مطالب مرتبط:
افزایش 50 درصدی حقوق کارورزان دانشگاه علوم پزشکی تهران
تسلیت در گذشت استاد فرهیخته دانشگاه علوم پزشکی اهواز
ضرورت ایجاد دانشگاه علوم پزشکی در بروجرد
دیدگاه دانشیار دانشگاه علوم پزشکی اراک درخصوص وضعیت ابتلا به کرونا در استان مرکزی
طب سنتی با شارلاتانیسم مواجه است / درمان سنتی نمی گوید داروی مدرن را قطع کنید
-68 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 4 آذر 1399 ساعت 11:052020-11-24دانش

گلشنی: دانشگاه ها کل نگر باشند / طب سنتی مکمل پزشکی مدرن است


به گزارش سایت قطره و به نقل ازگروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، چندی است که بحث نزاع میان طرفداران طب سنتی و طرفداران طب مدرن در کشور گسترش پیدا کرده است، برخی از طرفداران طب سنتی پزشکی مدرن و علم مدرن را نادیده می گیرند و برعکس، - " سازمان بهداشت جهانی اظهار تأسف می کند، چرا طب سنتی و اثراتش و کارایی وسیعی که می تواند داشته باشد نادیده گرفته شده است.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازگروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، چندی است که بحث نزاع میان طرفداران طب سنتی و طرفداران طب مدرن در کشور گسترش پیدا کرده است، برخی از طرفداران طب سنتی پزشکی مدرن و علم مدرن را نادیده می گیرند و برعکس، غالب طرفداران پزشکی مدرن، طب سنتی را شبه علم می دانند.

در متن پیش رو که گفتاری از مهدی گلشنی استاد ممتاز فیزیک و استاد فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی است، به معیار های شبه علم و بیان اهمیت طب سنتی پرداخته می شود و طب سنتی را به عنوان مکمل پزشکی مدرن می خواند و دانشگاه ها را به نگاه کل نگر دعوت می کند:امروزه در محیط ما، توسط عده ای طب سنتی مطرح است و توسط عده ای دیگر به آن حملاتی می شود و مغالطاتی درباره آن صورت می گیرد.

ایران در طب سنتی نسبت به دیگر کشور ها جایگاه والاتری دارد تا جایی که اگر نامش راهم طب ایرانی بگذاریم اشکالی ندارد.

مهمترین طبیبان سنتی که در دنیا مطرح هستند، ایرانی بوده اند.

مغالطاتی که در مورد طب سنتی صورت می گیرد به علت آن زمینه فکری است که در صد سال اخیر در جهان غرب و بالتبع در جهان اسلام حاکم بوده است، جهان غرب، حداقل در میان سرآمدان علم، این زمینه های فکری را تا حد زیادی اصلاح کرده است، ولی ایران از این لحاظ عقب افتاده است.

اکنون بنده می خواهم قدری درباره مغالطات و اشتباهاتی که در مورد طب سنتی در ایران مطرح است، صحبت کنم.

صد سال بعد از نیوتون، و تقریباً از شروع قرن 18، مکتبی رایج شد که اعتبار را برای اشیایی که با حواس درک می شود، قائل بود و کم کم پوزیتیویسم در فضای علمی حاکم شد که معتقد بود هر چیزی از راه حواس کسب شود اعتبار دارد.

این تلقی ها با ظهور داروین، فروید، ماخ و … تقویت شد و این روند تا نیمه اول قرن بیستم حاکم بود.

نظریه کوانتوم نیز که حاکم شد، همین دیدگاه را داشت و به رواج این فکر کمک کرد.

ولی در نیمه اول قرن بیستم، پوپر مسأله ای را مطرح کرد و در پی آن گفت: دانش بشری به دو بخش علمی و غیرعلمی قابل تقسیم است.

او آنچه را که ابطال پذیر است علمی می دانست و غیرعلمی را دو بخش قابل قبول مانند فلسفه و اخلاق و بخش غیرقابل قبول تقسیم کرد که نام بخش اخیر را شبه علم گذاشت.

متأسفانه هم اکنون در محیط ما همین الفاظ را تکرار می کنند و درمحیط های فیزیک، زیست شناسی و… مثلاً فلسفه را قبول ندارند و اخلاق را اصلاً به عنوان اصل نمی گیرند، در صورتی که پوپر که این تقسیم بندی ها را کرد هم برای فلسفه شأن قائل بود و هم برای اخلاق.

