مطالب مرتبط:
توزیع 110 بسته معیشتی بین اقشار آسیب دیده در طرح حمایتی «یا علی»
تجلیل از حماسه سازان اصناف فارس در 8 سال دفاع مقدس
سردار شهسواری: شاخصه های دفاع مقدس باید بازشناسی شوند
سفر وزیر دفاع ملی به جمهوری آذربایجان
دفاع پامپئو از فروش تسلیحات نظامی به عربستان
-157 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 23 مرداد 1399 ساعت 15:452020-08-13سياسي

بسته حمایتی، قابل دفاع؟!


هرچند هنوز توافق مشخصی در مورد جزییات این طرح حاصل یا اعلام نشده است، اما به نظر می رسد گفتمان اصلی این بسته حمایتی حول محور تضمین دسترسی به کالا های اساسی شکل گرفته است.

- به نظر می رسد دو الگوی کلی برای این طرح قابل تصور است.

دکتر مرتضی زمانیان* ارائه بسته های حمایتی برای دهک های پایین جامعه یکی از کلیدواژه های نمایندگان مجلس در هفته های اخیر بوده است.

طرحی که ظاهرا پیش نویس آن نیز تهیه شده است.

  هرچند هنوز توافق مشخصی در مورد جزییات این طرح حاصل یا اعلام نشده است، اما به نظر می رسد گفتمان اصلی این بسته حمایتی حول محور تضمین دسترسی به کالا های اساسی شکل گرفته است.

به نظر می رسد دو الگوی کلی برای این طرح قابل تصور است.

این دو الگو می تواند تضمین خرید سبد منتخبی از کالا های اساسی به قیمت مشخص و تخصیص یارانه نقدی باشد.

سایر مدل های بینابین نیز عملا به یکی از این دو الگو میل خواهند کرد (به طور مثال تخصیص اعتبار به مردم برای خرید کالا های اساسی که در عمل معادل پرداخت نقدی خواهد بود).

هر چند نوشتار حاضر به دنبال نفی لزوم حمایت از دهک های مستمند در شرایط فعلی نیست، اما هدف آن هشدار نسبت به تبعات تکرار اقدامات تجربه شده و ارائه یک پیشنهاد جایگزین است.

اولین و مهم ترین اصل در هرگونه حمایت پذیرش این موضوع است که برقراری یک مدل حمایتی جدید به معنای تحمیل هزینه های جدید بر دولت است.

تصور اینکه با حذف برخی از حمایت ها مانند ارز 4200 تومانی می توان هزینه های یک برنامه حمایتی را تامین کرد، تصوری ساده انگارانه است.

  برای توضیح این مطلب باید برنامه توزیع یارانه نقدی دولت آقای احمدی نژاد را یادآور شد که در زمان تصویب آن تصور برخی این بود که منابع آن از محل افزایش قیمت بنزین تامین خواهد شد.

  شاید این دیدگاه تا مدت کوتاهی پس از افزایش قیمت بنزین قابل پذیرش بود؛ اما بدیهی است که اگر افرادی کماکان تصور کنند که فاصله بین قیمت کنونی بنزین و مبلغ 100 تومان (قیمت آن روز بنزین) منبعی برای تامین هزینه های یارانه 45 هزار تومانی است، راه را به خطا رفته اند.

  هرچند آن طرح در زمان خود گامی روبه جلو به شمار می رفت، اما آنچه امروز از آن طرح به جا مانده است یک هزینه ثابت برای دولت است که از هر محل و به هر نحو در بودجه سنواتی باید تامین و پرداخت شود.

  سبد معیشتی سال 1398 نیز هر چند تصور می شد که منبع آن افزایش قیمت بنزین در آبان ماه گذشته است، اما پس از گذشت مدت کوتاهی تبدیل به یک هزینه ثابت در بودجه های سنواتی خواهد شد.

حال در کنار این سبد حمایتی احتمالی مجلس یازدهم را قرار دهید که احتمالا باری بیشتر از موارد فوق را به بودجه کشور تحمیل خواهد کرد.

  تنها حالت قابل قبول آن است که منبعی مستقل مانند یک پایه مالیاتی جدید برای تامین منابع بازتوزیعی وضع شود که به نظر نمی رسد فعلا چنین چیزی در دستور کار باشد.

ضمن آنکه توجه شود تصویب این طرح ها فرآیندی برگشت ناپذیر است که هزینه های آن تا سال ها گریبانگیر کشور خواهد بود.

هزینه های این دست از اقدامات حمایتی در قالب مدل کالابرگی به مراتب بیشتر است؛ زیرا این طرح را درگیر ملاحظات اقتصاد سیاسی خواهد کرد.

