مطالب مرتبط:
به مناسبت هفته دفاع مقدس در «لقاء خاص» شبکه العالم؛ ناگفته های جنگ به روایت اولین وزیر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
بررسی و تحلیل ادبیات داستانی ضد جنگ و شعر دفاع مقدس در سنگر مقاومت
ادبیات توانسته دین خود را به جنگ و دفاع مقدس ادا کند
هفته دفاع مقدس یادآور روزهای نبرد انقلاب اسلامی ایران با دشمن تا دندان مسلح است
مراسم تجلیل از پیشکسوتان دفاع مقدس
-2 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 1 مهر 1399 ساعت 08:052020-09-22سياسي

زن ایرانی در دفاع مقدس با کنارگذاشتن جنسیت، به جنگ دشمن رفت


ایرنا- «محمد فرزانه»، استاد تاریخ ایران دانشگاه نورث ایسترن ایلینوی آمریکا با اشاره به تازه ترین کتابش با مضمون حضور زنان ایرانی در دوران دفاع مقدس گفت: - تهران- ایرنا- محمد فرزانه ، استاد تاریخ ایران دانشگاه نورث ایسترن ایلینوی آمریکا با اشاره به تازه ترین کتابش با مضمون حضور زنان ایرانی در دوران دفاع مقدس گفت: دوست داشتم بیشتر به نقش هایی بپردازم که کمتر درباره اش صحبت شده است چون در محافل علمی خارج از ایران، برای همه جالب است که زن ایرانی با همه محدودیت ها در جنگ، جنسیت را کنار گذاشته و به جنگ دشمن رفت و این ستودنی است.

محمد فرزانه که چند سال است صاحب کرسی استادی تاریخ ایران و تاریخ خاورمیانه در دانشگاه نورث ایسترن ایلینوی/ Northeastern Illinois University در شهر شیکاگو آمریکاست، جدیدترین کتابش با عنوان زنان ایرانی و جنسیت در جنگ ایران- عراق (Iranian Women and Gender in the Iran-Iraq War) را در چهارصدصفحه به پایان رسانده و از 15 اکتبر (24 مهر)، ازسوی انتشارات دانشگاه سیراکیوز آمریکا (Syracuse University Press)، به زبان انگلیسی منتشر و عرضه خواهد شد.

با او درباره حضور و نقش زنان در دفاع مقدس، در چهلمین سالروز آغاز جنگ تحمیلی گفت وگو کردیم.

چه نیازی احساس کردید تا کتاب زنان ایرانی و جنسیت در جنگ ایران - عراق را بنویسید که درباره زنان در جنگ تحمیلی است؟ درباره جنگ در ایران خیلی نوشته شده و عمده کتاب هایی هم که بیرون آمده از منظر مردانه بوده و که در میان شان کتاب های خوبی هم می شود پیدا کرد.

در غرب و بالاخص آمریکا درباره این جنگ چندان کار نشده و اگر هم شده بیشتر جنبه سیاسی و ژئوپلیتیک بوده و دغدغه شان این بوده که چگونه ایران توانست برای هشت سال، در برابر عراق از خود دفاع کند.

در این میان، در بحث تاریخی جنگ، خلأ، حضور زنان بود و تصمیم گرفتم برای اینکه حق زنان ضایع نشود، به طور علمی و تحقیقی این جای خالی را پر کنم.

کتاب در چند صفحه نوشته شد و چقدر زمان برد؟ کتاب در حدود هفتصدصفحه بود اما ناشر از ترس خوانده نشدن، خواست آن را به چهارصدصفحه کاهش دهم.

کتابی که محصول نزدیک به یک دهه تحقیق است.

شما در کتاب خود، از مفاهیمی مختص فضای ایران مانند شهادت و دفاع مقدس استفاده کرده اید.

این مفاهیم را برای خواننده انگلیسی زبان چگونه تشریح کردید؟ بحث مفصلی در علم تاریخ نگاری هست که همه وقایعی که بخواهید تجزیه و تحلیل کنید، باید در چارچوب زمان و مکان بررسی کنید.

ایرانی ها با این مفاهیم آشنا هستند و موتور محرکه جامعه ایرانی است.

به همین خاطر از این واژه ها استفاده کردم تا برای کسانی که آشنا نیستند، توضیح دهم دفاع مقدس یعنی چه.

