مطالب مرتبط:
موزه هنرهای معاصر تهران 9 بهمن بازگشایی می شود/اهدای 705 اثر ارزشمند از هنر معاصر ایران را به موزه
خبر خوش سخنگوی دولت | تغییر نگاه طرف های تجاری ایران در دوران بایدن
ببینید | تصاویری خیره کننده از پرواز بر فراز بام ایران
کرونا در ایران| طبق آمار رسمی، 79 فوت و شناسایی 6 هزار و 420 بیمار جدید در شبانه روز گذشته
آخرین آمار کرونا در ایران| فوت 79 نفر در 24 ساعت گذشته
-86 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 7 بهمن 1399 ساعت 19:052021-01-26سياسي

نگاهی به مفهوم قانون در ایران معاصر | محسن آزموده


- " در بحث های داغی که این روزها در میان روشنفکران دینی به واسطه دو گفتار عبدالکریم سروش در رابطه با دین و قدرت، مطرح شده، بسیار محسوس است.

قطعا فیرحی که ناباورانه، نیمه دوم آبان ماه بر اثر ابتلا به کرونا روی در نقاب خاک کشید، به واسطه آشنایی گسترده با اندیشه های سیاسی سنتی و جدید، در این مباحثه حرف های فراوانی برای گفتن داشت، به خصوص که با اندیشه های میشل فوکو و مباحثش پیرامون رابطه معرفت و قدرت آشنایی داشت.

گواه این ادعا نخستین کتاب مهم و تاثیرگذار فیرحی یعنی قدرت، دانش و مشروعیت در اسلام است.

فیرحی در واپسین کتابش، یعنی مفهوم قانون در ایران معاصر: تحولات پیشامشروطه ، آشنایی خود را با تاریخ تحولات اندیشه ها نشان می دهد.

مساله اصلی این کتاب، مفهوم قانون و تحولات آن است.

قانون به عنوان اصل یا اصولی تنظیم گر زندگی اجتماعی انسان ها، امری به قدمت زندگی جمعی انسان هاست.

بشر از دیرباز حیات اجتماعی خود را بر مبنای اصل یا اصولی استوار ساخته است که در بیان امروزی از آن تحت عنوان قانون یاد می شود.

تفاوت قدیم و جدید، در خاستگاه یا منشا این قانون است.

در نظام قدمایی، خاستگاه قانون بیرون از انسان تلقی می شد؛ خواه در طبیعت و مستتر در نظم جهان (کاسموس) چنان که در اندیشه یونانی و خواه امری فراداده از بیرون از جهان چنان که در قرائت عمده و رایج از ادیانی چون اسلام.

در روزگار نو، اما منشا و خاستگاه این قانون، خود انسان و اعتبارات او محسوب می شود.

به تعبیر روشن تر، در جهان پیشامدرن، قانون به مثابه اصول تنظیم زندگی جمعی، امری کشف شدنی به حساب می آمد.

جهان از نظمی آشکار یا مستتر پیروی می کرد که در اندیشه یونانی- فلسفی، این نظم، امری درون ماندگار (immanent) و در اندیشه ابراهیمی، امری متعال (transcendent) بود و در هر دو صورت، وظیفه انسان، کشف این نظم و تنظیم مشی زندگی خود بر اساس آن تلقی می شد.

در روزگار نو اما آن تلائم و تناسب انسان با هستی، مورد تشکیک و تردید قرار گرفت و در نتیجه انسان خود به مبدا و منشا صدور قانون بدل شد.

درک این تغییر و تحول، نخست در مغرب زمین و در نتیجه چند قرن کشمکش در عرصه های عینی و ذهنی سیاسی و اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی صورت گرفت.

در ایران زمینه های این تغییر بنیادین نگاه به مفهوم قانون، در آستانه سده هجدهم و در نتیجه تنش های آسیب زایی صورت گرفت که دولت ایران در مواجهه با دولت نوظهور و مقتدر روسیه در شمال جغرافیایی خود تجربه کرد.

شکست های سهمگین و دردناک دولت نوپای قاجاریه از دولت مهاجم روسیه که به تازگی توانسته بود از پس یک قرن آشوب بعد از سقوط صفویه، ایران را متحد و یکپارچه کند، ذهنیت ایرانی را دچار بحران کرد.

آن طورکه داود فیرحی در کتاب حاضر نشان می دهد، تا پیش از این رویارویی تروماتیک، در ایران مفهوم قانون ذیل همان درک قدمایی و الهیات سیاسی ویژه شناخته می شد که بارزترین و عالی ترین تبلور عینی و ذهنی اش را در اقتدار عصر صفوی شاهد هستیم.

فیرحی در فصل نخست کتاب، دو مفهوم دولت و قانون در نظم سنتی را تشریح می کند و مختصات منظومه فکر سیاسی و الهیات سلطانی عصر صفوی را نشان می دهد که بر اندیشه های متفکرانی چون فارابی و ابن سینا استوار است.

