مطالب مرتبط:
دانلود آهنگ جدید پرویز بیات بنام داروندار
-2 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 17 مرداد 1399 ساعت 06:402020-08-07دانش

درباره پرویز شاپور


ایرنا- پرویز شاپور نویسنده و طراح ایرانی محسوب می شود که نامش با عنوان گونه ادبیِ مختصر و مفیدی به نامِ کاریکلماتور پیوند خورده است؛ نوشته هایی کوتاه یک یا 2 جمله ای و اغلب طنزآمیز که ظرافت و دیدی شاعرانه داشتند.

- پرویز شاپور در پنجم خرداد 1302خورشیدی در قم دیده به جهان گشود.

وی مراحل تحصیل خود را تا دیپلم در مدارس تهران گذراند سپس در رشته اقتصاد قبول شد و لیسانس خود را از دانشگاه تهران گرفت.

وی در 1329خورشیدی با فروغ فرخزاد ازدواج می کند.

حاصل ازدواجِ آنها پسری به نام کامیار بود اما این ازدواج پنج سال بیشتر دوام نیاورد.

پوران فرخزاد نویسنده و خواهر فروغ درباره شاپور می گوید: پرویز، فروغ را دوست داشت.

در واقع فروغ اصلاً شعر گفتن را با پرویز شروع کرد.

ورود به عرصه روزنامه نگار پرویز شاپور مدتی در دارایی اهواز مشغول به کار شد و در حین فعالیت در دارایی اهواز برای روزنامه های محلی اهواز مطلب می نوشت.

او نخستین بار آثارش در 1333 خورشیدی در نشریات اهواز، ازجمله آوای ملت و فریاد خوزستان منتشر شد.

وی از اهواز به تهران آمد و در مجله توفیق نوشت و جزو هیات تحریریه شد.

در همین مجله مطالب طنزی مثل یادداشت های دختر حوا نوشت.

در واقع شروع کاریکلماتورها آنجا شکل گرفت.

بعد از سال ها که در مجله توفیق فعالیت می کرد با افرادی مانند اردشیر محصص و بیژن اسدی پور و عمران صلاحی آشنا شد و با محصص دوست صمیمی شد.

محصص او را به طراحی کردن تشویق کرد.

کامیار فرزند شاپور می گوید: محصص قناسی هایی را که در کار پدرم بود، دیده بود، دوست داشت.

این بود که هم طراحی می کرد هم طنز می نوشت و بعد هم کاریکلماتور نوشت که آقای شاملو این اسم را روی کارهاش گذاشت.

کسان دیگری هم می نوشتند مثل جواد مجابی یا منشی زاده.

شاپور مرزبندی مشخصی میان شوخ طبعی و لحن جدی نداشت.

وی در مورد این ویژگیش می نویسد: من به طور کلی وقتی هم حرف می زنم معلوم نیست کجایش جدی است و کجایش شوخی.

پیش می آید که وقتی دارم با مادرم (مریم ضرابی) جدی حرف می زنم، سرش را تکان می دهد و اشک در چشمانش حلقه می زند و با ناراحتی می گوید 54 سال بچه بزرگ کردم، یک کلمه حرف حسابی از دهانش نشنیدم!.

پرویز شاپور همچنین با مجله سپید و سیاه و گل آقا و خوشه هم همکاری داشته و پس از آغاز همکاری با مجله خوشه، احمد شاملو که سردبیری مجله را به عهده داشت در 21 خرداد 1346 نوشته های تک خطی شاپور را کاریکلماتور نامید.

کامیار در مورد پدرش می گوید: مطبوعات تریبون پدرم بود و هر کاری که می کرد از طریق مطبوعات ارائه می شد.

مطبوعات ستون عمده ای بود در کارش و تمام زندگی با مطبوعات سرش را گرم می کرد.

راجع به درآمد از راه مطبوعات می گفت همین که پول قلم و کاغذ را از طریق آنها در بیاورد راضی است اما این درآمد خیلی ناچیز بود.

وقتی برای توفیق کار می کرد گاهی برادران توفیق چیزی به او می دادند که اصلا قابل توجه نبود.

در دوره جدید هم فقط برای گل آقا می نوشت که پول خیلی ناچیزی هر ماه یا 2 ماه یکبار به او می دادند.

مبدع و بنیانگذار کاریکلماتور در ایران کاریکلماتور، نوشته های کوتاه و بیش تر تک جمله ای است که با ظرافت و دیدی شاعرانه و طنزآمیز نوشته می شوند.

باید شاپور را مبدع و بنیانگذار کاریکلماتور دانست.

