مطالب مرتبط:
-73 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 6 آذر 1399 ساعت 20:152020-11-26پزشكي

علیه انارشیسم


- سایت خبری تحلیلی اندیشه ها: وقتی پاندمی کرونا جهان را برآشفت، تمام کسانی که به نحوی در بحث سلامت کار می کردند، اعم از پزشکان و پژوهشگران حوزه پزشکی و آنچه به نام طب جایگزین شناخته می شود، دست به کار شدند تا برای مهار آن راه حلی ارائه کنند.

در کشور ما نیز طرفداران انواع نظام های مکمل و جایگزین طب رسمی براساس آنچه مورد قبولشان بود، برای پیشگیری و درمان بیماری راه حل هایی ارائه کردند.

راه حل هایی که در برخی موارد در تناقض با دیدگاه های پزشکان بود.

این اتفاق بیش از هر چیز بار دیگر ضرورت تقویت دیدگاه جامعه درباره علم را به فیلسوفان علم و علم پژوهان یادآوری کرد، چراکه برخی از روش هایی که توسط طرفداران نظام هایی غیر از طب رسمی ارائه می شد، چنان محیرالعقول بود که ضرورت داشت جواب درخوری به آشفتگی پدیدآمده داده شود.

شاید در ماه های اول گسترش بیماری، وضعیت چنان پیچیده بود که نمی شد انتظار داشت طرفین مباحث چندان بادقت به عمق تأملات فلسفی پیرامون تفکیک علم قابل اعتماد از آنچه چندان قابل اعتماد نیست، ورود کنند؛ اما به هرحال از آن آشفتگی دریافتیم که نه تنها جامعه ما بلکه افکار عمومی تمام جهان نیاز مبرم دارند تا درباره جایگاه واقعی علم در نظام های دانایی ما بیش ازپیش اقناع شوند تا در موارد مشابه آینده شاهد زیرسؤال رفتن زحمات دانشمندان توسط افراد کم اطلاع و احیانا سوءاستفاده هایی که ممکن است در این میان رخ دهد، نباشیم.

نکته مرکزی در تمام این مباحث اینجاست که در برخورد با یک مسئله، روش علمی و راه حلی که براساس علم ارائه می شود، چه تفاوتی با راه حل هایی که توسط سایر روش ها ارائه می شوند، دارد که ما بتوانیم براساس آن روش علمی حل مسئله را ترجیح دهیم.

گزاره های علمی دقیقا چه تفاوتی با گزاره های غیرعلمی دارند؟ آیا اساسا می توان معیاری به دست داد که به دقت آنچه را علمی است از آنچه غیرعلمی است تفکیک کند؟ چه معیارهایی تاکنون دراین باره مطرح شده اند و میزان موفقیت آنها تا چه اندازه بوده است؟ اگرچه بزرگ ترین جلوه این مباحث را می توان در بحث بهداشت و درمان ملاحظه کرد، اما این تنها جایی نیست که تلاش برای علمی نشان دادن یک نظریه غیرعلمی موجب برآشفتن دانشمندان می شود.

موفقیت های چشمگیر علم در سه قرن گذشته همواره موجب شده است کسانی که به هر نحوی مطالبی برای بیان دارند، از صفت علمی برای اعتباربخشی به عقاید خود استفاده کنند.

عقایدی که در بسیاری از موارد با استفاده از روش شناسی علمی به دست نمی آیند و چنان که درباره گزاره های علمی مرسوم است، توسط آزمایش های سخت گیرانه و دقیق محک زده نمی شوند، اما صاحبان چنین عقایدی بدون احساس هیچ خطری از صفت علمی برای توصیف آنها استفاده می کنند و آنها را دارای اعتباری شبیه به گزاره های علمی جلوه می دهند.

معیار مرزبندی در نیمه اول قرن بیستم که رشته نوپای فلسفه علم در میان علم شناسان مقبولیت تام داشت، تلاش های فراوانی برای به دست دادن چنین معیاری صورت پذیرفت که معروف ترین آنها معیار مرزبندی پوپری بود که تحت عنوان معروف بطلان پذیری در کتاب منطق اکتشافات علمی (The Logic of Scientific Discovery) صورت بندی شد.