برای خیلی از ایرانی ها از جمله خودِ من این، یک دفاع مقدس بود.

چون این جنگ دلیلی نداشت و تحمیلی بود.

همه دنیا پشت عراق بودند و ایران تنها مانده بود.

این ایدئولوژی نیست چون وقتی به هر مملکتی وحشیانه حمله شود و دشمن عزمش را جزم کرده باشد، نه تنها فرهنگ که اقتصاد و اجتماع را هم تحت الشعاع قرار می دهد.

اگرچه جنگ ها در آمریکا، معنی دفاع ندارند و تقریبا همه شان حمله ای شناخته می شوند.

درباره جرقه ای که در مسجد جامع خرمشهر زده شد و شما را به تالیف این کتاب ترغیب کرد، بگویید وقتی بعد از چند سال به آبادان و خرمشهر رفتم، روی دیوار مسجدجامع فقط عکس مردان بود ولی عکس اولین شهید زن به نام شهناز حاجی شاه نبود.

این برایم تعجب آور بود چون خودم هم که در سال های 1361 تا 1363 داوطلب بودم، دیده بودم که زنان خیلی مشتاقانه داوطلبی می کردند و داروندارشان را اهدا می کنند تا کمکی کرده باشند.

برایم عجیب بود این همه مادر و خواهر و همسر شهید داشتیم که شاید مستقیما نه، ولی درگیر جنگ بودند اما نام و نشانی از آنها نبود.

اگرچه می شود بحث کرد که آنها هم مستیقما حضور داشتند چون وقتی مردان شان به جبهه رفتند آنها هم باید از خودشان دفاع می کردند.

فکر می کردم این بی عدالتی است که هیچ وقت کتاب علمی و تحقیقی و حرفه ای درباره نقش زنان در جنگ نوشته نشده و من سعی کردم این کار را انجام دهم.

محمد فرزانه در کتاب هم اشاره کرده اید که تقریبا کمتر اسمی از زنان در میان خاطرات مردان وجود دارد همینطور است.

چون جنگ مردانه است و مردی که می جنگد به دلایل فرهنگی شاید نمی خواهد درباره همسرش و مادرش و خواهرش حرف بزند ولی زن هم درد جدایی می کشد و چه بسا بیشتر از مرد؛ زیرا همه مشکلات خانواده روی دوش او خواهد افتاد و این قابل کتمان نیست.

برایم عجیب بود که فرماندهان جنگ کم پیش می آید درباره زنان شان حرف بزنند گویی نمی خواستند دراین باره حرفی بزنند.

اما دردی که زن می کشد در چارچوب دیگری قرار می گیرد ولی در تمام جنگ های دنیا اگر زنان پشتیبانی نمی کردند، مسلما این جنگ ها نتیجه ای که باید می گرفتند، هیچ وقت نمی گرفتند.

و جالب آنکه طبق آنچه شما نوشته اید، در جنگ، جنسیت فراموش شد و به رفاقت تبدیل شد و مردان و زنان دوشادوشِ هم مبارزه کردند بله و برایم جالب بود و واجب شد کتاب هایی را بخوانم که خاطرات زنان به قلم خودشان است.

با این حضور، مرد تازه متوجه می شود که در فاجعه و بحران و جنگ هم می شود روی زن حساب کرد و زن ایرانی ثابت کرده، جنسیت آنطور که قشری درباره اش فکر می کردند نیست.

با جنگ این تابو شکسته شد.

اما بعد، متاسفانه کم کم دوباره جنسیت نمود پیدا کرد.

اما گویی همچنان نگاه مردسالار در جنگ وجود داشت بله و فقط کم رنگ شده بود.

در خاطرات خانم ها زهره حسینی، فاطمه جوشی و معصومه رامهرمزی در همان بحبوحه جنگ آمده که مورد توهین قرار می گرفتند که زن را چه به جنگ و باید برود آشپزی اش را بکند.

با وجود این حساسیت اما ارتباط دوستانه هم بود اگرچه در پایین ترین حد نگه داشته می شد.

در مقدمه خود در کتاب، به دست نوشته ها و عکس های زنان در جنگ اشاره کرده اید که بیشترین تاثیر روحی را در شما گذاشت.