کاریکلماتور یک نوع ادبی تازه بود که می توانست گاهی طنزآمیز، گاهی عاشقانه و گاهی شبیه کلمات قصار باشد.

کاریکلماتورهای شاپور ابتدا در مطبوعات منتشر شدند و سپس رواج یافتند.

کاریکلماتور ترکیبی است از 2 واژه کاریکاتور و کلمه و به نوعی از نوشته های ادبی اطلاق می شود که عبارت است از جمله های منثور ساده، صمیمی، کوتاه، طنزآمیز، ادبی، غیرجدی و کاریکاتوری.

به بیان دیگر، کاریکلماتور را می توان کاریکاتورِ نوشتاری دانست.

مانند این جمله گربه هنگام بالارفتن از درخت به ریش جاذبه زمین می خندد.

(1)کاریکلماتور در ساختار و محتوا با جمله های قصار، برخی امثال و حکم و نیز تک بیت های سبک هندی همانندی هایی دارد.

در همه این انواع، مهم ترین ویژگیِ ظاهری که در نگاه نخست به چشم می آید، عنصر کوتاه نویسی و ایجاز است.

ایجاز، به زبان ساده یعنی بیانِ معنایی وسیع در تعداد واژگانی اندک.

مانند ضرب المثلِ هرکه بامش بیش، برفش بیشتر.

این کوتاهی و ایجاز ویژگی اصلیِ هر کاریکلماتور است اما کاریکلماتورهای شاپور گاه از کوتاه نیز کوتاه تر است.

تعداد واژگان در کاریکلماتورهای شاپور به طور متوسط میان 6 تا 11 واژه است، این درحالی است که میانگین تعداد کلمه در آثار دیگران بیش از 11 واژه به نظر می رسد.

او کاریکلماتورهایی دارد که تنها از سه یا چهار واژه تشکیل شده است، مانند در خودم محبوسم؛ در قلبم اشک می ریزم و به نگاهم خوش آمدی.

(2) دلایل روی آوردن به کاریکلماتور عمران صلاحی از طنزپردازان و یارانِ نزدیکِ پرویز شاپور درباره گرایشِ شاپور به کوتاه نویسی به روحیه خاص وی اشاره کرده و گفته است که شاپور می گفت: من چون نامه نویسی و داستان نویسی و اینها برایم مشکل است، جملات کوتاه می نویسم؛ چون اگر بخواهد بلندتر بشود (یعنی مطلب)، سرنخ از دستم درمی رود.

ضمناً به این موضوع پی بردم که نوشتن برایم سخت است، درصورتی که سوژه زیاد دارم.

این است که فکر کردم این سوژه ها را توی جملات کوتاه بیاورم.

حتی بعضی از دوستان می خواستند ما را از راه راست منحرف کنند و به ما پیشنهاد می کردند که داستان بنویس! داستان بلند بنویسی خیلی خوب می شود! ولی من پایم را از گلیمم درازتر نکردم.

(3) شاید بتوان دلایل دیگری هم برای علاقه مندی شاپور به هرچه کوتاه تر نوشتن در نظر گرفت؛ یکی اینکه او به رباعی های خیام علاقه بسیار داشت و طبیعی است که همین قالبِ کوتاه و چهارمصراعیِ رباعی که گاه عمیق ترین و مفصل ترین حرف های بشر را به درازای ازل تا ابد در جسم کوچک خود جای داده است، او را به کوتاه نویسی علاقه مند کرده باشد.

شاپور، خود گفته است که از بچگی خیّام را از بَر بودم.

از رباعیات خیام، که از نظر حجم خیلی هم کم است، مفاهیم زیادی گرفته بودم، خیلی بیشتر از آنچه آدم شاید از خواندن یک دیوان پُر از قصیده های بلند می گیرد.

افزون بر این، شاپور نحوه برخوردهایی را که در کودکی و نوجوانی گاه با او می شده است، در کشیده شدنش به کوتاه نویسی بی تأثیر نمی داند.

او در گفت وگویی گفته است که هر وقت چیزی می دیدم که نظرم را جلب می کرد و می آمدم درباره اش با پدر و مادرم صحبت می کردم، حرفم را نمی فهمیدند.

حتی چند بار سر این موضوع کتک خوردم.

حرفم را می خوردم و جویده جویده صحبت می کردم.

خلاصه از همان اول، عامل کوتاه نویسی و کوتاه گویی با من بود.

(4) نمونه هایی از کاریکلماتورهای پرویز شاپور: برای اینکه پشه ها کاملاً ناامید نشوند، دستم را از پشه بند بیرون می گذارم.

