مطالب مرتبط:
مبلغ تخصصی دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان: معارف و مهارت های مورد نیاز برای اخلاقی زندگی کردن
«احضار» سریال پربیننده شد/ رتبه عجیب «زندگی پس از زندگی»!
شیخ، مقصر اصلی گلی که استقلال خورد
مخالفت ظریف با دوقطبی سازی میدان و دیپلماسی
19 میلیون نفر ایرانی در شرایط بد حاشیه نشینی زندگی می کنند/ با بحران جدی مسکن مواجهه هستیم
-37 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 20 اردیبهشت 1400 ساعت 04:502021-05-10سياسي

از زندگی علامه مجلسی چه می دانید؟/مقام شیخ الاسلامی چه بود و او چگونه به این مقام رسید؟/مخالفت او با فلسفه از چه نشات می گرفت؟


علامه محمد باقر مجلسی در سال 1037 قمری در اصفهان به دنیا آمد.

وی در علوم مختلف اسلامی مانند تفسیر، حدیث، فقه، اصول، تاریخ، رجال و درایه تخصص داشت.

- " در راستای شناساندن بزرگان اندیشه دینی در این صفحه بر آنیم که این شخصیت های ارجمند جهان اسلام و تشیع را به مخاطبان معرفی کنیم و مطالب منتشرشده قطره ای است از دریای زندگی این بزرگواران که به قدر وسعمان است.

باشد که مفید فایده افتد.

این قسمت به زندگی علامه محمد باقر مجلسی اختصاص دارد.

زندگینامه علامه محمدباقر مجلسی محمدباقر بن محمدتقی مجلسی (1037 - 1110ق) معروف به علامه مجلسی یا مجلسی دوم، از محدثان و فقیهان مشهور شیعه در قرن یازدهم هجری بود.

علامه مجلسی از میان شاخه های علوم اسلامی بیش از همه به حدیث نگاری علاقه داشت و به اخباریان نزدیک بود.

مشهورترین کتاب او، مجموعه پرحجم حدیثی به نام بحارالانوار است که نقش بارزی در احیای جایگاه حدیث در منظومه معرفت دینی داشت.

اطلاعات فردی محمد باقر بن محمدتقی مجلسی لقب علامه مجلسی تاریخ تولد 1037ق زادگاه اصفهان محل زندگی اصفهان تاریخ وفات 1110ق محل دفن مسجد جامع شهر وفات اصفهان خویشاوندان سرشناس محمدتقی مجلسی، ملا صالح مازندرانی در همین رابطه بخوانید: اطلاعات علمی استادان محمدتقی مجلسی، ملا صالح مازندرانی، فیض کاشانی، سید علی خان مدنی، ملا خلیل قزوینی و.

شاگردان افندی اصفهانی، سید نعمت الله جزایری، ملا محمد رفیع گیلانی، میر محمد حسین خاتون آبادی و.

تألیفات بحارالانوار، مرآه العقول، حلیه المتقین، ملاذ الاخبار، جلاء العیون و.

فعالیت های اجتماعی سیاسی اجتماعی قضاوت و شیخ الاسلامی در دوره صفویه او با تربیت شاگردان و آثار پر تعداد خود که بسیاری از آنها را به زبان فارسی و برای استفاده عموم مردم نگاشت، بر فرهنگ شیعی و روش های علمی علمای پس از خود تاثیر گذاشت.

وی به دلیل همکاری با حکومت صفویان و نقش بارز سیاسی و اجتماعی اش در آن دوران از شهرت زیادی برخوردار است.

وی منتقد صوفیه بود و با تصوف خانقاهی مخالفت می ورزید و در دوران سلطنت شاه سلیمان صفوی به مقام شیخ الاسلام رسید و در دوران سلطان حسین صفوی صاحب نفوذ بود.

زندگینامه مجلسی در سال 1037 قمری در اصفهان به دنیا آمد.

[1] ولادت او با آخرین سال سلطنت شاه عباس اول صفوی مصادف است.

پدرش محمد تقی مجلسی مشهور به مجلسی اول از بزرگان و مجتهدان سرشناس عصر خویش و از شاگردان شیخ بهایی، ملا عبدالله شوشتری و میرداماد بود.

مادرش، دختر صدرالدین محمد عاشوری قمی است که از خاندان علم و فضیلت به شمار می روند.

[2] او دارای 3 همسر بود که از آنها صاحب 4 پسر و 5 دختر شد.

[3] خاندان مجلسی شهرت این خاندان به نام مجلسی را به دلیل داشتن مجالس پر شور توسط جد آنان یا به دلیل تخلص مجلسی در اشعار جدش دانسته اند.

[4] نقل دیگر آن است که چون محمدتقی در روستای مجلس اصفهان می زیسته است، این خاندان به مجلسی معروف شدند.

[5] نیای خاندان مجلسی حافظ ابونعیم اصفهانی از محدثان و حفاظ است.

[6] پدربزرگ محمد باقر، ملا مقصود نیز اهل شعر، ادب و فضل بوده است.

[7] جده پدری مجلسی دختر کمال الدین شیخ حسن عاملی نطنزی اصفهانی است.

محدث نوری برادران مجلسی، میرزا عزیزالله و ملا عبدالله را ستوده است.

آمنه بیگم مشهورترین خواهر مجلسی همسر ملا صالح مازندرانی و عالم دینی بوده است.

[8] وفات علامه محمدباقر مجلسی در شب 27 رمضان سال 1110ق و در 73 سالگی در اصفهان از دنیا رفت.

[9] آقا جمال خوانساری" بر وی نماز گزارد.