چنان که معروف است اکثریت مباحث این کتاب در واکنش به نظرات پوزیتیویست های حلقه وین صورت بندی شده بود که به نحوی طرفدار اثبات گرایی بودند؛ یعنی به نظر آنها آن تفاوت گزاره های علمی و غیرعلمی به نحوی در این نکته نهفته بود که گزاره های علمی قابل صحت سنجی هستند.

اگر بخواهیم به سادگی بگوییم منظور از بطلان پذیری چیست، باید ابتدا مقدماتی درباره روش استقرا که در واقع بر اصل یکنواختی طبیعت بنیان دارد، ارائه کنیم.

بنا بر اصل استقرای طبیعی اگر یک اتفاق در یک شرایط خاص بارها رخ داده باشد، می توانیم نتیجه بگیریم که در شرایط مشابه باز هم رخ خواهد داد؛ برای مثال اگر یک مایع در فشار اتمسفری در دمای 70 درجه سانتی گراد بجوشد و بارها این آزمایش توسط افراد مختلف تکرار شود و نتایج مشابهی به دست بیاید، با اطمینان بالایی می توانیم بگوییم که مایع x در دمای 70 درجه سانتی گراد می جوشد ، جدای از این اگر اصل استقرای طبیعی مبنای عمل ما باشد، می توانیم ادعا کنیم که گزاره مایع x در دمای 70 درجه سانتی گراد می جوشد یک گزاره علمی است.

پوپر استفاده از اصل استقرا به این صورت را برای تشخیص اینکه چه گزاره ای را می توان علمی دانست، قبول نداشت و به جای آن پیشنهاد داد که بطلان پذیری را معیار علمی بودن یک گزاره بدانیم؛ یعنی به نظر پوپر صحت گزاره های علمی به هیچ وجه با استفاده از استقرا قابل اثبات نیست.

او این نقد استقراء را مدیون بحث دیوید هیوم دراین باره بود.

در این طرز تلقی یک گزاره در صورتی می تواند علمی دانسته شود که بتوان برای آن یک آزمایش باطل کننده تصور کرد یا ترتیب داد؛ برای مثال گزاره مایع x در دمای 70 درجه سانتی گراد می جوشد با استفاده از معیار پوپری به این دلیل علمی است که می توان آزمایشی را متصور بود که در آن مایع x در شرایط مشابه در دمای 70 درجه نجوشد؛ برای مثال دیگر فرض کنید تاکنون هرچه قو دیده ایم، سفید بوده است، حال این گزاره را در نظر بگیرید: همه قوها سفید هستند ؛ این گزاره با توجه به معیار پوپری یک گزاره علمی است، چون ممکن است یک قوی سیاه مشاهده شود و این گزاره غلط از آب درآید (چنان که قبلا مشاهده شده است!)، با این توصیف، تکلیف گزاره هایی که غلط از آب درمی آیند چه می شود؟ آیا نظریات ابطال شده را باید نشان دهنده شکست علم بدانیم؟ بنابر نظر پوپر به هیچ وجه چنین نیست بلکه این دقیقا نقطه قوت علم و نشان پویایی آن است که نظریات علمی را نمی توان لازمان و لامکان دانست و هرآینه می توان منتظر بود که حتی بهترین نظریات علمی نیز توسط نظریات بهتر جایگزین شوند.

شمردن دلایل اینکه چرا پوپر استفاده از اصل استقراء را برای تفکیک علم از غیرعلم بسنده نمی دانست از حوصله این نوشته خارج است.

در عمل البته با گذشت چند دهه از ارائه معیار بطلان پذیری توسط پوپر مشخص شد که همه چیز به آن خوبی که پوپر در ابتدا فکر می کرد، نبوده است و معیار بطلان پذیری را نمی توان به صورت سفت وسخت برای تفکیک علم از غیرعلم به کار گرفت.

بیشتر تلاش پوپر در آن سال های اولیه شکل گیری این نظریه این بود که معیار تفکیکی میان علم و شبه علم بیابد.

او در یک اظهارنظر مشهور در تاریخ علم شناسی فلسفی نظریه نسبیت عام اینشتین را یک مثال شاخص از نظریات علمی دانست درحالی که طالع بینی نظریه های مارکسیستی درباره تاریخ، سایکوآنالیز فرویدی و آدلری را مثال های شاخص از شبه علم قلمداد کرد.