اما امروزه در ایران بعضی از اشخاص حوزه های بسیار خاص را علم می دانند و مابقی را شبه علم تلقی می کنند.

اکنون، با توجه به وضعیت کنونی جامعه امروز ما، یک سؤال، پیش می آید که معیار علمی و شبه علمی بودن چیست؟ آیا ادعای شبه علمی بودن طب سنتی درست است؟ معنای طب اسلامی چه می تواند باشد؟ در پاسخ می گویم که اولاً علم فارغ از مفروضات فوق علمی، که اسمش را مفروضات متافیزیکی می گذارم، نیست.

در واقع در نیمه دوم قرن بیستم، یعنی بعد از جنگ جهانی دوم، هم تحولی در فلسفه پیدا شد و فلاسفه علم ظهور کردند و هم در برخی از سرآمدان فیزیک و .

تحولی پیدا شد.

اولاً نتیجه ای که فلاسفه علم به آن رسیدند این بود که یک مجموعه معین از آزمایش ها هیچگاه نظریه ای را قطعی نمی کنند، یعنی ما ممکن است پنجاه آزمایش داشته باشیم و برویم یک نظریه بسازیم که این پنجاه آزمایش را توضیح دهد.

اما این نظریه قطعی نیست، یعنی می توان نظریه های دیگر هم ساخت که این پنجاه آزمایش را توضیح دهند، و آزمایش های بعدی هستند که بعضی از این نظریه ها را از گود خارج می کنندسخن فلاسفه علم، که اینشتین هم آن را چند دهه قبل گفته بود، این بود که ما هیچ گاه یک نظریه را قطعی نمی دانیم.

آخر قرن بیستم فاینمن هم که یکی از فیزیکدانان برجسته قرن بیستم بود گفت، آنچه امروز قطعی است، شاید صد سال بعد دیگر قطعی نباشد.

اما این ها معتقد بودند که روز به روز دانش ما از طبیعت غنی تر می شود.

از اواخر قرن بیستم، خصوصاً در 10 سال اخیر، تحولات مهمی رخ داده که متأسفانه به محیط های علمی ما منعکس نشده است و آن اینکه بعضی از فیزیکدانان نخبه به آنچه اینشتین در اول قرن بیستم گفته بود رسیدند: اینکه فلسفه نقش مهمی در علم ایفا می کند.

یعنی شما هیچ نظریه ای ندارید که فارغ از مفروضات فوق علمی باشد فرضیاتی که از خود علم گرفته نشده اند.

مثلاً ما وقتی کار فیزیکی و زیست شناختی می کنیم، فرض می کنیم طبیعت را می توان شناخت و به زبان ریاضی توضیح داد، مفروضاتی که فوق علمی هستند.

به طور خلاصه معلوم شد که هیچ علمی فارغ از مفروضات فوق علمی نیست.

بعضی عالمان طوری صحبت می کنند که گویی همه چیز را می دانند.

آن ها یک دیدگاه جزیی نگر دارند، و این چیزی است که هایزنبرگ، از بزرگترین فیزیکدانان قرن بیستم، درباره آن هشدار داد و گفت: جهان را با عینک تخصص خودتان نبینید، جهان خیلی وسیع تر از آن است که تخصص شما می گوید، ولی این ها متوجه نشدند که در علم حرف قطعی نمی توان زد، مفروضات غیرعلمی در کار می آیند و غیره.

اکنون، با توجه به نکاتی که گفتم، به پاسخ ادعا هایی که در مورد شبه علم بودن طب سنتی می شود می پردازم.

مثلاً می گویند چرا به جای علم روز دنبال فلسفه ابن سینا هستیم؟ خیلی متأسفم که کار های خوبی که درباره فلسفه و پزشکی ابن سینا در خارج از کشور انجام شده است در داخل کشور انعکاسی که باید می داشت، نداشته است.

بعضی هم می گویند علم و دین هر کدام راه خود را می روند و کاری به کارهم ندارند.

این هم به علت اینست که متوجه نیستند مفروضات فوق علمی چه نقشی در علم ایفا می کنند، و به خاطر اینست که سخنان سرآمدان علم (نه اکثریت علم ا) به گوششان نرسیده است.