[10] وی بنا بر وصیتش در کنار مسجد جامع اصفهان و در جوار پدرش به خاک سپرده شد.

به مناسبت تاریخ وفات آن علّامه این شعر سروده شده است:[11] ماه رمضان چه بیست و هفتش کم شد تاریخ وفات باقر اعلم شد اساتید و شاگردان درباره مراحل تحصیل محمد باقر مجلسی آگاهی های روشنی در دست نیست.

ظاهرا او بیش از هر استاد دیگری نزد پدرش محمد تقی مجلسی(1003-1070ق) آموزش دیده است و از آنجا که پدرش از شاگردان شیخ بهایی بود، می توان از تاثیر اندیشه های شیخ بهایی بر علامه مجلسی به واسطه پدرش محمد تقی مجلسی سخن راند.

[12] افزون بر آن محمد باقر مجلسی از بسیاری از علمای دوران خود حدیث شنیده و از آنان اجازه روایت داشت که از مهم ترین این افراد باید به ملا صالح مازندرانی(م1081)، ملا محسن فیض کاشانی(م1091) و شیخ حر عاملی (م.

1104) اشاره کرد.

منابع، 18 تن از استادان وی را نام برده اند.

[13] محمد باقر مجلسی، شاگردان بسیار و مجالس درس متعددی داشته است.

برخی منابع، شاگردان او در مجالس درسش را بالغ بر هزار تن ذکر کرده اند.

[14] از بین شاگردان علامه برخی از مشاهیر علمای شیعه تربیت شدند که از آن جمله می توان به میرزا عبدالله افندی اصفهانی(م1130ق)، سید نعمت الله جزایری(م1112ق)، شیخ عبدالله بحرانی(م1127)، محمد بن علی اردبیلی(م1101)، میر محمد حسین خاتون آبادی (نوه دختری‎اش م1151) و سید ابوالقاسم خوانساری(م1157) یاد کرد.

[15] جایگاه و اهمیت علمی علامه مجلسی در علوم مختلف اسلامی مانند تفسیر، حدیث، فقه، اصول، تاریخ، رجال و درایه تخصص داشت و به نگارش آثاری در این زمینه ها پرداخت.

او نویسنده ای بسیار پر کار بود و بر اساس برخی محاسبات، در طول حیات علمی خود (بعد از دوران بلوغ) به طور متوسط روزانه 67 سطر می نوشت که هر سطر به طور متوسط 50 کلمه داشته است.

[16] بحارالانوار و سایر آثار حدیثی علامه مجلسی بیش از هر چیز به نگارش مجموعه های حدیثی علاقه داشت و از میان کتاب های او بحارالانوار که مجموعه بزرگی از احادیث امامان شیعه است، بیش از همه شهرت دارد.

بازگشت به متون حدیثی و جمع آوری مجموعه های حدیثی و نیز شرح کتب حدیثی گذشتگان، جریانی بود که در دوران صفویان رواج یافت و ریشه در تلاش علمای شیعه برای پاسخ گویی به نیازهای عقیدتی دوران خود داشت.

نگارش کتاب بحارالانوار نیز بخشی از توجه عمومی علمای دوران به حدیث و حدیث نگاری بود.

[17] بحارالانوار شامل همه دانش های بشری بود که در کلام امامان بازتاب یافته بود و نقش دایره المعارف شیعی را در دوران خود ایفا می کرد.

علمای این دوران و از جمله علامه مجلسی با این نگره که همه علوم منشا الهی دارد و ردپای همه آن ها را در سخن امامان(ع) می توان یافت به تالیف چنین آثاری دست زدند.

[18] بازسازی حدیث شیعه تلاشی بود برای در دسترس همگان قرار دادن اندیشه معتبر دینی (که پیش از همه در احادیث امامان متبلور شده) و فراهم کردن متونی که به پرسش های شیعیان پاسخ دهد و آنان را از پرداختن به عرصه ها و علوم انحرافی مانند فلسفه و تصوف بی نیاز کند.

[19] از همین روست که عملکرد علامه مجلسی در تالیف مجموعه های حدیث شیعه معمولا همچون عملی در تقویت مذهب تشیع ارزیابی شده و از او همچون احیا کننده مذهب تشیع یاد شده است.

[20] مجموع آثار عربی علامه مجلسی را تا 10 عنوان ذکر کرده اند که پر حجم ترین آن ها بحارالانوار است که حدود 700 هزار سطر داشته و در یکی از چاپ های آن، 110 جلد است.

علامه مجلسی به شرح مجموعه های حدیثی کهن شیعه نیز پرداخت و در این شرح ها مباحث مختلف فقهی و غیر از آن را بررسی کرد.

او شرحی نوشت بر کتاب الکافی و آن را مرآه العقول نام گذارد.

وی همچنین شرحی بر کتاب تهذیب الاحکام نوشته شیخ طوسی نگاشت به نام ملاذ الاخیار فی فهم تهذیب الاخبار.

از دیگر آثار علامه مجلسی باید به شرح چهل حدیث، الفوائد الطریفه فی شرح الصحیفه در شرح صحیفه سجادیه، رساله اعتقادات، رساله اوزان، و کتاب الوجیزه فی الرجال اشاره کرد.

[21] فارسی نگاری علامه مجلسی کتاب ها و رسالات متعددی به زبان فارسی نگاشت، که تعداد آن را تا 49 کتاب و رساله شمارده اند.

نگارش رسالات فارسی با هدف ترویج علوم دینی بین مردم عادی انجام می شد و رویه ای بود که مدتی پیش از علامه مجلسی آغاز شده بود، اما آثار مجلسی از شهرت بیشتری برخوردار شد و با استقبال بسیاری از فارسی زبانان همراه گشت.