  تصور کنید امروز مجلس تصویب کند که کالایی، چون گوشت به نصف قیمت بازار آزاد به مردم تخصیص داده شود و مابه التفاوت آن توسط دولت پرداخت شود.

حال در سال های آینده که قیمت کالا های اساسی در بازار افزایش می یابد، آیا سیاست گذار حاضر خواهد شد که قیمت تضمینی کالا های اساسی را برای مردم افزایش دهد؟   با توجه به اقتصاد سیاسی تغییر قیمت ها، پاسخ به احتمال زیاد منفی است؛ بنابراین با همان سازوکاری که قیمت کالایی مثل بنزین طی سال ها قابل افزایش نبوده است، قیمت این کالا ها هم افزایش نخواهد یافت؛ بنابراین با افزایش قیمت این کالا ها در طول زمان، فشار هزینه ای آن بر دولت به صورت فزاینده ای تشدید خواهد شد.

  مدل یارانه نقدی نیز هر چند نسبت به مدل کالابرگی از مزایای زیادی برخوردار است، اما فاقد ویژگی های کلیدی ذیل است که در ادامه مورد اشاره قرار می گیرد.

بر این اساس مساله اصلی آن است که اگر با تصویب یک برنامه حمایتی قرار است هزینه ای هم بر دولت تحمیل شود، لااقل این برنامه حمایتی توام با سه ویژگی باشد: اولا همراه با اصلاحات ساختاری در نظام اقتصادی کشور باشد، ثانیا به صورت خودکار و بدون نیاز به تصویب هر ساله متناسب با تورم تعدیل شود، ثالثا ترجیحا سازوکار تخصیص آن خارج از قانون بودجه باشد.

حال سوال این است که آیا سازوکاری برای ایجاد چنین نظام حمایتی وجود دارد یا خیر؟ به نظر می رسد این الگو قابل ارائه است.

در این راستا هر چند سخن گفتن از اصلاح نظام یارانه های انرژی امروز و در فضای کنونی سخت و دشوار است، اما از نظر نگارنده ایده تخصیص سهمیه بنزین به خانوار ها با شرایطی که در ادامه ذکر می شود کماکان قابل دفاع ترین الگوی حمایتی در کشور است.

  مهم ترین قید نگارنده در اجرای این طرح نیز حفظ ساختار اصلاحات آبان ماه به این صورت است که اولا سهمیه تخصیص داده شده به خودرو ها حفظ شود و ثانیا سقف قیمت 3 هزار تومانی تغییر نکند.

کلیت طرح پیشنهادی نیز بر این اساس است که سهمیه ای به تمامی خانوار های بدون خودرو- به تعبیر عامیانه جاماندگان یارانه بنزین- اختصاص یابد و به دنبال آن بازار مبادله این سهمیه برای آحاد جامعه فراهم شود.

  ضمن آنکه دولت کماکان موظف به ارائه بنزین به قیمت آزاد 3 هزار تومانی در جایگاه های عرضه سوخت باشد.

با این اتفاق هم سهمیه خودرو ها کماکان حفظ خواهد شد و هم قیمت بنزین در کشور از سقف موجود تجاوز نخواهد کرد.

اولین خاصیت این الگو آن است که توام با یک اصلاح ساختاری در نظام اقتصادی کشور یعنی ایجاد بازار- هر چند محدود- در مورد یکی از حامل های انرژی خواهد بود، امری که بسیاری از صاحب نظران معتقدند از مهم ترین و بااولویت ترین اصلاحات اقتصادی در کشور است.

موضوع دوم آن است که تخصیص آن کاملا فرآیندی خارج از بودجه بوده و تصفیه آن از طریق دادن خوراک به پالایشگاه ها میسر خواهد شد.

  در نهایت در طول زمان و با اصلاح سقف 3 هزار تومانی فعلی، عملا قیمت ارزش یارانه تخصیص یافته به مردم متناسب با تورم تعدیل خواهد شد.

یکی از مهم ترین مزایای این طرح به نسبت سایر طرح های پیشنهادی آن است که صرفا به خانوار های فاقد خودرو- یا همان جاماندگان- داده خواهد شد، اما دولت در عمل می تواند مطمئن باشد که کل جامعه ایران را از یارانه برخوردار کرده است.

  در سایر مدل های پیشنهادی یا باید یارانه های مصوب را به همه آحاد تخصیص داد که هزینه زیادی را بر دولت تحمیل می کند یا آن ها را محدود به دهک های پایین کرد که با توجه به پیوستگی دهک ها و خطا های شناسایی عملا نارضایتی های اجتماعی و بعضا بی عدالتی هایی را به دنبال خواهد داشت.

  مدل تخصیص سهمیه شاید تنها مدلی باشد که می توان آن را صرفا به بخشی از مردم تخصیص داد، اما در عمل مدعی پوشش کل آحاد جامعه شد؛ زیرا در عمل مکمل طرح آبان ماه به شمار می رود.