در دانشکده های فیزیک ما، در پاسخ به سؤالات یک دانشجو به او صریحاً می گویند سؤالات فلسفی نپرس! بنده زمانی که در دهه 1960 در دانشگاه برکلی فیزیک می خواندم، نمی شد سؤالات فراعلمی را در کلاس پرسید، ولی حالا این گونه سؤالات براحتی مطرح می شوند.

یکی دیگر ازسؤالات این است که چرا با پزشکی مترقی روز به سراغ طب سنتی می رویم؟ پاسخ من اینست که بروند ببینند سازمان بهداشت جهانی در این زمینه چه چیز هایی منتشر کرده است.

مثلاً این سازمان در سال 2019 یک کتاب قطور منتشر کرده که در آن اظهار تأسف می شود که چرا طب سنتی و اثراتش و کارایی وسیعی که می تواند داشته باشد نادیده گرفته شده است؟ طب سنتی یک دید کل نگر به انسان و محیط دارد و طب جدید یک دید میکروسکوپی.

برخی از این افراد مخالف طب سنتی علم را با پارادایم های کوهن در نظر می گیرند.

این ها اطلاعاتشان در فلسفه علم ناقص است و لذا طب سنتی را رد می کنند، در صورتی که خود کوهن در آخر عمرش، وقت یک فیزیکدان درجه اول به نام فریمان دایسون به او گفت این چه مزخرفاتی است که می گویی، گفت: من خودم کوهنی نیستم.

می گویند علم در تمدن اسلامی صرفاً دنباله رو فلسفه یونانی بود و هیچ گونه نوآوری.

نداشت.

اما این ادعا اصلاً درست نیست، خیلی از چیز هایی را که ابن سینا گفت، یونانی ها نگفتند.

بیایند چیز هایی را که بعضی دانشمندان غربی راجع به دانشمندان مسلمانان گفته اند بشنوند.

ببینند که سارتون راجع به سهم دانشمندان جهان اسلام، از جمله ابو ریحان بیرونی، چه می گوید؟! می گویند علم در تمدن اسلامی زیر یک چتر فلسفی بود، ولی علم مُدرن فارغ از فلسفه است.

این ها خبر ندارند که در دانشکده های مهم فیزیک غرب چه اتفاقاتی رخ داده است؟ دانشگاه های کمبریج و آکسفورد با هم ائتلافی از فیزیکدانان و فیلسوفان و .

تشکیل داده اند و روی مهمترین مسائل اتمی و خلقت عالم بحث می کنند.

واژه شبه علم را پتیت برای کیمیا راه انداخت.

او می خواست کیمیا را شبه علم بنامد، اما رواج این لفظ با پوپر در نیمه اول قرن بیستم بود، و از نیمه دوم دهه 1960 به بعد مکاتب مختلف آمدند و بحث های زیادی راجع به علم و شبه علم کردند.

جمع بندی انجمن فلاسفه علم درباره شبه علم این بود که نمی توانند یک مرز قاطع بین علم و شبه علم بیان کنند، یعنی مرزش مه آلود است.

اما تعدادی معیار را معرفی کردند که هرچهدر یک علم این معیار ها بیشتر رعایت شده باشد اطمینان پذیری آن علم بیشتر است.

یکی از این عالمان تاوریس است که یک کتاب علم و شبه علم در حوزه روانشناسی بالینی دارد، که در آن چند معیار را معرفی می کند و می گوید هر چه علمی تعداد بیشتری از این معیار ها را رعایت کرده باشد، درجه اطمینان پذیری آن بیشتر است.

مثلاً می گوید:شبه علم حاوی فرض های عجیب و غریب است که آن را از ابطال حفظ می کند؛ علم دارای خاصیت خوداصلاحی است، اما شبه علم تغییرناپذیر است؛ در مورد شبه علم داوری دقیق وجود ندارد؛ تمرکز شبه علم بیشتر روی تاییدات است، نه خطا ها و نقدها؛ شبه علم بیشتر دنبال شک گرایی روی نظریه های دیگر است؛ شبه علم بر شواهد استثنایی اصرار دارد تا شواهد قابل تکرار.

