مطالب مرتبط:
دانلود آهنگ جدید پرویز بیات بنام داروندار
-2 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 17 مرداد 1399 ساعت 06:402020-08-07دانش

درباره پرویز شاپور


ایرنا- پرویز شاپور نویسنده و طراح ایرانی محسوب می شود که نامش با عنوان گونه ادبیِ مختصر و مفیدی به نامِ کاریکلماتور پیوند خورده است؛ نوشته هایی کوتاه یک یا 2 جمله ای و اغلب طنزآمیز که ظرافت و دیدی شاعرانه داشتند.

- پرویز شاپور در پنجم خرداد 1302خورشیدی در قم دیده به جهان گشود.

وی مراحل تحصیل خود را تا دیپلم در مدارس تهران گذراند سپس در رشته اقتصاد قبول شد و لیسانس خود را از دانشگاه تهران گرفت.

وی در 1329خورشیدی با فروغ فرخزاد ازدواج می کند.

حاصل ازدواجِ آنها پسری به نام کامیار بود اما این ازدواج پنج سال بیشتر دوام نیاورد.

پوران فرخزاد نویسنده و خواهر فروغ درباره شاپور می گوید: پرویز، فروغ را دوست داشت.

در واقع فروغ اصلاً شعر گفتن را با پرویز شروع کرد.

ورود به عرصه روزنامه نگار پرویز شاپور مدتی در دارایی اهواز مشغول به کار شد و در حین فعالیت در دارایی اهواز برای روزنامه های محلی اهواز مطلب می نوشت.

او نخستین بار آثارش در 1333 خورشیدی در نشریات اهواز، ازجمله آوای ملت و فریاد خوزستان منتشر شد.

وی از اهواز به تهران آمد و در مجله توفیق نوشت و جزو هیات تحریریه شد.

در همین مجله مطالب طنزی مثل یادداشت های دختر حوا نوشت.

در واقع شروع کاریکلماتورها آنجا شکل گرفت.

بعد از سال ها که در مجله توفیق فعالیت می کرد با افرادی مانند اردشیر محصص و بیژن اسدی پور و عمران صلاحی آشنا شد و با محصص دوست صمیمی شد.

محصص او را به طراحی کردن تشویق کرد.

کامیار فرزند شاپور می گوید: محصص قناسی هایی را که در کار پدرم بود، دیده بود، دوست داشت.

این بود که هم طراحی می کرد هم طنز می نوشت و بعد هم کاریکلماتور نوشت که آقای شاملو این اسم را روی کارهاش گذاشت.

کسان دیگری هم می نوشتند مثل جواد مجابی یا منشی زاده.

شاپور مرزبندی مشخصی میان شوخ طبعی و لحن جدی نداشت.

وی در مورد این ویژگیش می نویسد: من به طور کلی وقتی هم حرف می زنم معلوم نیست کجایش جدی است و کجایش شوخی.

پیش می آید که وقتی دارم با مادرم (مریم ضرابی) جدی حرف می زنم، سرش را تکان می دهد و اشک در چشمانش حلقه می زند و با ناراحتی می گوید 54 سال بچه بزرگ کردم، یک کلمه حرف حسابی از دهانش نشنیدم!.

پرویز شاپور همچنین با مجله سپید و سیاه و گل آقا و خوشه هم همکاری داشته و پس از آغاز همکاری با مجله خوشه، احمد شاملو که سردبیری مجله را به عهده داشت در 21 خرداد 1346 نوشته های تک خطی شاپور را کاریکلماتور نامید.

کامیار در مورد پدرش می گوید: مطبوعات تریبون پدرم بود و هر کاری که می کرد از طریق مطبوعات ارائه می شد.

مطبوعات ستون عمده ای بود در کارش و تمام زندگی با مطبوعات سرش را گرم می کرد.

