مطالب مرتبط:
تولیدات فرهنگی، غذای روح و زمینه ساز تقویت معنویت در جامعه است
تولیدات فرهنگی، غذای روح و زمینه ساز تقویت معنویت در جامعه است
مشارکت طلبه های21 ملیت در فعالیت تبلیغی جامعه المصطفی خراسان
رسانه ها در جامعه امیدآفرینی کنند
گفتمان قرآنی «تأثیر کرونا بر نظام ارتباطات جامعه» برگزار می شود
-6 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 2 اردیبهشت 1400 ساعت 23:352021-04-22سياسي

وجه ممیز جامعه شیعی معنویت است


حجت الاسلام والمسلمین حمیدرضا شریعتمداری به وجه ممیزه جامعه شیعی اشاره و بیان کرد: جامعه شیعی متمایز و متمیز عبارت از یک جامعه اخلاقی معنوی است که به نماز و روزه اش اهمیت می دهد و شعائر هم برایش مهم است، - اما ثقل نگاهش آموزه و شعائر نیست و همچنین اگر قرار باشد بگوییم ائمه(ع) به دنبال ایجاد جامعه شیعی بودند، معلوم نیست لزوماً جامعه شیعی مذهبی و مذهب گرا به معنایی که مورد نظر ما است مدنظر آنها بوده باشد.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایکنا، حجت الاسلام والمسلمین، حمیدرضا شریعتمداری، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب، شب گذشته، 1 اردیبهشت، در نشست دین و چالش های اخلاقی جامعه امروز که به همت انجمن اندیشه و قلم برگزار شد، به طرح بحث در زمینه از تشیع شعائری تا تشیع سلوکی و آموزه ای پرداخت که در ادامه متن آن را می خوانید؛ عنوان فرعی موضوع، بحث تشیع اخلاقی، بنابر خطبه متقین است.

در اینکه اخلاق مورد تاکید ادیان الهی و از جمله اسلام است تردیدی وجود ندارد و تشیع هم به عنوان قرائتی ناب از اسلام حتما تاکید ویژه ای بر اخلاق دارد، اما آنچه من امشب و فردا شب مایل هستم به بحث بگذارم، قرائتی از اخلاق شیعی و یا به تعبیر دقیق تر، تقریری از تشیع اخلاقی است.

در تحقق عینی تشیع ما با سه نوع تشیع رو به رو هستیم؛ تشیع شعائری که تاکید و تمرکز آن بر شعائر شیعی است، تشیع آموزه ای که تاکید و تمرکز آن بر آموزه ای شیعی است و نهایتاً تشیع سلوکی، اخلاقی و یا عملی که تمرکز آن بر عمل است و وقتی از عمل سخن می گوییم، اعم از عمل مناسکی، فقهی و شرعی و عمل اخلاقی و عمل معنوی است که از آن به سیر و سلوک تعبیر می کنیم.

جامع گونه های مختلفی از التزام عملی به عنوان یک شیعه و شیعی را به تشیع سلوکی تعبیر می کنیم و مراد ما تشیعی است که تاکید آن بر التزامات عملی است.

به شعائر و آموزه ها توجه دارد، اما ثقل این نوع نگاه به تشیع عمل معنوی، عمل اخلاقی و عمل مناسکی و فقهی است.

هر کدام از این انواع سه گانه تشیع که بیان شد، ویژگی هایی دارد و هرکدام پیامدهای معرفتی و عملی هم خواهد داشت.

در این جلسه به مناسبت ماه مبارک رمضان که هم ماه قرآن صامت است و هم ماه قرآن ناطق، یعنی امیرالمومنین(ع)، تمرکز بحث را به خطبه متقین معطوف می کنم و تشیع اخلاقی را از منظر این خطبه مورد توجه قرار می دهم.

نسبت خطبه متقین با تشیع سلوکی چیست؟ سوالی که مطرح می شود این است که چرا از خطبه متقین بحث می کنیم و چرا خطبه متقین را با تشیع سلوکی مرتبط می کنیم.

خطبه متقین دو روایت و تقریر دارد؛ یک تقریر مشهور همان است که در نهج البلاغه به همت شریف رضی مطرح شده که این خطبه کاملا معطوف به اوصاف پرهیزکاران و پارسایان است.

اما این خطبه تقریر دیگری هم دارد که در برخی منابع ثبت و ضبط شده است.

