مطالب مرتبط:
روزنامه توتو| کسی یوونتوس را دید؟
ببینید | تعقیب یک هواپیما توسط جنگنده آمریکایی بالای سر ترامپ
شوک به پرسپولیس | رسول پناه به پرسپولیس برگشت؟
ببینید | بلاهایی که هوای آلوده سرمان می آورد
دورگه معروف به تراکتور تبریز می پیوندد؟| دیوید توکلی را بشناسید!
-86 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 8 آبان 1399 ساعت 17:052020-10-29سياسي

حاکمان یا عدل گسترند، یا جفاگستر | فرح نیازکار


- سعدی با تأکید بر نگهبانی خلق عدالت محوری جمعی را مطرح می سازد.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازکتاب نیوز" به نقل از ایبنا، فرح نیازکار در یکصد ویکمین نشست بر خوان سعدی که به صورت مجازی برگزار شد، با ارائه شرح و خوانشی از باب نخست بوستان، گفت: سعدی در منظومه فکری خود برای جامعه آرمانی، رعایت عدل، تدبیر و رای، نگهبانی خلق و ترس از خدای را در کنار هم می نهد و معتقد است در این دسته بندی، پادشاهان یا عدل گسترند، یا جفاگستر.

افلاطون و سعدی؛ رعیت در خدمت پادشاه یا پادشاه در خدمت خلق؟ در فارس، یکصد و یکمین نشست از سلسله نشست های بر خوان سعدی ، شامگاه سه شنبه 6 آبان ماه، به صورت مجازی و با بوستان خوانی فرح نیازکار برگزار شد.

در این نشست، نیازکار ابتدا شرحی بر جهان اندیشگانی استاد سخن در بوستان، و به ویژه باب نخست آن ارائه کرد و در ادامه به خوانش باب نخست بوستان سعدی پرداخت.

وی در ابتدا با اشاره به عنوان باب نخست بوستان سعدی که در عدل و تدبیر و رای نام دارد، گفت: اگر قرار است بوستان سعدی را بخوانیم، باید از زاویه دیدی فراتر به آن توجه کنیم.

نویسنده شرح غزلیات سعدی با بیان اینکه نخستین نکته درباره اهمیت ابواب بوستان، عنوان هایی است که سعدی برای آن ها برگزیده است، افزود: تصادفی نیست که سعدی باب در عدل و تدبیر و رای را برای آغاز بوستان برگزیده است؛ به ویژه آنکه بوستان، آرمان شهر سعدی و مدینه فاضله اوست.

نیازکار سپس با اشاره به عبارات و مفاهیم مهمی که برای عنوان این باب در بخش سبب نظم بوستان انتخاب شده است، یادآور شد: سعدی در معرفی باب نخست بیان کرد: چو این کاخ دولت بپرداختم / بر او دَه دَر از تربیت ساختم .

او در همین ابتدا نیت و مقصود خود را از خلق ابواب ده گانه بوستان ذکر می کند و از این می گوید که خواسته او در این کتاب، تربیت اخلاقی انسان به منظور کمک به زیست سلامت و انسانی اوست.

این سعدی پژوه در ادامه بیت بعدی سعدی در معرفی ابواب را خواند و این بیت را جان مایه تفکر سعدی، عنوان کرد: یکی باب عدل است و تدبیر و رای / نگهبانی خلق و ترس خدای.

فرح نیازکار با اشاره به چهار مفهوم بزرگ و اساسی گنجانده شده در این تعریف سعدی، یادآور شد: تصادفی نیست که سعدی این مفاهیم را استفاده می کند: عدل، تدبیر و رای، نگهبانی خلق و ترس خدای.

نویسنده کتاب زبان سعدی در غزل در ادامه با اشاره به چهار مفهوم مورد تأکید سعدی در باب نخست بوستان، یادآور شد: سعدی در منظومه فکری خود، رعایت عدل، تدبیر و رای، نگهبانی خلق و ترس از خدای را در کنار هم می نهد.