راجع به درآمد از راه مطبوعات می گفت همین که پول قلم و کاغذ را از طریق آنها در بیاورد راضی است اما این درآمد خیلی ناچیز بود.

وقتی برای توفیق کار می کرد گاهی برادران توفیق چیزی به او می دادند که اصلا قابل توجه نبود.

در دوره جدید هم فقط برای گل آقا می نوشت که پول خیلی ناچیزی هر ماه یا 2 ماه یکبار به او می دادند.

مبدع و بنیانگذار کاریکلماتور در ایران کاریکلماتور، نوشته های کوتاه و بیش تر تک جمله ای است که با ظرافت و دیدی شاعرانه و طنزآمیز نوشته می شوند.

باید شاپور را مبدع و بنیانگذار کاریکلماتور دانست.

کاریکلماتور یک نوع ادبی تازه بود که می توانست گاهی طنزآمیز، گاهی عاشقانه و گاهی شبیه کلمات قصار باشد.

کاریکلماتورهای شاپور ابتدا در مطبوعات منتشر شدند و سپس رواج یافتند.

کاریکلماتور ترکیبی است از 2 واژه کاریکاتور و کلمه و به نوعی از نوشته های ادبی اطلاق می شود که عبارت است از جمله های منثور ساده، صمیمی، کوتاه، طنزآمیز، ادبی، غیرجدی و کاریکاتوری.

به بیان دیگر، کاریکلماتور را می توان کاریکاتورِ نوشتاری دانست.

مانند این جمله گربه هنگام بالارفتن از درخت به ریش جاذبه زمین می خندد.

(1)کاریکلماتور در ساختار و محتوا با جمله های قصار، برخی امثال و حکم و نیز تک بیت های سبک هندی همانندی هایی دارد.

در همه این انواع، مهم ترین ویژگیِ ظاهری که در نگاه نخست به چشم می آید، عنصر کوتاه نویسی و ایجاز است.

ایجاز، به زبان ساده یعنی بیانِ معنایی وسیع در تعداد واژگانی اندک.

مانند ضرب المثلِ هرکه بامش بیش، برفش بیشتر.

این کوتاهی و ایجاز ویژگی اصلیِ هر کاریکلماتور است اما کاریکلماتورهای شاپور گاه از کوتاه نیز کوتاه تر است.

تعداد واژگان در کاریکلماتورهای شاپور به طور متوسط میان 6 تا 11 واژه است، این درحالی است که میانگین تعداد کلمه در آثار دیگران بیش از 11 واژه به نظر می رسد.

او کاریکلماتورهایی دارد که تنها از سه یا چهار واژه تشکیل شده است، مانند در خودم محبوسم؛ در قلبم اشک می ریزم و به نگاهم خوش آمدی.

(2) دلایل روی آوردن به کاریکلماتور عمران صلاحی از طنزپردازان و یارانِ نزدیکِ پرویز شاپور درباره گرایشِ شاپور به کوتاه نویسی به روحیه خاص وی اشاره کرده و گفته است که شاپور می گفت: من چون نامه نویسی و داستان نویسی و اینها برایم مشکل است، جملات کوتاه می نویسم؛ چون اگر بخواهد بلندتر بشود (یعنی مطلب)، سرنخ از دستم درمی رود.

ضمناً به این موضوع پی بردم که نوشتن برایم سخت است، درصورتی که سوژه زیاد دارم.

این است که فکر کردم این سوژه ها را توی جملات کوتاه بیاورم.

حتی بعضی از دوستان می خواستند ما را از راه راست منحرف کنند و به ما پیشنهاد می کردند که داستان بنویس! داستان بلند بنویسی خیلی خوب می شود! ولی من پایم را از گلیمم درازتر نکردم.