علم دارای شرایطی برای اعتبار است، ولی طرفدار شبه علم همواره آن را صادق می داند، مثلاً مارکس پیش بینی کرد که مارکسیسم در متمدن ترین کشور جهان (آلمان) رواج می یابد، ولی این طور نشد و خلاف پیش بینی اش ظاهر شد؛ شبه علم ادعا دارد که آنچه توصیف می کند کل نگرانه و وراء سطح و چهارچوب علم است و علم نمی تواند در مورد آن صحبت کند معیار علمی و شبه علمی بودن چیست؟ از نظر ما اولاً معیار دقیقی به عنوان آنچه علم و شبه علم خوانده نمی شود، وجود ندارد و بنده طب سنتی را شبه علم نمی دانم.

آن وضعیتی شبیه مورد نظریه کوانتوم دارد که مورد قبول همه فیزیکدانان است در حالی که خودش قابل فهم نیست، ولی، چون در همه زمینه ها ی موجود جواب می دهد آن را کفار نگذاشته اند.

در مورد طب اسلامی، لازم است که در اینجا نکته مهمی را عرض کنم.

ما در اسلام، چه در قرآن و جه در احادیث متقن، تعدادی اشارات طبی داریم، ولی اسلام نیامده که دائره المعارف پزشکی ارائه دهد، بلکه گفته شده خودمان سراغ کشف طبیعت بریم که عظمت خلقت را درک کنیم.

در قرآن آمده: " قل سیروا فی الرض فانظروا کیف بدء الخلق" (سوره عنکبوت/20) یعنی کار تجربی و نظریه پردازی کنید تا ببینید خداوند چگونه خلقت را شروع کرد؟ پس اسلام کشف طبیعت را به عهده ما گذاشته است.

البته هر دو مرجع کاه ی بعضی اشارات طبی دارند، ولی دائره المعارف پزشکی ارائه نمی دهند.

اما قرآن و احاییث متقن بعضی اشارات مهم در معرفت و هستی شناسی دارند، مثل اینکه اینکه تمام موجودات جهان را نمی توانیم با حواس مان کشف کنیم؛ اینکه فقط جهان مادی نیست و غیر مادی هم وجود دارد.

این اصول را که از ادیان توحیدی می آیند باید در نظریه پردازی ها رعایت کرد.

شما معمولاً در مقام نظریه پردازی برخی اطلاعات را جمع می کنید و بعد می خواهید از آن ها نتایج عام بگیرید.

در ای نحاست که برخی مفروضات فوق تجربی در کار می آیند، که می توان آن ها را از منابع اصیل دین گرفت.

طب اسلامی آن است که منبعش قرآن و احادیث متقن است، ولی اینکه امکان همه چیز را از آن انتظار داشته باشیم خلاف نظر قرآن است.

قرآن از ما خواسته در مخلوقات جهان تدبر کنیم تا به عظمتش پی ببریم، و منظور آن ایجاد حیرت در ما است.

اما وقتی قرآن کریم می فرماید عسل شفاست؛ چرا در این باره تحقیق نمی کنید؟ وقت من در کنفرانسی در دمشق صحبت شفا بخشی عسل را مطرح کردم.

یک دندان پزشک هفته بعد مقاله ای به انگلیسی را، که در یک مجله غربی چاپ کرده بود، برای من فرستاد.

در این مقاله مواردی چند از کاربرد عسل در دندان پزشکی مطرح شده بود.

پس اگر در حدیث متقنی به دارویی اشاره شده چرا روی آن نحقیق تجربی نمی کنید.

بنده معتقدم هم در مورد طب سنتی و هم در مورد طب جدید نباید غلو کرد، بلکه باید شأن هر چیزی را لحاظ کرد و کار علمی را به روش علمی انجام داد و مفروصات فوق علمی را هم در نظریه پردازی ها در نظر گرفت.

در مقام جمع بندی می گویم: اولاً معیار و مرز دقیقی میان انچه علم و شبه علم خوانده می شود وجود ندارد و ثانیاً طب سنتی دو مقام دارد.

آن در مقام عمل دستاورد های زیادی داشته است و لازم است پیگیری شود، و در مقام نظر رویکردمتفاوت آن در بسیاری از موارد مکمل طب جدید می باشد و لازم است مورد بررسی و پژوهش قرار گیرد.