در نهایت با حفظ سقف قیمت فعلی در کوتاه مدت و عدم به هم ریختن اجزای کلیدی مدل آبان ماه، کمترین نارضایتی عمومی نیز ایجاد خواهد شد.

  هر چند با توجه به اینکه عملا قیمت بازار احتمالا جایی کمتر از 3 هزار تومان خواهد ایستاد، عملا می تواند دسترسی به بنزین ارزان تر را برای برخی آحاد فراهم سازد.

تبیین بیشتر این پیشنهاد نیازمند بسط بیشتری است که در آینده قابل تفصیل خواهد بود.

*مرتضی زمانیان، عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر و عضو اندیشکده حکمرانی شریف است.


کلید واژه ها: بسته حمایتی - حمایتی - بسته - الگو - اساسی - بسته های حمایتی - نمایندگان مجلس - کالا - دسترسی - دهک های پایین - گفتمان - قابل - یکی از - یارانه نقدی - اعلام - توافق - نمایندگان - مورد - تصور - محور - یارانه - جامعه - مرتضی - تخصیص - سایر - نقدی - قیمت - هفته - نویس - مجلس

آخرین اخبار سرویس:
بزرگ ترین مجتمع تولید باتری های صنعتی کشور در رباط کریم افتتاح شد/ اشتغالزایی بیش از هزار نفر

عکس نوشته های اسم عیسی برای پروفایل

عکس نوشته های اسم بشیر برای پروفایل

متن انگلیسی درباره ی امام زمان + ترجمه

واکنش سازمان برنامه و بودجه به خبر گم شدن یک ﻣﯿﻠﯿﺎرد و ﺳﯿﺼﺪ ﻣﯿﻠﯿﻮن ﯾﻮرو

جایگاه تدبر و اندیشه در عبادت و بندگی خدا

متن انگلیسی درباره پیاده روی اربعین + ترجمه

ریشه ماجرای اخیر پناهیان از نظر وزیر اطلاعات احمدی نژاد: طراحی پشت صحنه استکبار است!

بازگشایی مدارس کارشناسی شده نبود/ رفتار های وزارت آموزش و پرورش نرمال نیست

محدودیت فرکانس های رادیویی شرق استان تهران برطرف می شود/ تقویت شبکه های تلویزیونی پیشوا

دانلود مداحی دلم زیرو رو شد محمود کریمی

آیا قانون حجاب باعث ایجاد بدحجابی در جامعه شده است؟ + فیلم

نحوه مطالبه حق اجرت المثل

یک نفر در سیل تالش جان باخت

عکس نوشته های اسم سعید برای پروفایل

نامه نمایندگان مجلس به شریعتمداری درباره همسان سازی حقوق بازنشستگان

بررسی تعبیر خواب عبا و عمامه از دیدگاه معبران مختلف

23 حقیقت شگفت انگیز که شما احتمالا در رابطه با سگ ها نمی دانید !

بیانیه ارتش به مناسبت چهلمین سالگرد هفته دفاع مقدس

دلگیری های «علی زندوکیلی»/ عکس

انتقام گیری با انتشار عکس های خصوصی

سازمان «بدر»: ما عراقی ها مدیون ایرانی ها هستیم

آخرین خبرها از واکسن HPV ایرانی

عکس نوشته اسم سعادت برای پروفایل

پاسخ وزارت کشور به ادعای تعلل در مدیریت حاشیه نشینی

عکس نوشته های جدید اسم آرام برای پروفایل

یک نفر در سیل تالش جان باخت

متن هایی زیبا درباره عشق مادر به فرزند (2)

مقبره شهدای گمنام شهرری به شکلی شایسته طراحی و ساماندهی شود

چالش های پرونده قضایی نوید افکاری/آخرین ترکش آمریکا بر اقتصاد ایران/تله قیمت گذاری و نظام چندنرخی

امکان تکرار تجربه انتخابات92 برای اصلاح طلبان در1400

تکذیب ادعای ناپدید شدن یک ﻣﯿﻠﯿﺎرد و 300 ﻣﯿﻠﯿﻮن ﯾﻮرو از ﻣﻨﺎﺑﻊ ارزی

همه چیز درباره تعبیر خواب قسم خوردن

طرح جهش تولید مسکن 3 نقطه انحرافی دارد که باید اصلاح شود

ساعت ها را یک ساعت به عقب بکشید

کارتون| مقصرین پرونده ویلموتس فراموش شدند؟!