در این اندیشه مراتب اهل مدینه فاضله شبیه به مراتب موجودات در عالم است و رییس مدینه شبیه به خداوند در عالم هستی است.

در این منظومه انسان ها به لحاظ هستی شناختی و متافیزیکی نابرابرند و سلطنت و شریعت دو رکن اصلی حکمرانی اند.

بخش اساسی قانون در اندیشه سنتی شریعت است و سلطنت نهادی برای اجرای آن است.

نظام اندیشه قدمایی استوار بر مدار مذکور، چنان که آمد و فیرحی نیز در کتابش نشان می دهد تا دهه های نخست عصر قاجار تداوم یافت، اما در نتیجه تکانه ای که با شکست های مذکور به آن اشاره شد، ناچار از بازنگری شد.

فیرحی در فصل سوم کتاب این بحران در سنت را که در نتیجه تداخل سنت و تجدد پدید می آید، نشان می دهد.

فصول بعدی کتاب، شرح کوشش هایی است که برای فائق آمدن بر این بحران، در سطح نظر و عمل از سوی دولتمردان و نخبگان فکری صورت گرفته است، از طرح نظریه سلطنت مطلقه از سوی امیرکبیر و نظم تقی خانی تا بحث تنظیمات و قانون تنظیماتی و مجلس شورای دولتی و طرح مساله قانون در معنای جدید از سوی منورالفکرانی چون آخوندزاده و میرزا آقاخان کرمانی و مستشارالدوله و.

فیرحی در این کتاب نشان می دهد که چرا و چگونه تلاش های فکری و عملی برای غلبه بر بحران تا انقلاب مشروطه به شکست منجر شد و درنهایت وقوع انقلاب مشروطیت را ضروری ساخت.

فیرحی در روایت خود از تحول در فقه سیاسی به عنوان مهم ترین دانش سنتی ناظر به عمل غافل نیست و به قدرت گرفتن گام به گام علما در سراسر دوران مورد بحث، اشاره دارد.

مفهوم قانون در ایران معاصر کتابی خواندنی، با زبان و بیانی روان و انتظامی درخور یکی از بهترین اساتید اندیشه سیاسی در زمانه ما است.

در این کتاب بسیاری از فقرات و قصه های مشهور و مهم و تاثیرگذار تاریخ عصر مشروطه، به صورت مستند آمده و بصیرت های درخشانی در بازخوانی آرای چهره هایی چون سید جمال الدین اسدآبادی و آخوندزاده ارایه شده است.

فیرحی نشان می دهد که جامعه ایران در آستانه مشروطه، کاملا مستعد انقلابی در دو ساحت متلازم اندیشه و عمل بود، انقلابی که به رغم صد و اندی سال، به تمامی در هر دو عرصه مذکور متحقق نشده و هنوز تا نتیجه نهایی راه هست.


کلید واژه ها: ایران معاصر - قانون - اندیشه - آشنایی - مفهوم - در ایران - ابتلا به کرونا - زندگی اجتماعی - قدرت - کتاب - زندگی - واسطه - ایران - انسان - رابطه - روشنفکران - تاثیرگذار - عبدالکریم - میشل فوکو - آبان ماه - فراوانی - مشروعیت - اجتماعی - نخستین - گسترده - ابتلا - سیاسی - اسلام - تنظیم - تاریخ

آخرین اخبار سرویس:
کارگر فانتزی فرکار غرب تهران

پروموتر(فروشنده) خانم

استخدام منشی دفتر بیمه

استخدام برنامه نویس

مهندسین ساختمان فوری

سرناظرمجرب

استخدام نقاش ماهر ساختمان ( خانم و آقا )

عضویت در FATF فقط سیطره اقتصادی استکبار را بر ما بیشتر می کند

چرا باید منتقد جدی حسن روحانی بود؟ /روحانی به واعظی، واعظی به نوبخت و نوبخت به خودش ارجاع داد! /پیشنهاد رسالت برای رییس جمهور آینده؛ سند تحول قوه مجریه!

FATF فقط سیطره اقتصادی استکبار را بر ما بیشتر می کند

گفتگوی نخست وزیر سوریه و معاون رییس جمهور ایران

شرح و تفسیر نامه سی و یکم جلسه 18 نهج البلاغه

بازیگری و گویندگی خانم و اقا مبتدی

به یک نفر منشی خانم جهت امور اداری نیازمندیم.