[22] از جمله آثار فارسی محمد باقر مجلسی می توان به کتاب های زیر اشاره کرد[23]: عین الحیاه که شرحی است بر وصیت پیامبر به ابوذر مشتمل بر پندهای اخلاقی مشکاه الانوار در باب قرآن و دعا، فضیلت قرائت و ثواب آن حیاه القلوب در باب سرگذشت پیامبران، زندگانی پیامبر اسلام(ص) و درباره امامت جلاء العیون در باب تاریخ و مصائب چهارده معصوم(ع) حلیه المتقین در باب آداب معاشرت و مستحبات زندگی روزانه فردی و اجتماعی حق الیقین در اعتقادات تحفه الزائر در باب زیارات پیامبر اکرم و ائمه معصومین اندیشه دینی گرایش به حدیث علامه مجلسی در دورانی زندگی می کرد که گرایش به حدیث و نیز گرایش های اخباری گری نزد علمای شیعه رواج بسیاری داشت.

وی نیز بیش از هر چیز دلبسته علوم نقلی و بخصوص حدیث بود و حدیث امامان شیعه را مهم ترین منبع دریافت معارف دینی و فرامین شرعی می دانست و بر سایر علوم اسلامی بخصوص علوم فلسفی و عقلانی برتری می داد.

در اندیشه علامه مجلسی و بسیاری از دیگر محدثان عصر او، حدیث امامان علیهم السلام نه تنها یگانه منبع دریافت دانشهای مورد نیاز برای سعادت اخروی و هدایت انسان است بلکه، منبع معتبر و مهمی در همه زمینه های علم و دانش بشری نیز به شمار می رود.

[24] اخباری یا اصولی؟ با وجود گرایش به حدیث، بسیاری از پژوهشگران علوم اسلامی، او را از جمله علمای معتدل اخباری دانسته اند چنان که خود وی نیز مسلک خود را طریق وسطی (راه میانه) روش مجتهدان و اخباریان می نامد.

[25] پژوهشگران و نویسندگانی که علامه را اخباری نمی دانند با بررسی آثار علامه مجلسی به مواردی از مغایرت نظرات او با برخی از اندیشه ها و روش های اخباریان استناد کرده اند.

برای نمونه علامه مجلسی، چنان که روش اخباریان است، به طور کلی اعتبار عقل را رد نمی کرد و در جاهایی از آثار خود روش فهم اصول دین را معرفت نظری عقلانی دانسته و در مواردی خود به استدلال عقلانی و بهره گیری از زبان و اصطلاحات فلسفی در تحلیل و تفسیر برخی از احادیث پرداخته است.

[26] علامه مجلسی همچنین بر خلاف اخباریان به علم رجال پرداخت و به تالیف کتابی در رجال دست زد، او به حجیت ظواهر قرآن اعتقاد داشت، برخلاف روش اخباریان به حرمت استعمال چیزهایی که درباره حلیت آنها نصی وارد نشده معتقد نبود و به اصل اباحه عمل می کرد.

[27] در برابر این دیدگاه، برخی از نویسندگان با استناد به پاره ای از آرای علامه مجلسی که مطابق با دیدگاه اخباریان است، او را یکی از پیروان اخباری گری دانسته اند؛ ازجمله اینکه علامه مجلسی عقل را معتبر ندانسته و راه اصلی و حتی تنها راه رسیدن به معارف دینی حتی در اصول دین را مراجعه به گفتار امامان علیهم السلام برشمرده است.

علامه مجلسی نیز به مانند سایر اخباریان فهم قرآن را تنها از طریق حدیث امامان علیهم السلام امکان پذیر دانسته است.

به نظر او دلیل اصلی در شرع سنت است و در تعارض دلیل عقلی و دلیل نقلی رجحان با دلیل نقلی است.

[28] نقد عقل گرایی فلسفی علامه مجلسی مخالف عقل گرایی فلسفی بود و در آثار خود به برخی از آرای فلاسفه اعتراض کرد.

او فلاسفه مسلمان را به دلیل پیروی از یونانیان و رها کردن قرآن و روایات اسلامی سرزنش می کرد.

علامه مجلسی کاربرد عقل را تنها در صورتی مجاز می دانست که دستاوردهای عقل با مبانی دینی سازگار باشند.

[29] او در آثارش آرای فلاسفه مسلمان را به نقد کشیده و برخی از این آرا را مخالف ضروریات دین دانسته است.

اعتقاد به حدوث زمانی عالم، مادی بودن فرشتگان، مادی بودن معراج و معاد جسمانی از جمله آرای مجلسی است که در آنها به مخالفت با فلاسفه پرداخته است.

علامه مجلسی در این آرا نظر خود را مستند به روایات کرده و مخالفت اندیشه فلاسفه با روایات را نکوهیده است.

[30] نظریات او بعدها مورد اعتراض برخی از متخصصان فلسفه اسلامی قرار گرفت؛ برای نمونه علامه طباطبایی با اعتراض بر اندیشه های علامه مجلسی او را گرفتار تناقض می دانست و ورود علامه مجلسی به مباحث عمیق عقلانی را خطایی از سوی او ارزیابی می کرد.

[31] با اینکه علامه مجلسی خود در برخی آثارش به استدلال های عقلانی و فلسفی پرداخته اما هنگامی که راه رسیدن به معرفت در اصول دین را بررسی می کند، کاربرد دلیل عقلی را انکار کرده است.

