مطالب مرتبط:
اسلامی ندوشن؛ سلطان نثر پارسی
محمدعلی اسلامی ندوشن زنده است / درگذشت محمد علی اسلامی ندوشن توسط همسرش تکذیب شد
آخرین وضعیت جسمی محمدعلی اسلامی ندوشن
آخرین وضعیت استاد محمدعلی اسلامی ندوشن
آخرین وضعیت استاد «محمدعلی اسلامی ندوشن»
-176 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 15 اسفند 1399 ساعت 02:002021-03-04سياسي

اسلامی ندوشن؛ سلطان نثر پارسی


درباره شیوه نثر اسلامی ندوشن هیچ توضیحی حق مطلب را ادا نمی کند، جز تشبیه به سخن سعدی که سهل و ممتنع است.

یعنی آن قدر ساده که گمان می بری تو هم می توانی و ممتنع بدین سبب که وقتی خود بخواهی چنان بنویسی تازه دشواری های آن ساده نویسی را درمی یابی تا بدانی ساده نوشتن، - دشوارترین کارهاست! به گزارش سایت قطره و به نقل ازایسنا، در یادداشتی در عصر ایران به قلم مهرداد خدیر آمده است: حال که خوشبختانه خبر درگذشت دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن نویسنده، فردوسی پژوه، حقوق دان و سخن شناس برجسته ایرانی تکذیب شده .

نیکوترین فرصت فراهم است تا از او بنویسیم که بی هیچ اغراق و گزافه گویی توصیف سلطان نثر پارسی او را می سِزَد و می برازَد.

سال ها پیش که دوستی از من خواست دو الگوی درست و پاکیزه نویسی را معرفی کنم، بی هیچ درنگ و تردیدی گفتم نخست و بی گمان گلستان سعدی که جدای محتوا و حکایت ها که به هر حال به عصر پیشامدرن تعلق دارد به لحاظ نثر و شیوه نوشتن، پارسی معیار است و اگر به جای دروس متفرقه در سال های تحصیل، بچه های ما بارها و بارها گلستان سعدی را می خواندند، چنان ملکه ذهن شان می شد که به امروزی نمی رسیدیم که از عهده نوشتن یک متن ساده یا دو خط پاکیزه و شسته و رُفته برنیایند ولو اکنون این کاستی، پشت الزامات و نوآوری های فضای مجازی پنهان شده باشد.

پس از سعدی و در روزگار ما باز بی هیچ تردید و گمان، آثار اسلامی ندوشن و از میان همه آنها، کتاب روزها و باز از جمع 4 جلد آن، نخستین مجلد بهترین الگوست.

خوشبختانه در این فقره تدوین کنندگان کتب درسی، سلیقه به خرج داده اند و بخش هایی از جلد نخست روزها روایت کودکی استاد در ندوشن با زیباترین توصیفات به کتاب های درسی راه یافته و یکی از درخشان ترین نمونه های نثر معاصر و بلکه تاریخ نثر، پیش چشم فرزندان ماست.

اسلامی ندوشن، درست و پاکیزه می نویسد؛ بی آن که به وادی سره نویسی حذف کامل تمام واژگان عربی ولو فارسی شده ها بیفتد و این سخن خود اوست که این احساس خشنودی را نمی توانم پنهان دارم که طی این نیم قرن کسی بوده ام که بیش از هر کس دیگر دو کلمه ایران و فرهنگ بر قلم او رفته است.

این را هنگامی بیشتر درمی یابیم که بدانیم دکتری حقوق بین الملل از دانشکده حقوق پاریس گرفته بود و در بازگشت، قاضی دادگستری شد اما عمر و زندگی خود را یک سر وقف زبان و ادب پارسی و ایران کرد.

دعوت او به دانشگاه تهران البته از موقع شناسی و خدمات پرفسور فضل الله رضا در دوران کوتاه و بسیار پربار ریاست او بود که مروارید صید می کرد و اسیر مدرک مرتبط نبود و اگر حمایت او نبود چه بسا امکان تدریس اسلامی ندوشن در عالی ترین سطح ادبیات دانشگاه با آن همه مدعی فراهم نمی شد؛ چرا که دانش آموخته حقوق و قاضی بود و هنوز به عنوان چهره ای آکادمیک شناخته نمی شد.

اسلامی ندوشن در روزگاری به نثر شسته و رفته و بی تکلف روی آورد که پاره ای گمان می داشتند هر چه پیچیده تر و مبهم تر بنویسند یا از واژگان زبان های دیگر وام بگیرند سخن آنان فاضلانه تر در نظر می آید و برخی هم البته از آن سوی بام می افتادند و می پنداشتند می توانند زبان پارسی را از هر چه کلمه عربی است، بپیرایند.