چرا؟ چون خودم هم به عنوان یک مرد، برایم جالب بود وقتی خاطرات زنان را می خواندم و آنها از درد خود صحبت می کردند و گاها صراحتا می گویند که من درد را تحمل می کنم، نه اینکه زن هستم، چون می خواهم همان کاری را بکنم که مرد تحمل می کند و این نکته مهمی است که شاید در ایران به آن اشاره نشود.

اما شاید مهم ترین نقشی که زنان در جنگ ایفا کردند، پشت جبهه ها بود.

درست است؟ بله اما فقط پشت جبهه ها نبود.

من در کتاب، 18 نقش را برشمردم؛ از راننده و پرستار و دکتر و جراح تا مدافع انبار مهمات و محافظ فرماندهانِ عراقیِ اسیر.

چون نمی شد آنها را به دست هرکس بسپارند و ستون پنجم همه جا بود، زنان چون چشم و گوش بودند و حتی ستون پنجم را شناسایی و معرفی می کردند.

دیگر کارها، دفاع از اجساد شهدا، تبلیغات، محافظت از انبار مهمات و حتی خلبانی ازجمله آنها بود.

ما خلبان زن با نامِ شهلا ده بزرگی داشتیم که برای مدت کوتاهی، پروازهای تجسسی کرد.

در لجستیک، لیلا حسن زاده را داریم؛ مادر شهید مفقودالاثر، حسن شیخ شعبانی که در لنگرود، خانه اش را در اختیار داوطلبان قرار داد.

اینها در تاریخ فرهنگی و اجتماعی ایران خیلی مهم است که ما نخواهیم زنان مان را طوری تشریح کنیم که یا باید در اندرونی باشند یا در بیرون کارهایی کنند که دون شأن شان است.

من در این کتاب، دوست داشتم بیشتر به نقش هایی بپردازم که کمتر درباره اش صحبت شده است چون در محافل علمی خارج از ایران، برای همه جالب است که زن ایرانی با همه محدودیت ها، در جنگ، جنسیت را کنار گذاشته و به جنگ دشمن رفت و این ستودنی است.

شما که در آمریکا زندگی می کنید، آیا تحقیق میدانی هم داشتید؟ یا همه کار مبنای کتابخانه ای داشت؟ مشکل این است که آرشیو دیجیتال درباره جنگ درایران نداریم و طبیعتا ناچار بودم به ایران سفر کنم.

کتابخانه حوزه هنری و کتابخانه جنگ بسیار به من کمک کرد.

دوستانی هم بودند که از طریق الکترونیک چیزهایی که می خواستم می فرستادند.

مثلا عکسی درباره رختشوی خانه اهواز به دستم رسید که هشت سالِ مداوم، توسط داوطلبان خانم کار کرد که حتی بعضی از آنها پسران خودشان را به جبهه فرستاده بودند.

این گونه اطلاعات جایی نیست که کسی برود و ببیند.

من البته با دوازده نفر از زنان جنگ هم مصاحبه کردم.

اما امیدوارم این نوع مدارک بیشتر شود و تاریخ جنگ بیش از آن چیزی که تا به حال رویش کار شده، مورد مداقه قرار بگیرد.

ظاهرا یکی از موانع پژوهش شما، تابوهایی بود که هنوز هم وجود دارد.

بله.

به هرروی وقتی درباره مسائل زن حرف می زنیم هنوز هم آنها هست و تغییر خاصی رخ نداده است.

مثلا خیلی دوست داشتم با دوستان امدادگرِ شهید، تهمینه اردکانی صحبت کنم اما آنها به هیچ عنوان نمی خواستند با من صحبت کنند.

البته ناگفته نماند اکثرا با دید باز با من صحبت کردند ولی برخی تابوها هنوز شکسته نشده است.

موضوعات خیلی جدی وجود دارد که مردم باید درباره اش بدانند.

البته نمی دانم دغدغه نسل جدید هست یا نه اما ما وظیفه داریم روایت کنیم برای آیندگان.

در کتاب، از زخم های جنگ نوشته اید.

ما نسلی بودیم که نوجوان بودیم که انقلاب و جنگ شد و چون مشمول نبودیم، داوطلب شدیم.

طبیعتا خاطرات تلخ و شیرین توأمان هست ولی کسی خاطرات تلخ را دوست ندارد.