به یک کمک سر اشپز ترجیحا خانم و (آقا) نیازمند هستیم

استخدام نگهبان ساختمان

دستیار مبتدیه ناخن به شرط آموزش

کارمند اداری آموزشگاه زبان

ایجاد هزار طرح اشتغالزایی در منطقه سی سخت تا دو سال آینده

بسته موضوعی 156: فوت و فن های خانه تکانی آسان

نیروی خدماتی و نظافتی

استخدام پرسنل خانم و آقا

نیازمند مهماندارخانم وکارکنان آقا با سابقه کار

جزییات برگزاری جشن نیکوکاری در آستانه سال جدید

آفت های دین از منظر امام صادق (ع)

کاردرتولیدی پوشاک

جذب 2نیروی آقا در شرکت ساتراپ نوید ایرانیان

دعوت به همکاری کارمند دفتری خانم

شاگرد ( کارگر ) مکانیک مسلط به خودروهای داخلی

استخدام جمعدار انبار و اموال در صدور احرار شرق در تهران

نیروی صندوقدار و چیدمان فروشگاه مواد غذایی

نیروی آیتی خانم گرگان

استخدام خانم پرستار شبانه روزی فوری

کار آموز وکالت خانم ،وکیل پایه یک خانم

فروش

بازیگران ایرانی و همسرانشان+تصاویر

«عُجب» در کلام خاتم النبیین (ص)

استخدام تعدادی مشاوراملاک خانوم و اقا

استخدام نماینده علمی فروش با حقوق ثابت و مزایای عالی در شیراز

ماشین لاکچری مجری مشهور صدا و سیما + عکس

استخدام مسئول دفتر آشنا به حسابداری خانم در نوآوران اندیشه فرتوک در تهران

استخدام خانم با مهارت عکاسی

استخدام یک خانم با حس کارآگاهی قوی

پیتزا زن

سمامی: دستگاه قضایی باید به مبحث ممنوع الخروجی زوجه نگاه جدیدتری کند

رنج بی پایان

استخدام کارمند اداری آقا در شرکت کارت اعتباری ایران کیش در خراسان جنوبی

سمامی: دستگاه قضایی باید به مبحث ممنوع الخروجی زوجه نگاه جدیدتری کند

نیاز به دستیارخانم چادری محجبه

استخدام منشی

استخدام تعدادی پرسنل جهت کار درمجموعه رستورانی

زهره فکور صبور در سالن زیبایی /عکس

از سردرگمی نظام آموزشی تا خلاقیتهای معلمان

آموزش های دانشگاهی با نیاز های بومی شهر ها منطبق نیست

بنیاد شهید در احراز شهادت سخت گیری نمی کند

نقش حوزه علمیه در تدوین کتب درسی دانش آموزان

اختلال در جایگاه های سوخت

به دنبال توافق موقت با ایران

آماری تلخ از میدان فروزان

تویوتا هشدار داد

پیشنهاد عجیب ونزوئلا به مکزیک

پیشنهادی که زنگنه رد کرد

پرونده صادرات گاز ایران به هند به کجا رسید؟

پیک موتوری جهت کار در کترینگ

فروشنده خانم گوهردشت

دعوت به همکاری از سیمکش و کولر ساز حرفه ای خودرو

فرصت طلایی کارآنلاینی با موبایل پردرآمد(تضمینی)

پیک موتوری انتشارات

افتتاحیه سومین همایش ملی خیر ماندگار

استخدام مهندس برق خانم در شرکت مهندسین مشاور در تهران

زهره فکور صبور در سالن زیبایی /عکس

فرانسه: قطعنامه ای علیه ایران به رأی گذاشته می شود

نیروی ساده خانم یا اقا جهت کار درکبابی

فرکار و وسط کار

استخدام در اتلیه عکاسی پس از اموزش

استخدام مشاور آقا و خانم بصورت مبتدی و حرفه ای

خبر خوب برای بازنشستگان تامین اجتماعی

استخدام خانم وآقابه صورت غیرحضوری فوری فوری!! فوری

برای گسترش کارم نیازمند سرمایه گذارم

استخدام مشاور فعال

واکنش سالاری به بودجه 1400شهرداری

6 کتابی که تغییر و تحولی زیادی در زندگی تان ایجاد می کند

پیک موتور سوار

استخدام مژه کار ، پوست کار و کراتین مو

استخدام سرایدار

همکار تاسیسات فنی

استخدام نیرو در شرکت پیمانکاری

آشنایی با سازمانی که به درد دل دانشجو گوش داده و غرامت تعیین می کند

اکرمی: کاندیداهای 1400 بدانند که سر سفره چرب ونرمی نخواهند نشست

علم وسیله ای است که در سایه آن اطاعت خدا محقق می شود

ویلیام برنز برای تصدی ریاست سازمان سیا تایید صلاحیت شد

وضعیت شکننده کرونا در کشور/ برای سفرهای نوروزی برنامه ریزی نکنید

ناگفته های پرونده شاهرخ و سمیه، خفاش شب و محمدعلی نجفی در گفتگو با حمیدرضا گودرزی

ارقام مطرح شده در خصوص دستمزد کارگران مورد تأیید نیست

آشنایی با سازمانی که به درد دل دانشجو گوش داده و غرامت تعیین می کند

استخدام پرستار خانم جهت خانم سالخورده بیمار

حسابدار با تجربه و بی تجربه حتی سایر رشته ها

صندوقدار اقا

استخدام ،

مدیر رنج

نگاهی به مفهوم قانون در ایران معاصر | محسن آزموده

نگاهی به مفهوم قانون در ایران معاصر | محسن آزموده