اکنون زمان آن رسیده است که در دانشگاه های ما به کل نگری و مطالعات بین رشته ای بیشتر توجه شود و تحولات مثبتی که در این راستا در غرب رخداده است مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

در مقام جمع بندی نظرات پیرامون علم بودن و شبه علم بودن می توان، همراه با لادن (فیلسوف علم معاصر)، گفت: اجماعی بین فلاسفه علم در مورد وجود معیار قاطع برای تمایز علم و شبه علم وجود ندارد، اما همه دانش ها از لحاظ اطمینان پذیری در یک سطح نیستند، هرچه عواملی مانند میزان تأیید پذیری تجربی، ابطال پذیری تجربی، نوآوری، حاصلخیزی، و فهم پذیری یک علم بیشتر باشند، اطمینان پذیری آن علم بیشتر است.

حالا با بیان این مقدمه به سراغ طب سنتی می روم.

این طب یک بُعد نظری و یک بُعد عملی دارد.

دراینکه آن در بُعد عملی کاملاً موفق بوده است من هیچ تردیدی نداریم.

من شخصاً دارو های گیاهی تجویز شده توسط پزشکان طب سنتی را مؤثر یافته ام.

من یادم نمی رود که وقتی پروفسور عبدالسلام (اولین مسلمان برنده جایزه نوبل فیزیک در جهان اسلام) در آبان سال 67 به ایران آمدند که دکترای فیزیک را در دانشگاه صنعتی شریف افتتاح کنند، از من به طورخصوصی خواستند که یک حکیم به ایشان معرفی کنم.

ایشان شش ماه از سال در ایتالیا و شش ماه در لندن بودند و پزشکان برجسته ایتالیا و انگلستان در اختیارشان بود، مع الوصف دنبال یک حکیم سنتی بودند.

اکنون سؤال من اینست که مگر فیزیکدانان با مطرح شدن مکانیک اینشتینی و مکانیک کوانتومی، مکانیک نیوتیی را کنار گذاشتند؟ الان ما در سطح کلان و ماکروسکوپی مکانیک نیوتنی را به کار می بریم.

هم پزشک، هم مهندس، و هم فیزیکدان در سطح معمولی، فیزیک نیوتونی را به کار می برند.

اما وقتی سراغ حهان میکروسکوپی می روند، فیزیک کوانتوم به کار گیرند.

منتقدان طب سنتی می گویند ما اصلاً طب سنتی و مسائلی مانند مزاج را نمی فهمیم.

کوانتوم نظریه معروفی است که در حوزه های بی شماری به کار می رود وتا به حال هیچ موردی نیست که این نظریه را رد کند، ولی فیزیکدانان طراز اول دوران ما غالباً گفته اند که این نظریه به هیچ وجه قابل فهم نیست، ولی، چون همه چیز را توجیه می کند بعضی قبولش قبولش کرده اند و بعضی دنبال یک نظریه جدید می گردند.

ولی چون فهم پذیری عالم برای اینشتین مهم بود آن را قبول نکرد.

پس اگر شما دلایل طرح کردن مزاج ها را نمی فهمید، این مشکل طب سنتی نیست.

درباره طب سنتی من پیشنهادم این است که دو کار انجام شود: اگر طب سنتی می گوید فلان گیاه برای فلان بیماری خوب است چرا آن را تحلیل شیمیایی نمی کنند که ببینند این جوشنده چرا اثر دارد؟ درباره بُعد نظری اش هم بیایید ببینید که آیا در بُعد ماکروسکوپی دلیل تمایز بین مزاج ها را می توانند درک کنید؟ اگر بنا به فهم باشد، بعضی از بزرگترین فیزیکدانان عصر ما اذعان کرده اند که نظریه کوانتوم را نمی فهمند، ولی چرا آن را کنار نگذاشتند؟ "فاینمن"، که از بزرگترین فیزیکدانان قرن بیستم بود، گفت: "من با اطمینان می گویم که هیچکس نظریه کوانتم را نمی فهمد"، ولی او آن را کنار نگذاشت، چون همه سؤالات علمی را جواب می دهد.

ولی اینشتین می گفت: ما می خواهیم جهان را بفهمیم و فقط جواب سؤالات تجربی کفایت نمی کند.