اگر بخواهم پرنده را محبوس کنم، قفسی به بزرگی آسمان می سازم.

دلم به حال ماهی ها می سوزد چون هیچ کس اشکشان را نمی فهمد.

وقتی عکس گل محمدی در آب افتاد، ماهی ها صلوات فرستادند.

گربه بیش از دیگران در فکر آزادی پرنده محبوس است.

به یاد ندارم نابینایی به من تنه زده باشد.

هر درخت پیر، صندلی جوانی می تواند باشد.

به عقیده گیوتین، سر آدم زیادی است.

روی همرفته زن و شوهر مهربانی هستند! غم، کلکسیون خنده ام را به سرقت برد.

بلبل مرتاض، روی گل خاردار می نشیند! زندگی بدون آب از گلوی ماهی پایین نمی رود.

جارو، شکم خالی سطل زباله را پر می کند.

فواره و قوه جاذبه از سربه سر گذاشتن هم سیر نمی شوند.

باغبان وقتی دید باران قبول زحمت کرده، به آبپاش مرخصی داد.

آثار و تالیفات از پرویز شاپور به جز مجموعه هشت جلدی کاریکلماتور که در 1386 خورشیدی در کتابی به نام قلبم را با قلبت میزان می کنم به طبع رسید.

کتاب های دیگری مانند فانتزی سنجاق قفلی، تفریح نامه و کتاب موش و گربه عبید زاکانی با طرح های پرویز شاپور برجای مانده است.

همچنین مجموعه ای از نامه های فروغ فرخزاد به پرویز شاپور و یادداشت های شاپور بر حاشیه تعدادی از این نامه ها با عنوان اولین تپش های عاشقانه قلبم(نامه های فروغ فرخزاد به همسرش)، به کوشش عمران صلاحی و کامیار شاپور منتشر شده است.

از ویژگی های آثار شاپور، طنز قوی و چندلایه ای است که در بسیاری از کاریکلماتورهای او دیده می شود.

از دلایلِ دلنشینیِ طنز موجود در آثار این هنرمند نامدار، یکی همان ایجازِ جمله هایی است که او به کار گرفته است زیرا در طنزهای کوتاه، مانندِ مَثَل ها یا لطیفه ها، هرچه جمله یا جمله ها کوتاه تر باشد، عنصر غافلگیری در طنز بهتر می تواند مخاطب را تحت تأثیر قرار دهد.

(5)شاپور معتقد بود: طنز، دنده خلاص زندگی است.

با این همه مشکل در زندگی که کمر آدم را خم می کند، وقتی آدم وارد مقوله طنز می شود، انگار تحمل این سختی ها برایش آسان تر می شود… خاموشی سرانجام این هنرمند خوش ذوق پس از 76 سال زندگی و طی یک دوره بیماری در 15 مرداد 1378خورشیدی دیده از جهان فرو بست.

سیدحسن حسینی در دفتر یادبود ختم شاپور نوشت: پرویز شاپور یک نسل کامل، موجزنویسی، نکته یابی و ظریف اندیشی را تعلیم داد.

بی سروصدا زیست و بی سروصدا رفت اما از آن تنها صداهاست که می ماند.

منابع 1- طنز: کاریکلماتور؛ پرویز شاپور؛ بخارا، فروردین و تیر1389، شماره 75، ص 329 2- ویژگی های زبان طنز و مطایبه در کاریکلماتورها؛ یحیی طالبیان و فاطمه تسلیم جهرمی؛ مجله فنون ادبی دانشگاه اصفهان، سال اول، پاییز و زمستان 1388، شماره 15، ص 18 3- شاملو و شاپور و کاریکلماتور؛ عمران صلاحی؛ مجله گوهران؛ پاییز و زمستان 1384، شماره 9 و 10، ص 120 4- گزینه کاریکلماتورهای پرویز شاپور؛ پرویز شاپور؛ مروارید؛ 1371؛ ص 16 5- کاریکلماتورهای پرویز شاپور؛ پرویز شاپور؛ مروارید؛ 1371، ص16
کلید واژه ها: پرویز - شاپور - ازدواج - اهواز - نویسنده - روزنامه - دانشگاه تهران - فرخزاد - دارایی - روزنامه نگار - فروغ فرخزاد - مدارس تهران - تهران - دانشگاه - نخستین - لیسانس - فعالیت - ایرانی - اقتصاد - خواهر - پیوند - نوشته - مشغول - تحصیل - مدارس - خرداد - کوتاه - طراح - گونه - رشته