(در این تعبیر اخیر البته هرگز دکتر کزازی گرامی را مراد ندارم که خود پیش تر درباره او نوشته ام با توصیف فردوسی؛ بی ردا و دستار "؛ چرا که داستان او جداست چون قابلیت زبان و زایش آن را به نمایش می گذارد.

) درباره شیوه نثر اسلامی ندوشن هیچ توضیحی حق مطلب را ادا نمی کند، جز تشبیه به سخن سعدی که سهل و ممتنع است.

یعنی آن قدر ساده که گمان می بری تو هم می توانی و ممتنع بدین سبب که وقتی خود بخواهی چنان بنویسی تازه دشواری های آن ساده نویسی را درمی یابی تا بدانی ساده نوشتن، دشوارترین کارهاست! بهترین نمونه چنان که گفته شد کتاب روزها است و اگر نخوانده اید، همین حالا سراغ آن را بگیرید.

نمی گویم تمام 4 جلد را بخوانید.

کافی است یک جا را باز کنید و تنها از حیث نوع نگارش، صفحاتی را بخوانید و غرق لذت شوید.

خصوصا جلد اول که فقر مطلق در محل زندگی در کودکی را نیز با زیباترین کلمات و بی هیچ خشم و خشونت و تلخی وصف کرده است؛ جایی که نه از لقمه ای نان که از قطره ای آب، هم خبری نبوده است.

یا صفیر سیمرغ را که در سال های پیش از انقلاب و در بازگشت از سفری اروپایی نوشته و به دانمارک و خیابانی در کپنهاگ که می رسد ماجرای بازار لوازم و آدمیان تن کامه را به گونه ای روایت کرده که با معیارهای امروز ممیزی هم قابل چاپ است و نه ذره ای از حریم اخلاق فراتر رفته نه از وصف کم و کیف ماجرا بازمانده است! جدای نثر، که بهانه اصلی این نوشتار است، اسلامی ندوشن به جای درغلتیدن به دام ایدئولوژی ها و تنگ اندیشی ها همواره از ایران نوشته است.

اینها اکنون به نظر ساده می رسد اما باید به یاد آوریم که در سال های پیش از انقلاب و با تفوق گفتمان چپ، از ایران گفتن این تصور را پدید می آورد که گوینده با باستان گرایی پهلوی ها هم داستان است و به همین خاطر تا سال ها بعد از انقلاب نام کورش هم برای فرزندان انتخاب نمی شد تا آینده آنان در نظام جدید که ناسیونالیسم ایرانی را خوش نمی داشت، به مخاطره نیفتد.

پس از انقلاب هم از ایران گفتن و نوشتن، تلقی ملی گرایی ایجاد می کرد و در دهه نخست واژه ایران را کمتر می شنیدیم؛ تا جایی که در توصیف تیم ملی فوتبال ایران هم برخی گزارشگران از عبارت تیم ملی جمهوری اسلامی استفاده می کردند و از سال های سازندگی به این سو بود که دوباره نام ایران بر سر زبان ها افتاد.

تعجب می کنید! حق هم دارید و لابد می پرسید پس آن روزها سالار عقیلی چه می کرد و تلویزیون به جای ایران، فدای اشک و خنده تو چه پخش می کرد؟ صدای زیبای آقای گلزار را با آن نوع خاص ادا کردن حرف سین .

با این همه ایران دوستی و ایران نویسی اسلامی ندوشن از جنس نظریه ایرانشهر دکتر سیدجواد طباطبایی یعنی متضمن تلاش برای حل فرهنگ های متنوع در دل یک مفهوم بزرگ تر نبوده است و از این نظر نه تنها با ناسیونالیسم و باستان گرایی افراطی که با ایرانشهر هم متفاوت است چون از انکار یا تحقیر یا انحلال فرهنگ ها در آن نشانی نیست.

اسلامی ندوشن، استاد ممتاز دانشگاه و دانش آموخته حقوق در عالی ترین سطوح بود و اگر می خواست می توانست به جایگاهی مانند دکتر پرویز ناتل خانلری هم دست یابد اما با دستگاه استبداد و سانسور درنیامیخت و اگرچه اهل سیاست به مفهوم فنی کلمه نبود اما علاقه خود به دکتر محمد مصدق را که امروز سالروز درگذشت اوست پنهان نمی کرد.