(3) شاید بتوان دلایل دیگری هم برای علاقه مندی شاپور به هرچه کوتاه تر نوشتن در نظر گرفت؛ یکی اینکه او به رباعی های خیام علاقه بسیار داشت و طبیعی است که همین قالبِ کوتاه و چهارمصراعیِ رباعی که گاه عمیق ترین و مفصل ترین حرف های بشر را به درازای ازل تا ابد در جسم کوچک خود جای داده است، او را به کوتاه نویسی علاقه مند کرده باشد.

شاپور، خود گفته است که از بچگی خیّام را از بَر بودم.

از رباعیات خیام، که از نظر حجم خیلی هم کم است، مفاهیم زیادی گرفته بودم، خیلی بیشتر از آنچه آدم شاید از خواندن یک دیوان پُر از قصیده های بلند می گیرد.

افزون بر این، شاپور نحوه برخوردهایی را که در کودکی و نوجوانی گاه با او می شده است، در کشیده شدنش به کوتاه نویسی بی تأثیر نمی داند.

او در گفت وگویی گفته است که هر وقت چیزی می دیدم که نظرم را جلب می کرد و می آمدم درباره اش با پدر و مادرم صحبت می کردم، حرفم را نمی فهمیدند.

حتی چند بار سر این موضوع کتک خوردم.

حرفم را می خوردم و جویده جویده صحبت می کردم.

خلاصه از همان اول، عامل کوتاه نویسی و کوتاه گویی با من بود.

(4) نمونه هایی از کاریکلماتورهای پرویز شاپور: برای اینکه پشه ها کاملاً ناامید نشوند، دستم را از پشه بند بیرون می گذارم.

اگر بخواهم پرنده را محبوس کنم، قفسی به بزرگی آسمان می سازم.

دلم به حال ماهی ها می سوزد چون هیچ کس اشکشان را نمی فهمد.

وقتی عکس گل محمدی در آب افتاد، ماهی ها صلوات فرستادند.

گربه بیش از دیگران در فکر آزادی پرنده محبوس است.

به یاد ندارم نابینایی به من تنه زده باشد.

هر درخت پیر، صندلی جوانی می تواند باشد.

به عقیده گیوتین، سر آدم زیادی است.

روی همرفته زن و شوهر مهربانی هستند! غم، کلکسیون خنده ام را به سرقت برد.

بلبل مرتاض، روی گل خاردار می نشیند! زندگی بدون آب از گلوی ماهی پایین نمی رود.

جارو، شکم خالی سطل زباله را پر می کند.

فواره و قوه جاذبه از سربه سر گذاشتن هم سیر نمی شوند.

باغبان وقتی دید باران قبول زحمت کرده، به آبپاش مرخصی داد.

آثار و تالیفات از پرویز شاپور به جز مجموعه هشت جلدی کاریکلماتور که در 1386 خورشیدی در کتابی به نام قلبم را با قلبت میزان می کنم به طبع رسید.

کتاب های دیگری مانند فانتزی سنجاق قفلی، تفریح نامه و کتاب موش و گربه عبید زاکانی با طرح های پرویز شاپور برجای مانده است.

همچنین مجموعه ای از نامه های فروغ فرخزاد به پرویز شاپور و یادداشت های شاپور بر حاشیه تعدادی از این نامه ها با عنوان اولین تپش های عاشقانه قلبم(نامه های فروغ فرخزاد به همسرش)، به کوشش عمران صلاحی و کامیار شاپور منتشر شده است.

از ویژگی های آثار شاپور، طنز قوی و چندلایه ای است که در بسیاری از کاریکلماتورهای او دیده می شود.

از دلایلِ دلنشینیِ طنز موجود در آثار این هنرمند نامدار، یکی همان ایجازِ جمله هایی است که او به کار گرفته است زیرا در طنزهای کوتاه، مانندِ مَثَل ها یا لطیفه ها، هرچه جمله یا جمله ها کوتاه تر باشد، عنصر غافلگیری در طنز بهتر می تواند مخاطب را تحت تأثیر قرار دهد.