در کتاب کنزالفوائد مرحوم ابوالفتح کراجکی که شاگرد شیخ مفید است و در طبقه سیدرضی قرار دارد، این خطبه به نحو دیگری تقریر شده که اگر به آن توجه کنیم، خطبه متقین در وصف شیعیان و منتسبان واقعی به تشیع است.

کراجکی در تحت عنوان، صفات اهل ایمان بحثی را مطرح می کند و می گوید در جایی که بحث آموزه ای و کلامی صورت می گیرد، باید به ویژگی های مومنان واقعی گریزی بزند؛ یعنی با کلام و تربیت کلامی نمی توانیم آن مومن مطلوب اسلام و اهل بیت(ع) و تشیع را تربیت کنیم.

آموزه های کلامی، پایه ای است که معنا و هویت می دهد و مرزبندی را مشخص می کند، اما آنچه در نهایت قرار است محقق شود، در جای دیگری است؛ لذا ایشان این باب را باز کرده که صفات اهل ایمان چیست و چند حدیث را مطرح کرده است.

در حدیث نخست به نقل از محاسن برقی از رسول خدا(ص) 10 خصلت را برای مومن ذکر کرده است.

در حدیث دوم از امام علی(ع) نقل می کند که حضرت از مخاطب خود می پرسند که آیا میدانی شیعه من چه کسانی هستند؟ آنگاه حضرت(ع) به وصف شیعیان شروع می کنند و خصوصیاتی را می گویند.

در حدیث سوم روایتی است که محمد بن علی ابن طالب رازی با واسطه هایی از ابوحمزه ثمالی نقل می کند و سپس از نوف البکالی نقل می کند.

نوف می گوید نیازی پیدا کردم و از چند تن از دوستانم خواهش کردم که راهی منزل امام علی(ع) شویم و این مسئله را مطرح کنیم.

خدمت امام علی(ع) رفتیم و دیدیم که ایشان راهی مسجد هستند.

با ایشان همراه شدیم و در مسیر با جمع و گروهی رو به رو شدیم که در حال خوش وبش و لطیفه گویی بودند.

حضرت(ع) پرسیدند اینها چه کسانی هستند؟ پاسخ دادند اینها گروهی از شیعیان شما هستند.

بعد که لحظه ای درنگ می کنند حضرت(ع) می فرمایند چرا من در شما آن شاخصه های شیعیان خود را نمی بینم؟ این جماعت وقتی این حرف را شنیدند، شرمنده شدند و نوف می گوید جندب و ربیع که همراه بودند رو به امام(ع) کردند و گفتند وصف شیعیان شما چیست؟ امام علی(ع) به صورت سنگین برخورد کردند و خیلی همراهی نکردند و گفتند شما تقوا داشته باشید و کار خیر کنید.

اما همام بن عباده که اهل عبادت و جد و جهد در عبادت بوده، امام(ع) را قسم می دهد که ایشان اوصاف شیعیان واقعی را بیان کنند.

پس از این سوگند، حضرت(ع) می گویند به شما خبر می دهم.

حضرت(ع) وارد مسجد شد و نماز خواند.

پس از حمد و ثنای خدا، خطبه متقین را شروع کردند و پس از مقدمه ای فرمودند ای کسی که در مورد شیعه اهل بیت(ع) پرسیدی، من برای تو شیعه را معرفی می کنم.

خطبه متقین خطبه شیعه شناسی است در این نقل، شش بار نام شیعه آمده است؛ لذا خطبه متقین می شود خطبه شیعه شناسی.

یک وقت شما خطبه متقین را می خوانید و می گویید امام(ع) یک شاخصه های سخت و دیریابی را معطوف به انسان کامل مطرح کرده است، اما یکبار دیگر متوجه می شوید که امام(ع) طراز تشیع را مطرح می کند و نشان می دهد که آن شیعه واقعی که ایشان و فرزندانش برای آن تشیع زحمت کشیده اند، این است.

البته که شعائر هم اهمیت دارد و شعائر اسلامی مانند حج و شعائر شیعی مانند عزاداری ها اهمیت دارند، آموزه های خاص اسلامی و یا آموزه های خاص تر شیعی هم اهمیت دارند و باید پایه های اعتقادی ما نیز در تشیع ما نمود داشته باشد، تا تشیع عملی عمق لازم را داشته باشد.

اما تشیع اصلی که حضرات معصومین(ع) دنبال آن بودند این تشیعی است که در خطبه متقین بازتاب یافته است و مستندش ده ها حدیث است.