معیار مرزبندی پس از پوپر چنان که گفتیم معیار بطلان پذیری پوپری چنان که در ابتدا به نظر می رسید بی عیب و ایراد نبود و به زودی خود آن توسط سایر فیلسوفان مورد مناقشه قرار گرفته و تا حدودی باطل شد! توماس کوهن یکی از آن فیلسوفانی است که نظر پوپر در مورد معیار مرزبندی را تنها به منزله نقطه آغازی برای گسترش دیدگاه خود پذیرفت.

به نظر توماس کوهن تأکید پوپر روی بطلان پذیری موجب می شود که تمرکز ما روی اتفاقات نسبتا نادری در تاریخ علم قرار گیرد.

چنان که از نظریات توماس کوهن در کتاب ساختار انقلاب های علمی (The Structure of Scientific Revolutions) درمی یابیم هزاران دانشمند در طول روز در حال انجام کارهای علمی هستند ولی شواهد باطل کننده برای نظریات قبلی معمولا به آن فراوانی نیستند که تمام کار علمی دانشمندان را تلاش برای یافتن شواهد یا آزمایش های باطل کننده بدانیم.

به نظر توماس کوهن آنچه به عنوان کار علمی روتین در جامعه علمی به صورت هرروزین قابل مشاهده است در واقع تلاش برای حل معما است.

یعنی دانشمندان درحالتی که می توان آن را علم عادی نامید، دائما در حال استفاده از نظریات مشهور و موفق برای حل مسائل حوزه تخصصی خودشان هستند.

آنها در این شرایط نظریات اصلی مورد استفاده خود را دائما تست نمی کنند، اما ایمان راسخی هم به درستی آن نظریات ندارند و شواهد غیرقابل توجیه را در سطل زباله نمی ریزند.

اما این وضعیت دائمی نیست و با انباشته شدن شواهد غیرمعمول کار آن حوزه تخصصی به بحران خواهد کشید؛ حالتی که در آن وجود شواهد غیرمعمول و غیرقابل توجیه توسط آن نظریه موفق به حدی فراوان و چشمگیر است که ضرورت ارائه یک نظریه جدید و رخ دادن آنچه کوهن ، انقلاب علمی می نامد، به شدت حس می شود.

حالا اگر بخواهیم گریزی کوچک به مسئله شبه علم بزنیم به سرعت درمی یابیم که در جهان شبه علم اصلا خبری از چنین مراحلی نیست.

در آنجا معمولا نظرات التقاطی یکی، دو نفر از بنیان گذاران بدون هیچ ارزیابی انتقادی پذیرفته می شود و کسانی که معمولا برای استفاده از نظریات ترغیب می شوند، دانشمندان تعلیم دیده در فضاهای انتقادی نیستند بلکه معمولا افرادی غیرمتخصص اند که از سر کنجکاوی و تعجب به مطالب مورد نظر روی آورده اند.

در مباحث شبه علم اصلا بحثی از آزمایش های دوسو-کور که ویژگی اساسی روش شناسی علمی است، به میان نمی آید و اگر اصل نظریات مورد قبول زیر سؤال برود به جای تولید انگیزه بیشتر برای تلاش در راه ارائه نظریات بهتر، بیشتر شاهد ناراحتی و موضع گیری غیرعلمی و روی آوردن به تئوری های توطئه و رفتارهای احساسی دیگر هستیم.

برخلاف علم در شبه علم شاهد انقلاب به معنایی که در بالا گفته شد، نیستیم.

فایرابند علیه روش پس از توماس کوهن نظریات دو نفر از دوستان او به نام های ایمره لاکاتوش و پاول فایرابند در باب مرزبندی میان علم و غیرعلم و به طور کلی در مباحث مربوط به علم شناسی فلسفی اهمیت ویژه می یابند.

کتاب علیه روش (Against Method) نوشته فایرابند در کنار کتاب هایی چون منطق اکتشافات علمی پوپر ، ساختار انقلاب های علمی توماس کوهن و همین طور کتاب دانش شخصی (Personal Knowledge) پولانی در ردیف مهم ترین و تأثیرگذارترین آثار در حوزه فلسفه علم در قرن بیستم دسته بندی می شود.