به نظر علامه با توجه به اشتباهات عقل استناد به آن در امور دین جایز نیست.

او در جایی از آثار خود دلیل نقلی را برای دریافت اصول دین معتبر دانسته است.

این نظر مخالف نظر بیشتر علمای مسلمان است که راه دریافت اصول دین را عقل می دانند.

[32] مخالفت با صوفیه علامه همانند برخی دیگر از فقیهان آن عصر، در آثار خود به نقد روش صوفیه پرداخت و اندیشه ها و عادات و آدابشان را مغایر با تعالیم امامان شیعه ارزیابی کرده است.

[33] عدم پایبندی به احکام دینی، رواج یافتن آداب و آیین های غیر شرعی از قبیل حلقه های ذکر و سماع و تفسیر باطن گرایانه از دین و متون دینی از جمله مسائل مورد انتقاد علامه مجلسی در رفتار و اندیشه صوفیان است.

[34] چنان که از برخی نوشته های علامه مجلسی برمی آید و برخی نویسندگان معاصر نیز بر آن تاکید کرده اند علامه با ریاضت و تهذیب نفس، اگر همراه با رعایت آداب دینی و جمع بین ظاهر و باطن دین باشد مخالفتی نداشته است و مسئله اصلی برای وی پایبندی به احکام شرعی بوده است.

از همین روست که برخی از علمای شیعه مانند شیخ صفی الدین اردبیلی، سید علی بن طاووس، ابن فهد حلی، شهید ثانی، شیخ بهایی و پدرش محمد تقی مجلسی را از صوفیه امامیه دانسته و آنان را ستوده (و میان صوفیه شیعه و صوفیه ای که از اهل سنت پیروی کرده اند فرق گذارده) و خود در جاهایی از آثار خود به ارائه تفاسیری عرفانی از احادیث امامان علیهم السلام دست یازیده است.

[35] مجلسی در منصب شیخ الاسلامی علامه مجلسی از سال 1098 در زمان شاه سلیمان صفوی و در حالی که 61 ساله بود به منصب شیخ الاسلامی رسید.

بعد از مرگ این پادشاه و جانشینی سلطان حسین، مجلسی از سوی پادشاه جدید بر منصب شیخ الاسلامی ابقا شد.

[36] شیخ الاسلام در دوران صفویان علاوه بر دریافت وجوهات شرعی به نظارت بر اجرای احکام شرعی و دستگاه قضاوت، اداره امور مدارس و مساجد و زیارتگاه ها و تعیین ائمه جمعه و سایر مسائل مذهبی کشور می پرداخت.

[37] انتقادها از علامه اقدامات علامه مجلسی در سمت شیخ الاسلام در دوران سلطنت سلطان حسین صفوی واکنش های مختلف و متضادی را بین پژوهشگران و تاریخ نگاران در پی داشته است.

گروهی از تاریخ نگاران ضمن اشاره به قدرت زیاد علامه مجلسی در سال های حکومت سلطان حسین، او را همچون فقیهی متعصب تصویر کرده اند که به آزار و اذیت گروه های اقلیت مذهبی می پرداخت.

در این دوران سلاطین صفوی بیش از پیش به فقهای شیعه نزدیک شده بودند و از بالا گرفتن قدرت آنان در برابر سایر گروه های دینی مانند صوفیه یا حکما و فلاسفه حمایت می کردند.

[38] اتهام سختگیری و تعصب علامه مجلسی در همان آغاز به سلطنت رسیدن سلطان حسین صفوی از وی خواست فرامینی در جهت شکستن بت هندیان ساکن در اصفهان، منع شراب خواری، منع کبوتر بازی و توقف جنگ های طایفه ای، صادر کند.

[39] این اقدامات معمولا از سوی نویسندگان شیعه اقداماتی در جهت اصلاحات مذهبی و مبارزه با مفاسد اجتماعی ارزیابی شده است[40] اما برخی از پژوهشگران غربی پاره ای از این اقدامات مانند منع شراب خواری و کبوتربازی یا محدود کردن هندیان را نکوهیده و آن را نمونه ای از سختگیری های بی فایده ای دانسته اند که به مخالفت های گسترده اجتماعی انجامید.

[41] اتهام آزار اقلیت های دینی برخی از نویسندگان غربی همچنین علامه مجلسی را به آزار و اذیت اقلیت های مذهبی متهم کرده اند.

برای نمونه علامه مجلسی را متهم به شیعه کردن اجباری سنی مذهبان و نیز فشار بر اقلیت های دینی مانند زردشتیان، یهودیان و مسیحیان کرده اند.

[42] این در حالی است که بنابر برخی پژوهش ها، شواهد روشنی در منابع تاریخی در تایید این گونه اتهامات، یافت نمی شود و برخی از آنها نتیجه اشتباهات فاحشی است که در آثار تعدادی از خاورشناسان وارد شده و انتشار یافته است.

[43] اتهام آزار صوفیان شاید مهم ترین عامل در ارائه تصویر فقیهی متعصب و سختگیر از علامه مجلسی گزارش هایی است که در برخی از منابع تاریخی آمده و از مبارزه او با صوفیه و بستن اماکن تجمع صوفیه و اخراج آنان از اصفهان خبر می دهد.

[44] دقت و درستی این گزارش ها از سوی سایر پژوهشگران مورد تردید قرار گرفته است[45] هر چند درباره ستیز حکومت صفوی و نیز فقها با صوفیه در این دوران تردیدی وجود ندارد و مبارزه علامه مجلسی با صوفیان نیز به نگارش آثاری در سرزنش طریقه آنان محدود بوده است.