ده ها حدیث است که در آن، کلمه شیعه به کار رفته و وقتی صفات شیعه را جست و جو می کنید اینها جنبه معنوی و سلوکی دارند و از آموزه های خاص شیعی در این صفات، یا اثری نیست و یا اثر کمی وجود دارد.

وقتی وارد این نوع تشیع می شویم نه اینکه آموزه ها رنگ ببازند، اما کمرنگ می شوند و مرزبندی های مذهبی کمرنگ می شوند.

وقتی نگاه شعائری داریم، شعائر در نگاه ما غلظتی پیدا می کند که التزامات عملی را تحت تاثیر قرار می دهد و وقتی سراغ تشیع آموزه ای می آییم این آموزه ها تا حدی بزرگ می شوند که اگر با یک کسی رو به رو شوید که از مذهب شما نیست، اما به اخلاق متخلق است، می گویید فاقد طراز مطلوب است، اما در این روایاتی که طراز شیعی را مطرح می کنند، می بینیم در اینجا خیلی اثری از آموزه های خاص شیعی نیست.

البته محبت اهل بیت(ع) مطرح است اما دیگر اینکه حتما طرف به امامت به عنوان منصب الهی و .

نگاه شود توجهی نشده است، در حالی که ما اینها را قبول داریم اما در تشیع سوم این نگاه ها کمرنگ می شویم.

شیعه چه کسی است؟ وقتی وارد تشیع از نوع سوم می شویم، این مرزبندی ها را پشت سر می گذاریم و خلاصه اش می شود روایت امام باقر(ع) که فرمودند شیعه ما کسی است که فرمانبردار خدا است و کسی که فرمان الهی را عصیان می کند، دشمن ما است و این می شود طراز شیعه و اگر به خطبه متقین از این منظر نگاه شود، بیش از یکصد خصلت را برای یک شیعی بیان کرده و همه اینها مواردی است که در آن شیعه یا سنی باشید، مطرح نیست و در خیلی از این خصیصه ها حتی اینکه ظاهرا منتسب به اسلام اسمی و یا اسلام در معنا باشد، خیلی مطرح نباشد و حتی ممکن است این ویژگی ها را در کسانی که نگاه توحیدی دارند، اما به اسلام منتسب نیستند نیز پیدا کنیم.

اگر قرار باشد بگوییم ائمه(ع) به دنبال ایجاد جامعه شیعی بودند، معلوم نیست لزوماً جامعه شیعی مذهبی و مذهب گرا به معنایی که مورد نظر ما است مدنظر آنها بوده باشد.

اینکه برخی تصور می کنند گویا ائمه(ع)، امامان ما شیعیان هستند و تعبیر و تصویری که از اسلام و تشیع ارائه می کنند فقط محدود به جمع محدود ما می شود، به نظر نمی رسد درست باشد.

تصوری که اینها دارند با امام زمانی که می خواهد یک شخصیت جهانی باشد و جهان را تحت تاثیر خود قرار دهد نمی سازد.

جامعه شیعی متمایز و متمیز عبارت از یک جامعه اخلاقی معنوی است که به نماز و روزه اش اهمیت می دهد و شعائر هم برایش مهم است، اما ثقل نگاهش آموزه و شعائر نیست.

گزارش از مرتضی اوحدی انتهای پیام
کلید واژه ها: جامعه - حجت الاسلام - شیعی - شریعتمداری - اخلاق - عضو هیئت علمی دانشگاه - حمیدرضا - تشیع - ادیان - معنوی - خطبه متقین - هیئت علمی - مورد - ممیز - مذهب - دانشگاه - معنویت - برگزار - اندیشه - پرداخت - مذهبی - گزارش - اهمیت - بنابر - انجمن - اشاره - ادامه - امروز - روزه - قرار

آخرین اخبار سرویس:
دیدار صمیمی شهردار منطقه 2 با اساتید روابط عمومی

اجرای 22 هزار برنامه در گلزار های شهدا

جلسه کمیسیون های تخصصی مجلس

استخدام کارشناس اداری و منابع انسانی از البرز جهت کار در صفادشت

تجمع مردم تهران در حمایت از فلسطین؛ فردا ساعت 17

تصمیم گیری درست نیازمند چشمان باز است/ شفافیت اصلی مهم در انتخابات

آبشیرین کن بوشهر در مسیر وعده/ احداث بعد از تابستان!