کتاب علیه روش به بررسی موشکافانه تغییر دیدگاه زمین مرکزی به دیدگاه خورشیدمرکزی با محوریت کارهای گالیله می پردازد.

گالیله در نظر فایرابند درواقع قهرمان انقلاب علمی قرن هفدهم است و انقلاب علمی قرن هفدهم نیز به نظر او به دلیل تغییر مفهومی بنیادینی که در تاریخ علم ایجاد می کند، بسیار مهم و شایان توجه است.

تا قبل از انتشار این کتاب فایرابند غالبا از نوعی روش شناسی پلورالیستی دفاع می کرد، اما در این کتاب نشان می دهد که به عدم رضایت کامل از هرگونه روش شناسی رسیده است.

او در این کتاب تأکید می کند که نظریه های قدیمی علمی نظیر نظریه حرکت ارسطو پایه های تجربی و استدلالی نسبتا قوی داشتند و همین طور تأکید می کند که قهرمانان انقلاب علمی قرن هفدهم نظیر گالیله که درواقع پدران اصلی روش شناسی علم مدرن هستند آن قدرها هم که وانمود می شود خردگرایان دقیق و متعهدی نبودند.

او گالیله را به صورت نویسنده ای تصویر می کند که از شگردهای تبلیغاتی، لفاظی و فن خطابه و سایر حیله های شناخت شناسانه برای تقویت و گسترش سیستم خورشیدمرکزی مورد علاقه خود استفاده می کند.

او در این کتاب همچنین می کوشد با برجسته کردن اهمیت معیارهای زیبایی شناختی، رانه های شخصی و عوامل اجتماعی نشان دهد که مباحث و استدلال های تجربی آن قدرها هم که خردگرایان و تجربه گرایان آنها را در تاریخ علم مهم می شمارند از جایگاه بالایی برخوردار نیستند.

فایرابند در علیه روش موضع آنارشیسم شناخت شناسانه را اتخاذ می کند بدین معنی که او بر این باور است که هیچ دستگاهی از قوانین روش شناختی بی استثناء که حاکم بر پیشرفت علم یا رشد دانش باشند، وجود ندارد.

از نظر او تاریخ علم چنان پیچیده است که اگر ما بر این عقیده وجود یک روش شناسی کلی پافشاری کنیم که بتوان آن را تنها قانون بدون استثنای حاکم بر پیشرفت علم دانست که آن را محدود نمی کند تنها یک اصل را می توان معرفی کرد: هرچه بادا باد! به طور خاص نظر فایرابند دراین باره معطوف به روش شناسی های تجربه گرایی منطقی و خردگرایی انتقادی پوپری است که با تحمیل شرایط محدودکننده بر تئوری های جدید می توانند جلوی پیشرفت علم را بگیرند.

آنچه از سوی ایمره لاکاتوش با عنوان روش شناسی برنامه های تحقیق علمی (methodology of scientific research programmes) گسترش یافته است نیز به نظر فایرابند یا شامل ارزش داوری های بی پایه در مورد علم خوب است یا اگر معقول به نظر می رسد به این دلیل است که در واقع همان آنارشیسم شناخت شناسانه اما در نقابی دیگر است.

انتشار این کتاب موجب شد تا لقب خردستیز به فایرابند داده شود.

با وجود آنارشیسم در روش شناسی علم فایرابند در فلسفه سیاسی در دسته آنارشیست ها قرار نمی گیرد و فلسفه سیاسی مخلوطی از مؤلفه های لیبرالیسم و سوسیال دموکراسی را در خود دارد.

وضعیت امروز روش شناسی آنارشیستی فایرابند که درواقع نوعی شرایط نویز سفید و هرچه می خواهد دل تنگت بگو! را حاکم بر جهان علم می دانست بارها توسط فیلسوفان دیگر مورد مناقشه قرار گرفت و حتی خود او هم در یک پاورقی مشهور در ویراست جدید کتابش در دهه 90 میلادی از عقاید دهه 70 خود به دلیل رواج افسارگسیخته نسبی گرایی در دهه 90 و لزوم برقراری تعادل، عقب نشینی کرد! امروزه هنوز هم تلاش های فراوانی برای نشان دادن تفاوت علم از غیرعلم در جریان است؛ برای مثال فیلسوف علم معاصر آلمانی، پاول هوینینگن هوینه در کتابش که در سال 2013 منتشر شد نظام مندی را طبیعت علم می داند و با دقت مؤلفه های این نظام مندی را برمی شمرد.