[46] برخی گفته اند دامن زدن به شهرت علامه مجلسی به عنوان فقیهی متعصب و سختگیر، ریشه در آثار خاورشناسان دارد و ناشی از دلبستگی آنان به جریان تصوف است.

[47] همکاری با حکومت و مدح پادشاهان همکاری کامل علامه مجلسی با سلاطین صفوی و نیز مدح پادشاهان صفوی که در مقدمه برخی آثار علامه آمده است، انتقاداتی را در پی داشته است.

باید در نظر داشت که در عصر صفویان گروه زیادی از علمای شیعه با حکومت صفوی همکاری کردند.

این گروه از علما به برقراری حکومتی شیعه با نگاه مثبت می نگریستند.

از نظر آنان هرچند این حکومت، مشروعیت فقهی حکومت ائمه و معصومان علیهم السلام را نداشت، دست کم می توانست زمینه ای برای آزادی شیعیان و برقراری احکام شرعی باشد.

در این راستا علمای شیعه استفاده از فرصت تشکیل حکومت صفویان را ضروری می دیدند و به طرح نظریاتی در فقه سیاسی شیعه برای بازسازی مبانی نظری همکاری با حکومت ها پرداختند.

[48] از سوی دیگر حمایت حکومت صفویان به نوعی تلاش برای تقویت این حکومت در برابر حکومت عثمانی بود که در همسایگی آنان به بازسازی خلافت سنی دست زده بود و همواره خطر غلبه آنان بر صفویان و در نتیجه آغاز دوباره سختگیری ها بر شیعیان وجود داشت.

[49] به هر حال حسن ظن بسیاری از مردم و حتی علمایی مانند علامه مجلسی نسبت به حکومت صفویان تا حدی بود که گاه این حکومت را زمینه ساز ظهور امام زمان(عج) می پنداشتند.

[50] با این حال گروهی از علما نیز با استناد به نظریه عدم جواز همکاری با حکومت جائر که نظریه غالب در فقه سیاسی شیعه بود، از سیاست کناره گرفتند.

[51] در همان دوران حیات علامه، برخی از علمای شیعی رویه او را تقبیح کردند و به اقداماتی مانند برگزاری نماز جمعه -که آن را مختص زمان حضور معصوم می دانستند- به امامت وی اعتراض می کردند.

[52] کتاب الفیض القدسی میرزا حسین نوری، کتاب اَلْفیْضُ الْقُدْسی فی تَرْجُمَه الْعَلّامَه الْمَجْلِسی را به زبان عربی و در شش فصل (سخنان علما، اهمیت آثار، اساتید و شاگردان، آبا و اجداد، فرزندان و خاندان، تولد و وفات) در شرح حال محمدباقر مجلسی نوشته که ترجمه فارسی آن از جعفر نبوی با نام فیض قدسی منتشر شده است.

روز بزرگداشت در تقویم رسمی ایران، روز 30 مرداد به عنوان روز بزرگداشت علامه مجلسی تعیین شده است.

پانویس 1.

امین، اعیان الشیعه، دار التعارف للمطبوعات، ج9، ص182؛ مدرس تبریزی، ریحانه الادب، 1369ش، ج5، ص196.

2.

تهرانی، الذریعه، 1403ق، ج1، ص151؛ مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج102، ص105.

3.

کرمانشاهی، مرآت الاحوال جهان نما، 1373ش، ص122؛ مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج102، ص105- 143.

3.

مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج102، ص105.

4.

قریشی کرین، خدمات علامه مجلسی ، ص50.

5.

امین، اعیان الشیعه، دار التعارف للمطبوعات، ج9، ص192؛ خوانساری، روضات الجنات، اسماعیلیان، ج2، ص119.

6.

مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج102، ص105.

7.

افندی، ریاض العلماء، انتشارات خیام، ج5، ص407؛ طارمی، علامه مجلسی، 1389ش، ص13.

8.

قمی، الکنی و الالقاب، 1368ش، ج3، ص149.

9.

روضاتی، ص61.

10.

قمی، الکنی و الالقاب، 1368ش، ج3، ص149.

11.

طارمی، علامه مجلسی، 1389ش، ص14.

12.

مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج102، ص76 83.

13.

قمی، الکنی و الالقاب، 1368ش، ج3، ص147؛ مجلسی، بحارالانوار، 1403ق، ج102، ص13.

14.

برای فهرستی از شاگردان علامه نک: بلاغی، شرح احوال علامه مجلسی ، ص24-28.

15.

طارمی، علامه مجلسی، 1389ش، ص119-120.

16.

نک: طارمی، علامه مجلسی، 1389ش، ص70-71.

17.

جعفریان، بحارالانوار از زاویه نگاه دایره المعارفی ، ص28-30.

18.

جعفریان، بحارالانوار از زاویه نگاه دایره العارفی ، ص36-37.

19.

امین، اعیان الشیعه، دار التعارف للمطبوعات، ج9، ص183.

20.

نک: طارمی، علامه مجلسی، 1389ش، ص122-129؛ بلاغی، شرح احوال علامه مجلسی ، ص35.

21.

طارمی، علامه مجلسی، 1389ش، 89-95.

22.

نک:امین، اعیان الشیعه، دار التعارف للمطبوعات، ج9، ص183؛ بلاغی، شرح احوال علامه مجلسی ، ص35-40.

23.

طارمی، علامه مجلسی، 1389ش، ص180-185.

24.

بهشتی، اخباریگری، 1391ش، ص148.

25.

نصیری، علامه مجلسی و نقد دیدگاه های فلسفی ، ص72-73.