جزییات واکسیناسیون خبرنگاران اعلام شد

سازمان شیلات: هجمه علیه تیلاپیا باعت بروز وقفه در کار سرمایه گذاران پرورش تیلاپیا و زیان آنها شده است!

برگزاری نخستین همایش ملی معماری و شهرسازی اردبیل

بحران مخاطب بزرگترین چالش موزه ها در جهان

ویدئو / غسل تعمید کودکان مندایی در رودخانه کارون

روحانی: ادامه حمایت از کشاورزان سیاست قطعی دولت است

اتابک: رسانه ها در انتشار اخبار انتخاباتی خطوط قرمز را مدنظر داشته باشند

استخدام کارشناس اداری و منابع انسانی از تهران جهت کار در صفادشت

عملیات بیت المقدس؛ نماد تعهد ملت ایران نسبت به انقلاب اسلامی

معاون سیما: روابط عمومی نقش مکمل برنامه سازان را ایفا کند

مشارکت یک درصد سهامداران عدالت در انتخابات

اخذ نوبت الکترونیکی 56هزار شهروند قزوینی

عباسی: کاندیداهای دولتی حرفی برای گفتن ندارند/ ارتباطات کشور را به دیپلماسی سیاسی محدود کردیم

استخدام کارشناس اداری و منابع انسانی از تهران و البرز جهت کار در صفادشت

توسعه 500 هکتاری پارک فناوری پردیس

رصد هواپیما های رادارگریز؛ توانمندی پدافند هوایی کشور

جنس تقلبی!

اسحاق جهانگیری کیست؟

راشد یزدی: حق الناس گناهی است که با توبه بخشیده نمی شود

برگزاری نشست مشترک نمایندگان شورای وحدت و شورای ائتلاف/ رایزنی برای لیست واحد شورای شهر ادامه دارد

چرا تلاش لاریجانی برای مرزبندی با دولت روحانی بی فایده است؟

دعوت رسمی عراق از ایران برای نجات «طاق کسری»

استخدام باغبان و خدمات

دعوت به همکاری شرکت پخش پدیده پایدار

ظریف با رییس مجلس نمایندگان ایتالیا دیدار کرد

گلایه یک حقوقدان اصلاح طلب از کاندیداتوری ابراهیم رییسی

استخدام مشاور املاک مبتدی و حرفه ای

اولویت دانستن اهداف جناحی نسبت به مصالح نظام، خلاف شرع است

فارغ التحصیلی بیش از 2000 دانشجو از پردیس بین المللی ارس

تاریک روشن انتخابات دومین دوره ریاست جمهوری در »مجری«

خانم مدیرعامل عضو رییس هیئت مدیره غیر موظف +مزایا

امهال اقساط دریافت کنندگان تسهیلات ارزی و ریالی آسیب دیده از کرونا و تحریم ها

دعوت رسمی عراق از ایران برای نجات «طاق کسری»

لیلا حاتمی مشغول تماشای منظره چشم نواز پیش رو /عکس

آغاز مرحله مقدماتی مسابقات قرآن نهاجا

هرگونه تجمع تبلیغاتی توسط داوطلبان انتخابات ممنوع است

نمکی: هیچ جای دنیا، رهبری به فرزانگی ما ندارد/ دنیا پدیده ای مانند طرح شهید سلیمانی ندارد

فاز اول سامانه جامع فرهنگی دانشجویی بصورت آزمایشی راه اندازی شد

فرصت 7 روزه توزیع تخم نوغان در گیلان

تجمع تبلیغاتی توسط داوطلبان انتخابات ممنوع است

ببینید | نجات قهرمانانه آهو از دست شغال ها توسط اسب آبی

بهبود وضعیت زیرساخت های عمرانی و جاده ای یکی از اولویت های سازمان برای رسیدن به توسعه پایدار است

جنتی: مردم بدانند بار سنگینی بر دوش داریم

گشایش باب عالی کاخ گلستان پس از نیم قرن/ دکتر مونسان: 500 پروژه آماده بهره برداری است

مدیران متخلف حوزه مسکن نقره داغ می شوند

آیت الله علم الهدی: فلسطین پیشانی مقابله با جریان استکبار جهانی است

بررسی صلاحیت ها از زبان آیت الله جنتی+ فیلم

واکنش عجیب ضرغامی به خبر کناره گیری اش

همسان سازی حقوق بازنشستگان دائمی می شود؟

کریمی: ردصلاحیت نکردیم، ردصلاحیت شدند/ امینی: ردصلاحیت اصلاح طلبان به دلیل فساد را می پذیریم