تمام این تلاش ها به این معناست که هنوز معیارهایی برای تفکیک علم از غیرعلم وجود دارد و برای مثال در مواجهه با کرونا توصیه های متخصصان ریه با توصیه های عجیب و غریب افراد سودجو برابری نمی کند.

امروز هم بایسته است که از تلاش برای دفاع از انواع دیگری از معیارهای مرزبندی میان علم و غیرعلم یا میان علم و شبه علم دست نکشیم زیرا همواره کسانی پیدا می شوند که مختصری عبارت های علمی نظیر کوانتوم، ذرات بنیادی، نسبیت، جهان های موازی، نوترینو و.

را با نظریات عرفانی یا روان شناسی های عامه پسند بیامیزند و وقت مردم غیرمتخصص را که از ابزارهای کافی برای تحلیل چنین نظریاتی برخوردار نیستند، هدر بدهند.

نسبی گرایی محض دراین باره و برابردانستن گزاره هایی که پس از دهه ها تلاش دانشمندان با دقت و زحمت و سختگیری فراوان به دست می آیند با توصیه های کسانی که حتی روی منابع شبه علم مورداستفاده خودشان هیچ تسلطی ندارند به هیچ رو منطقی نیست.

بسیاری از کسانی که سعی دارند حیثیت علم را خدشه دار کنند این کار را با توسل به این دستاویز عامیانه انجام می دهند که حرف دانشمندان را رها کن! آنها هرروز یک چیز می گویند! اما باید توجه کرد که این پیشروندگی و دینامیک جزیی لاینفک از ذات فعالیت علمی است و آنچه امروز جزء بهترین نظریات علمی هستند ممکن است فردا توسط نظریات بهتری جایگزین شوند و ثانیا این به این معنی نیست که این نظریات به هیچ رو درخور اعتنا نیستند بلکه ماجرا در عمل برعکس این است.

همین که نظریه های بسیار موفق و پرکاربردی مثل مکانیک کوانتومی هرروز در معرض ابطال هستند نشان می دهد که جهان علم با هیچ نظریه ای عهد اخوت نبسته است! یعنی اگر روزی بفهمیم که دانشمندان تصمیم گرفته اند از این پس یک نظریه را بدون بحث انتقادی بپذیرند باید نگران شویم.

*** ذکر یک نکته پایانی در اینجا لازم است و آن هم بحث حدود کارایی علم و برد شناخت شناسانه آن است.

ما نمی توانیم تمام دانش بشری یا هر شیوه بحث و استدلال را که به نظر غیرعلمی می رسند، محکوم کرده و از میدان به در کنیم.

این نوعی دیگر از زیاده روی است که در جهان فلسفه به نام ساینتیزم یا علم گرایی از آن یاد می شود.

ساینتیزم انواع و اقسام گوناگونی دارد که مشهورترین آنها تلاش برای تحمیل روش علمی و همین طور تلاش بی پایان برای استفاده از رویکردهای علمی در حوزه هایی است که می توان دانست به هیچ روی ارتباطی با علم ندارند.

البته ادعای اصلی ساینتیزم در چنین مواردی این است که هیچ عرصه ای که بتوان آن را بی ربط به علم دانست، وجود ندارد.

در فرصتی دیگر به مباحث مربوط به ساینتیزم خواهیم پرداخت.

اگرچه ممکن است معیارهای سفت و سختی برای تفکیک علم از غیرعلم وجود نداشته باشد، اما هنوز هم نمی توان دانش علمی و شبه علم را برابر دانست و این دو از جهت کارایی عینی و قدرت شناخت شناسانه به هیچ رو در یک مرتبه قرار ندارند.

حتی فایرابند هم منکر قدرت شگفت انگیز و کارایی عینی علم نمی شد بلکه می خواست از دیکتاتوری علم جلوگیری کند.