26.

بهشتی، اخباریگری، 1391ش، ص149-152؛ فقهی زاده، علامه مجلسی و فهم حدیث، 1393ش، ص245-249.

27.

کدیور، عقل و دین ازنگاه محدث و حکیم ، ص18-23.

28.

طارمی، علامه مجلسی، 1389ش، ص204؛ نصیری، علامه مجلسی و نقد دیدگاه های فلسفی ، 74-77.

29.

نصیری، علامه مجلسی و نقد دیدگاه های فلسفی ، ص86-95.

30.

نصیری، علامه مجلسی ونقد دیدگاه های فلسفی ، ص79.

31.

کدیور، عقل و دین ازنگاه محدث و حکیم ، ص44؛ نصیری، علامه مجلسی و نقد دیدگاه های فلسفی ، ص82-86.

32.

جعفریان، صفویه در عرصه دین، 1379ش، ج2، ص589-590.

33.

طارمی، علامه مجلسی، 1389ش، 218-219.

34.

جعفریان، صفویه در عرصه دین، 1379ش، ج2، ص595-596؛ طارمی، علامه مجلسی، 1389ش، ص 238-242.

35.

طارمی، علامه مجلسی، 1389ش، ص17.

36.

فقهی زاده، علامه مجلسی و فهم حدیث، 1393ش، ص252.

37.

مته، زوال صفویه و سقوط اصفهان، 1394ش، ص311.

38.

لکهارت، انقراض سلسله صفویه، 1383ش، ص30-31.

39.

جعفریان، صفویه در عرصه دین، 1379ش، ج2، ص586؛ فقهی زاده، علامه مجلسی و فهم حدیث، 1393ش، ص269-270.

40.

لکهارت، انقراض سلسله صفویه، 1383ش، ص62-64.

41.

لکهارت، انقراض سلسله صفویه، 1383ش، ص62-64.

42.

طارمی، علامه مجلسی، 1389ش، ص95؛ 111-114.

43.

قزوینی، فوائد الصفویه، 1367ش، ص78.

44.

جعفریان، صفویه در عرصه دین، 1379ش، ج 2، ص577-588.

45.

طارمی، علامه مجلسی، 1389ش، ص109.

46.

الگار، علامه مجلسی از دیدگاه خاورشناسان ، ص70.

47.

رجبی، آراء فقیهان عصر صفوی درباره تعامل با حکومت ها ، ص54-55؛ سلطان محمدی، همکاری با حاکم جائر در نگاه علامه مجلسی ، ص221-222، 228.

48.

طارمی، علامه مجلسی، 1389ش، ص55.

49.

طارمی، علامه مجلسی، 1389ش، ص30-41.

50.

رجبی، آراء فقیهان عصر صفوی درباره تعامل با حکومت ها ، ص59.

51.

حائری، علامه محمد باقر مجلسی ، ص58؛ نیز نک: طارمی، علامه مجلسی، 1389ش، ص58،65-69.

منابع افندی، عبدالله بن عیسی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، قم، انتشارات خیام، بی تا.

امین عاملی، سیدمحسن، اعیان الشیعه، بیروت، دار التعارف للمطبوعات، بی تا.

الگار، حامد، علامه مجلسی از دیدگاه خاورشناسان ، در مجله کتاب ماه دین، شماره 34، مرداد 1379.

بلاغی، سید عبدالحجت، شرح احوال علامه مجلسی ، تصحیح علی صدرایی خویی، در مجله میراث حدیث شیعه، دفتر چهارم، قم، دارالحدیث، 1378ش.

بهشتی، ابراهیم، اخباریگری، قم، موسسه علمی و فرهنگی دار الحدیث، 1391ش.

تهرانی، آقابزرگ، الذریعه، بیروت، دار الأضواء، 1403ق.

جعفریان، رسول، بحارالانوار از زاویه نگاه دایره المعارفی ، در مجله مشکاه، شماره 80، پاییز 82.

جعفریان، رسول، صفویه در عرصه دین، سیاست و فرهنگ، تهران، پژوهشکده حوزه و دانشگاه، 1379ش.

حائری، عبدالهادی، ملا محمدباقر مجلسی ، ابوالفضل والازاده، در مجله اطلاعات حکمت و معرفت، شماره 27، خرداد 1387.

خوانساری، محمدباقر، روضات الجنات فی احوال العلماء و السادات، قم، اسماعیلیان، بی تا.

رجبی، محمدحسین، آراء فقیهان عصر صفوی درباره تعامل با حکومت ها ، در مجله تاریخ و تمدن اسلامی، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، شماره 9، بهار و تابستان 1388.

روضاتی، محمدعلی، دوگفتار پیرامون گوشه هایی از احوال و آثار علماء بزرگ خوانسار مهاجر به اصفهان و سیری در اجازه نامه ها، قم 1378ش.

فقهی زاده، عبدالهادی، علامه مجلسی و فهم حدیث (مبانی و روش های فقه الحدیثی علامه مجلسی در بحارالانوار)‬ ‫، قم، بوستان کتاب، چاپ دوم، 1393ش.

قریشی کرین، سیدحسن، خدمات علامه مجلسی ، در مجله درسهایی از مکتب اسلام، سال 47، شماره 7، مهر 1386.

قزوینی، ابوالحسن، فواید الصفویه، تصحیح مریم میرحیدری، تهران، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، 1367ش.

قمی، عباس، الکنی والألقاب، تهران، مکتبه الصدر، 1368ش.

طارمی، حسن، علامه مجلسی، تهران، طرح نو، 1389ش.