نیازکار با اشاره به اینکه در 19 حکایت باب نخست بوستان، بجز چهار حکایت، سعدی خطاب مستقیم به پادشاهان دارد، افزود: شیخ اجل در این 15 حکایت، یا اسامی پادشاهان را ذکر می کند، یا زندگی و رویدادهای دوران حکومت شان را یادآور می شود و سپس نکته هایی را به عنوان پند و اندرز به آن ها می گوید.

وی با بیان اینکه در چهار حکایت دیگر هم پادشاهان به گونه ای غیرمستقیم مورد نقد و نصیحت سعدی هستند، ادامه داد: در این حکایت ها اسامی پادشاهان مختلفی ذکر می شود، از جمله هرمز، شاپور، خسرو، دارا، قزل ارسلان، انوشیروان، جمشید، حجاج یوسف، اسکندر و آلب ارسلان.

سعدی صفت هایی مشخص به پادشاهان نسبت می دهد؛ از آن جمله است: پادشاهی کبیر، جفاگستری که بر کشوری فرماندهی داشت، شاه و کشورگشای، فرماندهی دادگر، شهریار و.

.

نویسنده کتاب شرح غزلیات سعدی سپس با ذکر این نکته سعدی هر کدام از پادشاهان مورد اشاره را در گروهی قرا می دهد، گفت: در دسته بندی سعدی، پادشاهان یا عدل گسترند، یا جفاگستر؛ و از نگاه سعدی هر کدام از این دو گروه نیز عاقبتی مشخص و متفاوت از یکدیگر دارند.

فرح نیازکار سپس به بررسی منظومه فکری سعدی در باب نخست بوستان پرداخت و گفت: می دانیم که فیلسوفی مانند افلاطون در اثر خود جمهور می گوید: پادشاه باید فیلسوف باشد، یا فیلسوف باید پادشاه باشد تا در این صورت، سرزمین به خیر و نیکی برسد و آرمانشهر مد نظر روشنفکران شکل گیرد.

به گفته وی، غایت و نهایتی که افلاطون از جامعه آرمانی در نظر دارد، دستیابی آن جامعه به عدالت است.

از آن سو، فیلسوفانی مانند فارابی و خواجه نصیرالدین طوسی نیز معتقدند جامعه آرمانی، جامعه ای است که به خیر و سعادت می رسد.

نیازکار سپس به دیدگاه سعدی نسبت به جامعه آرمانی اشاره کرد: توصیف سعدی از جامعه آرمانی گامی فراتر می رود، چرا که او به واسطه مؤلفه های چهارگانه ای که برشمرد، و همچنین به دلیل نگاه دین ورزانه اش، معتقد است جامعه خداترس و نگران از عقوبت الهی، کردار خود را اصلاح می کند و در نتیجه سعادت زیست این جهانی و اخروی نصیبش خواهد شد.

این نویسنده و استاد ادبیات دانشگاه سپس با تأکید بر اینکه حکایت های باب نخست بوستان متوجه پادشاه است و نه رعیت، بیان کرد: از این رو سعدی در باب نخست، نکته هایی ظریف را متذکر می شود، نکته هایی که پادشاه به واسطه رعایت آن ها، از یک سو قادر به حفظ پایه های حکومت خود خواهد بود و دیگر از آن، در پیشگاه و محضر خداوند نیز سربلند می ماند.

وی سپس با بیان اینکه سعدی به شکلی هوشمندانه و آگاهانه بر عنصر خداترسی تکیه می کند، افزود: سعدی معتقد است این ملاحظه، سبب رفاه مردم، ماندگاری حکومت و سعادت اخروی پادشاه می شود.

به باور این سعدی پژوه، شاعر شیراز در کنار وجه اشتراک دیدگاه خود با فیلسوفان - که همان تاکید بر عنصر عقل گرایی برای اداره حکومت است - عنصر دین باوری و خداترسی را نیز بدین سبب ضروری می داند که معتقد است این مؤلفه عقل گرایی را تقویت می کند؛ سعدی معتقد است پادشاه خداترس تمامی زوایای حکومت از جمله دادگستری را بر اساس موازین دینی و ترس از خدای شکل می دهد.