کاری که امروزه با نقد ساینتیزم ارتدکس می توان ادامه اش را پی گرفت.

کسانی که حدود کارایی علم را نمی شناسند در ضربه زدن به جایگاه علم همدست کسانی هستند که آشکارا با توسل به شبه علم در تلاش اند تا از نمد آشفتگی برای خود کلاهی بدوزند.


کلید واژه ها: طرفداران - هایی - جایگزین - پیشگیری و درمان - پزشکان - دیدگاه - بیماری - درمان بیماری - پاندمی کرونا - ضرورت - پژوهشگران - نظام - رسمی - چنان - پیشگیری - پاندمی - انتظار - اندیشه - آشفتگی - تقویت - جامعه - اتفاق - انواع - سلامت - پزشکی - وضعیت - درمان - کرونا - مورد - توسط

آخرین اخبار سرویس:
استخدام فارمارپ آرایشی و بهداشتی در گروه دارویی پوراطب در تهران

حرکات شفابخش

7 نشانه پنهان فقر ویتامین K در بدن

عسل برای سلامت دستگاه تنفسی

فوت و فن های درست کردن سالاد الویه خوشمزه

تنبلی چشم از چه سنی قابل تشخیص است؟

نوع بیماری ویروسی شیوع یافته در خوزستان هنوز مشخص نیست

6 توجیه پزشکی درباره ریزش دائمی موها

4 عادت غذایی که باعث مرگ زودرس می شود

نیروی خانوم روانشناس

هشدار درباره موج چهارم کرونا/ با ساده انگاری مردم چرخش ویروس از سر گرفته می شود

خطر انتقال کرونا در عابربانک ها و توصیه های وزارت بهداشت

شمار مبتلایان به کرونا در سمنان به 21909 نفر رسید + اینفوگرافیک

هشدار حریرچی درباره موج چهارم کرونا

کرونا، »ویروس هزار چهره«

شمار مبتلایان به کرونا در سمنان به 7020 نفر رسید + اینفوگرافیک

استخدام جهت کاشت مو در شیراز

طرز تهیه بگارابیگن خوشمزه

طرز تهیه ترشی خرمالو

نشانه گیری کرونا روی کودکان و نوجوانان!

از تاثیر طب سوزنی و زنجبیل گرفته تا شیرین بیان و شیر الاغ بر کرونا

مواد غذایی مفید برای کاهش استرس

گزارش نشدن فوت کرونایی طی 3 روز گذشته در کهگیلویه و بویراحمد

ابتلای مهرداد میناوند به کرونا/ حال او وخیم است

طرز تهیه سالاد کاردینال

بیشترین مرگ روزانه کرونایی در انگلیس

4 عادت غذایی نادرست که باعث مرگ زودرس می شود

حریرچی: برای نیم درصد جمعیت جهان واکسن کرونا تولید شده است

طرز تهیه سالاد افغانی

چرا شیرمادر سیستم ایمنی نوزاد را تقویت می کند؟

3 روش خانگی از بین بردن ورم لثه

طرز تهیه سالاد کاردینال

تعداد مبتلایان روزانه کرونا در استان سمنان یک رقمی شد

ساعات کار پرسنل بیمارستان ها کاهش یابد

چرا باید غذای بخارپز بخوریم؟+نحوه صحیح بخارپز کردن

5 دلیل پادرد پس از بیدار شدن از خواب

وزیر بهداشت اعلام کرد: آغاز واکسیناسیون کرونا در کشور قبل از 22 بهمن

ارتباط ضدآفتاب، رژیم غذایی و سرطان چیست ؟

101 بیمار کرونایی در قم بستری هستند

4 8فوتی جدید کرونا در کشور/ شمار قربانیان از 57 هزار نفر گذشت

تعداد مبتلایان کرونا در سیستان و بلوچستان به 26934 نفر رسید

پزشک مدافع سلامت سبزواری در اثر ابتلا به کرونا آسمانی شد

چرا مبتلایان به کرونا شب ها درد بیشتری می کشند؟+ فیلم

خطر استفاده از زنگ موبایل به عنوان ساعت برای بیدار شدن

اضافه شدن 253 بیمار کرونایی در مازندران

زندانهای ایلام بدون فوتی در زمان شیوع کرونا

6 مزیت دانه جو برای سلامتی+ مقدار املاح و ویتامین های جو

شخصیت شناسی با بوی عطر مورد علاقه تان

موج چهارم کرونا در کرمانشاه با بی توجهی مردم

هشدار درباره موج چهارم کرونا

12 خاصیت فوق العاده ی دارچین

بهیار.پرستار.ماما

توقف نگران کننده روند نزولی کرونا در کشور/ خطر بروز موج چهارم بیماری با عادی انگاری