(5)شاپور معتقد بود: طنز، دنده خلاص زندگی است.

با این همه مشکل در زندگی که کمر آدم را خم می کند، وقتی آدم وارد مقوله طنز می شود، انگار تحمل این سختی ها برایش آسان تر می شود… خاموشی سرانجام این هنرمند خوش ذوق پس از 76 سال زندگی و طی یک دوره بیماری در 15 مرداد 1378خورشیدی دیده از جهان فرو بست.

سیدحسن حسینی در دفتر یادبود ختم شاپور نوشت: پرویز شاپور یک نسل کامل، موجزنویسی، نکته یابی و ظریف اندیشی را تعلیم داد.

بی سروصدا زیست و بی سروصدا رفت اما از آن تنها صداهاست که می ماند.

منابع 1- طنز: کاریکلماتور؛ پرویز شاپور؛ بخارا، فروردین و تیر1389، شماره 75، ص 329 2- ویژگی های زبان طنز و مطایبه در کاریکلماتورها؛ یحیی طالبیان و فاطمه تسلیم جهرمی؛ مجله فنون ادبی دانشگاه اصفهان، سال اول، پاییز و زمستان 1388، شماره 15، ص 18 3- شاملو و شاپور و کاریکلماتور؛ عمران صلاحی؛ مجله گوهران؛ پاییز و زمستان 1384، شماره 9 و 10، ص 120 4- گزینه کاریکلماتورهای پرویز شاپور؛ پرویز شاپور؛ مروارید؛ 1371؛ ص 16 5- کاریکلماتورهای پرویز شاپور؛ پرویز شاپور؛ مروارید؛ 1371، ص16
کلید واژه ها: پرویز - شاپور - ازدواج - اهواز - نویسنده - روزنامه - دانشگاه تهران - فرخزاد - دارایی - روزنامه نگار - فروغ فرخزاد - مدارس تهران - تهران - دانشگاه - نخستین - لیسانس - فعالیت - ایرانی - اقتصاد - خواهر - پیوند - نوشته - مشغول - تحصیل - مدارس - خرداد - کوتاه - طراح - گونه - رشته

آخرین اخبار سرویس:
چه کسانی می توانند وارد دانشگاه شاهد شوند؟

چه کسانی می توانند وارد دانشگاه شاهد شوند؟

چه کسانی می توانند وارد دانشگاه شاهد شوند؟

امروز آخرین مهلت انتخاب رشته آزمون ارشد پزشکی

پذیرش بدون آزمون در مقطع کارشناسی نداریم/ارائه 90 درصد آموزش ها به شکل مجازی

پذیرش بدون آزمون در مقطع کارشناسی نداریم/ارائه 90 درصد آموزش ها به شکل مجازی

دومین روز سفر رییس دانشگاه آزاد اسلامی به استان اردبیل

بیایید باکتری بخوریم

یخچال ایرانی، نوآوری ایرانی

چرخه سوخت هسته ای

ناسا پایین ترین دمای جهان را می آفریند

9 نکته درباره بچه ها که ممکن است ندانید

جلوگیری از سرطان با غذاهای سبز

گرمای لپ تاپ بر قدرت باروری اثری ندارد

مجموعه ی 6 جلدی گفت وگو درباره ی انرژی منتشر شد

فهرست

نقش کتابخانه های دیجیتال چندرسانه ای در پیشرفت آموزش

افزایش ایمنی محصولات غذایی از مزرعه تا سفره/ معضلات بخش کشاورزی و صنعت پایش می شود

گامی مهم در تغییر تیپ شخصیتی مجرمان

اعلام وضعیت هشدار در خوزستان؛ مردم جز به ضرورت از خانه خارج نشوند

تمام شهرستان های آذربایجان شرقی در وضعیت قرمز کرونایی قرار دارند

رییس دانشگاه علوم پزشکی اهواز درباره روند فزاینده شیوع کرونا هشدار داد

زمان مصاحبه دکتری دانشگاه آزاد شهرکرد اعلام شد

گامی برای تغییر تیپ شخصیت مجرمان به افراد مفید با القای خاطرات جعلی!