سلطان محمدی، ابوالفضل، همکاری با حاکم جائر در نگاه علامه مجلسی ، در مجله حکومت اسلامی، قم، دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری، شماره 20، تابستان 1380ش.

کدیور، محسن، عقل و دین از نگاه محدث و حکیم ، در مجله کیهان اندیشه، شماره 44، مهر و آبان 1371ش.

کرمانشاهی، آقا احمد، مرآت الاحوال جهان نما، قم، انصاریان، 1373ش.

لکهارت، لارنس، انقراض سلسله صفویه، ترجمه اسماعیل دولتشاهی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، 1383ش.

مَتّی، رودلف (Matthee, Rudolph P)، زوال صفویه و سقوط اصفهان، ترجمه مانی صالحی علامه، تهران، نامک، 1394ش.

مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، مؤسسه الوفاء، 1403ق.

مدرس تبریزی، محمدعلی، ریحانه الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب، تهران، خیام، 1369ش.

نصیری، علی، علامه مجلسی و نقد دیدگاه های فلسفی ، در مجله علوم حدیث، شماره 26، زمستان 1381ش.


کلید واژه ها: مجلسی - علامه مجلسی - علامه - اسلام - زندگی - محمد - اسلامی - محمدباقر - شیخ الاسلامی - علوم اسلامی - مشهور - جهان اسلام - مشهورترین - زندگینامه - مقام - علوم - حدیث - محمدتقی - مخاطبان - یازدهم - ارجمند - اندیشه - بزرگان - اختصاص - اصفهان - معرفی - نزدیک - مختلف - معروف - علاقه

آخرین اخبار سرویس:
مدرس فیزیک و مشاور با تجربه و جوان

نگرانی مردم نسبت به کمبود تعرفه را رفع کنید

خانم آشنا به حسابداری و امور اداری

بهشتی شدن منوط به معرفت اهل بیت (ع) است

طرح 3 درخواست معاون حناچی از روحانی

صندوق رای برای بیماران کرونایی بدون علامت در بندرعباس

فعالیت 35 موکب شور انتخاباتی در استان فارس

آمادگی کامل خراسان جنوبی برای انتخابات فردا

حفظ و حراست از کار بزرگ شهدا حق الناس است

ماندگاری: یکی از واجباتی که قضا ندارد، انتخابات است

برگزاری 20 همایش تکریم و بزرگداشت امامزادگان در شهرهای مختلف مازندران

آراء ایرانیان مقیم در 133 کشور اخذ خواهد شد

آماده باش 344 نفر از نیروهای شرکت توزیع نیروی برق غرب مازندران

ابلاغیه انتخاباتی ستاد انتخابات کشور به استانداران و فرمانداران سراسر کشور

چرا انتخابات ریاست جمهوری 1400 در کانادا، سنگاپور و یمن برگزار نمی شود؟

دعوت نهاد های نخبگانی حوزه های علمیه به حضور پرشکوه در انتخابات

بازدید سرزده قالیباف از فاز 8 شهر پردیس

آمادگی کامل آذربایجان شرقی برای برگزاری انتخابات

پرونده شرکت «رشت الکتریک» با صدور کیفرخواست به دادگاه ارسال شد

حضور حداکثری در انتخابات پشتوانه دولت در راه عدالت است

لزوم تلاش دولت و شهرداری برای رفع مشکلات زیرساختی پردیس

دعوت ناجا از مردم برای مشارکت حداکثری در انتخابات

دلیل رد صلاحیت لاریجانی و احمدی نژاد از زبان کدخدایی

محافظان صندوق های اخذ رأی در سطح بالای آمادگی هستند

افتتاح طرح «والعصر هراستادیک ستاد» برای مشارکت حداکثری مردم اصفهان در انتخابات

ابلاغیه انتخاباتی ستاد انتخابات کشور به استانداران و فرمانداران سراسر کشور

(تصاویر) آماده سازی صندوق های اخذ رای

بازدید سرزده قالیباف از فاز 8 شهر پردیس

برای شهری بهتر باید صبور بود و رأی داد

رأی ندادن باعث تضعیف جمهوریت می شود

شورای نگهبان: اعلام دلایل رد صلاحیت به 4 کاندیدا

انصراف جلیلی و زاکانی از صحنه انتخابات؛ قاضی زاده می ماند/ رهبر انقلاب: راه حل مشکلات حضور پای صندوق رای است

بانوان و رأی اولی ها، سهم بزرگی در سرنوشت کشور دارند

خبر خوب از نماد صنعت کهگیلویه و بویراحمد/ راه اندازی کارخانه قند توسط ستاد اجرایی حضرت امام(ره)

شرکت 104 فعال رسانه ای در پویش دعوت مردم به انتخابات

پیش بینی 3521 شعبه اخذ رای در آذربایجان شرقی با 3 میلیون واجد شرایط/ اختصاص 6 شعبه برای کرونایی ها

پاکسازی شهر از تبلیغات پس از پایان ساعت رسمی انتخابات

آمادگی کامل مخابرات قزوین برای برگزاری الکترونیکی انتخابات

حاکمیت باید ایجاد فرصت مشارکت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی را راهبرد اصلی خود بداند

کشور به غیرتمندی مسؤولان نیاز دارد/ یک دل و یکصدا 28 خرداد را به یادماندنی می کنیم