متن های ناب و زیبا درباره عشق به همسر (2)

متن انگلیسی درباره محرم با ترجمه ی فارسی

تعبیر خواب هل دادن، تغییر است

تمام اتفاقات 26 آبان سال 98 را می توانیم در قالب جرم سیاسی بررسی کنیم

ساعت ها را یک ساعت به عقب بکشید

تمام اتفاقات 26 آبان سال 98 را می توانیم در قالب جرم سیاسی بررسی کنیم

سبک زندگی اسلامی از منظر رهبر انقلاب

یادداشت رسیده| راهیان صداقت و رهروان ولایت

سوفیا و کارهای خالق العاده او

شیوع بیماری خطرناک تر از کرونا در منطقه حقیقت دارد؟/ واکنش معاون وزیر بهداشت به اظهارات روحانی

گلچین متن های زیبا درباره عشق و زندگی

پلوسی استیضاح مجدد ترامپ را منتفی ندانست

عکس نوشته های اسم فتانه برای پروفایل

مجموعه شعر برای دوران بارداری

توضیحاتی در مورد از چشم افتادن

راهکاری برای جلوگیری از سرقت آرشیو صداوسیما!

یک نفر در سیل تالش جان باخت

تدریس علوم اسلامی در دانشگاه علوم پزشکی قم آغاز شد

برگزاری 61 عنوان ویژه برنامه هفته دفاع مقدس در بهارستان

کارشناس صداوسیما: زنی که بیرون خانه کار می کند، جارو برقی شیکی است که جارو نمی کند!

عکس نوشته های اسم نعیمه برای پروفایل

انتقاد بایدن از تلاش ترامپ برای انتصاب قاضی دیوان عالی آمریکا

متن درباره عزیزان زندگی

عکس نوشته های جدید اسم عمار برای پروفایل

درک مشترک، صرفه و صلاح جمعی را ممکن می کند

از معضل حفاری های بندرعباس تا لزوم بومی گزینی در صنایع استان

پیام استاندار البرز به مناسبت هفته دفاع مقدس

مادر شهید همت دار فانی را وداع گفت

«دلصدا»ی پاپ برای مردان جنگ + صوت

از معضل حفاری ها در بندرعباس تا لزوم بومی گزینی در صنایع استان

ننه! جنگ کی تموم میشه؟

عکس نوشته های اسم سعید برای پروفایل

عکس نوشته های اسم ژینو برای پروفایل

تعبیر خواب طلبکار از نظر معبران غربی و شرقی

برگزاری بیش از 247 ویژه برنامه دفاع مقدس در رودسر

شـروط جـدید مـجلـس بـر سـر راه کـانـدیـداهـای انـتـخابات ریـاسـت جـمـهـوری

«دلصدا»ی پاپ برای مردان جنگ + صوت

سه سریال در سالگرد دفاع مقدس

مینی بوس در تهران به کار افتاد

درگذشت دکتر مصدق

کبوتر بازی ممنوع شد

شهری برآمده از دل ویرانه ها

فرآیند شکل گیری سازمان رزم سپاه در یک نگاه

دشمنان از هیچ دسیسه ای برای ضربه زدن به نظام کوتاهی نکرده اند

رویارویی نیمی از امریکایی ها با ترامپ در دیوان عالی

خبر خوش برای سربازان فراری

مقام یمنی: آزادسازی مأرب یک تصمیم ملی است

اجرای بیش از 560 برنامه ویژه هفته دفاع مقدس در ماهشهر

سید حسن نصرالله، تو عصاره تمام مردان زمینی

مرحله نهایی دومین رویداد تولید محتوای دیجیتال بسیج

تعبیر خواب صلیب

«ابن اَشْعث کوفی»؛ راوی احادیث امام جعفر صادق (ع)

دادگاه عمومی بخش بنارویه لارستان افتتاح شد

فعال سازی مکانیسم ماشه غیرقانونی است

فرجی راد: اگر آمریکا پا را فراتر بگذارد ایران پاسخ عملی می دهد

ناپدید شدن 1.3ﻣﯿﻠﯿﺎرد ﯾﻮرو از ﻣﻨﺎﺑﻊ ارزی تکذیب شد

مصطفی سعیدی سیرایی شهردار فردیس شد

10 اشتباه خانه داری

فرهنگ ایثار و شهادت را بین قشر خاکستری با زبان هنرمندانه ترویج دهیم

جاذبه های طبیعی غار کرفتو ظرفیت مناسبی برای توسعه گردشگری است

حضور سپاه در همه عرصه های کشور با روحیه جهادی است

عکس نوشته های جدید اسم کاوه برای پروفایل

ضرورت همراهی بیشتر با رونق تولید و تسریع و حمایت از سرمایه گذاری

برگزاری بیش از 40 برنامه در چهلمین سالگرد هفته دفاع مقدس

بسته حمایتی، قابل دفاع؟!

بسته حمایتی، قابل دفاع؟!