نیازکار در ادامه به دیگر مفهوم مورد تأکید سعدی پرداخت و گفت: وقتی سعدی از مفهوم نگهبانی خلق در معرفی باب نخست بوستان می گوید، بدین سبب است که او افزون بر حکمت نظری، به گونه ای حکمت عملی به عنوان نظریه حکومت پادشاه نظر دارد.

به باور این سعدی شناس، استاد سخن با تأکید بر نگهبانی خلق به گونه ای اجتماعی، حکمت نظری عدل را تبیین می کند و عدالت محوری جمعی را مطرح می سازد.

فرح نیازکار با اشاره به اینکه سعدی در باب نخست بوستان، گاه توده رعیت، گاه درویش و گاه نیز پادشاه و قاضی و وزیر را مورد خطاب قرار می دهد، یادآور شد: این بدان معناست که سعدی حکمت عملی جامعه ای عدالت محور را تبیین می کند.

نویسنده زبان سعدی در غزل سپس با اشاره به اینکه گلستان سعدی، شرح جامعه ای رئال است و تاکید حکیم شیراز در آن بر عقل گرایی است، افزود: اما در بوستان که مدینه فاضله اوست، دو مؤلفه مورد تاکید استاد سخن ـ عقل و عدالت ـ به صورت توأمان با نگهبانی خلق طرح می شود تا به پادشاه یادآوری کند که وظیفه اش پاس خلق است.

از این منظر، نیازکار معتقد است سعدی با دیگر فیلسوفان و نظریه پردازان حکومت اختلاف نظر دارد: افلاطون معتقد به این است که رعیت در حفظ پایه های حکومت در خدمت پادشاه باشد، سعدی اما معتقد است اگر تو بر تخت پادشاهی نشسته ای، برای حفظ رعیت است و از قضا تو در خدمت نگهبانی خلق هستی.

از نظر سعدی، پادشاه از بهر پاس رعیت است؛ نه رعیت به پاس حفظ پادشاه.

وی سپس با تشریح معنای خداترس بودن گفت: این گزاره در سخن سعدی به معنای پاسخگو بودن در برابر خداوند است.

به باور نیازکار، دیدگاه سعدی در باب نخست بوستان، به عقل معرفتی است؛ عقلی که انسان را به سعادت دنیوی و اخری می رساند.

سعدی در این باب درصدد طراحی یک مدل و الگو برای حکومت است.

استاد سخن بر این باور است که چهار اساس حکومت، خردگرایی، عدل، پاسداشت رعیت و خداترسی پادشاه است و هرگاه این چهار مفهوم مورد توجه قرار گیرد، آن جامعه می تواند به مدینه فاضله دست یابد.


کلید واژه ها: بوستان - سعدی - خوان - پادشاه - نشست - برگزار - نخست - بوستان سعدی - مجازی - خدمت - صورت - افلاطون - سه شنبه - منظومه - عدالت - سلسله - جامعه - گزارش - رعایت - ادامه - تدبیر - استاد - ویژه - آبان - کنار - شنبه - جهان - کتاب - فکری

آخرین اخبار سرویس:
صفحه اول روزنامه های اقتصادی 15 آذر 1399

این «برهه حساس تاریخی»

مجلس در باره مصوبه ضدبرجامی اش، به شورای نگهبان حقیقت را گفته است؟

خلاقیت با فلز

علم الهدی، بایدن را مقصر ترور شهید فخری زاده خواهد

بهره برداری جناحی ازغدی از ترور شهید فخری زاده: با برجام دست هایش را بستند و هدف مسلسل قرار گرفت!