او که در سال های آغازین دهه 30 خورشیدی و هم زمان با جنبش ملی شدن صنعت نفت برای تحصیل در فرانسه به سر می بُرد، در جلد سوم روزها می نویسد: در ماجرای مصدق گناه، متوجه سردمداران بود: چه کوفی صفتانِ دنیادار، چه گرایندگان ضعیف النفس، چه کهنه حریفانی که نفْسِ روی آوری به کشور و مردم را عبث و بدعاقبت می دانستند.

مصدق، نماینده آرزوی فروخوردهٔ مردم قرار گرفت که می خواستند کمر راست کنند.

می خواستند از زیر بار تحقیر بیرون آیند.

ایرانی، مردِ نقطه اوج است.

سال ها تحمل می کند و چون فشار به نقطه نهایی رسید، وارد عمل می شود.

چون در نهضت مصدق، اصالت بود، مردم به حرکت آمدند.

چندی ایرانی احساس غرور کرد، زیرا امید داشت یوغِ کهنه کارترین نیروی استعماری را به دور افکنده است.

وی تصویر ایران را در خارج تغییر داده بود.

ایران، دیگر آن ایرانِ رنگ و رو رفته نبود که در اروپا و آمریکا با ایراک (iraq) اشتباه بگیرند.

پیش از آن عراق از ایران معروف تر بود؛ شاید برای آن که ایران نام جدیدی بود و کلمه پرس (perse) هم طنین خیلی کهنی داشت که به دورهٔ هخامنشی سر می زد.

ایران در عصر جدید، کشوری بود که به گربه و قالی شناخته می شد.

اکنون دیگر روزنامه ها از ایران می نوشتند و رادیوها از آن حرف می زدند.

دانشجویان ایرانی مقیم خارج نوعی احساس سربلندی داشتند، البته به غیر از توده ای ها و سلطنت طلبان که چوب لای چرخ می گذاشتند.

نظری که دانشجویان چپ ایرانی داشتند، از روزنامه اومانیته گرفته می شد، و گوشِ اومانیته هم به مسکو بود.

خوشا که اسلامی ندوشن چنان درست و پاکیزه زیسته که اگر بپرسند چگونه می توان زیست می توان او را مثال آورد.

چگونه می توان اندیشید؟ چون او.

چگونه بنویسیم؟ چون او.

اینها همه البته به لطف همراهی و وفاداری بانویی فراچنگ آمده که شخصیت فرهنگی خود او تحت الشعاع همسری دکتر اسلامی ندوشن قرار گرفته است: خانم دکتر شیرین بیانی.

خوشبختانه همین دو ماه پیش و در شامگاه 21 دی 1399 یکی از شب های بخارا (که به همت سترگ علی دهباشی عزیز که این روزها گرفتار کروناست برپا می شد) به خانم بیانی اختصاص یافت تا او را فارغ از همسری اسلامی ندوشن نیز بشناسیم.

نکته پایانی هم این که هفته پیش با دوست نازنین و تاریخ پژوه دکتر رضا شاه ملکی قرار دیداری در خیابان وصال داشتم و چون به کافه ققنوس رسیدم و تماس گرفتم و پرسیدم شما کجا هستید؟ پاسخ داد: درست کنار سردیس (مجسمه) اسلامی ندوشن در سر خیابانی که به نام اوست.

یادم آمد که شورای شهر تهران همین تازگی همت کرده و نام خیابان فرعی شاهد در خیابان وصال را به اسلامی ندوشن تغییر داده اگر چه سهم او و حق او بسا بیش از یک خیابان فرعی است اما همین که در حیات او اتفاق افتاد و همراه با نصب سردیس، کار درخوری بود وگرنه ماندگاری نام او بسته به این نیست که بر تارک خیابانی نشسته باشد یا نه؛ چرا که نام او که برگرفته از روستای ندوشنِ میبدِ یزد است از جغرافیای ایران فراتر رفته و گستره ایران فرهنگی را درنوردیده است.

انتهای پیام
کلید واژه ها: اسلامی - ندوشن - گلستان سعدی - مهرداد خدیر - سلطان - ایران - پارسی - ساده نویسی - شیوه - سعدی - گمان - حقوق دان - محمدعلی - گلستان - فردوسی - ایرانی - درگذشت - معرفی - گزارش - محتوا - تکذیب - دوستی - نخست - درنگ - درست - فرصت - مطلب - حقوق - چنان - دکتر

آخرین اخبار سرویس:
قطع دست مافیای واردکننده سیلندرهای اکسیژن در گیلان

عراقچی: نشست امروز بسیار جدی و چالشی بود / اروپایی ها باید جدیت را در مذاکرات نشان دهند