راه اندازی مرکز تجمعی واکسیناسیون در مصلی قم

آغاز عملیات اجرایی 270 هزار شغل جدید در سال جاری

آغاز به کار نخستین بانوی ملوان ایرانی در دریای خزر

تسلط بر مسلمانان جهان از اهداف صهیونیسم است

عباسی: افرادی که از دولت فعلی کاندید شدند حرفی برای گفتن ندارند/ ارتباطات کشور را به دیپلماسی سیاسی محدود کردیم

نقش راهبردی روابط عمومی در مأموریت خطیر زندان و زندانبانی

عملکرد سازمان زندان ها در بازدید از خانواده زندانیان در ماه رمضان

برگزاری همایش بین المللی «صنعت منظر» در دانشگاه محقق اردبیلی

ماجرای غم انگیز شورای امنیت و موضوع فلسطین

پشت صحنه ساخت آگهی تبلیغاتی ساعت (فیلم)

ارسال 5 پرونده برای ثبت در فهرست میراث جهان اسلام

جهانگیری نامزد پوششی لاریجانی در انتخابات 1400 است؟

هرگونه تجمع تبلیغاتی توسط داوطلبان انتخابات ممنوع است

فیلم کامل درس اخلاق حجت الاسلام والمسلمین غفاری

سیما باید برنامه های مناسب برای همه اقشار داشته باشد

دولت در جهت حمایت از فعالان اقتصادی و کارآفرینان همه تلاش خود را انجام خواهد داد

امثال احمدی نژاد رییس جمهور شوند، چیزی از جمهوری اسلامی باقی نمی ماند/ طرفدار رایزنی اصلاح طلبان با حاکمیت ام

یک نمایشگاه عکس متفاوت از هفته آینه در گالری شیرین

عفو و تخفیف مجازات 94 محکوم تعزیرات حکومتی با موافقت رهبری

دعوت رسمی عراق از ایران برای نجات «طاق کسری»

رسیدگی به مشکلات زندانیان تهران بزرگ با حضور دو نفر از دادیاران دیوان عالی کشور در پی دستور دادستان کل کشور

تدوین کتاب نقش مردم و رزمندگان رامسر در دفاع مقدس

خبر خوش نوبخت از همسان سازی حقوق بازنشستگان

«احسان قاضی زاده» عضو کمیسیون نظارت بر تبلیغات انتخابات شد

سلفی گری سید جمال متفاوت از سلفی گری وهابیت بود

در ایران با فوبیای فرزند آوری مواجه هستیم

دانشگاه ها باید از دل قراردادهای صنعتی مقاله تولید کنند

دیدار ظریف با رییس مجلس نمایندگان ایتالیا

رسیدگی به مشکلات زندانیان تهران بزرگ

آخرین اخبار سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری

زاکانی و جلیلی و رضایی به نفع رییسی کنار می کشند!

دوره آموزشی معارف مهدویت باهدف تربیت مدرس و مبلغ مهدویت(ویژه خواهران)

فناوری اطلاعات موتور محرک توسعه و تحولات بنیادی در جوامع است

وعده کاندیدای انتخابات 1400 برای منتفی شدن فیلترینگ /خرید بیت کوین اقتصاد کشور را قمارباز می کند /اینستاگرام فیلتر نمی شود

مجازات «مادر» بابک خرمدین از مجازات «پدر» سنگین تر نیست

هرگونه تجمع تبلیغاتی توسط داوطلبان انتخابات ممنوع است

احکام شرکت در انتخابات

حسین دهقان کیست؟

کاهش بخشنامه های سازمان تأمین اجتماعی با هدف خدمت رسانی مطلوب به بیمه شدگان

برگزاری هر گونه تجمع تبلیغاتی ممنوع است

کسب رتبه برتر بهزیستی استان اصفهان در شانزدهمین جشنواره روابط عمومی ها

گلایه یک حقوقدان اصلاح طلب از کاندیداتوری ابراهیم رییسی

کاهش نرخ باروری و رشد جمعیت /خطر چاله عمیق جمعیتی

وجه ممیز جامعه شیعی معنویت است

وجه ممیز جامعه شیعی معنویت است