آخرین اخبار سرویس:
استخدام مهندس پلیمر خانم در شرکت اکسین اوتانا در شیراز

بیایید باکتری بخوریم

یخچال ایرانی، نوآوری ایرانی

چرخه سوخت هسته ای

ناسا پایین ترین دمای جهان را می آفریند

9 نکته درباره بچه ها که ممکن است ندانید

جلوگیری از سرطان با غذاهای سبز

گرمای لپ تاپ بر قدرت باروری اثری ندارد

مجموعه ی 6 جلدی گفت وگو درباره ی انرژی منتشر شد

فهرست

نقش کتابخانه های دیجیتال چندرسانه ای در پیشرفت آموزش

حفاظت از گیاهان زینتی کمیاب با روش های بیوتکنولوژی/ کدام گیاهان در حال انقراض هستند؟

افزایش طول عمر باتری با فناوری ایرانی

7 مهر ماه؛ آخرین فرصت ثبت نام علاقه مندان تحصیل در رشته علوم قرآن و حدیث

زمان انتخاب رشته کنکور99 اعلام شد

ریکاوری پرسپولیسی ها در دانشگاه دوحه

تقویت محورهای انقلاب، از برنامه های دانشگاه آزاد اسلامی استان مرکزی

برگزاری جلسه شورای تخصصی فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی استان تهران 

تقلب لوییز سوارز در امتحان شهروندی ایتالیا محرز شد

تنها دانشگاه دولتی غرب اصفهان در انتظار حمایت مسئولان

استخدام کارشناس تولید محتوای حقوقی خانم در تهران

جزییات زمان انتخاب رشته کنکور 99

درگذشت استاد دانشگاه صنعتی شریف

رییس دانشگاه علوم پزشکی قزوین منصوب شد

واکنش کچویان به سخنان نصیری در برنامه زاویه؛ از زدن لگام «حیرت» بر دهان شرع تا تن دادن به منطق تجدّدی گفتگو

«علاقه»، «بوم»، «رتبه» و «ظرفیت»

توضیحات سخنگوی سازمان سنجش درمورد زمان اعلام نتایج نهایی کنکورهای سال 99

مصاحبه آزمون دکتری دانشگاه صنعتی شاهرود مجازی برگزار می شود

عیادت دکتر ولایتی از معاون بین الملل دانشگاه آزاد 

واکاوی رویکرد های حلی در احادیث مشکل در فصلنامه «علوم حدیث»

نمایشگاه آثار نقاشی با عنوان «سماع خط»

امکان آموزش مجازی 6700 دانشجوی پیام نور اصفهان فراهم شد

فراخوان جذب مدرس در دانشگاه جامع علمی کاربردی

دانشگاه آزاد بوشهر در مقاطع کاردانی و کارشناسی دانشجو پذیرش می کند

مشاور تحصیلی: انتخاب رشته تضمینی دروغ محض است

هشدار به داوطلبان دانشگاه آزاد درباره فعالیت موسسات و سایت های جعلی

ایمیدرو اعتماد خود به دانشگاه ها را به اثبات رساند

امضاء تفاهم همکاری مشترک علمی دانشگاه علامه طباطبایی با دانشگاه «جین سو» چین

مسئولان تالش با لایروبی رودخانه ها می توانستند جلوی سیل را بگیرند

عبور دو صخره آسمانی از کنار زمین

نخستین هنرستان تربیت بدنی دخترانه سما در نجف آباد گشایش یافت

افتتاح پروژه بومی سازی و ساخت شبیه ساز رانندگی دامپ تراک

ایجاد هنرستان تربیت بدنی دخترانه سما مطالبه مردم نجف آباد بود

آغاز انتخاب رشته داوطلبان رشته های پزشکی دانشگاه آزاد از فردا

مشکلات جاده ای سیستان و بلوچستان سالانه تعداد زیادی از مردم را به مرگ می کشاند

رقابت بیش از 3 هزار و 300 داوطلب نظام مهندسی در دانشگاه آزاد اسلامی اراک

توسعه دستگاهی نوین برای گردش علمی در بدن

ناسا اعلام کرد: عبور دو صخره آسمانی از 5 میلیون کیلومتری کره زمین!