رستم قاسمی: فرمان قوه مجریه باید دست آدم های اجرایی و متخصص باشد

رودخانه رمضان الکریم انسان ها را در مسیر رستگاری قرار می دهد

سازماندهی کمک های مومنانه در مناطق کم برخوردار امیدافرین است

قاضی زاده هاشمی: مجلس به معیشت بازنشستگان ارتش توجه ویژه دارد

1.3میلیون نفر تا پایان فروردین واکسینه می شوند

قطع دست مافیای واردکننده سیلندرهای اکسیژن در گیلان

پیشنهاد رییس سابق سازمان انرژی اتمی برای غنی سازی بالای 90 درصد

پوستر| برکت جهاد

اخبار کوتاه از مناطق مختلف کهگیلویه و بویراحمد

سعادت بشر در بندگی و اطاعت از دستورات الهی است

دو خبر کوتاه از لرستان

تایید طرح اصلاح قانون انتخابات تکذیب شد

محسن هاشمی: از بنیانگذاران سوخت جامد موشکی بودم/جلایی پور: بیش از 10 سال است که دیگر در ایران اصلاً حجاب نداریم

سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا: رنگ بندی جدید کرونایی صحت ندارد

جلسه اعضای برجام با آمریکا بدون حضور ایران

عراقچی: نشست امروز بسیار جدی و چالشی بود / اروپایی ها باید جدیت را در مذاکرات نشان دهند

ارزیابی روسیه از نتایج نشست کمیسیون مشترک برجام

دستگاه های اجرایی در تدوین دایره المعارف دفاع مقدس هرمزگان همکاری کنند

استاندار خراسان رضوی درگذشت مادر سردار سرلشکر شهید ناصری را تسلیت گفت

آمادگی 180 نفر از گروه جهادی همدان برای کمک به کادر درمان

معرفی گوشی های جدید سری Mi X شیائومی

عراقچی: جلسه امروز جدی و چالشی بود/ لیست های رفع تحریم در حال آماده شدن است

سخنگوی ستاد مقابله با کرونا: رنگبندی جدید کرونایی صحت ندارد، هیچ شهری سیاه نیست

فرداد فرحزاد کیست + بیوگرافی و همسرش

بیانیه وزارت خارجه روسیه در باره نتایج سفر لاوروف به ایران

مشارکت مردم در انتخابات نماد پیروزی برابر تحریم ها است

شرح و تفسیر نامه سی و هشتم نهج البلاغه

شهادت دو مرزبان در سیستان و بلوچستان

هفته نامه تاسیسات نیوز، شماره 330 منتشر شد

زنجیره انسانی دانشجویان مقابل سایت نطنز/دانشجویان خواستار توقف تمام تعهدات هسته ای شدند

نیروی انتظامی با روزه خواران قاطعانه برخورد می کند

خاکسپاری اموات در یاسوج هشت صبح انجام می شود/ به کسانی که به خودشان رحم نمی کنند، رحم نمی کنیم

عراقچی: اروپایی ها باید جدیت را در مذاکرات نشان دهند 

جلسه امروز جدی و چالشی بود/ لیست های رفع تحریم در حال آماده شدن است

درخواست چین درباره مذاکرات برجامی وین

مسابقه لو دادن اسرار هسته ای کشور و طرح ادعاهای دردسرساز برای اهداف انتخاباتی

جلسه امروز چالشی بود/ اروپایی ها جدیت خود را در عمل نشان دهند

آماده سازی استودیو 11جام جم برای مناظره های انتخاباتی

فرداد فرحزاد فرزند کیست + پدرش

مسابقه لو دادن اسرار هسته ای کشور و طرح ادعاهای دردسرساز برای اهداف انتخاباتی

نماز جمعه در کرمانشاه برگزار نمی شود

از شعرخوانی اتل متل توتوله تا درخواست پفک از رهبر انقلاب در دیدار جذاب فرزندان مدافع حرم با آیت الله خامنه ای

شهادت 2 مرزدار منطقه بلوچستان

اعلام مصوبات جدید ستاد استانی مقابله با کرونا

خاتمی: مراقب خانواده باشید تا جهنمی نشوید

فرصتی برای مذاکره فرسایشی نداریم

در رابطه با آیین های مذهبی نباید بگذاریم دوگانه دین و سلامت ایجاد شود

افزایش جمعیت تشویق می خواهد نه اجبار

فریبرز عرب نیا: ما مقصرها باید کنار هم بمانیم!