پس باید از افراط ها و تفریط ها خودداری کرد و دید در سطح جهان چه می گذرد، طب چینی هم اکنون در جهان طرفدار زیاد دارد.

بنده در سال 1988، برای شرکت در سومین اجلاس آکادمی جهان سوم، در چین بودم.

رییس آکادمی علوم پزشکی چین را با ویلچر از بیمارستان برای سخنرانی آوردند.

یکی از نکات مهم سخنرانی او این بود که باید از طب سنتی و مدرن با هم استفاده کنیم.

رییس دانشگاه هنگ کنگ هم می گوید طب سنتی چینی و پزشکی غربی دیدگاه های مختلفی دارند و وقتی با موفقیت ترکیب شوند منفعت زیادی برای بیماران خواهند داشت.

همین طور، بسیاری از دانشگاه های غرب و از جمله آمریکا مراکز طب کل نگر ایجاد کرده اند.

مثلاً دانشگاه های جان هاپکینز، استانفورد، وییل، یک مرکز پزشکی کل نگر دارند.

افراد به عنوان پزشک، فیزیکدان و .

چه می دانند که طب سنتی و مکمل را کنار می گذارند؟ امروزه 75 کشور دارای مرکز تحقیقات طب سنتی و مکمل هستند و آن در 170 کشور مورد استفاده بالینی قرار می گیرد.

امروزه 130 مجله در خصوص طب سنتی وجود دارد و طبق گزارشی در سال 1998 در حدود 50 درصد پزشکان در آمریکا از روش های پزشکی مکمل استفاده می کنند و یا بیمارانشان را به آن ارجاع می دهند.

همچنین 70 درصد کلینیک های درد در آلمان از طب سوزنی استفاده می کنند؛ و در سال 2006 حدود 200 میلیون بیمار در چین بشکل سرپایی وحدود 7 میلیون نفر بصورت بستری، به روش طب سنتی، تحت درمان قرار گرفتند.

به طور خلاصه، برخی عالمان ما می گویند علم، علم است و به چیز دیگری وابسته نیست و می گویند فلان حوزه از علم بشری، شبه علم است و نه علم؛ می گویند علم دینی معنا ندارد و فلسفه در علم نقشی ندارد.

این ادعا ها همه ناشی از آن است که نسیم تحولات اخیر غرب به گوششان نرسیده است و الا این طور با قاطعیت صحبت نمی کردند.

آن ها ذهن شأن هنوز پوزیتیویستی کار می کند.


کلید واژه ها: طرفداران - طب سنتی - مدرن - سنتی - عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی - شورای عالی انقلاب فرهنگی - پزشکی - فرهنگی - سازمان بهداشت جهانی - دانشگاه صنعتی شریف - خبرگزاری - دانشگاه - شبه علم - طب مدرن - دانشگاه صنعتی - انقلاب فرهنگی - بهداشت جهانی - استاد فلسفه - گزارش - استاد - مهدی گلشنی - شورای عالی - صنعتی شریف - دانشگاه ها - کشور - گروه - نزاع - میان - سازمان - بهداشت

آخرین اخبار سرویس:
تاریخ ثبت نام کنکور سراسری 1400 اعلام شد

ثبت نام کنکور 1400 از 12 بهمن آغاز می شود

طرحی به جای کنکور، برای حل مشکلات آموزش عالی

انتشار کارت ورود به جلسه آزمون زبان دانشگاه آزاد

زمان ثبت نام کنکور 1400 اعلام شد/پایان کنکور نظام قدیمی ها

استخدام مدیر مالی در موسسه آموزش عالی آزاد مدرسان شریف در تهران

موافقت با تأسیس 11 انجمن علمی دانشجویی در دانشگاه آزاد

ثبت نام کنکور 1400 از 12 بهمن آغاز می شود

کارت ورود به جلسه آزمون EPT دانشگاه آزاد منتشر شد

افزایش تقلب در میان دانشجویان با شیوع کرونا ویروس

اولویت های تزریق واکسن کرونا/ فاز اول برای افراد مسن معلولان و جانبازان

درخواست روسیه از ایران برای تولید و اکسن مشترک کرونا

ثبت نام کنکور 1400 از 12 بهمن آغاز می شود

 دانشگاه ها در شرایط کرونا نمره قبولی گرفتند/برخی به دانش آموختگان کم لطفی می کنند