علیرضا زالی: در صورت افزایش مرگ و میر کرونا در نیمه دوم بهمن ماه موج بعدی بیماری را خواهیم داشت

استخدام دستیار دندانساز(حتی افراد بی تجربه)

ابتلا مهرداد میناوند به کرونا

عفونت بیمارستانی در ICU چگونه کنترل می شود

داروهای استروییدی خطر کووید 19 را افزایش می دهند

کشف جدیدی برای درمان سرطان پستان مقاوم به درمان «سه منفی»

استخدام شاطر تنور گلی

سرعت رشد سرطان در ایران بالاست / سالانه 51 هزار مرگ

ویدئو | در اول بهمن 99 چند بیمار کرونا در بیمارستان های تهران بستری شدند؟ | افزایش مرگ و میر کودکان

30 پروژه بهداشت و درمانی فردا در هرمزگان افتتاح می شود

پزشک مدافع سلامت سبزواری در اثر ابتلا به کرونا آسمانی شد

فواید میوه و سبزیجات قرمز رنگ

صفوف نانوایی، بیشترین امکان ابتلا به کرونا

یک امکان جدید

حمله پلنگ به شهروند تایبادی

چرا بدن درد برخی کرونایی ها بیشتر است؟

نذر سلامت با تجهیز بانک امانات پزشکی هلال

چندنفرنیرو آرماتوربند استادکار شناژکار نیازمندیم

کار در بخش درمانی

خانم جهت پرستاری از خانم

اینفوگرافیک | خوراکی هایی که سردرد را درمان می کنند

برای مهرداد میناوند دعا کنید

خوراکیهایی که باید در هوای الوده بخوریم

زالی : شتابزدگی در لغو محدودیت ها، بازگشت موج کرونا را به همراه دارد

آغاز واکسیناسیون کرونا در ایران قبل از 22 بهمن

قرص لیبرو سی برای درمان چیست؟

هشدار؛ بیش از این مقدار در روز عسل نخورید

سخنگوی ستاد مقابله با کرونا: قصد اسائه ادب به مردم و علمای قم را نداشتم

افزایش 8 برابری مرگ و میر کرونا در کودکان زیر 10 سال

قرص ترازوسین برای چیست؟/عوارض و نحوه مصرف قرص ترازوسین

حریرچی: هرگونه عادی انگاری، می تواند منجر به بروز موج چهارم فراگیری کرونا شود

وزیر بهداشت برای افتتاح چندین طرح بهداشتی درمانی وارد هرمزگان شد

اعضای بدن فرد 50 ساله قمی اهدا شد

30 طرح بهداشتی و درمانی در هرمزگان به بهره برداری می رسد

استخدام راننده همراه با وانت مسقف

ویزیتور حضوری مواد غذایی

حمله پلنگ یک شهروند تایبادی را زخمی کرد

آخرین خبر از وضعیت میناوند بعد از ابتلا به کرونا

آخرین خبر از وضعیت میناوند بعد از ابتلا به کرونا

مصرف گوشت موجب آسم در کودکان می شود؟

میمون ها متوجه ارزش اشیاء می شوند!

بستری 100 بیمار جدید مبتلا به کروناویروس در بیمارستان های فارس

سندرمی وحشتناک در کمین افراد با تجربه شکست عاطفی

همکار خانم نیازمندیم

تعجیل در رفع محدودیت ها نکنیم

افزایش 8 برابری مرگ و میر کرونا در کودکان زیر 10 سال/ رشد 5 درصدی بیماران کرونایی در تهران

وضعیت کرونا در استان یزد شکننده است

علیه انارشیسم

علیه انارشیسم