برگزاری انتخابات ریاست جمهوری ایران در 5 قاره

ثبت برند، ثبت شرکت

دعوت به مشارکت گسترده مردم در انتخابات

2 ایستگاه مترو با دستور رییس جمهور افتتاح شد

150 هزار نفر واجد شرایط رأی دادن در تربت حیدریه هستند

سند تحول قضایی مبنای برنامه های بزرگداشت هفته قوه قضاییه است

روحانی:مردم امشب را شب قدر خود قرار دهند

رییس جمهور طرح های ملی حوزه بهداشت و درمان را افتتاح کرد

مشارکت حداکثری؛شاخصی برای تبیین سرمایه اجتماعی گرانسنگ نظام جمهوری اسلامی است

استخدام مدیر اداری مسلط به امور اداری و منابع انسانی در کرمانشاه

پایتخت مقاومت آماده برای انتخاباتی در تراز دیار شهید سلیمانی

نماز جمعه فردا در همه شهرهای استان گیلان اقامه می شود

دولت آینده در رأس برنامه های خود به مسائل اقشارضعیف و محروم جامع رسیدگی کند

راهبرد اصلی حاکمیت باید ایجاد فرصت مشارکت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی باشد

دعوت خانه مطبوعات قزوین از مردم استان برای حضور در انتخابات

شرکت 104 رسانه ای در پویش دعوت مردم به انتخابات

تاریخ انگاره شیعی زیارت بر پایه بازسازی کتاب المزار اشعری در 314 صفحه

اقتدار و عزت ایران اسلامی متکی بر انتخاب مردم است

پوشش رسانه ای انتخابات 1400 در سمنان

نقش ظریف در دولت آینده؛ وزیر یا معاون اول رییس جمهور؟

شرکت در انتخابات دفاع از استقلال و تمامیت ارضی کشور است

همدان : 12 هزار پلیس در خدمت تامین امنیت انتخابات

​انقلاب در سلامت؛ از افتخارات دولت

مسابقه طراحی عکس نوشته و استوری انتخابات 1400

حضور پرشور مردم در انتخابات پایه های عزت و استقلال ایران را محکم تر می کند

از آمادگی ایرانی ها برای شرکت در انتخابات تا نشست بی نتیجه بایدن و پوتین

بانوان از نقش سیاسی خود غافل نشوند

ویدئوی جلسه بررسی صلاحیت مرحوم هاشمی رفسنجانی منتشر می شود

بیانیه رییس سازمان بسیج سازندگی سمنان برای حضور حداکثری در انتخابات

قدردانی نمایندگان مجلس از جلیلی و زاکانی

روحانی: مردم با مشارکت در انتخابات برگ زرینی در تاریخ کشور ثبت کنند

دلیل رد صلاحیت لاریجانی و احمدی نژاد از زبان سخنگوی شورای نگهبان

برداشته شدن محدودیت تردد شبانه در پنج شنبه و جمعه هفته جاری

رهبر انقلاب چه ساعتی رای خواهند داد؟

استخدام پشتیبان پایانه های فروشگاهی در یاس ارغوانی در هرمزگان

حضور در انتخابات مقابله با القای ناامیدی دشمن است

بصیرت سلاح جبهه حق است

دستگاه های اجرایی لرستان تمامی امکانات را در اختیار انتخابات قرار دهند

غرفه شرکت اسپات، موفق به کسب تندیس غرفه برتر از همایش چهره های ماندگار صنعت خرده فروشی شد

خروجی سند تحول قضایی در یکی از مراکز قوه قضاییه

ویدئو چک جلسه بررسی صلاحیت هاشمی رفسنجانی در سال 92 در شورای نگهبان (فیلم)

ستاد نماز جمعه شهرکرد بیانیه انتخاباتی صادر کرد

دعوت آیت الله حسینی زنجانی برای شرکت در انتخابات

تعیین شعبه ویژه رسیدگی به جرائم حوزه آب و برق در ابهر

با حضور شکوهمند در انتخابات، مانع تحقق آرزوی دشمنان شویم

«سلام به آینده » را جمعه ببینید

نقش ظریف در دولت همتی؛ وزیر یا معاون اول رییس جمهور؟

120دقیقه برای ایران وقت بگذار / تو چراغ خود برافروز

هشدار درباره پیامدهای کاهش نرخ تولد در کشور

نظر ابطحی درباره میزان مشارکت در انتخابات /از ابتدا معلوم بود سعید جلیلی انصراف می دهد

تمهیداتی برای سلامت مردم در روز انتخابات اندیشیده شده است/ پاسخ نامه رییس جمهور را بزودی می دهیم

تکذیب حمایت محمدرضا خاتمی از یک کاندیدا در انتخابات

حق نقد را با عدم مشارکت در انتخابات از خود نگیریم

ابلاغیه ستاد انتخابات کشور در پی توصیه ها مهم رهبر انقلاب

ورود 2 میلیون دوز واکسن کرونا به کشور

کانون های دانش آموختگان، طلاب فارغ التحصیل را به جامعه وصل کنند

حضور پنج هزار نفر رای اولی در قائم شهر

نتایج آخرین نظرسنجی در 48 ساعت مانده به انتخابات

فیلم| حلالیت طلبیدن کارگران هپکو از آیت الله رییسی/ حلال کنید که به شما رای ندادیم

دستور ستاد انتخابات کشور به استانداران و فرمانداران درباره تعرفه های انتخاباتی

از زندگی علامه مجلسی چه می دانید؟/مقام شیخ الاسلامی چه بود و او چگونه به این مقام رسید؟/مخالفت او با فلسفه از چه نشات می گرفت؟

از زندگی علامه مجلسی چه می دانید؟/مقام شیخ الاسلامی چه بود و او چگونه به این مقام رسید؟/مخالفت او با فلسفه از چه نشات می گرفت؟