مطالب مرتبط:
محمدعلی اسلامی ندوشن زنده است / درگذشت محمد علی اسلامی ندوشن توسط همسرش تکذیب شد
آخرین وضعیت جسمی محمدعلی اسلامی ندوشن
آخرین وضعیت استاد محمدعلی اسلامی ندوشن
آخرین وضعیت استاد «محمدعلی اسلامی ندوشن»
شایعه درگذشت محمد علی اسلامی ندوشن از کجا آمد؟
-5 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 15 اسفند 1399 ساعت 01:552021-03-04سياسي

اسلامی ندوشن؛ سلطان نثر پارسی


درباره شیوه نثر اسلامی ندوشن هیچ توضیحی حق مطلب را ادا نمی کند، جز تشبیه به سخن سعدی که سهل و ممتنع است.

یعنی آن قدر ساده که گمان می بری تو هم می توانی و ممتنع بدین سبب که وقتی خود بخواهی چنان بنویسی تازه دشواری های آن ساده نویسی را درمی یابی تا بدانی ساده نوشتن، - درباره شیوه نثر اسلامی ندوشن هیچ توضیحی حق مطلب را ادا نمی کند، جز تشبیه به سخن سعدی که سهل و ممتنع است.

یعنی آن قدر ساده که گمان می بری تو هم می توانی و ممتنع بدین سبب که وقتی خود بخواهی چنان بنویسی تازه دشواری های آن ساده نویسی را درمی یابی تا بدانی ساده نوشتن، دشوارترین کارهاست! به گزارش سایت قطره و به نقل ازایسنا، در یادداشتی در عصر ایران به قلم مهرداد خدیر آمده است: حال که خوشبختانه خبر درگذشت دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن - نویسنده، فردوسی پژوه، حقوق دان و سخن شناس برجسته ایرانی - تکذیب شده .

نیکوترین فرصت فراهم است تا از او بنویسیم که بی هیچ اغراق و گزافه گویی توصیف سلطان نثر پارسی او را می سِزَد و می برازَد.

سال ها پیش که دوستی از من خواست دو الگوی درست و پاکیزه نویسی را معرفی کنم، بی هیچ درنگ و تردیدی گفتم نخست و بی گمان گلستان سعدی که جدای محتوا و حکایت ها - که به هر حال به عصر پیشامدرن تعلق دارد - به لحاظ نثر و شیوه نوشتن، پارسی معیار است و اگر به جای دروس متفرقه در سال های تحصیل، بچه های ما بارها و بارها گلستان سعدی را می خواندند، چنان ملکه ذهن شان می شد که به امروزی نمی رسیدیم که از عهده نوشتن یک متن ساده یا دو خط پاکیزه و شسته و رُفته برنیایند ولو اکنون این کاستی، پشت الزامات و نوآوری های فضای مجازی پنهان شده باشد.

پس از سعدی و در روزگار ما باز بی هیچ تردید و گمان، آثار اسلامی ندوشن و از میان همه آنها، کتاب روزها و باز از جمع 4 جلد آن، نخستین مجلد بهترین الگوست.

خوشبختانه در این فقره تدوین کنندگان کتب درسی، سلیقه به خرج داده اند و بخش هایی از جلد نخست روزها - روایت کودکی استاد در ندوشن با زیباترین توصیفات - به کتاب های درسی راه یافته و یکی از درخشان ترین نمونه های نثر معاصر و بلکه تاریخ نثر، پیش چشم فرزندان ماست.

اسلامی ندوشن، درست و پاکیزه می نویسد؛ بی آن که به وادی سره نویسی - حذف کامل تمام واژگان عربی ولو فارسی شده ها - بیفتد و این سخن خود اوست که این احساس خشنودی را نمی توانم پنهان دارم که طی این نیم قرن کسی بوده ام که بیش از هر کس دیگر دو کلمه ایران و فرهنگ بر قلم او رفته است.

این را هنگامی بیشتر درمی یابیم که بدانیم دکتری حقوق بین الملل از دانشکده حقوق پاریس گرفته بود و در بازگشت، قاضی دادگستری شد اما عمر و زندگی خود را یک سر وقف زبان و ادب پارسی و ایران کرد.

دعوت او به دانشگاه تهران البته از موقع شناسی و خدمات پرفسور فضل الله رضا در دوران کوتاه و بسیار پربار ریاست او بود که مروارید صید می کرد و اسیر مدرک مرتبط نبود و اگر حمایت او نبود چه بسا امکان تدریس اسلامی ندوشن در عالی ترین سطح ادبیات دانشگاه با آن همه مدعی فراهم نمی شد؛ چرا که دانش آموخته حقوق و قاضی بود و هنوز به عنوان چهره ای آکادمیک شناخته نمی شد.