خودِ من، متولد اهواز هستم اما به خاطر جنگ، مجبور شدیم به اصفهان مهاجرت کنیم و اصفهان که شهیدداده ترین استان ایران است، هرروز با تشییع شهید یا با خانواده هایی با شهید مفقودالاثر مواجه بودم.

به همین خاطر همیشه دلم می خواست جنگ را ثبت کنم چون جنگ، تحمیلی بود اما واقعا دوست ندارم دیگر هیچ وقت در ایران جنگ رخ دهد.

تصورتان از واکنش محافل علمی و جامعه آمریکا، پس از انتشار این کتاب، درباره جنگ هشت ساله چیست؟ مردم آمریکا مشتاق اند بدانند.

از کسانی که فکر نمی کردم برایشان جالب باشد، بازخورد جالب گرفتم.

چون من هم تاریخ ایران و تاریخ خاورمیانه تدریس می کنم، وقتی به تاریخ دفاع مقدس می رسم، آب وتاب هم می دهم، برای دانشجوی آمریکایی مهم می شود.

چون آنها معمولا این جنگ را با جنگ عراق علیه کویت اشتباه می گیرند و وقتی روایت می کنم، برایشان جالب است.

من در این کتاب، تجزیه و تحلیل کردم و در چارچوبی زن ایرانی و جنسیت زن را بررسی کردم که اهمیت یافته بود.

چون داستان واقعی دارد.

البته بدانید ناشر دانشگاهی قبول کرد کتاب را چاپ کند چون در تاریخ نگاری جدی، کتاب را یک هیئت سه نفره، خط به خط می خوانند که درست باشد و غلو نشده باشد.

آنها درستی کار را تأیید کردند و هیچ کس شک نداشت که کتابی باید چاپ شود.

هیچ مشکلی برای پیدا کردن ناشر هم نداشتم و چون حامیان مالی دانشگاهی داشتم، کتاب با مناسب ترین قیمت منتشر خواهد شد.

شما در کتاب، مسجد جامع خرمشهر را نماد حماسه و نماد دفاع مقدس لقب داده اید.

این شاید، بهترین پایان باشد برای این گفت وگو.

این مسجد، سی وچهارروز مرکز فرماندهی نبرد مردمی بود و تکاوران نیروی دریایی هم بودند که ناخدا هوشنگ صمدی مفصل درباره آن گفته است.

ولی چون کتاب درباره نهادهای مردمی و زنان است باید بگویم که مسجد جامع در آن روزها، هم بیمارستان و هم مرکز تجمع مهمات و هم مرکز تبلیغات و هم مرکز بیماران روانی بود که رها شده بودند.

حتی زنان در همین جا رزمندگان را حمایت لجستیکی می کردند.

دفاع مقدس به طور کامل در این مسجد نهادینه شد و مسجد را همین حالا هم که می بینید، انرژی خیلی خاصی دارد.

عکس شاهکارِ سعید صادقی که بعد از عملیات بیت المقدس و فتح خرمشهر، شاید بهترین فتح و نماد شروع دوباره باشد.

به نظر من هر ایرانی که ایران را دوست دارد و تاریخش را، باید برود و این مسجد را ببیند که واقعا جای مقدسی است و نماد واقعی دفاع مقدس.


کلید واژه ها: دانشگاه نورث ایسترن - ایران - زنان ایرانی - تاریخ ایران - ایرانی - دوران دفاع مقدس - دفاع مقدس - دانشگاه - تاریخ - فرزانه - آمریکا - زن ایرانی - استاد - جنسیت - مقدس - دفاع - زنان - محمد - مضمون - دوران - خاورمیانه - کنار - حضور - دشمن - محدودیت - شیکاگو - کرسی - عراق - دوست - جالب

آخرین اخبار سرویس:
25 آبان؛ مهلت شرکت در جشنواره مجازی «مقاومت»

آغاز مرحله دوم حمایت از پیام رسان های داخلی

انتخابات پیش رو انتخاب بین ترامپ و بایدن نیست/ ادعای پایان کرونا در آمریکا پروپاگاندای ترامپ در آستانه انتخابات است

هشتم آبان ، یادآور خاطره رزمنده ایی کوچک

درباره محمدحسین فهمیده

چرا مجلس به رعایت دیدگاههای کارشناسی رای منفی داد و یک مصوبه غیرکارشناسانه را تصویب کرد؟

آمریکا در آستانه آنتخابات، اروپا در اندیشه احیای چندجانبه گرایی

«آناهیتا افشار» با نگاهی نگران/ عکس

کو گوشِ شنوای مسئولان؟

معین به حضور در انتخابات 1400 پاسخ منفی داد

چه کسی برنده انتخابات آمریکا خواهد بود؟ + نمودار و جزییات

وضعیت کرونا در بابل اصلا خوب نیست!