بهروز محبی: شرکت های دولتی پر از اتاق های تاریک بودجه ای است/ افزایش پایه های مالیاتی در راه صحن علنی

«تربیت» و «رشد» در فضای مجازی / قرآن در فضای مجازی کم حضور است

تشکیل 14 کارگروه تخصصی قرآن با مشارکت نخبگان قرآنی چهارمحال وبختیاری

چرا مجلس زودتر تصمیم گیری نکرد؟

چرا مجلس زودتر تصمیم گیری نکرد؟

آتشِ گفتار حقوقی، دامنِ خانواده ها و جامعه اسلامی را می گیرد / جایگاه زنان در جامعه نیازمند بازنگری جدی است

این «برهه حساس تاریخی»

مدل ابرو هایتان درباره شخصیت شما چه می گویند؟

تصاویری جذاب که شما را دچار خطا می کنند

سپاه استان زنجان برای کمک به بازرسان سازمان صمت آماده است

جامعهالمصطفی(ص) درگذشت حجت الاسلام جعفر الهادی را تسلیت گفت

مخالفان برجام و روحانی می خواهند با آمریکایی ها دیزی دو نفره بخورند

مصوبه مجلس منافع صبر راهبردی نظام را مختل می کند

مصوبه مجلس منافع صبر راهبردی نظام را مختل می کند

تأیید پیروزی بایدن در ایالت کالیفرنیا

راز هایی که عطر مورد علاقه تان درباره شخصیت شما فاش می کند

ربات ها به بازوهای انعطاف پذیر تجهیز می شوند

عمده نشتی نهاده ‍ های دامی از سامانه بازارگاه است

کرونا و شکاف در فعالیت های دانشجویی

معصومین (ع) درباره حضرت ابراهیم (ع) چه گفته اند؟

زمان و مکان پاسخ به ترور شهید محسن فخری زاده

کرونا و شکاف در فعالیت های دانشجویی

در صورت عدم رعایت حریم خانه بروجردی ها، پروژه متوقف می شود

نامه قالیباف به روحانی در مورد سه قانون

کارزار ترامپ در جورجیا؛ ابطال انتخابات یا پیروزی در سنا

تحریم ها یک واقعیت تلخ و جنایت امریکا و شرکای اروپایی بر ضد ملت ایران

کارزار ترامپ در جورجیا؛ ابطال انتخابات یا پیروزی در سنا

حدیث روز | نعمتی که نسبت به آن بی توجُهیم

تایید پیروزی بایدن در ایالت کالیفرنیا

از مجازات عاملان آلودگی خاک تا احتمال بلعیده شدن جمعیتی توسط زمین

روایت بهزاد نبوی از زندان، شکنجه و خودکشی با سیانور!

شرح و تفسیر خطبه 175 نهج البلاغه جلسه اول

عاقّ والدین‏ چیست؟ پاسخ حضرت آیت الله مظاهری

پاسخ به شبهات مطرح شده پیرامون زنان و مردان/ چرا تمام امامان معصوم مرد هستند؟

پیشنهاد زیربنایی برای اصلاح ساختار بودجه

نگارش کتاب زندگینامه شهید قاسم سلیمانی به پایان رسید

وقتی صداوسیما، کرونا را شایعه می دانست!

نامه به رییس قوه قضاییه برای مصوبه اختصاص 30 درصد از استخدام ها به زنان و جوانان

هشدار جدید کیهان در مورد خطر مذاکره: غربی ها آدمخوار هستند!

از فضیلت های نماز شب: آیت الله ناصری

واکسن کی می رسد؟

درمعرض کتاب باشیم

دلنوشته هنرمندان برای شهید فخری زاده

وام 70میلیونی برای زوجینی که فرزند سوم دارند

دفتر یادبود شهید فخری زاده در سفارت ایران در سارایوو

انتخابات1400 در شرایط کرونا چگونه برگزار شود؟

هشدار به شهید فخری زاده چند ساعت قبل از ترور

آیا می توان پولی را که اشتباها به حساب دیگری واریز شده، پس گرفت؟

سیمای حسین (ع) در «سه روایت از مردی که خدا دوست داشت او را کشته ببیند»