همه چیز درباره بازیگر chr(034)مینوchr(034) در سریال chr(034)مینوchr(034)/ عکس

رییس علمی کاربردی فارس: فراخوان متقاضیان تدریس در دانشگاه علمی کاربردی فارس

خرد شدن ناگهانی دندان نشانه چیست؟

پذیرش زنان در رشته «فوریت های پزشکی» برای اولین بار در ایران

خانواده های معظم شهدا گنجینه های صبر هستند

تحصیل پنج هزار دانشجو در دانشگاه فرهنگیان فارس

اعطای امتیاز برای اعضای هیئت علمی درگیر درمان کرونا

اعلام ظرفیت پذیرش دستیاری تخصصی دندانپزشکی

پذیرش دانشجو در دانشگاه علمی و کاربردی آذربایجان شرقی تمدید شد

هفته دفاع مقدس فرصت مناسب یادآوری خاطرات شهداست

دکتر طهرانچی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشگین شهر بازدید کرد

جزییات پذیرش زنان در رشته «فوریت های پزشکی»

ایرانیان 900 سال قبل با فناوری امروزی فولاد ضدزنگ تولید می کردند

اولین روز مدرسه حکمرانی تمدن امروز، برگزار شد

افزایش سن پذیرش داوطلبان رشته های دانشگاه فرهنگیان از 22 به 24 سال

امکان ابداع و کارآفرینی در رشته علوم تربیتی

انتشار سومین اصلاحیه دفترچه پذیرش بدون کنکور دانشگاه ها

شهادت اوج تعالی انسان محسوب می شود

دانشگاه علم و فرهنگ، رتبه یک نوآوری کشور

پردرآمدترین رشته های تحصیلی در ایران / اینفوگرافیک

حبیبی: هنوز تصمیمی برای حضور نو دانشجویان در دانشگاه خوارزمی نگرفته ایم

دانشگاه صنعتی همدان سرباز امریه می پذیرد

پذیرش زنان در رشته «فوریت های پزشکی» برای اولین بار در ایران

سومین اصلاحیه دفترچه پذیرش بدون کنکور دانشگاه ها منتشر شد

رشته های جدید پذیرش براساس سوابق تحصیلی کنکور سال 99 اعلام شد

فیلم | آموزش سامانه آموزشیار / نحوه مشاهده لیست دروس

نشست اخبار روز هوافضایی با موضوع پرنده های بال زن برگزار می شود

پنج هزار دانشجو در دانشگاه فرهنگیان فارس مشغول به تحصیل شدند

معرفی گرایش های اطلاعات و محاسبات کوانتومی

ارائه مقطع دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی در دانشگاه فردوسی مشهد

ظرفیت پذیرش دستیاری تخصصی دندانپزشکی اعلام شد

جعفری: سیاستگذاران آموزشی فاصله نسل های «مهاجران دیجیتال» و «بومیان دیجیتال» را در نظر بگیرند/ از مزیت تا چالش در آموزش مجازی

ساخت ترانزیستورهای آلی که قابلیت چاپ شدن دارند

جعفری: سیاستگذاران آموزشی فاصله بین نسل های «مهاجران دیجیتال» و «بومیان دیجیتال» را در نظر بگیرند/ از مزیت تا چالش در آموزش مجازی

تخصیص امتیاز برای اعضای هیئت علمی درگیر درمان کرونا

انگیزه‎ ای برای درس خواندن دانشجویان

کنکوری ها چگونه انتخاب رشته کنند؟

شهدای مدافع حرم زینت کشور هستند

قدردانی سازمان بهداشت جهانی از گرافیست شیرازی

آزمون پایانی کلاس های آموزش زبان دانشگاه آزاد فردا، 4 مهرماه برگزار می شود

جهادگران کوهدشتی اقدام به واکسیناسیون دام های سبک این شهرستان کردند

تفاهم نامه بین دانشگاه صنعتی اصفهان و وزارت راه و شهرسازی منعقد شد

عجیب ترین رشته های تحصیلی در دانشگاه ها؛ از «دیوید بکام شناسی» تا «مدیریت دوشیدن گاو»!