هواژل اسفنجی بخار هوا را به آب آشامیدنی تبدیل می کند

زمان ثبت نام کنکور 1400 اعلام شد

لوله های حرارتی تقویت شده با فناوری نانو برای خنک سازی کارآمدتر استفاده می شوند

درمان سرطان های پیشرفته با نانو دارو

پردیس فارابی پارک علم و فناوری دانشگاه تهران افتتاح شد

سند ملی سلامت روانی و اجتماعی دانشجویان به زودی تصویب و ابلاغ می شود

نشست هم اندیشی مسئولان بنیاد های حامی دانشگاه های دولتی کشور برگزار شد

اولین مسابقه طنز ورزشی ویژه دانشگاهیان استان زنجان برگزار می شود

آواشناسی حقوقی مختص به دروس دانشگاهی نیست

انتشار ویژه نامه هفته پژوهش و فناوری دانشگاه صنعتی شریف

5.3 درصد دانشجویان به کرونا مبتلا شده اند

رشد 2 برابری مقالات بین المللی دانشکده علوم پزشکی آبادان در سال جاری

همایش بزرگ روز فیزیک، 4 تا 6 بهمن به میزبانی دانشگاه صنعتی اصفهان برگزار می شود

دانشگاه ها از وزارت علوم نمره قبولی گرفتند 

ارائه خدمات آزمایشگاهی به دانشگاه ها رونق گرفت

آغاز توزیع کارت ورود به جلسه آزمون زبان دانشگاه آزاد

افزایش تقلب در میان دانشجویان با شیوع کرونا ویروس

کارت آزمون EPT از امروز، یکم بهمن ماه توزیع می شود

هگمتانه مادها، بیست و دو فصل دیرتر

ارائه خدمات آزمایشگاهی به دانشگاه ها گامی برای تقویت پیوند دانش و صنعت

دو خبر کوتاه از انجمن های علمی دانشجویی

افزایش تقلب دانشجویان با شیوع کرونا | امتحانات پایان ترم نباید ملاک گزینش دانشجو باشد

آغاز توزیع کارت ورود به جلسه آزمون زبان دانشگاه آزاد

جهاد دانشگاهی اردبیل رویداد دانشجویی «ایده بازار گیاهان دارویی» را برگزار می کند

کسب رتبه سوم پژوهش و فناوری کشور توسط دانشگاه علوم پزشکی تبریز

جشنواره دانشجویی «حماسه تا حماسه» با هدف ایجاد موجی انقلابی در حال برگزاری است

شیوع کرونا باعث افزایش تقلب دانشجویان شد

درخواست روسیه از ایران برای تولید واکسن مشترک کرونا

دیدار با هیات امنای ستاد بازسازی عتبات عالیات در گیلان

کرونا دلیل عجیب افزایش تقلب دانشجویان

دانشجویان دکتری علم و صنعت تا 15 بهمن برای خوابگاه ثبت نام کنند

موافقت با تأسیس 11 انجمن علمی در دانشگاه آزاد

آقای روحانی؛ به وعده خود در خصوص ممنوعیت سوخت مازوت در نیروگاه شازند عمل کنید

زمان ثبت نام کنکور سراسری 1400 اعلام شد

موافقت شورای عالی انقلاب فرهنگی با طرح مجلس برای ساماندهی نظارتی دانشگاه آزاد / پیگیری تخلفات سابق دانشگاه آزاد مهم است

شیوع کرونا باعث افزایش تقلب دانشجویان شد/ امتحانات پایان ترم نباید ملاک گزینش دانشجو می شد

زمان ثبت نام کنکور سراسری1400 اعلام شد

مسئولان «کانون های فرهنگی» و «تشکل ها و نشریات دانشجویی» وزارت بهداشت منصوب شدند

پذیرش دانشجوی خارجی در دانشگاه آزاد اسلامی بروجرد

روسای دانشگاه های علوم پزشکی به رای دیوان عدالت اداری اعتراض کنند

مدت زمان درخواست سنوات ارفاقی و معرفی دانشجویان مشمول افزایش یافت

جزییات افزایش مدت زمان درخواست سنوات ارفاقی و معرفی دانشجویان مشمول

مهلت ثبت وام های دانشجویی امروز به پایان می رسد

فراخوان جذب پژوهشیار پسادکتری در دانشگاه شهید بهشتی

قدیمی ترین و دورترین اختروش جهان کشف شد

فراخوان جذب پژوهشیار پسادکتری در دانشگاه شهید بهشتی

پرتاب ماهواره جدید مخابراتی چین به فضا

انتخاب دکتر حسام رهبری مقام به عنوان پژوهشگر برتر استان

مرور 3 بعدی جمجمه و اسکلت محوری در حیوانات اهلی

درخواست روسیه از ایران برای تولید واکسن مشترک کرونا

اسکورت بایدن توسط گارد ریاست جمهوری در شهر واشنگتن (فیلم)