فعالیت مدارس با تصمیم شورای مدرسه و با اولویت آموزش حضوری است

اینفوگرافی/ آخرین بودجه قرن در یک نگاه

غریب آبادی: ماری جوانا و حشیش همچنان جزو مواد مخدر ممنوعه هستند

نکاتی در رابطه با استفاده از آسانسور در دوران کرونا +اینفوگرافیک

بودجه سال 1400 باعث تورم خواهد شد و ایجاد اشتغال نخواهد کرد

نماینده مجلس :قانون لغو تحریم ها هیچ مغایرتی با برجام ندارد

جزییات جدید از ماجرای زنده شدن نوزاد آبدانانی

پرداخت وام قرض الحسنه به بدهکاران مهریه/ ارائه وام 70 میلیونی به زوجینی که صاحب فرزند سوم شوند

ستاد ترامپ خواستار ابطال نتایج انتخابات در جورجیا شد

توجه به نیرو های داخلی و ظرفیت های کشور مهمترین ارکان رشد اقتصادی

انباشت زباله در ساحل خزر - گیلان

پرداخت وام قرض الحسنه به بدهکاران مهریه/ ارائه وام 70 میلیونی به زوجینی که صاحب فرزند سوم شوند

سفیر ایران در روسیه: ترور، اراده ایران را برای توسعه تضعیف نمی کند

کمک های مردمی و بسیج به مناطق آبگرفته اهواز

انتخابات1400 در شرایط کرونا چگونه برگزار شود؟

ستاد ترامپ خواستار ابطال نتایج انتخابات در جورجیا شد

انتقاد دیپلمات روس از درز گزارش محرمانه آژانس درباره ایران

انتخابات1400 در شرایط کرونا چگونه برگزار شود؟

دیدار خانم نماینده با خانواده دارای 3 معلول/ اما و اگرهای تصویب بودجه قانون حمایت از معلولان

مثبت اندیشی؛ تضمینی برای موفقیت

«می خندم، پس هستم»

بهنوش بختیاری در کنار مادرش + عکس

تذکر غریب آبادی به آژانس درباره درز یک گزارش به رسانه ها

قالیباف سه مصوبه مجلس را به رییس جمهوری ابلاغ کرد

انتقام بازدارنده از عاملان ترور موجب امیدآفرینی بین دانشمندان خواهد شد

مدیر ارشد موساد در اسراییل ترور شد؟ آیا فهمی هیناوی عضو موساد بود؟ + فیلم

نامه قالیباف به روحانی درباره سه مصوبه

نام پرافتخار «شهید محسن فخری زاده» بر سر درِ مدرسه تحولی خوانا

ستاد انتخاباتی ترامپ: نتایج انتخابات در جورجیا باطل است/ ترامپ: تقلب رسانه ها بیشتر از انتخابات 2020 است

خلاصه داستان سریال ترکی آقای ناشایست قسمت 16

علت اصرار اصلاح طلبان بر مذاکره با آمریکا چیست؟

تحریم در تله هزار راه نرفته

ستاد ترامپ خواستار ابطال نتایج انتخابات در جورجیا شد

روحانی که در مسیر هجرت تبلیغی همسرش را از دست داد + عکس

تشکیل اداره نظارت بر وکلا در قوه قضاییه مغایر با لایحه استقلال کانون های وکلا است

روایت فرزندان شهید فخری زاده از لحظه ترور | واکنش همسر شهید در هنگام تیراندازی

تشکیل اداره نظارت بر وکلا در قوه قضاییه مغایر با لایحه استقلال کانون های وکلا است

سازمان ملل از تلاش های کویت در خلیج فارس استقبال کرد

این شیوه کنکور فقط در ایران و کوبا وجود دارد!

واکنش دادستان به استفاده از «مانکن های زنده خانم» در کرمانشاه

آیا ادب انسان را عاقبت بخیر می کند؟

سازمان ملل از تلاش های کویت در خلیج فارس استقبال کرد

دلنوشته عاشقانه الهام چرخنده برای همسرش در حرم رضوی

انتشار عکسی زیرخاکی از خواننده محبوب

ماجرای زنان مو بلوند و چشم آبی که برای هیتلر باردار می شدند؟!

حاکمان یا عدل گسترند، یا جفاگستر | فرح نیازکار

حاکمان یا عدل گسترند، یا جفاگستر | فرح نیازکار