مهلت مصاحبه مجازی داوطلبان کنکور دکتری20 مهرماه به پایان می رسد

ظرفیت پذیرش دستیاری تخصصی دندانپزشکی اعلام شد

نحوه پرداخت وام بلاعوض به دانشجویان بی بضاعت

گام بلند مجتمع آموزش عالی اسفراین به سوی صنعتی شدن

اعضای هیأت علمی درگیر با درمان کرونا امتیاز ویژه می گیرند

تسریع در حرکت به سمت اقتصاد مقاومتی و دانش بنیان

رویه دانشگاه های وزارت علوم برای آموزش مجازی هزینه های زیادی را به کشور تحمیل می کند

تله تئاتر «شبی در خانه خرابه های شام» در دانشگاه آزاد بجنورد برگزار می شود

رییس دانشگاه آزاد: دانشکده ای با محوریت آب درمانی در اردبیل تأسیس می شود

اعطای امتیاز به اعضای هیأت علمی درگیر درمان کرونا

حدود 10 هزار دانشجو در دانشگاه الزهرا مشغول تحصیل هستند

دبیر جدید جامعه اسلامی دانشگاه علوم پزشکی شیراز انتخاب شد

عجیب ترین رشته های تحصیلی در دانشگاه های جهان/ از «دیوید بکام شناسی» تا «مدیریت دوشیدن گاو»!

عجیب و غریب ترین رشته های تحصیلی در دانشگاه های جهان/ رشته مدیریت دوشیدن گاو!

مهلت درخواست اسکان در خوابگاه های دانشگاه علم وصنعت امروز به پایان می رسد

دکتر طهرانچی از دانشگاه آزاد اسلامی مرکز سرعین بازدید کرد

رییس دانشگاه آزاد اسلامی با استاندار اردبیل دیدار کرد/ راه اندازی دانشکده آب درمانی در ادبیل

آنفلوآنزا در کمین است +اینفوگرافی

شرکت ملی گاز و پالایش و پخش فرآورده های نفتی سیستان و بلوچستان نیرو می پذیرد

فیلم | آموزش سامانه آموزشیار/ نحوه پرداخت شهریه و انتخاب واحد

اعطای امتیاز به اعضای هیئت علمی درگیر درمان کرونا

اختصاص امتیار به اعضای هیأت علمی مشارکت کننده در درمان کرونا

فراخوان متقاضیان تدریس در دانشگاه علمی کاربردی فارس

ارائه 100 رشته جدید مطابق با نیاز جامعه

20 مهرماه؛ پایان مهلت مصاحبه مجازی داوطلبان کنکور دکتری

اعطای امتیاز برای اعضای هیأت علمی درگیر درمان کرونا

20 مهرماه؛ پایان مهلت مصاحبه مجازی داوطلبان کنکور دکتری

اعطای امتیاز به اعضای هیأت علمی درگیر درمان کرونا

ایرانیان 900 سال قبل با فناوری امروزی فولاد ضدزنگ تولید می کردند

ثبت نام معرفی شدگان به مصاحبه دکتری 99 دانشگاه پیام نور تا فردا، 4 مهرماه ادامه دارد

توجه به کد رشته های جدید در انتخاب رشته

اعضای هیأت علمی درگیر با درمان کرونا امتیاز ویژه می گیرند

اعطای امتیاز برای اعضای هیئت علمی درگیر درمان کرونا

درباره پرویز شاپور

درباره پرویز شاپور