مشاور املاک خانوم باسابقه و منظم

استخدام نیروی کار اداری

استخدام مشاور امور ملکی

در نشست مهم امروز وین چه گذشت؟

عراقچی: کشورهای اروپایی جدیت خود را در مذاکرات نشان دهند

عراقچی: نشست امروز بسیار جدی و چالشی بود

پیشنهاد رییس کمیسیون انرژی برای غنی سازی بالای 90 درصد

کدخدایی: اصلاح قانون انتخابات هنوز تایید نشده است

ببینید | راستی آزمایی از محمدحسین میثاقی به خاطر کری خوانی در سپک تاکرا!

موافقت وزیر بهداشت با برگزاری مراسم لیالی قدر / از مراجعان به بیمارستان ها نمی پرسیم که از آن هایی بودی که به ما گوش کردی و سفر نرفتی یا در ایام تعطیلات خوش گذراندی؟

نام هاشمی و روحانی در تاریخ ایران ماندگار شد

سالگرد غرق شدن تایتانیک

تکذیب طرح اصلاح قانون انتخابات ریاست جمهوری

جلسه امروز جدی و چالشی بود/ اروپایی ها جدیت خود را در عمل نشان دهند

90 درصد داوطلبان شوراهای شهر در هیئت اجرایی تأیید صلاحیت شدند

نشست غیررسمی روسای هیات های 4 + 1 و آمریکا درباره احیای برجام

تأیید اصلاح موادی از قانون انتخابات ریاست جمهوری در شورای نگهبان

شهادت 2 مرزدار در سیستان و بلوچستان

عراقچی: نشست امروز بسیار جدی و چالشی بود/ اروپایی ها باید جدیت را در مذاکرات نشان دهند

از اسلام آباد،

عراقچی: جلسه امروز جدی و چالشی بود/ لیست های رفع تحریم در حال آماده شدن است

چین خواستار افزایش سرعت مذاکرات برجام شد

روزانه 500 پرس غذای گرم بین روزه داران نیازمند در زرند توزیع می شود+تصاویر

مشارکت مردم در انتخابات نماد پیروزی مردم در برابر تحریم ها است

کدخدایی: طرح اصلاح قانون انتخابات ریاست جمهوری هنوز مورد تایید قرار نگرفته است

نشست غیررسمی روسای هیات های 4 + 1 و آمریکا درباره احیای برجام

لشکر زینبی (1)

رییسی: هیچ بانکی حق ندارد مانع فعالیت کارخانه ها شود/ اگر فردی تخلف کرده، باید تحت تعقیب قرار گیرد

عملیات اجرایی پایاب سد گیوی قوت گرفت

نباید با اظهار نظرهای غلط و موضع گیری های تند آرامش روانی جامعه مختل شود

نشست 1+5 بدون حضور ایران برگزار شد

مشاغل گروه یک در اصفهان تا قبل از ساعت 22 باید تعطیل شوند/ مجبور به برپایی بیمارستان صحرایی هستیم

تکذیب طرح اصلاح قانون انتخابات ریاست جمهوری از سوی شورای نگهبان

نشست کمیسیون برجام بسیار جدی و چالشی بود

کدخدایی: طرح اصلاح قانون انتخابات ریاست جمهوری هنوز تایید نشده

جلسه غیررسمی اعضای برجام و آمریکا، بدون حضور ایران/ ظریف: ما جدیت خود را نشان داده ایم؛ اکنون نوبت آمریکاست

کارگروه ویژه مسائل شهرستان بشرویه تشکیل شد

خبر 20 پنج شنبه 26 فروردین

دوازدهمین مرحله رزمایش کمک مومنانه یزد به روایت تصویر

هاشمی: مردم، اصولگرایی را عامل مشکلات می دانند

روحانی: نباید با اظهار نظرهای غلط و موضع گیری های تند آرامش روانی جامعه مختل شود

دوازدهمین مرحله از رزمایش کمک مؤمنانه در استان یزد برگزار شد

تصاویر/ حال و هوای قرآنی حرم حضرت ابوالفضل العباس(ع) در ماه رمضان

پایان نشست کمیسیون مشترک برجام در وین

استقبال داوطلبان از انتخابات شوراها در استان بوشهر افزایش یافت

پست اینستاگرامی عراقچی بعد از اظهارات رهبر انقلاب

استخدام حسابدار در شرکت پیشتازان سفر اسمان پاژ در خراسان رضوی

آیت الله فاضل لنکرانی به سوگ نشست

فیلم کامل مستند لشکر زینبی(س) ؛ گوشه هایی از دیدار خانواده های شهدای مدافع حرم با رهبر معظم انقلاب

اسلامی ندوشن؛ سلطان نثر پارسی

اسلامی ندوشن؛ سلطان نثر پارسی