اسلامی ندوشن در روزگاری به نثر شسته و رفته و بی تکلف روی آورد که پاره ای گمان می داشتند هر چه پیچیده تر و مبهم تر بنویسند یا از واژگان زبان های دیگر وام بگیرند سخن آنان فاضلانه تر در نظر می آید و برخی هم البته از آن سوی بام می افتادند و می پنداشتند می توانند زبان پارسی را از هر چه کلمه عربی است، بپیرایند.

(در این تعبیر اخیر البته هرگز دکتر کزازی گرامی را مراد ندارم که خود پیش تر درباره او نوشته ام با توصیف فردوسی؛ بی ردا و دستار "؛ چرا که داستان او جداست چون قابلیت زبان و زایش آن را به نمایش می گذارد.

) درباره شیوه نثر اسلامی ندوشن هیچ توضیحی حق مطلب را ادا نمی کند، جز تشبیه به سخن سعدی که سهل و ممتنع است.

یعنی آن قدر ساده که گمان می بری تو هم می توانی و ممتنع بدین سبب که وقتی خود بخواهی چنان بنویسی تازه دشواری های آن ساده نویسی را درمی یابی تا بدانی ساده نوشتن، دشوارترین کارهاست! بهترین نمونه چنان که گفته شد کتاب روزها است و اگر نخوانده اید، همین حالا سراغ آن را بگیرید.

نمی گویم تمام 4 جلد را بخوانید.

کافی است یک جا را باز کنید و تنها از حیث نوع نگارش، صفحاتی را بخوانید و غرق لذت شوید.

خصوصا جلد اول که فقر مطلق در محل زندگی در کودکی را نیز با زیباترین کلمات و بی هیچ خشم و خشونت و تلخی وصف کرده است؛ جایی که نه از لقمه ای نان که از قطره ای آب، هم خبری نبوده است.

یا صفیر سیمرغ را که در سال های پیش از انقلاب و در بازگشت از سفری اروپایی نوشته و به دانمارک و خیابانی در کپنهاگ که می رسد ماجرای بازار لوازم و آدمیان تن کامه را به گونه ای روایت کرده که با معیارهای امروز ممیزی هم قابل چاپ است و نه ذره ای از حریم اخلاق فراتر رفته نه از وصف کم و کیف ماجرا بازمانده است! جدای نثر، که بهانه اصلی این نوشتار است، اسلامی ندوشن به جای درغلتیدن به دام ایدئولوژی ها و تنگ اندیشی ها همواره از ایران نوشته است.

اینها اکنون به نظر ساده می رسد اما باید به یاد آوریم که در سال های پیش از انقلاب و با تفوق گفتمان چپ، از ایران گفتن این تصور را پدید می آورد که گوینده با باستان گرایی پهلوی ها هم داستان است و به همین خاطر تا سال ها بعد از انقلاب نام کورش هم برای فرزندان انتخاب نمی شد تا آینده آنان در نظام جدید که ناسیونالیسم ایرانی را خوش نمی داشت، به مخاطره نیفتد.

پس از انقلاب هم از ایران گفتن و نوشتن، تلقی ملی گرایی ایجاد می کرد و در دهه نخست واژه ایران را کمتر می شنیدیم؛ تا جایی که در توصیف تیم ملی فوتبال ایران هم برخی گزارشگران از عبارت تیم ملی جمهوری اسلامی استفاده می کردند و از سال های سازندگی به این سو بود که دوباره نام ایران بر سر زبان ها افتاد.

تعجب می کنید! حق هم دارید و لابد می پرسید پس آن روزها سالار عقیلی چه می کرد و تلویزیون به جای ایران، فدای اشک و خنده تو چه پخش می کرد؟ صدای زیبای آقای گلزار را با آن نوع خاص ادا کردن حرف سین .

با این همه ایران دوستی و ایران نویسی اسلامی ندوشن از جنس نظریه ایرانشهر دکتر سیدجواد طباطبایی یعنی متضمن تلاش برای حل فرهنگ های متنوع در دل یک مفهوم بزرگ تر نبوده است و از این نظر نه تنها با ناسیونالیسم و باستان گرایی افراطی که با ایرانشهر هم متفاوت است چون از انکار یا تحقیر یا انحلال فرهنگ ها در آن نشانی نیست.