هفته وحدت؛ یادآور ولادت بشارت دهنده وحی و پیام آور اخلاق

هفته وحدت؛ یادآور ولادت بشارت دهنده وحی و پیام آور اخلاق

هراس اروپا از گسترش اسلام/ خطای مکرون وحدت مسلمان را بیشتر می کند

فرماندار: محدودیت کرونایی در بیجار افزایش یافت

آغاز مرحله دوم حمایت از پیام رسان های داخلی

راز سیاه خاطرات ماندگار!

تلاش برای پنهان کردن انتقال آب

666 فرصت شغلی برای معتادان بهبود یافته در همدان ایجاد شد

اجازه دهید اصلاح طلبان، انتخابات را رقابتی کنند

امام جمعه زاهدان: فضای اسلام فضای کینه توزی نیست

«رجلی» که تا پایان بر عهد خود ایستاد

دیوان عالی آمریکا درخواست انتخاباتی ترامپ را رد کرد

گزارشی از نشست مدیران استان قم برای پیگیری مطالبات رهبر معظم انقلاب در راستای مقابله با کرونا

شعار جهش تولید در ایران خودرو عینیت یافته است

شگفت انگیزان

اعتراض به اصرار نهادهای تبلیغاتی برای برگزاری مراسم های مذهبی و انقلابی در دوره کرونا

راه اندازی پلیس ویژه و آموزش راهکار مقابله با کودک آزاری در جامعه

عراقچی وارد مسکو شد

شرکت طلاب گروه جهادی «من القلوب» بیجار در طرح «جهاد زعفران»

تقویم و اوقات شرعی زنجان امروز هشتم آبان

راه اندازی پلیس ویژه و آموزش راهکار مقابله با کودک آزاری در جامعه

روزنامه شرق: قالیباف 2 هفته است که به کرونا مبتلا شده است

400 نفر، 400 خانوار، هزاران انسان: وقتی اعداد سخن می گویند!

تقدیر مسئول بسیج طلاب و روحانیون قم از کادر بهداشت و درمان

گذر آمل از 100 بیمار بستری کرونایی/ وضعیت کرونا در آمل خوب نیست

ضرورت همکاری بیشتر دستگاه های اجرای برای مقابله بابیماری کرونا در آذربایجان غربی

احمدی نژاد: وقتی مادها فساد کردند، یک جوان پاک [کوروش] برای اصلاح امور قیام کرد!

اثرات بلوغ زودرس یا دیررس در نوجوانان

نقش انقلاب اسلامی در افول آمریکا، تحلیل و بررسی شد

عباس عراقچی وارد مسکو شد

قیافه عصبانی پسر آقای سفیر +عکس

اهداف سفر نماینده ویژه رییس جمهور به 4 کشور مرتبط با مناقشه قره باغ

کاهش 20 درصدی ورودی پرونده ها به دادسرای انتظامی مرکز وکلا و کارشناسان

از «تصویب قانون افزایش حقوق کارمندان دولت در مجلس» تا «حذف تدریجی یارانه ثروتمندان»

تقویم و اوقات شرعی پنجشنبه هشتم آبان ماه

40 درصد زنجانی ها در تشکل های اجتماع محور حضور دارند

تیغ دو لبه فضای مجازی برای نوجوانان

تسهیلات و تخفیف های بیمه ای جدید برای سربازان ماهر

پلی لیست؛ آرون افشار، یک خواننده تاریخ مصرف دار

تسهیلات و تخفیف های بیمه ای جدید برای سربازان ماهر

هدف بسیج دانشجویی تربیت جوانانی دانا، کاردان و انقلابی است

سیاه و سفید؛ تصاویری بکر از ایرانِ قدیم (7)

پشت پرده تعطیلی 11 خط تولید کارخانه روغن نباتی جهان/فعال بودن تنها یک خط تولید با هفت کارگر

آقا، خانم! همسر شما یک انسان معمولی ست

وقتی قالیباف کرونایش را هم گردن کسی دیگر می اندازد!

