پی درگذشت دو خبرنگار

سامانه و نرم افزار قوانین و مقررات سازمان بهزیستی کشور راه اندازی شد

روستاهای بروجرد دارای ظرفیت گردشگری هستند

پیام تسلیت مدیر کل ارشاد آذربایجان غربی در پی درگذشت خبرنگاران ایرنا و ایسنا

حضور مردم در میدان انتخابات با اعتبار شهدا بود/ بعضی ها کدخدا را به جای خدا می دانند

پیام تسلیت فرمانده انتظامی آذربایجان غربی در پی در گذشت خبرنگاران ایرنا و ایسنا

برگزاری نهمین جشنواره بین المللی فرهنگی با حضور ایران در باکو

زاکانی: مردم در انتخابات جریان غرب گرا و دنیاطلب را استیضاح کردند

روحانی درگذشت ضایعه درگذشت دو خبرنگار در سانحه ارومیه را تسلیت گفت/دستور رسیدگی به ابعاد حادثه توسط رییس جمهور

محمدرضا خاتمی: به هر قیمتی نباید به انتخابات بیاییم؛ کاندیدای ما را شورای نگهبان تعیین نکند

محمدرضا خاتمی: به هر قیمتی نباید به انتخابات بیاییم؛ کاندیدای ما را شورای نگهبان تعیین نکند