اسلامی ندوشن، استاد ممتاز دانشگاه و دانش آموخته حقوق در عالی ترین سطوح بود و اگر می خواست می توانست به جایگاهی مانند دکتر پرویز ناتل خانلری هم دست یابد اما با دستگاه استبداد و سانسور درنیامیخت و اگرچه اهل سیاست به مفهوم فنی کلمه نبود اما علاقه خود به دکتر محمد مصدق را - که امروز سالروز درگذشت اوست - پنهان نمی کرد.

او که در سال های آغازین دهه 30 خورشیدی و هم زمان با جنبش ملی شدن صنعت نفت برای تحصیل در فرانسه به سر می بُرد، در جلد سوم روزها می نویسد: در ماجرای مصدق گناه، متوجه سردمداران بود: چه کوفی صفتانِ دنیادار، چه گرایندگان ضعیف النفس، چه کهنه حریفانی که نفْسِ روی آوری به کشور و مردم را عبث و بدعاقبت می دانستند.

مصدق، نماینده آرزوی فروخوردهٔ مردم قرار گرفت که می خواستند کمر راست کنند.

می خواستند از زیر بار تحقیر بیرون آیند.

ایرانی، مردِ نقطه اوج است.

سال ها تحمل می کند و چون فشار به نقطه نهایی رسید، وارد عمل می شود.

چون در نهضت مصدق، اصالت بود، مردم به حرکت آمدند.

چندی ایرانی احساس غرور کرد، زیرا امید داشت یوغِ کهنه کارترین نیروی استعماری را به دور افکنده است.

وی تصویر ایران را در خارج تغییر داده بود.

ایران، دیگر آن ایرانِ رنگ و رو رفته نبود که در اروپا و آمریکا با ایراک (iraq) اشتباه بگیرند.

پیش از آن عراق از ایران معروف تر بود؛ شاید برای آن که ایران نام جدیدی بود و کلمه پرس (perse) هم طنین خیلی کهنی داشت که به دورهٔ هخامنشی سر می زد.

ایران در عصر جدید، کشوری بود که به گربه و قالی شناخته می شد.

اکنون دیگر روزنامه ها از ایران می نوشتند و رادیوها از آن حرف می زدند.

دانشجویان ایرانی مقیم خارج نوعی احساس سربلندی داشتند، البته به غیر از توده ای ها و سلطنت طلبان که چوب لای چرخ می گذاشتند.

نظری که دانشجویان چپ ایرانی داشتند، از روزنامه اومانیته گرفته می شد، و گوشِ اومانیته هم به مسکو بود.

خوشا که اسلامی ندوشن چنان درست و پاکیزه زیسته که اگر بپرسند چگونه می توان زیست می توان او را مثال آورد.

چگونه می توان اندیشید؟ چون او.

چگونه بنویسیم؟ چون او.

اینها همه البته به لطف همراهی و وفاداری بانویی فراچنگ آمده که شخصیت فرهنگی خود او تحت الشعاع همسری دکتر اسلامی ندوشن قرار گرفته است: خانم دکتر شیرین بیانی.

خوشبختانه همین دو ماه پیش و در شامگاه 21 دی 1399 یکی از شب های بخارا (که به همت سترگ علی دهباشی عزیز که این روزها گرفتار کروناست برپا می شد) به خانم بیانی اختصاص یافت تا او را فارغ از همسری اسلامی ندوشن نیز بشناسیم.

نکته پایانی هم این که هفته پیش با دوست نازنین و تاریخ پژوه - دکتر رضا شاه ملکی - قرار دیداری در خیابان وصال داشتم و چون به کافه ققنوس رسیدم و تماس گرفتم و پرسیدم شما کجا هستید؟ پاسخ داد: درست کنار سردیس (مجسمه) اسلامی ندوشن در سر خیابانی که به نام اوست.

یادم آمد که شورای شهر تهران همین تازگی همت کرده و نام خیابان فرعی شاهد در خیابان وصال را به اسلامی ندوشن تغییر داده اگر چه سهم او و حق او بسا بیش از یک خیابان فرعی است اما همین که در حیات او اتفاق افتاد و همراه با نصب سردیس، کار درخوری بود وگرنه ماندگاری نام او بسته به این نیست که بر تارک خیابانی نشسته باشد یا نه؛ چرا که نام او که برگرفته از روستای ندوشنِ میبدِ یزد است از جغرافیای ایران فراتر رفته و گستره ایران فرهنگی را درنوردیده است.