اگر تدبیر جهانگیری نبود...

پشت پرده فعال بودن تنها یک خط تولید کارخانه روغن نباتی جهان با هفت کارگر/تعطیلی 11 خط تولید

انتقاد کیهان از یک روزنامه اصلاح طلب:لااقل اسم «شرق» را به «سوپر غرب» تغییر دهید!

آقای جهانگیری؛ لطفا با کلمات بازی نکنید، اگر قرار بر دعای مردم بود شما را می خواستند چکار؟!

شگفت انگیزان/انتشار خبر تعطیلات ویژه جمعه

مردم می خواهند بایدن پیروز شود تا ثبات اقتصادی به کشور بازگردد/ مشارکت در انتخابات 1400 مانند انتخابات مجلس است

مسؤولان با وجود آگاهی، کاری برای حل مشکلات روغن نباتی جهان نکرده و نمی کنند

صفحه اول روزنامه های پنجشنبه 8 آبان

داوطلبان هلال احمر در شاهرود دوباره وارد میدان مقابله با کرونا شدند

خوشگذرونی های «بهاره رهنما» و حاجی، این بار در اصفهان/ عکس

چرا هر چه بیشتر در این دنیا گریه کنیم آخرتمان بهتر است؟

عراقچی وارد مسکو شد

لزوم برخورد جدی با معدن داران متخلف محور هراز/ معادن هیچ سودی برای آمل ندارد

سوال معنادار رهبر انقلاب درباره هولوکاست

امروز باید همه مسلمانان به وحدت اسلامی بیندیشند

ردای رحمت در هفته وحدت

چه کسی مسئولیت تخلیه انرژی شرق گسل مشاء را به عهده میگیرد ؟

ردای رحمت در هفته وحدت

«نسیم ادبی» هرروز متفاوت تر از دیروز/ عکس

راه تعامل ادیان ابراهیمی را نبندید

راه تعامل ادیان ابراهیمی را نبندید

حدیث روز | راهکاری برای وحدت امت اسلام

مقایسه ابعاد پای انسان با تمساح +عکس

رفتار مکرون نشان از آزادی بی اخلاقی و بی شرمی دارد

سوپراستار محبوب، از کودکی تا حالا/ عکس

آژانس بین المللی انرژی اتمی تحت تأثیر هییت حاکمه آمریکا عمل می کند

روزهای کابوس وار «الهام پاوه نژاد»/ عکس

عراقچی وارد مسکو شد

شرح و تفسیر خطبه 116 و 117 نهج البلاغه

اسلامی: لیست خانه های خالی در اختیار سازمان مالیاتی قرار دارد

روزهای کابوس وار «الهام پاوه نژاد»/ عکس

هوشمندسازی شهری در آینه قانون

لغو تحریم های تسلیحاتی منشأ ارزآوری های غیردلاری است

آژانس بین المللی انرژی اتمی تحت تاثیر هییت حاکمه آمریکا عمل می کند

جو بایدن رای خود را به صندوق انداخت

گفتگو با عراقچی در بدو ورود به مسکو

حقوق مدیران دولتی با مزایا و کارانه تبدیل به حقوق نجومی می شود

خنده های مرموزانه «ساعد سهیلی»/ عکس

روایت رهبر انقلاب از عادی سازی گناه در غرب

جشن تولد 37 سالگی به سبک «احسان خواجه امیری»/ عکس

افراد فاقد تحصیلات دانشگاهی بهتر از ترامپ کشور را اداره می کنند

واکاوی ابعاد مشکلات اساسی صنعت و بازار خودرو/ فضای رقابتی مهمترین نیاز رشد خودروسازی در ایران

برگزاری نشست «مبانی فلسفی و روش شناسی اقتصاد اسلامی»

زن ایرانی در دفاع مقدس با کنارگذاشتن جنسیت، به جنگ دشمن رفت

زن ایرانی در دفاع مقدس با کنارگذاشتن جنسیت، به جنگ دشمن رفت