تبدیل هوا به آب با هواژل هوشمند

پرتاب سکه، پدیده ای تصادفی در جهان نیوتونی

برای مطالعه نودانشجویان زمان کافی در نظر گرفتیم

مدت زمان درخواست سنوات ارفاقی و معرفی دانشجویان مشمول افزایش یافت

بنیان دموکراسی / شماره 12 نشریه دانشجویی «جامعه پویا» منتشر شد

150 دانشجوی دانشگاه تهران به سخت افزار آموزشی دسترسی ندارند

ظریف: امکان ندارد که دوباره مذاکره کنیم (فیلم)

برگزاری 5300 کلاس مجازی در ترم گذشته دانشگاه فنی و حرفه ای خوزستان

بازداشت یک استاد ایرانی در آمریکا

مستثنی شدن اعضای هیئت علمی از شمول حداکثر حقوق قانون مدیریت خدمات کشوری ضروری است

رییس دانشگاه تهران: شیوع کرونا باعث افزایش تقلب دانشجویان شد/ امتحانات پایان ترم نباید ملاک گزینش دانشجو می شد

واکنش وزارت بهداشت به رای دیوان درباره سقف حقوق اعضای هیات علمی

ابتلای 9 درصدی خانواده دانشجویان به کرونا

تمامی امتحانات تئوری دانشگاه صنعتی کرمانشاه تا 15 بهمن ماه برگزار می شود

آغاز ثبت نام کنکور سراسری 1400 از 12 بهمن / نظام قدیمی ها بر مبنای دروس نظام جدید کنکور می دهند

درخواست روسیه از ایران برای تولید واکسن مشترک کرونا

استقلال دانشجویان در دوران کرونا با چالش مواجه شده است

موافقت با تأسیس 11 انجمن علمی در دانشگاه آزاد

ابتلای 9 درصدی خانواده دانشجویان به کرونا/بستری 146 دانشجوی کرونایی

اولویت های تزریق واکسن کرونا تشریح شد

آغاز ثبت نام کنکور سراسری 1400 از 12 بهمن / نظام قدیمی ها بر مبنای دروس نظام آموزشی جدید کنکور می دهند

جزییات برگزاری جلسات هیات های امنای دانشگاه های علوم پزشکی

آغاز ثبت نام کنکور سراسری 1400 از 12 بهمن ماه / نظام قدیمی ها بر مبنای دروس نظام آموزشی جدید کنکور می دهند

سرفصل دوره دکتری رشته روانشناسی بالینی تصویب شد

شیوع کرونا باعث افزایش تقلب دانشجویان شد/ امتحانات پایان ترم نباید ملاک گزینش دانشجو می شد

درخشش دانشگاه پیام نور خوزستان در جشنواره قرآن کریم

نظام سلامت کوبا از جهت عدالت رتبه اول جهان را داراست/ اولویت های تزریق واکسن کرونا تشریح شد

اولویت های تزریق واکسن کرونا+ جزییات

جایزه ملی لجستیک و زنجیره تأمین برگزار می شود

تولید واکسن کرونا در کشور موجب تقویت غرور ملی شد

استخدام مراکز پزشکی

جبران عقب ماندگی دروس عملی در ترم آینده

تولید واکسن کرونای ایرانی موجب تقویت غرور ملی شد

جبران عقب ماندگی دروس عملی در ترم آینده

چرا رهبر انقلاب با واکسن آمریکایی مخالفت کرد؟

گلشنی: دانشگاه ها کل نگر باشند / طب سنتی مکمل پزشکی مدرن است

گلشنی: دانشگاه ها کل نگر باشند / طب سنتی مکمل پزشکی مدرن است