انتهای پیام
کلید واژه ها: اسلامی - ندوشن - ساده نویسی - مهرداد خدیر - ایران - شیوه - سعدی - مطلب - گمان - چنان - حقوق دان - محمدعلی - فردوسی - ایرانی - درگذشت - گزارش - سلطان - تکذیب - پارسی - فرصت - حقوق - دکتر

آخرین اخبار سرویس:
نیروی ساده فضای سبز

استخدام سرپرست پذیرش تحصیلی، کارشناس سئو، کارشناس شبکه های اجتماعی و منشی

استخدام کارشناس it با حقوق، مزایا و بیمه در تهران

استخدام کمک حسابدار آقا در شرکت نگین انرژی منجی در تهران

استخدام کارشناس عمران و انباردار آقا با مزایا در مازندران

حجت الاسلام آقامیری: نقطه قوت نظام اسلامی مردم هستند/ مدیر جوان را نباید به فرزندان مسئولان محدود کنیم

استخدام مهندس معماری در شرکت آرمان طرح ماه اندیش در تهران

استایل 1400 برای همه؛ دیجی استایل حامی کمپین «چوب لباسی» موسسه خیریه وحدت

استخدام نیرو

اصلاح طلبان پشت محسن هاشمی می روند یا ظریف یا جهانگیری؟

استخدام حسابدار و کارشناس منابع انسانی در شرکت ایده پرداز ژوبین در تهران

همکاری بنیاد علوی با طلاب دیشموک در راستای فعالیت های فرهنگی

امام محله ای که بیکاری و اعتیاد را از مسکن مهر قزوین فراری داد+تصاویر

کرونا و مرخصی های اجباری بدون حقوق!

احتمال لغو المپیک توکیو در صورت تشدید شیوع کرونا

حرکت کرونا از آژیر قرمز به وضعیت سیاه

اول باید تحریم ها برداشته شود

همه چیز درباره یک «رعیت» که ارباب شد!

سردار قاآنی: همه شاهد پشتیبانی ارتش از محور مقاومت بوده اند

93 درصد داوطلبان شورای اسلامی شهرهای کردستان در هیات اجرایی تایید شد

حقوق دهیاران در سال 1400 چقدر شد؟ | دلیل تفاوت در دریافتی دهیاران

عکسی که یک خر خرابش کرد +عکس

قرآن، شاه کلید گشوده شدن درهای رحمت الهی است

وزیر بهداشت: اجازه دهیم مردم با رعایت دستورالعمل ها، در مراسم شب های قدر شرکت کنند

شهردار دلیجان برکنار شد

سال 2021 چه کت و شلوار مردانه ای باید پوشید؟

امشب؛ پخش مستند «لشکر زینبی» از رسانه ملی

معاون حوزه علمیه: نظام اسلامی، بزرگترین نعمت خدا به بشر امروز است

انتقاد محسن رضایی از اظهارات روحانی در مورد مذاکره و تحریم ها

رسیدگی به 414 مورد تخلف شرکت های حمل و نقل در زنجان

نماینده ولی فقیه در خراسان جنوبی درگذشت مادر شهید ناصری را تسلیت گفت

توسعه همکاری هلال احمر و پارک های فناوری برای انجام غربالگری های دقیق تر کووید-19

تسلیت سیدمحمد خاتمی به سیدحسن خمینی

دژپسند به مجلس فراخوانده شد

ورود 400 هزار دوز واکسن کرونای سینوفارم به کشور

خیابانی سرپرست معاونت حمل و نقل و امور زیربنایی شهرداری رشت شد

همایش ملی نظریه انسان 250 ساله در شیراز برگزار می شود

«اینترنت ملی» یکی از بایسته های تحقق مدیریت فضای مجازی است

پیام تبریک سردار قاآنی به مناسبت روز ارتش جمهوری اسلامی

به کارگیری نرده های جمع آوری شده خیابان امام در نقاط پر مخاطره رشت

استخدام حسابدار در یک دفتر ساختمانی در قم

مراحل فهم واژه «صلاه» چیست؟

لایروبی تمام قنات های نیشابور

درج بودجه مطالعه و احداث فرودگاه نیشابور

دادستان عمومی و انقلاب استان کرمانشاه: به پرونده های تظاهر به روزه خواری در ملا عام رسیدگی فوری می شود

سخنگو و دبیر ستاد انتخابات استان کرمانشاه : 94درصد داوطلبان انتخابات شوراهای شهر در هبات های اجرایی تایید صلاحیت شدند