بورس تهران یا فارکس / اولین شماره نشریه دانشجویی «مدیرانه» منتشر شد

گشایش دفتر مشاوره فرهنگی دانشجویان در دانشگاه آزاد اسلامی یادگار امام

دولت گاز مایع به سیستان و بلوچستان می فرستد، اما به دلایلی در بین مردم توزیع نمی شود + فیلم

جایگاه نخست رشته گرایش های برق در بخش فنی و مهندسی با بازار کار متنوع

1332 داوطلب در آزمون عملی رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه رازی حضور پیدا کردند

رییس دانشگاه علوم پزشکی قزوین منصوب شد

برنامه آشنایی با رشته های دانشگاهی دانشگاه امیرکبیر برگزار می شود

دانشگاه های پیام نور دهدز و ایذه هیچ کجا نخواهند رفت

نواختن زنگ شور عاطفه ها در دبستان ساعی شهر اراک

کارت ورود به جلسه آزمون وکالت سال 99 در سایت سنجش منتشر شد

شماره جدید نشریه دانشجویی «افشا» منتشر شد

هوشمندسازی کلاس های مدارس سما با رونمایی از سامانه جدید آموزشی

برگزاری نشست نمایندگان رییس دانشگاه آزاد در هیات نظارت با مدیرکل تشکل های دانشگاه

جزییات برگزاری جشنواره مجازی «از حماسه تا حماسه» دانشگاه آزاد اسلامی

انتخاب رشته داوطلبان رشته های پزشکی دانشگاه آزاد فردا آغاز می شود

لزوم رعایت پروتکل های بهداشتی برای حفظ سلامت مصاحبه شوندگان دکتری

اولین همایش ملی اربعین پژوهی در دانشگاه پیام نور برگزار می شود

20 دانشگاه علوم پزشکی دانشجوی خارجی جذب می کنند

انتخاب رشته کنکور 99 از امروز، 2 مهرماه آغاز می شود

درگذشت استاد دانشگاه صنعتی شریف

«حجت الاسلام و المسلمین حسن خیری» سرپرست دانشگاه آزاد اسلامی استان قم شد

فردا انتخاب رشته داوطلبان رشته های پزشکی دانشگاه آزاد

برگزاری آزمون مجدد برای مشمولان سوادآموزی

هاله ای درخشان اطراف ستاره دنباله دار کشف شد

انتخاب رشته متقاضیان گروه آموزشی علوم تجربی از فردا

معرفی زبان برنامه نویسی پایتون

نقش کشت سلول و بافت گیاهی در کشاورزی مدرن

درگذشت استاد دانشگاه صنعتی شریف

جهادگران علوم پزشکی کردستان در مناطق حاشیه ای سنندج اردوی جهادی برگزار کردند

سید امیر بدخشان، استاد دانشگاه صنعتی شریف درگذشت

آغاز انتخاب رشته کنکور سراسری 99 از فردا

راه اندازی سایت معاونت علوم انسانی و هنر دانشگاه آزاد اسلامی

نخستین محفل شعر آیینی «رندان تشنه لب» برپا شد

بررسی «فرهنگ اسلامی و نقش آن در تمدن بشری» در مصر

دانشگاه کردستان به رتبه های برتر کنکور بسته تشویقی ارائه می دهد

بیشترین فرصت آزمون استخدامی برای کدام رشته است؟ / رشته های کم طرفدار در اولویت

درگذشت استاد دانشگاه صنعتی شریف

تمدید ثبت نام در رشته های بدون آزمون دانشگاه علمی کاربردی جهاددانشگاهی بجنورد

دستور جدید مرکز جذب هیئت علمی دانشگاه آزاد به تمام واحد های استانی برای حق التدریسی ها

فردا انتخاب رشته داوطلبان رشته های پزشکی دانشگاه آزاد

آغاز سال تحصیلی دانشگاه فرهنگیان

دستور جدید مرکز جذب هیئت علمی دانشگاه آزاد به تمام واحد های استانی

فراخوان مقاله در موضوع «ماهیت و قلمرو علم جغرافیا»

جزییات فعالیت دانشکده مهارت و کارآفرینی دانشگاه آزاد اسلامی

درگذشت استاد دانشگاه صنعتی شریف

110 دانشجوی خارجی در دانشگاه علوم پزشکی سمنان تحصیل می کنند

جزییات پذیرش دانشجو در رشته تربیت بدنی دانشگاه آزاد اسلامی ارومیه

صالحی آرا: بیمارستان فرهیختگان خط مقدم مبارزه با کرونا است/ رییس بیمارستان فرهیختگان: عدم رعایت مردم منجر به آغاز پیک دوم و سوم ویروس کرونا شد

آغاز انتخاب رشته کنکوریها در 4 رشته علوم پزشکی آزاد از فردا

رییس دانشگاه علوم پزشکی قزوین منصوب شد

زمان انتخاب رشته کنکور 99 دانشگاه آزاد اعلام شد

دانشگاهیان تحقق آرمان های انقلاب را در سنگر علم و دانش دنبال کنند

درباره پرویز شاپور

درباره پرویز شاپور