ثبت نام 192 داوطلب برای انتخابات شورای روستا در بخش کهریزک

معاون اول رییس جمهور از تلاشهای استاندار کرمانشاه تقدیر کرد

سمت و سوی مذاکرات وین در سایه غنی سازی 60 درصدی

سه خیر یزدی 132 میلیون تومان برای آزادی زندانیان کمک کردند

رضایتمندی شهروندان از استقرار ادارات و نهادها در بخش های شهرستان ری

ببینید | درد دل های دردناک مرحوم قاضی مرادی

همکاری پارک علم و فناوری شهید بهشتی با هلال احمر

دیدار عراقچی با وزیر امور خارجه اتریش

درون مایه برخی از کتب شهدا ضعیف است

استقبال از ماه مبارک رمضان با محوریت فضای مجازی در منطقه 20

مساجد رونق گذشته خود را باز یابد

تلاش و رشادت نیروی دریایی، پدیدآورنده اقتدار دریایی است

پیام تسلیتی برای بازیگر خاطره ساز سینما

سید محمد خاتمی به سید حسن خمینی پیام داد

فرمانده نیروی قدس سپاه روز ارتش را تبریک گفت

توزیع مواد اولیه 1.5 میلیون پرس غذای گرم میان نیازمندان خراسان رضوی

افزایش جمعیت تشویق می خواهد، نه اجبار

طرح احیاء و مرمت عمارت کاخ سردار امجد تالش دوباره بررسی می شود

معاون حوزه علمیه: نظام مقدس اسلامی، بزرگترین نعمت خدا به بشر امروز است

«برنامه همکاری های جامع ایران و چین»؛یک مرور تحلیلی

محدودیت های کرونایی قزوین یک هفته دیگر تمدید شد

اصلاح طلبان پشت محسن هاشمی می روند یا ظریف یا جهانگیری؟

نشست هم افزایی فرماندهان نیروی دریایی ارتش و سپاه برگزار شد

تسلیت ظریف به سید حسن خمینی

لغو نماز جمعه در 31پایگاه کرمان

مقتدایی: دشمنان پاسخ مناسب به حرکت تروریستی خود را در عرصه عمل دریافت خواهند کرد

لغو نماز جمعه در31 پایگاه کرمان

ترتیل جزء دوم قرآن کریم با صدای شهریار پرهیزکار+صوت

دعای روز دوم ماه رمضان+صوت

ضیافت افطار در حرمین شریفین

تسلیت سیدمحمد خاتمی به سیدحسن خمینی و برادرانش

4 اولویت اهواز در باقیمانده عمر شورای پنجم

برگزاری جلسات مطالبه گری از سوی مجمع هماهنگی نیروهای جبهه انقلاب قم

حرکت کرونا از آژیر قرمز به وضعیت سیاه

تندترین فلفل دنیا را قورت دهید!

اجرای 50 طرح محرومیت زدایی در پلدشت

سمت و سوی مذاکرات وین در سایه غنی سازی 60 درصدی

پیام تسلیتی برای بازیگر خاطره ساز سینما

امشب؛ روایتی دیده نشده از دیدار خانواده شهدای مدافع حرم با رهبر انقلاب + فیلم

استخدام نماینده علمی فروش (مِدرپ دارو) در شرکت مداوا گستران ارکید در مشهد

ویژه نامه انتخاباتی مرکز پژوهش های تبلیغی منتشر شد + دانلود رایگان

فریضه نماز جمعه فردا در اردبیل برپا نمی شود

آیا اسراییل تهدید است یا فرصت؟!

مسئولان نهاد دانشگاه ها در فضای مجازی حضور داشته باشند

پخش مستند «لشکر زینبی» از شبکه یک سیما

تنظیم اسناد نقل و انتقال خودرو در صلاحیت دفاتر اسناد رسمی

نماز جمعه این هفته تنها در 2 شهر خراسان شمالی برگزار می شود

حرکت کرونا از آژیر قرمز به وضعیت سیاه

فواید و فضایل دعای روز دوم ماه مبارک رمضان

بهره برداری از طرح های بزرگ پتروشیمی آغاز شد

آشنایی پژوهشگران با تحولات زن و خانواده پس از انقلاب اسلامی

استقبال از رمضان در سرزمین فراعنه  

دیدار عراقچی با وزیر امور خارجه اتریش

برنامه های ماه رمضان درشاهین شهر مجازی است/توزیع200بسته معیشتی

اسلامی ندوشن؛ سلطان نثر پارسی

اسلامی ندوشن؛ سلطان نثر پارسی